Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# අගනුවර

ජපානයේ අගනුවර, සහ ලෝකයේ ජනාකීර්ණතම මෙට්‍රොපොලිටන් ප්‍රදේශය වන තෝකියෝ නුවර
**අගනුවර** යනු රටක ප්‍රධාන නගරයයි.

## සමාන පද

* අග නගරය
* ප්‍රධාන නගරය
* මහ නුවර

## අමතර අවධානයට

* Capital region
* Lists of capitals
* List of countries whose capital is not their largest city
* List of countries with multiple capitals
* Primate city
* Temporary capital

## මූලාශ්‍ර

## භාහිර සබැඳි

* Capitals හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත
# 706

|  |  |
| --- | --- |
| සහශ්‍රවර්ෂය: | 1 වන සහස්‍රවර්ෂය |
| සියවස්: | 7 වන සියවස – **8 වන සියවස** – 9 වන සියවස |
| දශක: |  670ගණන්  680ගණන්  690ගණන්  – 700ගණන් –  710ගණන්  720ගණන්  730ගණන්  |
| වසර: | 703 704 705 – **706** – 707 708 709 |

ක්‍රිස්තු වර්ෂ **706** (**DCCVI**) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර, සිකුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය. මෙම වසර සඳහා 706 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
# 892

|  |  |
| --- | --- |
| සහශ්‍රවර්ෂය: | 1 වන සහස්‍රවර්ෂය |
| සියවස්: | 8 වන සියවස – **9 වන සියවස** – 10 වන සියවස |
| දශක: |  860ගණන්  870ගණන්  880ගණන්  – 890ගණන් –  900ගණන්  910ගණන්  920ගණන්  |
| වසර: | 889 890 891 – **892** – 893 894 895 |

වසර **892** (**DCCCXCII**) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර, සෙනසුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන අධික අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය.
# 608

|  |  |
| --- | --- |
| සහශ්‍රවර්ෂය: | 1 වන සහස්‍රවර්ෂය |
| සියවස්: | 6 වන සියවස – **7 වන සියවස** – 8 වන සියවස |
| දශක: |  570ගණන්  580ගණන්  590ගණන්  – 600ගණන් –  610ගණන්  620ගණන්  630ගණන්  |
| වසර: | 605 606 607 – **608** – 609 610 611 |

වසර **608** (**DCVIII**) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර, සඳුදා දිනයකින් ඇරඹෙන අධික අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය. මෙම වසර සඳහා 608 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.
# යැංසි ගඟ

යැංසි ගඟේ පිහිටීම
යැංසි ගඟ යුනාන් පළාතේ දී අංශක 180ක් හැරෙන අවස්ථාවක්
චීනයේ පිහිටි **යැංසි ගඟ** ආසියාවේ දිගම ගඟ වන අතර ලොව තුන්වැනියට දිගම ගඟ ද වේ. පළමු සහ දෙවැනි තැන් ගන්නේ නයිල් ගඟ සහ ඇමසන් ගඟ යි.

යැංසි ගඟ කිලෝමීටර් 6,300ක (සැතපුම් 3,915) දිගින් යුක්ත වන අතර චීනයේ බටහිර කොටසේ පිහිටි කිංහයි පළාතෙන් පටන් ගෙන ෂැංහයි නගරයෙන් නැගෙනහිර චීන මුහුදට වැටෙයි. චීනයේ උතුරු සහ දකුණු කොටස් වෙන් කරන ගඟ ලෙස යැංසි ගඟ සැළකෙයි. හොවැං හෝ ගඟ සහ යැංසි ගඟ චීන ශිෂ්ඨාචාරයේ වැදගත්ම ගංගා දෙක විය.
# චියාපාස් ප්‍රාන්තය, මෙක්සිකෝව

සිතියම
**චියාපාස්**, නිල වශයෙන් **චියාපාස් නිදහස් සහ ස්වෛරී රාජ්‍යය**, යනු මෙක්සිකෝවේ ෆෙඩරල් ආයතන 32 න් සමන්විත ප්‍රාන්තවලින් එකකි. 2017 සැප්තැම්බර් එයට මහ නගර සභා 124 ක් ඇතුළත් වේ. එහි අගනුවර සහ විශාලතම නගරය වන්නේ ටක්ස්ට්ලා ගුටියෙරෙස් ය . චියාපාස් හි අනෙකුත් වැදගත් ජනගහන මධ්‍යස්ථාන වන්නේ ඔකොසින්ගෝ, ටපචූලා, සැන් ක්‍රිස්ටෝබල් ඩි ලාස් කැසාස්, කොමිටෑන් සහ අරියාගා ය . චියාපාස් යනු මෙක්සිකෝවේ දකුණු දිගම ප්‍රාන්තය වන අතර, එය බටහිරින් ඔක්සාකා, වයඹ දෙසින් වේරාක්‍රස් සහ උතුරින් ටබස්කෝ ප්‍රාන්තවලටත්, නැගෙනහිරින් සහ ගිනිකොන දෙසින් ග්වාතමාලාවේ පෙටන්, ක්විචේ, හියුහුටෙනැන්ගෝ සහ සැන් මාකෝස් දෙපාර්තමේන්තු වලටත් මායිම් වේ. චියාපාස් නිරිත දෙසින් පැසිෆික් සාගරයේ සැලකිය යුතු වෙරළ තීරයක් ඇත.

## සටහන්

## යොමු කිරීම්
# දුස්සාධ්‍ය තීව්‍ර ශ්වසන සහලක්ෂණය කොරෝනාවෛරස 2

| Novel coronavirus (2019-nCoV) |
| --- |
|  |
| Transmission electron micrograph of several MERS-CoV virions, a close relative of 2019 nCov. |
| වෛරස වර්ගීකරණය  |
| (ශ්‍රේණිගත නොකළ): | Virus |
| *Realm*: | *Riboviria* |
| Phylum: | *incertae sedis* |
| ගෝත්‍රය: | *Nidovirales* |
| කුලය: | *Coronaviridae* |
| ගණය: | *Betacoronavirus* |
| Subgenus: | *Sarbecovirus* |
| Virus: | **Novel coronavirus (2019-nCoV)** |
|  |
| දැනට වාර්තාගත එකම ව්‍යාප්තියේ අපිකේන්ද්‍රය වන චීනයේ වූහාන් |
| පර්යාය නාම |
| * Wuhan coronavirus (සරල චීන: 武汉冠状病毒; සම්ප්‍රදායික චීන: 武漢冠狀病毒)
* Wuhan seafood market pneumonia virus
* Wuhan pneumonia
 |

Genomic information| Genome organisation (click to enlarge) |
| NCBI genome ID | MN908947 |
| Genome size | 30,473 bases |
| Year of completion | 2020 |

**දුස්සාධ්‍ය තීව්‍ර ශ්වසන සහලක්ෂණය කොරෝනාවෛරස 2** එසේත් නැත්නම් **සාර්ස්-කොවී-2** (**ඉංග්‍රීසි:**  Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2, SARS-CoV-2), යනු, පෙරදී **2019 නව කොරෝනාවෛරසය** (**2019-එන්කොවී**) යන තාවකාලික නම මගින් හැඳින්වුනු , ධන-අභිදිශා තනි-පට ආර්එන්ඒ වෛරසයකි.

## ආශ්‍රිත

* කොරෝනා වෛරස

## මූලාශ්‍ර

|  |  |
| --- | --- |
| වර්ගීකරණය | D* **ICD-10**: U07.1{{{2}}}.{{{3}}}
* **MeSH**: D000086402
* **SNOMED CT**: 840533007
 |
# උපත් අනුපාතිකය

ලෝක උපත් අනුපාතිකය 2008
යුරෝපීය දළ උපත් අනුපාතිකය 2007
දළ උපත් අනුපාතික ස්‍රැතිය එසේත් නැත්නම් ළදරු උපත් සංඛ්‍යාව මිනිසුන් දහස් දෙනෙකුට වසරකදී සිදු වන ප්‍රමාණය ලෙසින් සැලකේ. සාපල්‍යතා සීඝ්‍රතාවය හා ආර්ථික භූ විද්‍යා ශබ්ද කෝෂය වොෂින්ටන් විශ්ව විද්‍යාලයේ යන පරිශීලනයන් වැඩි විස්තර සඳහා බලන්න.

එය දක්වන්නේ CDR = N/P x 1000 යන්නෙනි. මෙහි N එම වර්ෂයේ සිදුවුණු ළමා උපත් සංඛ්‍යාව පෙන්ණූම් කරයි. P පවතින ජනගහනය දක්වයි. මෙම ලක්ෂණය දළ මරණ අනුපාතිකය සමග සුසංයෝජනය කොට ස්වාභාවික ජනගහන වර්ධන සීඝ්‍රතාවය සෙවීමට යොදා ගනී. මෙහි ස්වභාවික යන්නෙන් අදහස් කෙරෙන්නේ දළ විගමනය සැලකිල්ලට නොගත් බවයි.

2007 දී පරිදි ලෝකය සඳහා සමස්ත මධ්‍යන්‍ය උපත් අනුපාතිකය 20.3 ක් දහස් දෙනෙකුගේ සමස්ත ජනගහනයක් සඳහා ලෙසින් විය .එනම් බිලියන 6.6 ක් වූ ලෝක ජනගහනයට වසරක් පාසා ළදරුවන් මිලියන 134 ක් එකතු වේ.

සාපල්‍යතාවයේ තවත් දර්ශකයක් ලෙසින් භාවිතයට ගැනෙන්නේ මුළු සපල්‍යතා සීඝ්‍රතාවයයි. එනම් ගැහැණියකගේ ජීවිතය තුළ ඇයට උපදින මධ්‍යන්‍ය දරුවන් සංඛ්‍යාවයි. සමස්තයක් වශයෙන් මුළු සාපල්‍යතා සීඝ්‍රතාවය වඩා හොඳ දර්ශකයක් වන්නේ දළ උපත් අනුපාතිකය මෙන් නොව එය ජන ගහනයේ වයස් ව්‍යාප්තියෙන් බලපෑම් ඇති නොවූවක් බැවිණි.

ආර්ථිකව අඩු සංවර්ධනයක් සහිත රටවල්වල සාපල්‍යතා සීඝ්‍රතාවයන් ඉහළ නැඹුරුවක් දක්වයි. වඩාත් ආර්ථිකව සංවර්ධනය වූ රටවල්වල එය පහළ අගයක් ගනී.

World historical and predicted crude birth rates (1950–2050)
UN, medium variant, 2008 rev.| Years | CBR | Years | CBR |
| --- | --- | --- | --- |
| 1950–1955 | 37.2 | 2000–2005 | 21.2 |
| 1955–1960 | 35.3 | 2005–2010 | 20.3 |
| 1960–1965 | 34.9 | 2010–2015 | 19.4 |
| 1965–1970 | 33.4 | 2015–2020 | 18.2 |
| 1970–1975 | 30.8 | 2020–2025 | 16.9 |
| 1975–1980 | 28.4 | 2025–2030 | 15.8 |
| 1980–1985 | 27.9 | 2030–2035 | 15.0 |
| 1985–1990 | 27.3 | 2035–2040 | 14.5 |
| 1990–1995 | 24.7 | 2040–2045 | 14.0 |
| 1995–2000 | 22.5 | 2045–2050 | 13.4 |

* **මුළු උපත් සංඛ්‍යාව** - පොදු සාපල්‍යතා සීඝ්‍රතාව GFR මෙය වයස අවුරුදු 15 සිට 44 හෝ 15 සිට 49 දක්වා ගැහැණුන් දහසකට ඇති උපත් සංඛ්‍යාව මැනීමට යොදා ගනී.
* **සම්මත උපත් සීඝ්‍රතාව** - SBR මෙය උපකල්පිත සම්මත ජනගහනයක් සඳහා වයස් ව්‍යුහ ලිංග ව්‍යුහයන් සංසන්දනය කරනු ලබයි.
* **මුළු සාපල්‍යතා සීඝ්‍රතාව** - ගැහැණියකගේ දරුවන් ලැබිය හැකි වයස තුළ ඇය අපේක්ෂා කරන දරුවන්ගේ මධ්‍යන්‍ය මෙහි අදහසයි. මෙය ජනගහනයේ වයස් ලිංග ව්‍යුහයෙන් ස්වායත්ත වේ.

## උපත් සීඝ්‍රතාවයට බලපාන කරුණු

රජයේ පූර්ව උත්පත්ති ප්‍රතිපත්ති සහ ප්‍රතිඋත්පත්ති ප්‍රතිපත්තීන් මෙන්ම ගබ්සා වීමේ සීඝ්‍රතාවය, පවතින වයස් ලිංග ව්‍යුහය, සාමාජීය හා ආගමික විශ්වාස, ගැබ් ගැනීම සම්බන්ධය වැදගත්වේ . කාන්තා සාක්ෂරතා මට්ටම.ආර්ථික සෞභාග්‍යතා (න්‍යායිකව ආර්ථිකය හොඳින් පවතින විට පවුලක් වැඩි ළමයින් සංඛ්‍යාවක් දැරිය හැකි වුවද ප්‍රායෝගිකව ඉහළ ආර්ථික සෞභාග්‍යක් ඇති විට උපත් සීඝ්‍රතාව අඩුවේ). දරිද්‍රතා මට්ටම් අනුව සංවර්ධනය වන රටවල්වල ළමුන් ආර්ථික සම්පතක් වශයෙන් යොදා ගනු දැකිය හැකි වන්නේ ඔවුන්ට මුදල් උපයා ගත හැකි නිසාය. රටක ළදරු මරණ අනුපාතිකය ඉහළ නම් පවුලක සිටින ළමයින් සංඛ්‍යාව ඉහළ වන්නේ ඔවුන් අතරින් කිසියම් පිරිසක් මියයන බැවිනි. නාගරීකරණය, විවාහය සඳහා යෝජිත වයස, විශ්‍රාම වැටුප් පැවතීම, අර්බුදකාරී තත්ත්වයන් ඊට බලපායි.

## මූලාශ්‍ර
# ක්‍රිපූ 720

|  |  |
| --- | --- |
| සහශ්‍රවර්ෂය: | ක්‍රිපූ  1 වන සහස්‍රවර්ෂය |
| සියවස්: | ක්‍රිපූ  9 වන සියවස – **ක්‍රිපූ  8 වන සියවස** – ක්‍රිපූ  7 වන සියවස |
| දශක: |  ක්‍රිපූ  750ගණන්  ක්‍රිපූ  740ගණන්  ක්‍රිපූ  730ගණන්  – ක්‍රිපූ  720ගණන් –  ක්‍රිපූ  710ගණන්  ක්‍රිපූ  700ගණන්  ක්‍රිපූ  690ගණන්  |
| වසර: | ක්‍රිපූ  723 ක්‍රිපූ  722 ක්‍රිපූ  721 – **ක්‍රිපූ  720** – ක්‍රිපූ  719 ක්‍රිපූ  718 ක්‍රිපූ  717 |

|  |
| --- |
| **ක්‍රිස්තු පූර්ව 720 වසර මාතෘකා අනුව** |
| *දේශපාලනය* |
| රාජ්‍ය නායකයෝ – ස්වෛරී රාජ්‍ය |
| *උපත් සහ මරණ ප්‍රවර්ග* |
| උපත් – මරණ |
| *සංස්ථාපන සහ විසංස්ථාපන ප්‍රවර්ග* |
| සංස්ථාපනයන් – විසංස්ථාපනයන් |
| * v
* t
* e
 |

720 BC වසර වෙනත් දින දසුන් වල| ග්‍රෙගරි දින දසුන | 720 BC *DCCXX BC* |
|  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා | 34 |
| පුරාණ ඊජිප්තු යුගය | XXV dynasty, 33 |
| *- Pharaoh* | Shabaka, 2 |
| Ancient Greek era | 15th Olympiad (victor)¹ |
| ඇසිරියානු දින දර්ශනය | 4031 |
| Balinese saka calendar | *N/A* |
| බෙංගාලි දින දර්ශනය | −1312 |
| Berber calendar | 231 |
| බෞද්ධ දිනදසුන | −175 |
| බුරුම දින දර්ශනය | −1357 |
| බයිසැන්තියානු දින දර්ශනය | 4789–4790 |
| චීන දින දර්ශනය | 庚申年 (Metal Monkey) 1978 or 1771     *— to —* 辛酉年 (Metal Rooster) 1979 or 1772 |
| කොප්ටික දින දසුන | −1003 – −1002 |
| Discordian calendar | 447 |
| ඉතියෝපියානු දින දර්ශනය | −727 – −726 |
| හෙබ්‍රෙව් දින දසුන | 3041–3042 |
| Hindu calendars |  |
|  - *Vikram Samvat* | −663 – −662 |
|  - *Shaka Samvat* | *N/A* |
|  - *Kali Yuga* | 2381–2382 |
| Holocene calendar | 9281 |
| Iranian calendar | 1341 BP – 1340 BP |
| ඉස්ලාමීය දින දසුන | 1382 BH – 1381 BH |
| Javanese calendar | *N/A* |
| ජුලියානු දිනදසුන | *N/A* |
| Korean calendar | 1614 |
| Minguo calendar | 2631 before ROC 民前2631年 |
| Nanakshahi calendar | −2187 |
| තායි සූර්ය දින දසුන | −177 – −176 |
| Tibetan calendar | 阳金猴年 (male Iron-Monkey) −593 or −974 or −1746     *— to —* 阴金鸡年 (female Iron-Rooster) −592 or −973 or −1745 |
# සොරඹුව

**ඇල්සිබියාඩ්ස් අනියම් බිරිඳ ඉදිරියේ ඔහුගේ දණ නමමින් (c.1781)**
අනියම් බිරිඳක යනු විවාහ වී සිටින පිරිමියකු සමග දීර්ඝ කාලීන ව ආදර සම්බන්ධතා මෙන් ම ලිංගික සම්බන්ධතා ද​​ පවත්වන කාන්තාවකි.

## විස්තර

අතීත රාජකීයන් එක් ස්ත්‍රියක් පමණක් නොව මුළු අන්තඃපුරයක් ම ඇසුරු කළ බව ප්‍රසිද්ධ කරුණකි. කෙසේ වෙතත් අතීතයේ පටන් ඇතැම් පුරුශයින් එක් ස්ත්‍රියකට පමණක් සීමා වූයේ නැත​. ඔවුහු බහුස්ත්‍රී සේවනයෙහි යෙදුනෝ ය​. එකල බොහෝ විට ස්ත්‍රීන් දෙදෙනෙකු හෝ ඊට වැඩි ප්‍රමාණයක් සමඞ විවාහ වීම ද දක්නට ලැබිණ​. කෙසේ වෙතත් මෙලෙස පුරුශයා තවත් ස්ත්‍රියක් හා විවාහ වීම තම බිරිඳගේ ද අභිමතය අනුව සිදු වූ අතර එයට ඇගේ විරුද්ධත්වයක් නොතිබිණ​.කෙසේ වෙතත් එයට විරුද්ධත්වයක් ඇති විට දී සොරඹුවකගේ අවශ්‍යතාව පැන නැගිණ​.

මධ්‍ය කාලීන යුරෝපයේ පුනරුදයත් සමඞ විශාල ධනවතුන් බිහි වී සිටියහ​. මෙලෙස බිහි වූ ධනවතුන් හට තවත් පවුලක් නඩත්තු කිරීමට පවා හැකියාව ලැබිණ​. එබැවින් ඔවුන් තවත් කාන්තාවක් නඩත්තු කළහ​​. මෙම කාන්තාව බොහෝ විට සුන්දර යුවතියක් විය​. ඇගේ වගකීම වූයේ තම ස්වාමියාගේ ලිංගික අවශ්‍යතා ඉටු කිරීමයි. කෙසේ වෙතත් මෙම සම්බන්ධය රහසිගත ස්වභාවයක් ගන්නා නමුදු දීර්ඝ කාලීන වේ.

වර්තමානයෙහි බොහෝ විට තම නීත්‍යානුකූල බිරිඳ හැරුණු විට වෙනත් ස්ත්‍රියක් ලිංගික ව ඇසුරු කිරීම නීතියෙන් තහනම් වේ. මෙලෙස සම්බන්ධයන් පවත්වාගෙන යෑම පංච ශීලයට සහ වෙනත් බොහෝ ආගමික න්‍යාන් වලට විරුද්ධ වන අතර එය පාපී ක්‍රියාවක් ලෙස ද දැක්වේ. තවද මෙලෙස පරඹුවන් ඇසුරු කිරීම දැඩි ලෙස විරුද්ධත්වයක් දැක්වෙන අතර කිසිසේත් අනුමත නොකෙරේ. තවද සොරඹුවන් ඇසුරු කරන පුද්ගලයින් මානසිකව මෙන් ම විවිධාකාර ලෙස පිරිහෙන බවට ද හෙළි වී ඇත​.
# චීන අක්ෂර

|  |
| --- |
|  |
| චීන අක්ෂර |
|  |
| චීන නාමය |
| සරලීකෘත චීන අක්ෂර | 汉字 |
| සම්ප්‍රදායික චීන | 漢字 |
| සාහිත්‍යමය අර්ථය | "Han characters" |
|

| [පෙන්වන්න]පිටපත් කිරීම් |
| --- |
| සම්මත මැන්ඩරින් |
| හන්‍යු පින්යින් | hànzì |
| වේඩ්–ගයිල්ස් | han4-tzŭ4 |
| IPA | [xân.tsɨ̂] |
| Gwoyeu Romatzyh | Hanntzyh |
| Bopomofo | ㄏㄢˋ ㄗˋ |
| Wu |
| Shanghainese Romanization | [høz] |
| Gan |
| Romanization | hon5-ci5 |
| Hakka |
| Romanization | hon55 sii55 |
| Yue: Cantonese |
| Jyutping | hon3-zi6 |
| IPA | සැකිල්ල:IPAc-yue |
| Yale Romanization | hon-jih |
| දක්ෂිණ මින් |
| Hokkien POJ | hàn-jī |
| Tâi-lô | hàn-jī |
| Teochew Peng'im | hang3 ri7 |
| Eastern Min |
| Fuzhou BUC | háng-cê |
| මධ්‍ය චීන |
| මධ්‍ය චීන | xanCdzɨC |

 |
| වියට්නාම නාමය |
| වියට්නාම වර්ණමාලාව | chữ Hán chữ Nho Hán tự |
| Hán-Nôm | 𡨸漢 𡨸儒 |
| Chữ Hán | 漢字 |
|
සැකිල්ල:Infobox Chinese/Zhuang |
|  |
| කොරියානු නාමය |
| හංගුල් | 한자 |
| හන්ජා | 漢字 |
|

| [පෙන්වන්න]පිටපත් කිරීම් |
| --- |
| ප්‍රතිශෝධිත රෝමානුකරණය | Hanja |
| මැකූන්–‍රයිෂවර් | hancha |

 |
| ජපන් නාමය |
| කන්ජි | 漢字 |
| හිරගන | かんじ |
|

| [පෙන්වන්න]පිටපත් කිරීම් |
| --- |
| Revised Hepburn | kanji |
| Kunrei-shiki | kanzi |

 |
| km නාමය |
| km | តួអក្សរចិន |

**චීන අක්ෂර** (සම්ප්‍රදායික චීන: 漢字; සරල චීන: 汉字; පින්යින්: hànzì; ලිට්. 'හැන් අක්ෂර') චීන භාෂාව ලිවීම සඳහා සකස් කරන ලද ලාංඡන වේ.

චීන අක්ෂර යනු ලෝකයේ අඛණ්ඩව භාවිතා වන පැරණිතම ලේඛන පද්ධතියයි. නැඟෙනහිර සහ අග්නිදිග ආසියාව පුරා පැතිරී ඇති වත්මන් භාවිතය මෙන්ම චීන චරිත සංස්කෘතික කවය පුරා ඔවුන්ගේ ගැඹුරු ඓතිහාසික භාවිතය හේතුවෙන් චීන අක්ෂර භාවිතා කරන්නන් සංඛ්යාව අනුව ලොව වඩාත් පුළුල් ලෙස භාවිතා කරන ලද ලේඛන පද්ධති අතර වේ.

චීන පවුලේ විවිධ චීන භාෂාවල ලිඛිත අක්ෂර ලෙස, චීන අක්ෂර ඉතිහාසයේ දීර්ඝතම කාලයක් අඛණ්ඩව භාවිතා වූ ප්‍රධාන අක්ෂර වන අතර ප්‍රධාන අක්ෂර පද්ධති අතර වර්තමානයට සම්ප්‍රේෂණය වූ එකම අක්ෂර වේ. පුරාණ කාලයේ දී. සියලුම චීන රාජවංශවල ප්‍රධාන නිල භාෂාව චීන අක්ෂර වේ. පුරාණ කාලයේ චීන අක්ෂර පරිපූර්ණත්වය ඉහළ මට්ටමකට වර්ධනය වී ඇත. ඒවා චීනයේ පමණක් නොව, දිගු කලක් නැගෙනහිර ආසියාවේ එකම ජාත්‍යන්තර පොදු භාෂාව ලෙසද සේවය කර ඇත. කොරියානු අර්ධද්වීපය, වියට්නාමය, ජපානය වැනි රටවල 20 වන සියවසට පෙර ඒවා ලිඛිත සම්මතය විය.

## මේවාත් බලන්න

* සරල චීන අක්ෂර
* සම්ප්‍රදායික චීන අක්ෂර
* හන්ජා
* කයිෂු
* කන්ජි
* ක්‍යූජිතයි (旧字体 හෝ 舊字體 - ජපන් සම්ප්‍රදායික අක්ෂර)
* සරල චීන අක්ෂර සම්ප්‍රදායික චීනවලට හැරවීමේ බහුවිධ සංවිධානය

## සටහන් සහ ආශ්‍රේයයන්
# ගොගුර්යෝ හි දොංමියොං

| ගොගුර්යෝ හි දොංමියොං |
| --- |
| ප්යොංග්යාං හි දොංමියොං රජුගේ සොහොන්ගැබෙහි වූ දොංමියොං රජුගේ ප්‍රතිමාවක් |
| රාජ්‍ය සමය | ක්‍රි.පූ. 37 – ක්‍රි.පූ. 19 |
| අනුප්‍රාප්තිකයා | ගොගුර්යෝ හි යුරි |
| උපත | ක්‍රි.පූ. 58 |
| මරණය | ක්‍රි.පූ. 19 (වයස 39) |
| භූමදානය | ප්යොංග්යාං |
| වල්ලභයා | යේ සෝ-යා සොසෝනෝ |
| දරුවන් | බලන්න පහළ |
| පියා | බුයෝ හි හේ මෝ-සු |
| මව | යුහ්වා ආර්යාව |

|  |
| --- |
| ගොගුර්යෝ හි දොංමියොං |
| චොසොන්ගුල් | 동명성왕 හෙවත් 동명왕 |
| හන්චා | 東明聖王 හෙවත් 東明王 |
| ප්‍රතිශෝධිත රෝමානුකරණය | Dongmyeong-seongwang හෙවත් Dongmyeong-wang |
| මැකූන්–‍රයිෂවර් | Tongmyŏng-sŏngwang හෙවත් Tongmyŏng-wang |
| උපන් නාමය |
| චොසොන්ගුල් | 고주몽 හෙවත් 추모 |
| හන්චා | 高朱蒙 හෙවත් 鄒牟 |
| ප්‍රතිශෝධිත රෝමානුකරණය | Go Jumong or Chumo |
| මැකූන්–‍රයිෂවර් | Ko Chumong or Ch'umo |

**ගොගුර්යෝ හි දොංමියොං** රජ (ක්‍රි.පූ. 58 – ක්‍රි.පූ. 19, රාජ්‍ය. ක්‍රි.පූ. 37 – ක්‍රි.පූ. 19) හෙවත් **දොංමියොංසෝංවං** (හංගුල්: 동명성왕; හන්ජා: 東明聖王), හෙවත් **නැගෙනහිර පූජනීය රජ**, නැතහොත් උපන් නාමය වන **ජුමොං** (හංගුල්: 주몽; හන්ජා: 朱蒙) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ කොරියාවේ තුන් රාජධානි අතුරින් වඩාත්ම උතුරට වන්නට පිහිටි ගොගුර්යෝ රාජධානියේ ආරම්භක පාලකයායි. ග්වංගේතෝ ශිලාව තුළ මොහුව හඳුන්වන්නේ **චුමෝ-වං (චුමෝ රජ)** යනුවෙනි. *සම්ගුක් සගි* සහ *සම්ගුංන්‍යුසා* යන ඓතිහාසික ග්‍රන්ථ තුළ, මොහුව ජුමොං ලෙසත්, ඔහුගේ පෙළපත් නාමය ගෝ (හන්ජා: 高) ලෙසත් දැක්වේ. *සම්ගුක් සගි* ග්‍රන්ථය තුළ ඔහුව චුමෝ සහ සංහේ (හංගුල්: 상해; හන්ජා: 象解) යන නම්වලින් හඳුන්වා තිබේ. වෙනත් වාර්තා තුළ මොහුගේ නාමය චුමොං (හංගුල්: 추몽; හන්ජා: 鄒蒙), ජුංමෝ (හංගුල්: 중모; හන්ජා: 中牟 හෝ හන්ජා: 仲牟), දාමෝ (හංගුල්: 도모; හන්ජා: 都牟) ලෙස සඳහන් වේ.

## සටහන්

## ආශ්‍රේයයන්

|  |
| --- |
| ගොගුර්යෝ හි දොංමියොං **ගෝ රාජවංශයඋපත:** ක්‍රි.පූ. 58 **මරණය:** ක්‍රි.පූ. 19 |
| රාජ පදවි නාමයන් |
| **නව තනතුරකි** | **ගොගුර්යෝවේ රජ** ක්‍රි.පූ. 37 – ක්‍රි.පූ. 19 | අනුප්‍රාප්තික යුරි |
# 113

|  |  |
| --- | --- |
| සහශ්‍රවර්ෂය: | 1 වන සහස්‍රවර්ෂය |
| සියවස්: | 1 වන සියවස – **2 වන සියවස** – 3 වන සියවස |
| දශක: |  80ගණන්  90ගණන්  100ගණන්  – 110ගණන් –  120ගණන්  130ගණන්  140ගණන්  |
| වසර: | 110 111 112 – **113** – 114 115 116 |

වසර **113** (**CXIII**) යනු ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර, සෙනසුරාදා දිනයකින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය අවුරුද්දක් (බැඳිය විසින් මුළු දින දසුන දක්වනු ඇත) විය. එකල එය හැඳින්වුනේ,  **සෙල්සස්ගේ සහ ක්‍රිස්පිනොස්ගේ රාජ්‍යතාන්ත්‍රික ධූර වර්ෂය** (හෝ, එතරම් ප්‍රචලිත නොවන අයුරින්,  අබ් ඌර්බෙ කෝන්ඩිටා* 866 වසර**  ) ලෙසිනි. මෙම වසර සඳහා 113 යන නාමය භාවිත වීම ඇරඹුනේ මුල් මධ්‍යතන යුගයේදී, වසර නම් කිරීම සඳහා යුරෝපයේ ප්‍රචලිත භාවයට පත් ක්‍රමය ලෙසින් ක්‍රිස්තු වර්ෂ දින දසුන් යුගය ඇරඹීම හා සමගය.