# Aperila 4

|  |
| --- |
|
2026 Kalena |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Ianuari** | >> |
| Sa | Gafua | Lua | Lulu | Tofi | Faralie | Tona'i |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Fepuari** | >> |
| Sa | Gafua | Lua | Lulu | Tofi | Faralie | Tona'i |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Mati** | >> |
| Sa | Gafua | Lua | Lulu | Tofi | Faralie | Tona'i |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Aperila** | >> |
| Sa | Gafua | Lua | Lulu | Tofi | Faralie | Tona'i |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |   |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Me** | >> |
| Sa | Gafua | Lua | Lulu | Tofi | Faralie | Tona'i |
|  |  |  |  |  | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 |   |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Iuni** | >> |
| Sa | Gafua | Lua | Lulu | Tofi | Faralie | Tona'i |
|  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |  |   |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Iulai** | >> |
| Sa | Gafua | Lua | Lulu | Tofi | Faralie | Tona'i |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Aokuso** | >> |
| Sa | Gafua | Lua | Lulu | Tofi | Faralie | Tona'i |
|  |  |  |  |  |  | 1 |
| 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |
| 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 |
| 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 |
| 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 |
| 30 | 31 |   |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Setema** | >> |
| Sa | Gafua | Lua | Lulu | Tofi | Faralie | Tona'i |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |   |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Oketopa** | >> |
| Sa | Gafua | Lua | Lulu | Tofi | Faralie | Tona'i |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Novema** | >> |
| Sa | Gafua | Lua | Lulu | Tofi | Faralie | Tona'i |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |   |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Tesema** | >> |
| Sa | Gafua | Lua | Lulu | Tofi | Faralie | Tona'i |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |

 |

O **Aperila 4** o le aso 94 i le Kalena Kurekoria (95 i tausaga e puna ifo). E toe 271 aso o totoe i le tausaga.

## Mea na tupu

### A'o le'i o'o i le 1600 AD

* 503 BC - Roma: Amata le fiafiana fa'amanumalo a le ta'ita'i "Agrippa Lanatus" mo le manumalo i le Taua a Sabines.
* 190 - Saina: Fa'amalepeina e le ta'ita'i o Dong Zhuo ma lona autau le a'ai o Luoyang.
* 611 - Maia: Fa'amalepeina e Tupu Uneh Chan le atunu'u o Palenque.
* 619 - Initia: Tusia i lalo mea na tupu i le Taua o Narmada.
* 801 - Sapania: Pu'ea e Tupu "Louis the Pious" le a'ai o Barcelona.
* 1268 - Europa: I'uina le feagaiga fa'afilemu i le va o Emepaea o Byzantine ma Venetia.
* 1423 - Venetia: Maliu le ta'ita'i (Doge) o Venetia, "Tommaso Mocenigo".
* 1581 - Egelani: Tautai'ina le ave va'a o Francis Drake, talu ai lona folauga ta'amilo a le lalolagi.

### 1601–1900

* 1609 - Sapania: Tulia ese ia tagata Morisco mai le atunu'u o Valencia.
* 1660 - Peretania: Folafolau e le Tupu "Charles II" le ta'utinoga o "Breda". Lea sa fa'amagalo ai e le tupu ia tagata fouvale i le malo mai le taimi o le Taua fa'amalo o Egelani.
* 1796 - Lalolagi: Avatuina le lauga muamua o Georges Cuvier. O ia sa fa'avaeina le pito saientisi o "Paleontology".
* 1814 - Farani: Fa'amavae muamua o Nepoleon mai le tulaga Emeperoa o Farani.
* 1818 - Iunite Setete o Amerika (USA): Fa'avae le fu'a o USA, o lo'o iai le 20 fetu.
* 1841 - Iunite Setete o Amerika (USA): Maliu le Peresitene talu ai se fa'ama'i.
* 1860 - Finilani: Faitaina le Folau o Finilani mo le suiga o le tupe aga'i le "markka".
* 1865 - Iunite Setete o Amerika (USA): I le taimi o le Taua fa'amalo o Amerika, sa pu'ea e Autau o USA le laumua o le Au fouvale, Richmond, Virginia.
* 1866 - Rusia (Emepaea): Toetiti a fasiotia Emeperoa Alexander II i le a'ai o Saint Petersburg.
* 1887 - Iunite Setete o Amerika (USA): Sa fa'atuina e le a'ai o Argonia, Kansas, le fafine o Susanna M. Salter mo le pulenu'u. O ia o le fafine muamua a USA e mauaina le tulaga lea.

### 1901–i le taimi nei

* 1904 - Bulgaria: Oso ni Mafui'e e 2 ma le malosi 7.1. Sa maliu ai le 200+ tagata.
* 1905 - Initia: Oso se Mafui'e ma le malosi 7.8 i le pitonu'u o Kangra Valley. Sa maliu ai le 20,000 o tagata.
* 1913 - Eleni: I le taimi o le Taua o Europa i saute, sa maliu le ave va'alele tau o Emmanouil Argyropoulos. O le tagata muamua le o Eleni sa maliu i le gulega lea.
* 1920 - Asia: Amata le vevesi tetele o Nebi Musa, e aofia ai ni aso e 4.
* 1925 - Siamani: Fa'avae le Autau a le paki Nasi.
* 1933 - Iunite Setete o Amerika (USA): Goto le va'a tau, "USS Akron", talu ai le agi o matagi.
* 1944 - Romania: I le taimi o le Taua Lona Lua a le Lalolagi (WW2), sa fa'apapomuina e le Autau So'ofa'atasi tane suau'u i le a'ai o Bucharest. Sa maliu ai le 3,000 o tagata lautele.
* 1945 - Siamani: I le taimi o le Taua Lona Lua a le Lalolagi (WW2), sa fa'asaoloto e Autau o USA le falepuipui pagota o "Ohrdruf".
* 1945 - Siamani: I le taimi o le Taua Lona Lua a le Lalolagi (WW2), sa pu'ea e Autau o USA le a'ai o Kassel.
* 1945 - Hungary: I le taimi o le Taua Lona Lua a le Lalolagi (WW2), sa fa'asaoloto e Autau o Rusia (USSR) le atunu'u atoa o Hungary. Ae peita'i sa nonofo ai latou.
* 1946 - Eleni: Fa'atuina le palemia o Panagiotis Poulitsas, a'o tupu a le Taua Fouvale a Eleni.
* 1949 - Lalolagi: Fa'avae le so'ofa'atasi o "NATO" e atunu'u e 12 a Europa ma Amerika i matu.
* 1958 - Lalolagi: Fa'alia le faailoga o filemu "CND" i le a'ai o Lonetona, Peretania.
* 1960 - Lalolagi: Tuto'atasi le Iunite o Mali ma le pulega o Farani.
* 1963 - Iunite Setete o Amerika (USA): Fa'aalia le ata tifana o "Bye Bye Birdie".
* 1964 - Lalolagi: O pese a le aufaipese "The Beatles" e tulaga 1-5 i le lisi o pese lauiloa.
* 1967 - Iunite Setete o Amerika (USA): Tu'uina atu e "Martin Luther King Jr" le lauga matagofie o "Beyond Vietnam: A Time to Break Silence".
* 1968 - Iunite Setete o Amerika (USA): Fasiotia "Martin Luther King Jr" i se faletalimalo a Memphis, Tennessee.
* 1968 - Iunite Setete o Amerika (USA): Malaga le misiona saientisi o "Apollo 6", mo su'esu'ega a le Masina.
* 1973 - Iunite Setete o Amerika (USA): Matala le fale maualuga o le "World Trade Center", po'o le "Twin Towers", i le a'ai o New York.
* 1973 - Lalolagi: Fo'i mai tagata pagota o USA mai falepuipui o Vietnam i matu, o se faiga lea e fa'afilemu ai le va o atunu'u ia.
* 1975 - Iunite Setete o Amerika (USA): Fa'avae le Komepani o "Microsoft"
* 1975 - Lalolagi: I le taimi o le Taua a Vietnam, sa lavea se va'alele a le Autau o USA i le a'ai o Saigon. Sa maliu ai le 172 o tagata.
* 1977 - Iunite Setete o Amerika (USA): Sa lavea se va'alele i le a'ai o New Hope, Georgia. Sa maliu ai le 72 o tagata.
* 1979 - Pakisitania: Fasiota le Palemia "Zulfikar Ali Bhutto".
* 1981 - Asia: I le taimi o le Taua a Irani ma Iraki, sa fa'apapomuina e Irani se malae va'alele o Iraki. Sa malepe ai le 50 va'alele tau o Iraki.
* 1983 - Iunite Setete o Amerika (USA): Malaga le va'alele vateatea "Challenger" i le misiona muamua lea o le gulega saientisi, "Space Shuttle".
* 1984 - Iunite Setete o Amerika (USA): Finau le peresitene o USA e fa'asaina ia auupega vaila'au.
* 1987 - Initonesia: Sa lavea se va'alele i totonu o le malae va'alele "Medan". Sa maliu ai le 23 o tagata.
* 1988 - Iunite Setete o Amerika (USA): Ave'eseina le Kovana o Arizona talu ai le fa'asalaga nofosala.
* 1990 - Hong Kong: Fa'avae le fu'a o lo'o fa'aoga i le taimi nei.
* 1991 - Iunite Setete o Amerika (USA): So'a va'alele e lua i ea i luga o se a'oga. Sa maliu ai le 6 o tagata.
* 1991 - Iunite Setete o Amerika (USA): Sa taofia le 41 o tagata i totonu o se fale'oloa i Sacramento, Kalifonia. Sa maliu ai le 6 o tagata.
* 1994 - Netelani: Sa lavea se va'alele i le malae va'alele "Schiphol" i le a'ai o Amsterdam. Sa maliu ai le 3 o tagata.
* 1996 - Lalolagi: Sa pu'ea le ata o le kometa "Hyakutake" e le masini saientisi "NEAR Shoemaker".
* 1997 - Iunite Setete o Amerika (USA): Taofi le malaga o le va'alele vateatea "Columbia", talu ai se fa'aletonu i totonu o afi.
* 2002 - Anakola: I le taimi o le Taua Fa'amalo a Anakola, sa fa'afilemuina le va o le malo "MPLA" ma au fouvale "UNITA", ma i'uina ai lea taua.
* 2009 - Farani: Toe auai Farani i le so'ofa'atasi "NATO".
* 2010 - Amerika i matu: Oso se mafui'e i le va o USA ma Mehiko. Sa maliu ai le 2 o tagata.
* 2011 - Repapelika Temokasi o le Konoko (DRC): Sa lavea se va'alele i totonu o le male va'alele "N'dijili", i le a'ai o Kinshasa. Sa maliu ai le 32 o tagata.
* 2013 - Initia: Pa'u se fale tele i le a'ai o Thane. Sa maliu ai le 74 o tagata.
* 2017 - Suria: Fa'apapomuina e Suria le a'ai o Khan Shaykhun. Sa fa'aona ia pomu vaila'au mo le osofa'ina lea. Sa maliu ai le 89 o tagata lautele.
* 2020 - Saina: Amata le aso fa'amanatu mo foma'i sa maliu talu ai le fa'ama'i korona.
* 2023 - Europa: Auai le atunu'u o Finilani i le so'ofa'atasi o "NATO".