Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# සකේ

*සකේ*|  |
| වර්ගය | මධ්‍යසාරීය පානය |
| සම්භව රට | ජපානය |
| පරිමාව අනුව මද්‍යසාර ප්‍රමාණය | 15–22% |
| Ingredients | සහල්, ජලය, kōji-kin |

සකේ
**සකේ** යනු සහල් වලින් පෙරෙන ජපාන මධ්‍යසාරීය පානයකි. ජපානයෙහි, මෙම වදනෙහි සරල අරුත වන්නේ *මධ්‍යසාරීය පානය* යන්නය. ජපානයෙහි අනෙකුත් මධ්‍යසාරයන් මෙන්ම, විශේෂයෙන්ම අනෙක් පුද්ගලයෙකුට පිරිනැමෙන කල්හි, සකේ පිළිගන්වන්නේ, අතෙහි අල්ල පහළට පිහිටන අයුරින් හා අතෙහි පිටුපස ඉහළට පිහිටන අයුරිනි,. අතෙහි අල්ල ඉහළට පිහිටන අයුරින් පිළිගැන්වීම අශිෂ්ඨත්වය පෙන්වන බවට සලකනු ලබන අතර, විමතිය හා නොකමැත්ත ඉස්මතු කල හැක.
# 1871

|  |  |
| --- | --- |
| සහශ්‍රවර්ෂය: | 2 වන සහස්‍රවර්ෂය |
| සියවස්: | 18 වන සියවස – **19 වන සියවස** – 20 වන සියවස |
| දශක: |  1840ගණන්  1850ගණන්  1860ගණන්  – 1870ගණන් –  1880ගණන්  1890ගණන්  1900ගණන්  |
| වසර: | 1868 1869 1870 – **1871** – 1872 1873 1874 |

**ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1871 (MDCCCLXXI)**
නම් ග්‍රෙගෝරියානු දිනදසුනෙහි a  ඉරිදා වෙතින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය වසරක්  and a common year starting on Friday of the Julian calendar, the 1871 වන year of the Common Era (CE) and *Anno Domini* (AD) designations, 2 වන සහස්‍රවර්ෂය තුල 871 වන වසර, 19 වන සියවස තුල 71 වන වසර, සහ 1870ගණන් දශකයෙහි 2 වන වසර between 1583 and 1929 and with Julian Value: 1871 is
12 calendar days difference, which continued to be used until the complete conversion of the Gregorian calendar was entirely done in 1929.
# සන්නද්ධ හමුදා

යම් රටක **සන්නද්ධ හමුදා** යන්නෙන් අදහස්කරන්නේ එරට ආණ්ඩුවේ අනුග්‍රහය ලබන අරක්‍ෂාව සදහා සටන්වදින හමුදා සහ සංවිධානවේ.

බොහොවිට සන්නද්ධ හමුදා සහ මිලිටරි යන වදන් සමානාර්ථ සේ යොදාගත්තද තාක්‍ෂණීකව සන්නද්ධ හමුදා යන්නට මිලිටරි සහ පැරාමිලිටරි දෙකම අයත්වේ.

## ආශ්‍රිත ලිපි

* මිලිටරි
* පැරාමිලිටරි
# ජම්මු සහ කාශ්මීරය

**ජම්මු හා කාෂ්මීර්** යනු ඉන්දියාවේ පාලනයක් ලෙස පාලනය වන ඉන්දියාවේ කාශ්මීරයේ දකුණු සහ ගිනිකොන දිග ප්‍රදේශය වන අතර, බොහෝ විට එය සලකුනු කරන්නේ, සංකේතය, J & K. එය බොහෝ විට හිමාල කඳුවැටි වල පිහිටා ඇති අතර එය හමාශාල් ප්‍රදේශ් සහ පන්ජාබ් ප්රාන්ත රාජ්යයන් සමඟ දකුණට යාබදව පිහිටා ඇත. පාලක පේළිය බටහිරින් හා ඊසාඩ් හි පාකිස්ථාන-පරිපාලනය කළ ප්‍රදේශවලින් බටහිරින් හා ඊසානදිග ගිල්ගිට්-බල්ටිස්තාන්වරුන්ගෙන් එය වෙන් කරනු ලබයි. එය සත්ය වශයෙන්ම පාලන රේඛාව නැඟෙනහිරින් ඇක්සයි චින්හි චීන පාලනයෙන් වෙන් කර ඇත. ඉන්දියාවේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 370 වැනි වගන්තිය යටතේ රාජ්යයට විශේෂ ස්වාධීනත්වය යටත් ය.

පැරණි ප්‍රාන්ත රාජ්යයේ ජම්මු හා කාශ්මීර් ප්‍රාන්තයේ කොටසක් වන අතර, කලාපය ඉන්දියාව, පාකිස්ථානය හා චීනය අතර භෞමික ගැටුමක විෂයකි. 1947 සිට පාකිස්ථාන පාලනයට යටත් වී ඇත්තේ අසාද් කාෂ්මීර් සහ උතුරු ප්‍රදේශය වන ග්ලැග්ජිට්-බෝල්ටිස්ටන් යන බටහිර පෙදෙස්වල බටහිර දිස්ත්රික්කයෙනි. ටිබේට් දේශ සීමාවේ නැගෙනහිර අකායි චින් ප්‍රදේශය චීන පාලනය යටතේ පවතී 1962 දී.

ජම්මු හා කාශ්මීර් යන රටවල් තුනකින් සමන්විත වේ. ජම්මු, කාශ්මීර් නිම්නය සහ ලඩක් ග්‍රීසියේ අගනුවර වන ශ්‍රීනගර් යනු ශීත ප්‍රාග්ධනයයි. මුස්ලිම් බහුතර ජනගහනය සහිත ඉන්දියාවේ එකම ප්‍රාන්තය වන ජම්මු සහ කාශ්මීරය
# පාරාවෝවරයා

තුන්වන රාජවංශයේ ජෝසා ගෙන් පසුව, රජවරුන් සාමාන්‍යයෙන් නිරූපණය කෙරුණේ නෙමෙස් හිස් පළඳනාව, බොරු රැවුලක්, සහ සාලංකාර රැළි සායක් හැඳ සිටි ආකාරයටය

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
| නෙසු-බිට් "ඉහළ ඊජිප්තුවේ හා පහළ ඊජිප්තුවේ රජ" චිත්‍රලේඛයන්හී |

**පාරාවෝ**  ) යනු සමස්ත පුරාතන ඊජිප්තියානු රාජවංශික පාලකයන් පිළිබඳ බොහෝ නූතන සාකච්ඡා වලදී භාවිතා වන අභිධානයකි.මෙම නාමය පවත් එන්නේ පුරාණ ඊජිප්තු කියමනක් වූ pr ˤ3 නම් වැකියෙනි.එහි සාහිත්‍යමය ලෙස රජ මාළිගය විස්තර කරමින්,අනර්ඝ නිවස ("great house") යන අරුත විදහා දක්වයි. Hatshepsut අධිරාජ්‍යයාගේ රාජ්‍ය කාලයෙන් පසු 18 වන රාජ්‍යවංශයේ මැද භාගයේදී, නව රාජධානිය (New Kingdom) බලපවත්වන සමයේ මෙම පාරාවෝ අභිධානය රාජවංශිකයාට භාවිතා කිරීම ආරම්භ වී ඇති බව ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ.

## ආශ්‍රිත
# ලෝකයෙහි ඉතිහාසය

ක්‍රියුපෙ 10,000 සිට ක්‍රිව 2000 දක්වා ලෝක ජනගහණය (සිරස් (ජනගහණය) පරිමාණය ලඝුගණක වෙයි)
**ලෝකයෙහි ඉතිහාසය** (හෝ **ලෝක ඉතිහාසය**) විසින් විස්තර කෙරෙනුයේ, ලීවිමේ ක්‍රමය සොයැගැනුමෙහි ආරම්භයෙහි සිට, පුරා විද්‍යාත්මක සහ ලිඛිත ඉතිහාසය පිළිබඳ අධ්‍යයනය තුලින් නිශ්චය කෙරෙන පරිදී, **මානව වර්ගයාගේ ඉතිහාසය** (හෝ **මානව ඉතිහාසය**) වෙයි. නූතන මානවයන් මීට වසර 300,000 කට පෙර අප්‍රිකාවේ දී පරිණාමය වූ අතර, මුල් කාලීනව ඔවුහු දඩයමෙන් සහ ඵලවැල රැස් කිරීමෙන් ජීවත් වූහ. අවසන් හිම යුග සමයේ දී ඔවුන් අප්‍රිකාවෙන් පිටතට සංක්‍රමණය වීම ඇරඹූ අතර, වසර 12,000 කට පමණ පෙර හිම යුගය නිමා වන විට මිනිසුන් මුළු පෘථිවිය පුරාවටම ව්‍යාප්ත වී තිබුනි. ඊට සුළු කලකට පසුව බටහිර ආසියාවේ සිදු වූ නවශිලා විප්ලවයත් සමග මිනිසුන් විසින් පළමු වරට විධිමත්ව සත්ව පාලනය සහ ගොවිතැන් කිරීම ඇරඹුනි. මෙහි ප්‍රථිපලයක් ලෙස ඔවුන් සංචාරක දිවි පෙවෙතින් ඈත් වී ස්ථාවර ජනාවාස ගොඩ නැගීමට පෙළඹුනි. මානව සමාජයන් වඩ වඩාත් සංකීර්ණ වීමත් සමග ඔවුන් හට ගිණුම්කරණයෙහි සහ ලිවීමේ ක්‍රමයන්ගෙ වුවමනාව ඉස්මතු වුනි.

## ආශ්‍රිත
# සුක්රෝස්

**සුක්රෝස්**, යනු කාබෝහයිඩ්‍රේටයකි මොනොසැකරයිඩ අනු දෙකක් ග්ලයිකොසිඩික් බන්ධනයකින් බැදී සුක්රෝස් අනුවක් නිපදවයි

* ග්ලූකෝස් + ග්ලූකෝස් = මෝල්ටෝස්

* ග්ලූකෝස් + ගැලැක්ටෝස් = ලැක්ටෝස්

* **ග්ලූකෝස් + ප්‍රක්ටෝස් = සුක්රෝස්**

සුක්රෝස් නිර්ඔක්සිහාරක සීනී වේ. ස්ඵටික සාදන අතර ජලද්‍රාව්‍ය සංයෝගයකි. පැනි රසැති වේ. ශාක වල ප්ලෝයම පරිවහන ද්‍රව්‍යයකි.

සුක්රෝස් ජලවිච්ඡේදනය කිරීමේදී නැවතත් ග්ලූකෝස් හා ප්‍රක්ටෝස් ලැබේ. ඒ සදහා තනුක අම්ලයක් හෝ *සුක්රේස් එන්සයිම* ය භාවිත කල හැකිය.
# මුහුදු කොල්ලකෑම

මුහුදු කොල්ලයේ සාම්ප්‍රදායික "ජොලි රොජර්".
ප්‍රංශ මුහුදු කොල්ලකරු ජැක් ඩි සෝර්ස් විසින් 1556දී හවානා කොල්ලකා එය ගිනිබත් කල අයුරු
**මුහුදු කොල්ලකෑම** යනු, සාමාන්‍ය වශයෙන් මුහුදේදී සිදුකෙරෙන සොරකම් හෝ සාපරාධී ප්‍රචණ්ඩත්ව ක්‍රියාවකි.
# ජාතික සමගි ආණ්ඩු

ව්‍යවස්ථාදායකයක සියළු පක්‍ෂ (හෝ සියළු ප්‍රධාන පක්‍ෂ) වලින් සමන්විත වන්නාවූ සභාග ආණ්ඩු **ජාතික සමගි ආණ්ඩු** නම්වේ. මෙවා බොහෝවිට කටවහරේ **ජාතික ආණ්ඩු** නමින් හැඳින්වේ.
# බස් රථ

බස් රථයක් කැනඩාවේ වැන්කුවර් නගරයේදී
බස් රථයක් ශ්‍රි ලංකාවේ බෙන්තොට ප්‍රදේශයේදී
Benz-Omnibus, 1896
බස් රථය ගොඩබිමින් මගීන් ප්‍රවහනය සදහා භාවිතා කරයි.එහි රෝද 6ක් ඇත.
# නිවර්තන වැසි වනාන්තර

**නිවර්තන වැසි වනාන්තරයක්** යනු, දළ වශයෙන් නිරක්ෂයෙන් උතුරට හෝ දකුණට අක්ෂාංශ අංශක 28  ක් අතර පිහිටන පරිසර පද්ධති වර්ගයකි (කර්කටක නිවර්තනය සහ මකර නිවර්තනය අතර නිරක්ෂීය කලාපයෙහි).සාමාන්‍ය වාර්ෂික වර්ෂාපතනය 2000-4000mm අතර වේ .25-30°C අතර උෂ්ණත්වයක් ඇත.

ස්තරිභවනය දැකිය හැක. ප්‍රධාන වශයෙන් නෙරු ඵ්තරය , වියන් ස්තරය හා උප වියන් ස්තරය දැකිය හැක . ඊට පහලින් පඳුරු හා විශාල අකාෂ්ඨීය ශාකවලින් යුතු යටි ස්තරය දැකිය හැක. වනාන්තරයේ බිම් ස්තරය කුඩා අකාෂ්ඨීය ශාක , හතු හා වියලි සුන්බුන්වලින් සමන්විත යි .

මේවායේ සදාහරිත ශාක ප්‍රමුඛ වේ. අපිශාක ද සුලබ වේ .

බ්‍රසීලයේ ඇමේසන් වැසිවනාන්තරයෙහි ප්‍රදේශයක්. දකුණු ඇමරිකාවෙහි මෙමනිවර්තන වැසි වනාන්තරය තුල පෘථිවියෙහි විශාලතම ජීවී විවිධත්වය සිටිති.
## ආශ්‍රිත
# ජාතීන්ගේ සංගමය

| ජාතීන්ගේ සංගමය (සිංහල) Societé des Nations (ප්‍රංශ) Sociedad de Naciones (ස්පාඤ්ඤ) League of Nations (ඉංග්‍රීසි) |
| --- |
| 1919–1946 |
|
1939–1941 අර්ධ-නිල ලාංඡනය
 |
| ජාතීන්ගේ සංගමය හා ලෝකය විදහා දක්වන 1920–1945 කාල-විරෝධී ලෝක සිතියමක් |
| තත්ත්වය | ජාත්‍යන්තර සංවිධානය |
| අගනුවර | ජිනීවා |
| පොදු භාෂාවන් | ඉංග්‍රීසි, ප්‍රංශ සහ ස්පාඤ්ඤ |
| මහා-ලේකම් |   |
|  |
| • 1920–1933  | ශ්‍රීමත් ජේම්ස් එරික් ඩ්‍රමන්ඩ් |
| • 1933–1940  | ජෝසෆ් ඇවෙනෝල් |
| • 1940–1946  | සෝන් ලෙස්ටර් |
|  |
| ඓතිහාසික යුගය | අන්තර්-යුද්ධ කාලසීමාව |
|  |
| • වර්සේල්ස් ගිවිසුම  | 28 ජූනි 1919 |
| • පළමු රැස්වීම  | 16 ජනවාරි1920 |
| • විසුරුවා හැරිණි  | 20 අප්‍රේල් 1946 |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | **අනුප්‍රාප්ති වනුයේ** |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| එක්සත් ජාතීන් |  |

 |

 |
| ස්විට්සර්ලන්තයේ, ජිනීවා හි, ජාතීන්ගේ මාලිගයෙහි මූලස්ථානය පිහිටුවා තිබුණි. |

**ජාතීන්ගේ සංගමය** යනු, ලෝක සාමය පවත්වාගෙන යාමෙහි ප්‍රධාන අරමුණ සහිතව පිහිටවනු ලැබූ පළමුවන ලෝක ව්‍යාප්ත අන්තර් රාජ්‍ය සංවිධානය වෙයි. පළමුවන ලෝක යුද්ධය අවසානයෙහි පැවැත්වුනු පැරිස් සාම සමුළුව විසින් 1920 ජනවාරි 10 දිනදී මෙය ආරම්භ කෙරිණි. ප්‍රධාන සංවිධානය විසින් එහි මෙහෙයුම් 1946 අප්‍රේල් 18 දිනදී අත්හිටවූ අතර, එහි සංරචක බොහෝමයක් දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් අනතුරුව අළුතින් පිහිටුවනු ලැබූ එක්සත් ජාතීන් (එජා) වෙත පවරන ලදි. ජාතීන්ගේ සංගමය යනු එක්සත් ජාතීන්ගේ පුරෝගාමී සංවිධානය විය.

සංගමයෙහි ප්‍රාථමික අරමුණු, එහි අපිනාමික ගිවිසුමෙහි සඳහන් කර තිබුණි. සාමුහික ආරක්ෂාව සහ අවිහරනය තුලින් යුද්ධ වැලැක්වීමද සාකච්ඡා සහ සමථනය තුලින් ජාත්‍යන්තර ආරාවුල් බේරුම් කරගැනීමද ඒවා අතර අඩංගු විය.

## ජාතීන්ගේ සංගමය පිහිටුවීමේ අරමුණු

* ජාතීන් අතර ඇතිවන ආරවුල් සාකච්ඡා මඟින් විසඳාගැනීම.
* ආර්ථික සම්බාධක පැනවීම මඟින් ආක්‍රමණ වැළැක්වීමට කටයුතු කිරීම.
* මානව වර්ගයාගේ සාමකාමී පැවැත්ම සඳහා අවශ්‍ය වෙනත් පියවර ගැනීම.
* ජාත්‍යන්තර සහයෝගය සහ අවබෝධය ගොඩනැංවීම.
* කුඩා රාජ්‍යයන්ගේ නිදහස හා ස්වාධීනත්‍වය ආරක්‍ෂා කරගැනීම.

## සාමය සඳහා දැරූ ප්‍රයත්න

* සංගමය පිහිටුවීමෙන් පසු ඉදිරියට වසර 20ක් පමණ කාලයක් යුඬ ඇතිවීම වළක්වා ගැනීම.
* ග්‍රීසිය හා ඉතාලිය අතර ඇතිවූ මතභේද විසඳීමට මැදිහත්වීම.
* ජාතික සංගමයේ භාරකාරත්‍වයට පත්කොට තිබූ යටත්විජිතවල පරිපාලන කටයුතු සාර්ථකව අධීක්‍ෂණය කිරීම.
* ඔස්ට්‍රියාව, හන්ගේරියාව හා ග්‍රීසිය යන රටවලට ආර්ථික ආධාර ලබාදුන් අතර සරණාගතයන් පුනුරුත්ථාපනය කෙරිණි.
* ලෝක යුඬයෙන් පසු පැතිරුණු ලෙඩරෝග මර්දනය හා නීති විරෝධී හා මත්ද්‍රව්‍ය වෙළඳාම මර්දනය කිරීම.

## ජාතීන්ගේ සංගමය අසාර්ථකවීමට හේතු

* මෙම සංගමය නිමැවීමට මුල්වූ ඇමරිකාව පවා මෙහි සමාජිකයෙකු නොවිණි.

මහා බලවතකු වුව ද ඇමරිකානු සෙනට් සභාවේ අනුමැතිය නොමැතිව ඇමරිකාව මීට එක්කරවා ගැනීමට වුඩ්රෝ විල්සන් අපොහොසත් විය. ඊට හේතුව වූයේ මෙම සංගමයේ ඇතැම් කොන්දේසි සඳහා එය එකඟ නොවීමයි.
* රටවල් 55ක් පමණ මීට අයත්ව තිබුණ ද පළමු ලෝක යුඬයේ වැරදිකරුවූ ජර්මනියට ද රුසියාවට ද සාමාජිකත්‍වය අහිමිවිය.
* සාමාජික රටවල ආක්‍රමණික කටයුතු වැළැකීමට අවශ්‍ය හමුදා ශක්තියක් සංගමය සතු නොවීය.
* ඉතාලිය ඇබිසීනියාව ආක්‍රමය කළ අවස්ථාවේ සංගමය සම්බාධක පැනැවූව ද ඉතාලියට විරුඬව ඇබිසීනියාවට ආධාර කිරීමට සංගමය අපොහොසත් විය.
* ව්‍යවස්ථාව අනුව තීරණ ගැනීමේදී ඒකමතික තීරණයන්ට එළඹීමේදී අපොහොසත් වීම.
* අභ්‍යන්තර ආරක්‍ෂාවට පමණක් ආයුධ පවත්‍වා ගැනීමට රටවලට අවසර දුන්න ද එය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවැසි නිරායුධ කොමිසමක් කිසිදිනෙක පත් නොකෙරුණි.

## මේවාත් බලන්න

1. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය
2. පළමු ලෝක යුද්ධය
# එම්පුමලන්ගා පළාත, දකුණු අප්‍රිකාව

**එම්පුමලන්ගා** යනු දකුණු අප්‍රිකාවේ පළාත් නවයෙන් එකකි. නමේ තේරුම "නැගෙනහිර" හෝ වචනාර්ථයෙන් "සූර්යයා නැඟෙන ස්ථානය" යන්නයි. එම්පුමලන්ගා පිහිටා ඇත්තේ නැගෙනහිර දකුණු අප්‍රිකාවේ, එස්වාටිනි සහ මොසැම්බික් මායිම් වේ. එය උතුරින් ලිම්පෝපෝ, බටහිරින් ගවුටෙන්ග්, නිරිත දෙසින් නිදහස් රාජ්‍යය සහ දකුණින් ක්වාසුලු-නටාල් යන දකුණු අප්‍රිකානු පළාත් සමඟ මායිම් බෙදා ගනී. අගනුවර ම්බම්බෙලා වේ.

## යොමු කිරීම්
# විභේදන (භූ විද්‍යාව)

භූමිකම්පා විභේදන සිදුවන ප්‍රදාන ආකාර 3ක් පවතිනවා: සාමාන්‍ය ආකාරය(එක් භූ තලයක් මත අනික පහලට ලිස්සායාම), විලෝම ආකරය(එක් භූ තැටියක් මත අනික ඉහලට තල්ලු වීම) සහ තිරස් විබේදිත ආකරය(භූ තැටි දෙකක් එකිනෙකට විරුද්දව තිරස් දෙසට තල්ලු වීම). සාමාන්‍ය සහ විලෝම ආකාරයන් අවපාතිත භූ ස්තර ඇතිවීමට උදාහරන ලෙස දක්වන්න පුලුවන්.
# මධ්‍යම පළාත, සොලමන් දූපත්

| මධ්‍යම පළාත *Sentrol Provins*  (Pijin) |
| --- |
| Province |
| ධජය |
|  |
| ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿ |
| Country |  Solomon Islands |
| Capital | Tulagi |
| ආණ්ඩුව / පරිපාලනය |
|  • Premier | Hon. Kenneth Sagupari |
| සරිය |
|  • මුළු | 615 කිමී2 (237 සතරැස් සැත) |
| ජනගහණය(2019 census) |
|  • මුළු | 30,326 |
|  • ඝණත්වය | Bad rounding here49/කිමී2 (Bad rounding here130/වර්ග සැත) |
|   |  |
| වේලා කලාප | +11 (UTC+11) |

**මධ්‍යම පළාත** යනු සොලමන් දූපත් වල පළාත්වලින් එකක් වන අතර එය රසල් දූපත්, එන්ගෙලා දූපත් (ෆ්ලොරිඩා දූපත්) සහ සැවෝ දූපත ආවරණය කරයි. එහි භූමි ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර 615 කින් සමන්විත වන අතර 2009 වන විට ජනගහනය 26,051 කි , 2019 වන විට 30,326 දක්වා ඉහළ යයි පළාත් අගනුවර තුලාගි ය.

## යොමු කිරීම්
# බටහිර කලාපය, ෆීජි

| Western Division पश्चिमी प्रभाग  (Fiji Hindi) |
| --- |
| Division |
|  Map of Fiji showing Western division. |
| Country |  Fiji |
| Capital | Lautoka |
| සරිය |
|  • මුළු | 6,360 කිමී2 (2,460 සතරැස් සැත) |
| ජනගහණය(2017) |
|  • මුළු | 337,071 |
|  • ඝණත්වය | Bad rounding here53/කිමී2 (Bad rounding here140/වර්ග සැත) |

**බටහිර කලාපය** ෆීජි හි කොට්ඨාශ හතරෙන් එකකි. එය බටහිර සහ උතුරු විටි ලෙවුහි පළාත් තුනකින් සමන්විත වේ, එනම් බා පළාත, නද්‍රොගා-නවෝසා පළාත සහ රා පළාත . විශාලතම නගරය සහ අගනුවර ලෞටෝකා ය.

එයට යසාවා දූපත්, වීවා දූපත සහ මාමානුකා දූපත් ඇතුළු දුරස්ථ දූපත් කිහිපයක් ද ඇතුළත් වේ. එය විටි ලෙවු හි මධ්‍යම අංශය සමඟ ගොඩබිම් මායිමක් සහ උතුරු අංශය සහ නැගෙනහිර අංශය සමඟ මුහුදු මායිම් ඇත.

## යොමු කිරීම්
# ගුරුත්වජ ක්ෂේත්‍ර

පෘථිවි සහ චන්ද්‍ර ගුරුත්ව ක්ෂේත්‍ර සංයුක්තය (පරිමාණයට නොවේ). දෛශික ක්ෂේත්‍ර (නිල්) සහ its associated scalar potential field (රතු). පෘථිවිය සහ චන්ද්‍රයා අතර පිහිටි P ලක්ෂය point of equilibrium වේ.
**ගුරුත්වජ ක්ෂේත්‍රයක්** යනු අවකාශයේ ඕනෑම ස්ථානයක ඇති ඒකක ස්කන්ධයක් මත ඇතිවන ගුරුත්වජ බලය පැහැදිළි කරන දෛශික ක්ෂේත්‍රයකි. මෙම අගය එම අවස්ථාවේ ඇති ගුරුත්වජ ත්වරණයට සමාන වේ.

මෙය වස්තූන් දෙකකට වඩා වැඩි ගණනක් භාවිතා වන විට (පොළව හා චන්ද්‍රයා අතර පවතින රොකට්ටුවක් මෙන්) අවශ්‍ය වන දෛශික ආකාරයෙහි සාධාරණීකරණය කළ ආකාරයකි. වස්තූන් දෙකක් සඳහා (පළමු වස්තුව වශයෙන් පොළවද, දෙවැනි වස්තුව වශයෙන් ‍රොකට්ටුව ද) r12 වෙනුවට r වශයෙන් ද m2 වෙනුවට m ව‍ශයෙන් ද යොදා ගෙන ගුරුත්වජ ත්වරණය g(r) ලෙස පහත සඳහන් ලෙස අර්ථ දක්වයි.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
එනිසා

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2
ලෙස දැක්විය හැක.

මෙම සමීකරණය ක්ෂේත්‍ර සාදන වස්තූන් මත පරායත්ත වේ. ක්ෂේත්‍රයේ ඒකක ත්වරණයේ ඒකක වේ. SI ඒකකවලින් ms-2 වේ.

ගුරුත්වජ ක්ෂේත්‍රය ද සංස්ථිතික වේ. එනම් යම් ස්ථානයක සිට වෙනත් ස්ථානයකට ගුරුත්වජ බලය මගින් කෙරෙන කාර්ය එහි ගමන් මාර්ගයෙන් ස්වායත්ත වේ. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස V(r) වශයෙන් ගුරුත්වජ විභව ‍ක්ෂේත්‍රයක් පවතී.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_4
*m*1 යනු ලක්ෂීය ස්කන්ධයක් හෝ ඒකාකාරී ලෙස ස්කන්ධ ව්‍යාප්තියක් සහිත ගෝලයක් නම් ගෝලයෙන් පිටත බල ක්ෂේත්‍රය g(r) සමාවර්තනික වේ. එනම් ගෝලයේ කේන්ද්‍රයේ සිට වූ දුර (r) මත පමණක් රඳා පවතී.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_6
## ආශ්‍රිත ලිපි

* Classical mechanics
* Entropic gravity
* ගුරුත්වාකර්ෂණය
* Gravitational energy
* Gravitational potential
* Gravitational wave
* සර්වත්‍ර ගුරුත්වාකර්ෂණය පිළිබඳ නිව්ටන්ගේ නියම
* Advanced mechanics
* Newton's laws of motion
* Potential energy
* Specific force
* Speed of gravity
* Tests of general relativity

## සටහන්