# Afrik

| Afrik |
| --- |
|  |
| Vijđodâh |
30 370 000 km² |
| Ässeeloho |
1 275 920 972 |
| Ässeesaahâdvuotâ |
36,4 ässed/km² |
| Staatah |
54 |
| Äigistielâs |
UTC-1 – UTC+4 |
| Stuárráámuuh kaavpugeh |
Lagos, Kairo, Kinshasa, Johannesburg, Luanda, Nairobi, Mogadishu, Abidjan, Aleksandria, Addis Abeba, Johannesburg, Dar es Salaam, Casablanca, Accra, Durban, Kano |

**Afrik** lii eennâmuási.

## Staatah

* Afrik kuávluh:  Viestâr-Afrik  Tave-Afrik  Koskâ-Afrik  Nuorttâ-Afrik  Máddáápiälááš Afrik
* Afrik pooliitlâš kárttá anarâškielân

| Staatâ | Vijđodâh (km²) | Ässeeloho (2009) jis ij muide luuvâ | Ässeesaahâdvuotâ (äs. / km²) | Uáivikaavpug | Virgáliih kielah | Staatâhäämi | Vaaluut |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Nuorttâ-Afrik**: | **6 384 904** | **316 053 651** | **49,5** |  |  |  |  |
|  Burundi | 27 830 | 8 988 091  | 322,9 | Gitega | kirundi, ranska | täsiväldi | Burundi frangi |
|  Komoreh | 2 170 | 752 438  | 346,7 | Moroni | škimoro, ranska, arabia | täsiväldi | Komorij frangi |
|  Djibouti | 23 000 | 516 055  | 22,4 | Djibouti | ranska, arabia | täsiväldi | Djibouti frangi |
|  Eritrea | 121 320 | 5 647 168  | 46,5 | Asmara | tigrinja, arabia | täsiväldi | Eritrea nakfa |
|  Etiopia | 1 127 127 | 85 237 338  | 75,6 | Addis Abeba | amhara | täsiväldi | Etiopia birr |
|  Kenia | 582 650 | 39 002 772  | 66,0 | Nairobi | swahili, eŋgâlâskielâ | täsiväldi | Kenia šillink |
|  Maadâ-Sudan | 619 745 | 8 260 490 | 13 | Juba | eŋgâlâskielâ, arabia | täsiväldi | Maadâ-Sudan pudde |
|  Madagaskar | 587 040 | 20 653 556  | 35,1 | Antananarivo | ranska, malagassi | täsiväldi | Madagaskar ariary |
|  Malawi | 118 480 | 14 268 711  | 120,4 | Lilongwe | njandža, eŋgâlâskielâ | täsiväldi | Malawi kwacha |
|  Mauritius | 2 040 | 1 284 264  | 629,5 | Port Louis | eŋgâlâskielâ | täsiväldi | Mauritius rupia |
|  Mayotte (Ranska) | 374 | 223 765  | 489,7 | Mamoudzou | ranska | tovnbeln meerâ páihálâšhaldâttâhkuávlu | Euro |
|  Mosambik | 801 590 | 21 669 278  | 27,0 | Maputo | portugalkielâ | täsiväldi | Mosambik metical |
|  Réunion (Ranska) | 2 512 | 743 981 (2002) | 296,2 | Saint-Denis de la Réunion | ranska | tovnbeln meerâ departement | Euro |
|  Ruanda | 26 338 | 10 473 282  | 397,6 | Kigali | ruanda, ranska, eŋgâlâskielâ | täsiväldi | Ruanda frangi |
|  Sambia | 752 614 | 11 862 740  | 15,7 | Lusaka | eŋgâlâskielâ | täsiväldi | Sambia kwacha |
|  Seychelleh | 455 | 87 476  | 192,2 | Victoria | ranska, eŋgâlâskielâ, Seychellij kreoli | täsiväldi | Seychellij rupia |
|  Somalia | 637 657 | 9 832 017  | 15,4 | Mogadishu | somali, arabia | littotäsiväldi | Somalia šillink |
|  Tansania | 945 087 | 41 048 532  | 43,3 | Dodoma | eŋgâlâskielâ, swahili | täsiväldi | Tansania šillink |
|  Uganda | 236 040 | 32 369 558  | 137,1 | Kampala | eŋgâlâskielâ, swahili | täsiväldi | Uganda šillink |
| **Koskâ-Afrik**: | **6 613 253** | **121 585 754** | **18,4** |  |  |  |  |
|  Angola | 1 246 700 | 12 799 293  | 10,3 | Luanda | portugalkielâ | täsiväldi | Angola kwanza |
|  Gabon | 267 667 | 1 514 993  | 5,6 | Libreville | ranska | täsiväldi | CFA-frangi |
|  Kamerun | 475 440 | 18 879 301  | 39,7 | Yaoundé | ranska, eŋgâlâskielâ | täsiväldi | CFA-frangi |
|  Koskâ-Afrik täsiväldi | 622 984 | 4 511 488  | 7,2 | Bangui | sango, ranska | täsiväldi | CFA-frangi |
|  Kongo demokraatlâš täsiväldi | 2 345 410 | 68 692 542  | 29,2 | Kinshasa | ranska | täsiväldi | Kongo frangi |
|  Kongo täsiväldi | 342 000 | 4 012 809  | 11,7 | Brazzaville | ranska | täsiväldi | CFA-frangi |
|  Peeivitäsideijee Guinea | 28 051 | 633 441  | 22,6 | Malabo | ranska, espanja | täsiväldi | CFA-frangi |
|  São Tomé já Príncipe | 1 001 | 212 679  | 212,4 | São Tomé | portugalkielâ | täsiväldi | São Tomé já Príncipe dobra |
|  Tšad | 1 284 000 | 10 329 208  | 8,0 | N’Djamena | ranska, arabia | täsiväldi | CFA-frangi |
| **Tave-Afrik**: | **8 533 021** | **211 087 622** | **24,7** |  |  |  |  |
|  Algeria | 2 381 740 | 34 178 188  | 14,3 | Alger | arabia | täsiväldi | Algeria diinaar |
|  Egypt Eennâmtieđâlávt stuárráámus uási Egyptist lii Afrikist. Siinai njaargâ nuorttiiuási kulá Aasian. | 1 001 450 | 80 471 869 | 77 | Kairo | arabia | täsiväldi | Egypt pudde |
|  Libya | 1 759 540 | 6 310 434  | 3,6 | Tripoli | arabia | täsiväldi | Libya diinaar |
|  Marokko | 446 550 | 34 859 364  | 78,0 | Rabat | arabia | monarkia | Marokko dirham |
|  Sudan | 1 861 484 | 30 894 000 (2008) | 17 | Khartum | arabia | täsiväldi | Sudan pudde |
|  Tunisia | 163 610 | 10 486 339  | 64,1 | Tunis | arabia | täsiväldi | Tunisia diinaar |
|  Viestâr-Sahara  Marokko lii labdam Viestâr-Sahara jieijâs uásán já haaldâš tast stuárráámuu uási, mutâ tast lii vižže. | 266 000 | 405 210  | 1,5 | Laayoune | arabia | täsiväldi | Marokko dirham |
| **Máddáápiälááš Afrik**: | **2 693 418** | **56 406 762**  | **20,9** |  |  |  |  |
|  Botswana | 600 370 | 1 990 876  | 3,3 | Gaborone | tswana, eŋgâlâskielâ | täsiväldi | Botswana pula |
|  Lesotho | 30 355 | 2 130 819  | 70,2 | Maseru | sesotho | monarkia | Lesotho loti |
|  Zimbabwe | 390 580 | 11 392 629  | 29,1 | Harare | shona, ndebele, eŋgâlâskielâ | täsiväldi | (ohtân Ovtâstum staatâi dollar) |
|  Namibia | 825 418 | 2 108 665  | 2,6 | Windhoek | eŋgâlâskielâ | täsiväldi | Namibia dollar |
|  Maadâ-Afrik | 1 219 912 | 49 052 489  | 40,2 | Kapkaavpug (lahâasâttemlâš), Pretoria (haaldâtlâš), Bloemfontein (riehtilâš) | zulu, xhosa, afrikaans, tavesotho, tswana, maadâsotho, tsongan, swazi, venda já maadâ-ndebele | täsiväldi | Maadâ-Afrik randi |
|  Eswatini | 17 363 | 1 123 913  | 64,7 | Mbabane | swazi | monarkia | Lilangeni |
| **Viestâr-Afrik**: | **6 144 013** | **296 186 492**  | **48,2** |  |  |  |  |
|  Benin | 112 620 | 8 791 832  | 78,0 | Porto-Novo | ranska | täsiväldi | CFA-frangi |
|  Burkina Faso | 274 200 | 15 746 232  | 57,4 | Ouagadougou | ranska | täsiväldi | CFA-frangi |
|  Kap Verde | 4 033 | 429 474  | 107,3 | Praia | portugalkielâ | täsiväldi | Kap Verde escudo |
|  Elefanttähtiriddo | 322 460 | 20 617 068  | 63,9 | Yamoussoukro | ranska | täsiväldi | CFA-frangi
 |
|  Gambia | 11 300 | 1 782 893  | 157,7 | Banjul | eŋgâlâskielâ | täsiväldi | Gambia dalasi |
|  Ghana | 239 460 | 23 832 495  | 99,5 | Accra | eŋgâlâskielâ | täsiväldi | Ghana cedi |
|  Guinea | 245 857 | 10 057 975  | 40,9 | Conakry | ranska | täsiväldi | Guinea frangi |
|  Guinea-Bissau | 36 120 | 1 533 964  | 42,5 | Bissau | portugalkielâ | täsiväldi | CFA-frangi |
|  Liberia | 111 370 | 3 441 790  | 30,9 | Monrovia | eŋgâlâskielâ | täsiväldi | Liberia dollar |
|  Mali | 1 240 000 | 12 666 987  | 10,2 | Bamako | ranska | täsiväldi | CFA-frangi |
|  Mauritania | 1 030 700 | 3 129 486  | 3,0 | Nouakchott | arabia | täsiväldi | Mauritania ouguiya |
|  Niger | 1 267 000 | 15 306 252  | 12,1 | Niamey | ranska | täsiväldi | CFA-frangi |
|  Nigeria | 923 768 | 149 229 090  | 161,5 | Abuja | eŋgâlâskielâ | littotäsiväldi | Nigeria naira |
|  Saint Helena (Britannia) | 410 | 7 637  | 14,4 | Jamestown | eŋgâlâskielâ | tovnbeln meerâ kuávlu | Saint Helena pudde |
|  Senegal | 196 190 | 13 711 597  | 69,9 | Dakar | ranska | täsiväldi | CFA-frangi |
|  Sierra Leone | 71 740 | 6 440 053  | 89,9 | Freetown | eŋgâlâskielâ | täsiväldi | Sierra Leone leone |
|  Togo | 56 785 | 6 019 877  | 106,0 | Lomé | ranska | täsiväldi | CFA-frangi |
| Ohtsis: | 30 368 609 | 1 001 320 281 | 33,0 |  |  |  |  |

## Fáádást eres soojijn

* Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást **Afrik**.

## Käldeeh