Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ایتھنز

|  |
| --- |
|  **ایتھنز**
Athens |
|  |
| **آبادی**: | 637,798، (2021ء) |
| **رقبہ**: | 412 مربع کلومیٹر |
| **ویب سائیٹ** : | cityofathens.gr |

ایتھنز (انگریزی: Athens; تلفظ: /ˈæθɪnz/ ATH-inz;[5] یونانی: Αθήνα، نقحر: Athína [aˈθina] ( سنیے); قدیم یونانی: Ἀθῆναι Athênai (جمع) [atʰɛ̂ːnai̯])،بحیرہ روم اچ ہک ساحلی شہر ہے تے یونان دا دار الحکومت تے سب توں وݙا شہر ہے۔ چالیہہ لکھ دے قریب آبادی دے نال ایہ یورپی یونین دا ستواں وݙا شہر وی ہے۔ ایہ دنیا دے قدیم ترین شہراں وچوں ہک ہے تے ایندی ابتدائی انسانی موجودگی یارہویں تے ستویں صدی قبل مسیح دے درمیان اچ شروع تھئی ہئی۔ کلاسیکی ایتھنز ہک طاقتور پولس (شہر ریاست) ہئی۔ ایہ فنون تے فلسفہ سکھݨ دی افلاطون دی اکادمی تے ارسطو دی لیکیون (لائسیم) دا گھر ہئی۔ ایتھنز سقراط، افلاطون، پیری کلیز، ارسطوفینں، سوفوکلیز، تے قدیم دنیا دے بہت سارے ݙوجھے ممتاز فلسفیاں، ادیباں تے سیاست داناں دی جائے پیدائش وی ہئی۔ اینکوں وسیع پیمانے تے مغربی تہذیب دا گہوارہ تے جمہوریت دی جائے پیدائش آکھا ویندے جیندی وجہ زیادہ تر یورپی براعظم تے ایندے ثقافتی تے سیاسی اثر و رسوخ دی وجہ نال خاص طور تے قدیم روم اچ، جدید دور اچ، ایتھنز ہک وݙا کاسموپولیٹن میٹروپولس ہے تے یونان اچ اقتصادی، مالیاتی، صنعتی، سمندری، سیاسی تے ثقافتی زندگی دا مرکز ہے۔ 2021ء اچ ایتھنز دے شہری علاقے نے ساڈھے ترئے ملین توں زیادہ لوگاں دی میزبانی کیتی، جیہڑی یونان دی پوری آبادی دا تقریباً 35 فیصد ہے۔

## حوالے
# ترکی

**ترکی**| Türkiye Cumhuriyeti |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
|  |

Coat of Arms of Turkey قومی نشان
ترک پرچم Flag of Turkey
ترکی (انگریزی: Turkey یا Republic of Turkey) (سرکاری ناں: Türkiye Cumhuriyeti یعنی ترکیہ جمہوریتی) یوریشیائی ملک ہے جو جنوب مغربی ایشیا وچ جزیرہ نما اناطولیہ تے جنوبی مشرقی یورپ دے علاقہ بلقان تک پھیلا ہویا ہے۔

ترکی دے سرحداں8 ممالک نال ملدیاں ہن جنہاں وچ شمال مغرب وچ بلغاریہ، مغرب وچ یونان، شمال مشرق وچ گرجستان (جارجیا)، مشرق وچ آرمینیا، ایران تے آذربائیجان دا علاقہ نخچوان تے جنوب مشرق وچ عراق تے شام شامل ہن۔ علاوہ ازیں شمال وچ ملکی سرحداں بحیرہ اسود، مغرب وچ بحیرہ ایجیئن تے بحیرہ مرمرہ تے جنوب وچ بحیرہ روم نال ملدے ہن۔

ترکی ہک جمہوری، لادینی، آئینی جمہوریت ہے جس دا موجودہ سیاسی نظام 1923ء وچ سقوط خلافت و سلطنت عثمانیہ دے بعد مصطفیٰ کمال اتاترک دی زیر قیادت تشکیل ݙتا گیا۔ اے اقوام متحدہ تے موتمر عالم اسلامی دا بانی رکن تے 1949ء توں یورپی مجلس تے 1952ء توں شمالی اوقیانوسی معاہدے دا رکن ہے۔ ریاست دی یورپی اتحاد وچ شمولیت کیتے مذاکرات طویل عرصے توں جاری ہن۔

یورپ تے ایشیا دے درمیان محل وقوع دے اعتبار نال اہم مقام تے واقع ہووݨ دی وجہ نال ترکی مشرقی تے مغربی ثقافتاں دے تاریخی چوراہے تے واقع ہے۔

## تاریخ

سلطنت عثمانیہ دے بعد مصطفیٰ کمال نے ترکی کوں جمہوری بݨایا ہے۔جدید ترکی دا موجودہ علاقہ دنیا دے انہاں قدیم ترین علاقیاں وچوں ہے جتھاں مستقلاً انسانی تہذیب موجود ہے۔ چتل خیوک، چایونو، نیوالی جوری، خاجی لر، گوبکلی تپہ تے مرسین دے علاقے انسان دی اولین آبادیاں وچوں ہک ہن۔

ترکی دے اناطولیہ ریجن دی تاریخ بہت قدیم ہے۔ اتھاں پتھر دے زمانے توں انسان موجود ہے۔ بحر اسود دے ارد گرد دے علاقے وچ ہݨ توں ١٠ ہزار سال پہلے آبادی دے آثار ملدن. آسانی کیتے اساں ترکی دی تاریخ کوں انہاں ادوار وچ تقسیم کر سکدے ہیں:

* زمانہ قبل ازتاریخ: 2500 ق م توں پہلے

* کانسی دا دور: 2500 ق م توں 700 ق م

* لوہے دا دور: 700 ق م توں 330 ء

* رومن بازنطینی دور: 330 ء توں 1453ء

* سلجوقی دور: 1071ء توں 1300ء

* عثمانی دور: 1299ء توں 1923ء

## ٻاہرلے جوڑ

## حوالے

سانچہ:Commons
# سویٹزر لینڈ

جھنڈا
سرکاری نشان
سویٹزر لینڈ ہک یورپی ملک ہے جیہڑا جغرافیائی اعتبار نال ہک طرف کوہِ الپس دی خوبصورت وادیاں تے ݙوجھی طرف ایورہ دی اچی جکی پہاڑیاں وچ واقع ہے۔ ایہ ملک 21 ہزار 265 مربع کلو میٹر یا 15 ہزار 940 مربع میل رقبے تے محیط ہے۔ زیادہ تر علاقہ الپس (ALPS) دے خوش منظر پہاڑاں وچ گھرا ہے۔ ملک دی مجموعی آبادی 2015ء کوں ہک اندازے دے مطابق تقریباً 8 ملین ہے۔ آبادی دا بیشتر حصہ سطح مرتفع تے قائم وݙے شہراں وچ سکونت پزیر ہے۔ بین الاقوامی شہرت دے حامل ݙو شہراں یعنی زیورخ تے جنیوا کوں ملک دے اقتصادی مراکز دی حیثیت حاصل ہے۔ ملک دا قومی ݙینہ ہر سال یکم اگست کوں منایا ویندا ہے جیہڑا روایتی طور تے ریاست دے قیام دا ݙینہ سمجھا ویندا ہے یعنی سوئس کنفیڈریشن دا قیام یکم اگست 1291ء کوں عمل وچ آیا چنانچہ یکم اگست ملک دا قومی ݙینہ قرار پایا۔ سوئٹزرلینڈ فی کس آمدنی دے لحاظ نال دنیا دے خوشحال ممالک وچ شمار کیتا ویندے۔

سوئٹزرلینڈ وچ جرمن، فرانسیسی تے اطالوی زباناں رائج ہن تاہم رومانین بولݨ والے وی گھٹ نی۔ اِنہاں مختلف لسانی تے ثقافتی اکائیاں دے باوجود سوئس قوم دے اتحاد دی بڑی وجہ ہک مشترک عظیم الشان تاریخی پس منظر ہے۔

## حوالے
# فلسطین

|  |
| --- |
|  **ریاست فلسطین**  |
| 🇵🇸 |
| **موجودہ رقبہ**: | 6،020 مربع کلومیٹر |
| **کل رقبہ**: | 25،585.3 مربع کلومیٹر |
| **زبان** : | عربی |

فلسطین دنیا دے قدیم ترین ممالک وچوں ہک ہے۔ ایہ اس علاقے دا ناں ہے جیہڑا لبنان تے مصر دے درمیان ہئی جس دے بیشتر حصے تے ہݨ اسرائیل دی ریاست قائم کیتی گئی ہے۔

## یہودیاں دی طرفوں فلسطین دا استحصال

1948ء توں پہلے ایہ تمام علاقہ فلسطین سݙویندا ہئی۔ جیہڑا خلافت عثمانیہ وچ قائم رہا مگر بعد وچ انگریزاں تے فرانسیسیاں نے اس تے قبضہ کر گھدا۔ 1948ء وچ اتھوں دے بیشتر علاقے تے اسرائیلی ریاست قائم کیےی گئی۔ اس دا دار الحکومت بیت المقدس ہئی جس تے 1967ء وچ اسرائیل نے قبضہ کر گھدا۔ بیت المقدس کوں اسرائیلی یروشلم آہدے ہن تے ایہ شہر یہودیاں، مسیحیاں تے مسلماناں، تریہاں دے نزدیک مقدس ہے۔ مسلماناں دا قبلہ اول اتھائیں ہے۔ فلسطین دی آزادی دی جدوجہد بہت پراݨی ہے۔ دنیا دی ہر زبان دے ادب وچ اس تے کتاباں تخلیق تھیاں ہن۔ اردو ادب وچ وی علامہ اقبال، فیض احمد فیض ، ظفر علی خان، احمد ندیم قاسمی، احمدفراز، انتظارحسین تے نعیم صدیقی وغیرہ نے عمدہ ادب تخلیق کیتا ہے۔ اس سلسلے وچ مزید معلومات کیتے آصف فرخی دی مرتبہ دنیا زاد دا عاشق من الفلسطین نمبر تے محمد افتخار شفیع دی کتاب اردو ادب تے آزادی فلسطین ݙکھیج سڳدی ہے. چار صدیاں تک عثمانیاں دی حکمرانی دے بعد 1917ء وچ برطانیہ نے اس خطے کوں اپݨی تحویل وچ گھن گھدا تے اعلان بالفور دے ذریعہ یہودیاں کیتے ہک قومی ریاست دے قیام دا وعدہ کیتا ڳیا۔

## حوالے