# උස්බෙකිස්තානය

| Republic of Uzbekistan *Oʻzbekiston Respublikasi*  (උස්බෙක්) |
| --- |
|
කොඩිය

Emblem

 |
| **ජාතික ගීය:Oʻzbekiston Respublikasining Davlat Madhiyasi* "State Anthem of the Republic of Uzbekistan" |
| Location of Uzbekistan (green) |
| අගනුවර සහ විශාලතම නගරය | Tashkent ﻿ / ﻿ |
| නිල භාෂා(ව) | Uzbek |
| පිළිගත් ප්‍රාදේශීය භාෂාවන් | Karakalpak (in Karakalpakstan) |
| ජනවාර්ගික කණ්ඩායම් (2021) | * 84.4% Uzbeks
* 15.6% Others
 |
| ආගම  | * 95% Islam
* 3% Christianity
* 2% Others
 |
| ජාති නාම(ය) | * Uzbekistani
* Uzbek
 |
| රජය | Unitary constitutional presidential secular republic |
|  |
| • President  | Shavkat Mirziyoyev |
| • Prime Minister  | Abdulla Aripov |
|  |
| ව්‍යවස්ථාදායකය | Oliy Majlis |
| • උත්තර මන්ත්‍රී මණ්ඩලය | Senate |
| • පහළ මන්ත්‍රී මණ්ඩලය | Legislative Chamber |
| Formation |
|  |
| • Uzbek SSR established after national delimitation  | 27 October 1924 |
| • Declared independence from the Soviet Union  | 1 September 1991a |
| • Formally recognised  | 26 December 1991 |
| • Admitted to the United Nations  | 2 March 1992 |
| • [[Constitution of
Uzbekistan|Current constitution]]  | 8 December 1992 |
|  |
| වර්ග ප්‍රමාණය |
| • සම්පූර්ණ | 448,978 km2 (173,351 sq mi) (56th) |
| • ජලය (%) | 4.9 |
| ජනගහණය |
| • 2022 ඇස්තමේන්තුව | 35,300,000 (41st) |
| • ඝණත්වය | 74.1/km2 (191.9/sq mi) (128th) |
| දදේනි (ක්‍රශසා) | 2022 ඇස්තමේන්තුව |
| • සම්පූර්ණ | $335.806 billion (53rd) |
| • ඒක පුද්ගල | $9,530 (154th) |
| දදේනි (නාමික) | 2022 ඇස්තමේන්තුව |
| • සම්පූර්ණ | $73.060 billion (78th) |
| • ඒක පුද්ගල | $2,071 (171th) |
| ගිනි (2013) |  36.7 මධ්‍යම · 88th |
| මාසද (2019) | 0.720 ඉහළ · 106th |
| ව්‍යවහාර මුදල | Uzbek som (UZS) |
| වේලා කලාපය | UTC+5 (UZT) |
| දින ආකෘති | dd/mm yyyyb |
| රිය ධාවන මං තීරුව | right |
| ඇමතුම් කේතය | +998 |
| ISO 3166 code | UZ |
| අන්තර්ජාල TLD | .uz |
| **වෙබ් අඩවිය** gov.uz |
| 1. On 31 August 1991, the Supreme Soviet of the Uzbek SSR voted to declare the country independent from the Soviet Union. The next day was declared a national holiday by the Uzbek government, and became Independence Day (Uzbekistan).
2. dd.mm.yyyy format is used in Cyrillic scripts, including Russian.
 |

උස්බෙකිස්ථානය නිළ වශයෙන් උස්බෙකිස්ථාන් සමුහාණ්ඩුව මධ්‍යම ආසියාවේ පිහිටි රටකි. එය මායිම් වන්නේ බටහිරින් හා උතුරින් කසකස්ථානය, නැගෙනහිරින් කියර්ගිස්තානය හා නැගෙනහිරින් ටජිකිස්ථානය දකුණින් අෆ්ගනිස්ථානය හා ටර්ක්මෙනිස්ථානයටය. මුල් 16 වන ශතවර්ෂයේ දී නැගෙනහිර ටර්නින් භාෂාවන් කථා කල උස්බෙක් නොමෑඩ්වරුන් විසින් මෙම රාජ්‍ය අල්ලා ගත්හ. වර්තමානයේ උස්බෙකිස්ථාන ජනගහනය අයත් වන්නේ අස්බෙස් ජන වර්ගයට අනුව ඔවුන් එම භාෂාව කථා කරයි. 19 ශතවර්ෂයේ දී උස්බෙකිස්ථානය රුසියානු රාජ්‍යයට එක් කල අතර 1924 වර්ෂයේ දී සෝවියට් සංගමයේ ව්‍යවස්ථාදායක සමුහාණ්ඩුවක් බවට පත් විය. එය නිදහස් සමුහාණ්ඩුවක් ලෙස 1991 පටන් පවතී. උස්බෙකිස්ථානය ආර්ථිකය මුලික වශයෙන් වෙළඳ භාණ්ඩ වන කපු, රත්තරන්, යුරේනියම්, පොටැසියම් සහ ස්වභාවික වායු මත යැපේ. එය වෙළඳ ආර්ථිකයකට මාරුවීමට ද පරමාර්ථ කොටගෙන තිබේ. රට ස්ථාවර ආර්ථිකයන් රදා පවත්වා ගන්නට උත්සාහ දරන අතර ඒ නිසා විදේශ ආයෝජකයින් ද වළක්වා ගෙන ඇත. මෙම ක්‍ර‍මයෙන් හා ස්ථිරව මාරුවිමට දරණ පනත අනුව 1995 පසු ආර්ථික වශයෙන් යහපත් ප්‍රතිචාර දක්වා නොමැත. උස්බෙකිස්ථානයේ පවතින මානව හිමිකම් පනත හා ඒක පුද්ගල නිදහස් අන්තර්ජාතික සමාගම්වල විවේචනයට භාජනය වී ඇත. එහි 45% කට ආසන්න ජනගහනයක් දිනකට ඇ. ඩො. 1.25 කට වඩා අඩුවෙන් උපයයි.

* උස්බෙකිස්තානයට යමු