Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# තාං හි නව ග්‍රන්ථය

|  |
| --- |
|  |
|  |
| *ටෑං හි නව ග්‍රන්ථය* |
| සම්ප්‍රදායික චීන | 新唐書 |
| සරලීකෘත චීන අක්ෂර | 新唐书 |
|

| පිටපත් කිරීම් |
| --- |
| සම්මත මැන්ඩරින් |
| හන්‍යු පින්යින් | Xīn Tángshū |
| වේඩ්–ගයිල්ස් | Hsin T'angshu |
| දක්ෂිණ මින් |
| Hokkien POJ | Sin Tông-su |

 |

චෙන් ජියෑන් 陳. විසින් සංස්කරණය කළ *තාං හි ග්‍රන්ථයේ* දකුණු සොං සංස්කරණය
තාං හි නව ග්‍රන්ථය (Xīn Tángshū), හෙවත් "තාං හි නව ඉතිහාසය", නැතහොත් "නව තාං ඉතිහාසය", යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ වෙළුම් දහයකින් සහ පරිච්ඡේද 225කින් යුත් තාං රාජවංශයම ආවරණය වන නිල ඉතිහාස ග්‍රන්ථයයි. මෙය සම්පාදනය කරන ලද්දේ ඖයැං ෂියු සහ සොං චිගේ මූලිකත්වයෙන් යුත් විද්වත් මඬුල්ලක් විසිනි.

18වන සියවස තෙක්ම මෙය සරලව හැඳින්වූයේ *තාංෂු* (තාං හි ග්‍රන්ථය) යනුවෙනි.

## මේවාත් බලන්න

* විසි හතර ඉතිහාස ග්‍රන්ථ

## ආශ්‍රේයයන්

### උද්ධෘත

### මූලාශ්‍ර

Works cited

* Twitchett, Denis (2009). *Writing of Official History under the T'ang*. Cambridge, England: Cambridge University Press. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (help)
* Wilkinson, Endymion Porter (2015). *Chinese History: a New Manual*. Cambridge and London, England: Harvard University Asia Center. `{{cite book}}`: Invalid `|ref=harv` (help)

## බාහිර සබැඳි

* Chronicles of the Chinese Dynasties, Twitchett, *Official History under the T'ang*, pp. 19119–236.
* Xu Elina-Qian, Historical Development of the Pre-Dynastic Khitan, University of Helsinki, 2005. 273 pages.
2.1 Introduction to the Sources on the Pre-dynastic Khitan (pp. 19–23): The Xin Tangshu, pp. 2119–22.
* *New Book of Tang* 《新唐書》 සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2021-01-15 at the Wayback Machine Chinese text with matching English vocabulary

සැකිල්ල:Ouyang Xiu
# නැගෙනහිර චෞ

නැගෙනහිර චෞ යුගය
**නැගෙනහිර චෞ** (/dʒoʊ/; චීන: 東周; පින්යින්: *Dōngzhōu*; ක්‍රි.පූ. 770–256) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ පුරාතන චීනයේ චෞ රාජවංශයේ දෙවන අර්ධයයි. මෙය ප්‍රධාන යුග දෙකකට වෙන්කළ හැකි ය: වසන්ත සහ සරත් සහ යුද්ධ රාජ්‍ය සමයයි.

## ආශ්‍රේයයන්

### උද්ධෘත

### මූලාශ්‍ර

* 許倬雲 著，鄒水傑 譯：《中國古代社會史論——春秋戰國時期的社會流動》（桂林：廣西師範大學出版社，2006）.
* Yang Hsien-yi and Gladys Yang (1974), *Records of the Historians*. Hong Kong: Commercial Press.
	+ Reprinted by University Press of the Pacific, 2002. Contains biographies of Confucius and Laozi. ISBN 978-0835106184.
# ෂින් රාජවංශය

| ෂින්新 |
| --- |
| 9–23 |
| ෂින් රාජවංශය |
| තත්ත්වය | අධිරාජ්‍යය |
| අගනුවර | චං'අන් |
| රජය | රාජාණ්ඩුව |
| අධිරාජ |   |
|  |
| • 9–23  | වං මැං |
|  |
| ඉතිහාසය |   |
|  |
| • වං මැං විසින් රාජ්‍ය බලය් පැහැර ගැනීම  | 10 ජනවාරි 9 |
| • චං'අන් අල්ලගැනීම  | 5 ඔක්තෝබර් 23 |
|  |
| ව්‍යවහාර මුදල | චීන කාසි, රත්රන්, රිදී, ඉබි කටු, බෙලිකටු (බලන්න ෂින් රාජවංශ කාසි භාවිතය) |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Preceded by** | **Succeeded by** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | බටහිර හන් රාජවංශය |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| නැගෙනහිර හන් රාජවංශය |  |
| චෙංජියා |  |

 |

 |
| වර්තමානයේ මෙය අයත් වන්නේ | චීනය උතුරු කොරියාව වියට්නාමය |

**ෂින් රාජවංශය** (/ʃɪn/; චීන: 新朝; පින්යින්: *Xīncháo*; වේඩ්–ගයිල්ස්: *Hsin¹-chʻao²*; සාහිත්‍යමය: 'නව රාජවංශය') යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ක්‍රි.ව. 9 සිට 23 දක්වා කෙටි කාලයක් පමණක් පැවති චීන රාජවංශයකි. (මෙහි රාජ්‍ය පාලනය කොට ඇත්තේ එක් රජෙක් පමණකි) මෙය ස්ථාපනය කරන ලද්දේ හන් රාජවංශයේ බිසවකගේ ඥාතියකු වූ වං මැං විසිනි. ඔහු විසින් හන් හි පිං අධිරාජයාව බලයෙන් පහකොට දශකයකට අධික කාලයක් පාලනය ගෙනගිය අතර, පසුකාලීනව කැරලි කණ්ඩායම් විසින් ඔහුව නෙරපා හරින ලදී. වං ගේ මරණින් පසුව, හන් හි ජිං අධිරාජයාගේ දූරස්ථ ඥාතියකු වූ ලියු ෂියු විසින් යළි හන් පාලනය ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කළ හෙයින්, බොහෝ අවස්ථාවල මෙම ෂින් රාජවංශය යනු හන් රාජවංශයේම අරාජික සමයයක් ලෙස සැළකේ. ඒ අනුව එම කාලය මඟින් හන් රාජවංශය බටහිර හන් (හෙවත් "පැරණි හන්") සහ නැගෙනහිර හන් (හෙවත් "පසුකාලීන හන්") ලෙස කාල පරිච්ඡේද දෙකකට බෙදා ඇත.

## ආශ්‍රේයයන්

### උද්ධෘත කෘති

* de Crespigny, Rafe (2006). *A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms (23–220 AD)*. BRILL. ISBN 978-90-474-1184-0.
* van Ess, Hans (2003). *Der Konfuzianismus* [*The Confucianism*] (ජර්මන් බසින්). Munich: C.H. Beck. ISBN 3-406-48006-3.
* Li, Feng (2014) [1st pub. 2013]. *Early China: A Social and Cultural History* (Reprint with corrections ed.). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-71981-0.
* Peers, C.J. (2006). *Soldiers of the Dragon*. Oxford: Osprey Publishing. ISBN 978-1-84603-098-7.
* Perkins, Dorothy (1999). *Encyclopedia of China: History and Culture*. London; New York City: Routledge. ISBN 9781135935627.

## වැඩිදුර කියවීමට

* *Book of Han*, vol. 99, parts 1, 2, 3.
* *Zizhi Tongjian*, vols. 36, 37, 38, 39.
* Yap, Joseph P. *Wars With the Xiongnu – A translation from Zizhi tongjian* Chapter 13–17 – pp. 404–601. ISBN 978-1-4490-0605-1(sc).

සැකිල්ල:Han emperors
# චාඕ වෙයි

| වෙයි魏 |
| --- |
| 220–266 |
| චාඕ වෙයි භූමිය (කහ පැහැයෙන්), ක්‍රි.ව. 262. |
| තත්ත්වය | අධිරාජ්‍යය |
| අගනුවර | ෂුචුවාං (220–226), ලුඕයාං (226–266) |
| පොදු භාෂා(ව) | පැරණි චීන |
| ආගම  | තාඕ ආගම, කොන්ෆියුසියානුවාදය, චීන ජන ආගම |
| රජය | රාජාණ්ඩුව |
| අධිරාජ |   |
|  |
| • 220–226  | චාඕ පි |
| • 226–239  | චාඕ රුයි |
| • 239–254  | චාඕ ෆං |
| • 254–260  | චාඕ මාඕ |
| • 260–266  | චාඕ හුවාන් |
|  |
| Historical era | තුන් රාජධානි |
|  |
| • හන් හි ෂියාන් අධිරාජයා සිහසුන අත්හැරීම  | 11 දෙසැම්බර් 220 |
| • නැගෙනහිර වූ රාජ්‍යය වෙයි වෙතින් ස්වාධීනත්වය ප්‍රකාශයට පත් කිරීම  | 222 |
| • චාඕ වෙයි රාජ්‍යය විසින් ෂූ හන් යටත් කරගැනීම  | 263 |
| • චාඕ හුවාන් ධුරය අත්හැරීම  | 4 පෙබරවාරි 266 |
|  |
| ජනගහණය |
|  |
| • 260  | 4,432,881 (මතභේදාත්මක) |
|  |
| ව්‍යවහාර මුදල | චීන කාසි, චීන මුදල් (වු චු) |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Preceded by** | **Succeeded by** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | නැගෙනහිර හන් |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| බටහිර ජින් |  |

 |

 |
| වර්තමානයේ මෙය අයත් වන්නේ | චීනය උතුරු කොරියාව වියට්නාමය |

| චාඕ වෙයි |
| --- |
| **Lua දෝෂය in Module:Infobox\_multi-lingual\_name at line 136: attempt to call field '\_xlit' (a nil value).** |

**වෙයි** (220–266), හෙවත් **චාඕ වෙයි** හෝ **පැරණි වෙයි**, යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ චීනයේ තුන් රාජධානි යුගයේ (220-280) පැවති ප්‍රධාන රාජ්‍ය ත්‍රිත්වයෙන් එකකි. මුලින් ෂුචං, සහ පසුව ලුඕයාං අගනගරය කරගත් මෙම රාජ්‍යය ස්ථාපනය කරන ලද්දේ චාඕ පි විසින් 220 දී ය. මේ සඳහා නැගෙනහිර හන් රාජවංශයේ අවසාන සමයේ ඔහුගේ පියා වූ චාඕ චාඕ දැමූ අඩිතාලම පිටිවහලක් වන්නට ඇත. "වෙයි" යන නාමය මුලින්ම චාඕ චාඕ සමඟ සම්බන්ධ වන්නේ ඔහු 213දී නැගෙනහිර හන් රජය යටතේ වෙයි හි ආදිපාදවරයාව සිටි කාලයේ ය. 220 දී චාඕ පි අධිරාජයා ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කිරීමත් සමඟ, සිය රාජ්‍යයේ නම ද එලෙසින් භාවිතා විය.

## සටහන්

## ආශ්‍රේයයන්

## වැඩිදුර කියවීමට

* de Crespigny, Rafe. "To Establish Peace: being the Chronicle of the Later Han dynasty for the years 201 to 220 AD as recorded in Chapters 64 to 69 of the Zizhi tongjian of Sima Guang". Volume 2. සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2012-03-29 at the Wayback Machine Faculty of Asian Studies, The Australian National University, Canberra. 1996. ISBN 0-7315-2526-4.

සැකිල්ල:People of Cao Wei
# ෂු හන්

| හන්漢 |
| --- |
| 221–263 |
| ෂු හන් රාජ්‍යයට අයට්ග් භූමිය (ලා රෝස පැහැයෙන්), ක්‍රි.ව. 262 දී. |
| තත්ත්වය | අධිරාජ්‍යය |
| අගනුවර | චෙංදු |
| පොදු භාෂා(ව) | බා-ෂු චීන |
| ආගම  | තාඕ ආගම, කොන්ෆියුසියානුවාදය, චීන ජන ආගම |
| රජය | රාජාණ්ඩුව |
| අධිරාජ |   |
|  |
| • 221–223  | ලියු බෙයි |
| • 223–263  | ලියු ෂාන් |
|  |
| Historical era | තුන් රාජධානි |
|  |
| • Established  | 221 |
| • වෙයි විසින් ෂු යටත් කරගැනීම  | 263 |
|  |
| ජනගහණය |
|  |
| • 221  | 900,000 |
| • 263  | 1,082,000 |
|  |
| ව්‍යවහාර මුදල | චීන කාසි, චීන මුදල් |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Preceded by** | **Succeeded by** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | නැගෙනහිර හන් |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| චාඕ වෙයි |  |

 |

 |
| වර්තමානයේ මෙය අයත් වන්නේ | චීනය මියන්මාරය |

|  |
| --- |
|  |
|  |
| ෂු හන් |
| සම්ප්‍රදායික චීන | 蜀漢 |
| සරලීකෘත චීන අක්ෂර | 蜀汉 |
|  |
| හන්‍යු පින්යින් | Shǔ Hàn |
|  |
|

| පිටපත් කිරීම් |
| --- |
| සම්මත මැන්ඩරින් |
| හන්‍යු පින්යින් | Shǔ Hàn |
| තොංග්‍යොං පින්යින් | Shǔ Hàn |
| වේඩ්–ගයිල්ස් | Shu3 Han4 |
| IPA | [ʂù xân] |
| Gwoyeu Romatzyh | Shuu Hann |
| Bopomofo | ㄕㄨˇ   ㄏㄢˋ |
| Yue: Cantonese |
| Jyutping | Suk6 Hon3 |
| IPA | සැකිල්ල:IPAc-yue |
| Yale Romanization | Suhk Hon |

 |

**හන්** (漢; 221–263), හෙවත් ඉතිහාස ලේඛන තුළ **ෂු හන්** (蜀漢; කෙටියෙන් **ෂු** ලෙස ද දැක්වේ; [ʂù xân] ( අසන්න)) නැතහොත් **ජි හන්** (季漢), ‍යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ චීනයේ තුන් රාජධානි යුගයේ (220-280) පැවති ප්‍රධාන රාජ්‍ය ත්‍රිත්වය අතුරින් එකකි.මෙම රාජ්‍ය ම්‍ය පිහිටා තිබූයේ වර්තමාන හන්චොං, සිචුවාන්, චොංචිං, යුනාන්, ගුයිචෞ, සහ උතුරු ගුවාංෂි යන ප්‍රදේශවලට අයත් භූමියේ ය. "ෂු" රාජ්‍යයේ නාමයට පාදක වූ එයට පෙර පැවති පුරාතන ෂු රාජ්‍යය ද පිහිටා තිබූයේ දළ වශයෙන් මෙම භූමියේම ය.

## සටහන්

සැකිල්ල:People of Shu
සැකිල්ල:Sichuan topics