Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ادب

ادب زندگی دے اظہار دا ناں ھے ۔ ایہ او راہ ھے جیندے اُتے پندھ کریندے انسان کوں زندگی دے اُنھاں گُٖجھے رازاں دی سُدھ بُٖدھ پوندی ھے جنھاں توں او بے خبر ہوندے۔ادب ہر دَور وچ اَمن دا پیغام عام کریندا رہ ڳئے۔جیندی وجہ توں ایہ دُنیا وچ اَمن دا استعارہ ھے۔اڄ وی دُنیا وچ جتنا ادب تخلیق تھیندا پئے سارا انسان دی فلاح تے بقا دا امین ھے۔سرائیکی دھرتی دے پُراَمن لوک وی صدیاں پُراݨا ادبی ورثہ سینے سانبھ اپݨا ارتقائی پندھ طے کریندن پِن۔ایں وَسوں وچ ادبی وَݨ دی چھاں تلے ساہ گھِنݨ والے شاعر ادیباں دا شمار ہمیشہ پُراَمن لوکاں وچ تھیندا رہ ڳئے۔ ایہ لوک اپݨی دھرتی اتے دیس دے او امانت دار ہِن جنھاں اپݨی قوم دی بے لوث خدمت کریندیں ہوئیں اپݨی قومی شناخت کوں منوائے۔ پر اجٖوکے دَور اچ اِنھاں حق پرستاں داکوجھا حال ݙیکھ کراہیں اساں مونجھے تھی ڳئے ہئیں۔سرائیکی دھرتی دی صدیاں پُراݨی ادبی ڳوجھی دے امانت داریں دے سینے وچ بغض ، کینہ ، حسد تے لالچ جہیں بیماری خبر نئیں کیویں رچ وَس ڳئی ھے۔ایہ تاں اپݨے ایں قومی پندھ کوں حیاتی دا قرض جٖاݨݨ والے لوک ہن۔ اِنھاں تاں اپݨی آوݨ والی نسل کوں شعور دے سوجھلے ݙتن ، اتے ݙیوݨے ہِن۔ اللہ جٖاݨے اِنھاں سوجھلے دے سفیراں دے اندر لاعلاج روڳ کیویں پلݨ پئے ڳن۔ میݙے خیال اچ ادبی مُہاندریاں کوں ذاتی رنجشاں اتے بے بُنیاد نفرتاں ختم کر تے ہک ٻئے نال جُڑݨ دی ضرورت ھے۔اینویں ایں دھرتی دے سچے ادیباں دا خیال وی اساں ساریاں دی ذمہ داری ھے۔ اساݙے دیس دے حکمراناں کوں وی باقی قوماں دے ادیباں وانگوں سرائیکی ادیباں داحق وی ݙیوݨا چاہیدا ھے۔ ایندے علاوہ سرائیکی دھرتی دے صاحبِ ثروت لوکاں دا حق وی بݨدے جو او سرائیکی ادبی پندھ کوں اڳونہاں کرݨ سانگے سرائیکی ادیباں دے ٻانہہ ٻیل بݨن۔ جیکر اساں اپݨے ادب تے ادیباں دی معاشی سرپرستی نہ کیتی اتے اُنھاں کوں مسائل دی کالی رات اچ کلہا چھوڑ ݙتا تاں اساݙی اُمید دا سجھ ہک ݙینھ صلیب چڑھ ویسی۔
# چینی زبان

چینی زبان دے کجھ لفظ
دنیا وچ سب توں زیادہ ٻولی ونڄݨ آلی زبان ہے۔
چینی زبان دنیا دے تمام زباناں توں مختلف ہئی تے ہے، اس وچ نہ حروف تہجی ہن، نہ ہجّے، نہ قواعد تے نہ الفاظ دی تقسیم. ہک ہی لفظ اپݨے سیاق و سباق، مضمون تے لہجے دے اعتبار نال اسم ذات، اسم صفت، فعل تے حال تھی سکدا ہے۔ ہر ہک ”یک ہجّائی“ لفظ چار توں نو لہجیاں تک ادا کیتا ونج سگدا ہے تے جس لمحے وچ اوہ ادا تھیا ہے اس لحاظ نال اس دے معنی وچ وی فرق ہوندا ہے اُنہاں دے لکھݨ دا طریقہ وی عجیب ہے، سطراں افقی دی بجائے عمودی ہوندن۔ چینی زبان وچ عام بول چال کیتے ݙو توں ترئے ہزار الفاظ استعمال تھیندے ہن، اخبار یا معمولی کتاب پڑھݨ کیتے ساڈھے ترئے ہزار نشاناں دا ڄاݨݨ ضروری ہے، ہک یونیورسٹی دے طالب علم کوں چھ ہزار نقوش سکھݨے پوندے ہن، جبکہ ہک چینی ٹائپ رائٹر تے کمپیوٹر وچ پندرہ توں ویہہ ہزار علامتاں کم آندے ہن۔ چینی زبان تحریر کرݨ کیتے ہر لفظ آڑھی ترچھی لکیراں نال مل کت بݨدا ہے جنہاں کوں Stroke آکھا ویندا ہے، بنیادی طور تے چینی خط وچ 12 اسٹروک استعمال تھیندے ہن۔

* آبادی:

اسی کروڑ کنوں ودھ آبادی چینی بولݨ آلی ہے۔

* حروف:

ایہ دنیا دیاں ساریاں زباناں کنوں وکھری ہے۔ ایندے نہ تاں حروف تہجی ہن۔ نہ ہجے، نہ گرائمر تے نہ ہی لفظاں دی ونڈ تے ون٘کیاں۔

## لکھݨ دا طریقہ

لکھݨ دا طریقہ وی عجیب ہے۔ لیٹواں لکھݨ دی جاء تے کھڑویں لکھائی ہے، اتوں کنوں تلے آلے پاسے لکھائی آندی ہے۔ چینی زبان وچ عام بول چال کیتے ݙو ترائے ہزار الفاظ استعمال تھیندے ہن، اخبار یا معمولی کتاب پڑھݨ کیتے ساڈھے تین ہزارنشاناں دا جاݨݨ ضروری ہے، ہک یونیورسٹی دے طالب علم کوں چھی ہزار نقوش سیکھݨے پون٘دن، ہک چینی ٹائپ رائٹر تے کمپیوٹر وچ پندرھاں ویہ ہزارعلامتاں کم آندیاں ہن۔ چینی زبان لکھݨ کیتے ہر لفظ آڑھی ترچھی لکیراں نال مِل تے بݨدا ہے جنہاں کوں Stroke اہدے ہن، بنیادی طور تے چینی خط وچ 12 اسٹروک استعمال تھیندے ہن۔

چینی سرکاری تعلیمی تے دفتری زبان ہے، اقوام متحدہ دی سرکاری زبان ہے،

## ٻاہرلے جوڑ

## حوالے