Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# සුමේරියානු ශිෂ්ටාචාරය

සුමේරියානු ශිෂ්ටාචාරය| කෙන්ගිර් |
| මෙසපොතේමියාවේ පිහිටීම |
| විකල්ප නම | සුමර් |
| පිහිටීම | දකුණු මෙසපොතේමියාව (වර්තමාන ඉරාකය) |
| කලාපය | මෙසපොතේමියාව |
| මාදිලිය | ශිෂ්ටාචාරය |
| ඉතිහාසය |
| ස්ථාපිත දිනය | ක්‍රි.පූ. 5500 – ක්‍රි.පූ. 1900 පමණ |
| යුග | කැල්කොලිතික, ලෝකඩ යුගය |
| සංස්කෘතීන් | සුමේරියානු |

**සුමේරියානු ශිෂ්ටාචාරය** (ඉංග්‍රීසි: Sumerian civilization) යනු, දකුණු මෙසපොතේමියාවේ (වර්තමාන මධ්‍යම-දකුණු ඉරාකය) පිහිටා තිබූ, පැරණිතම ශිෂ්ටාචාරයකි. එය **සුමර්** (Sumer) ලෙසද හැඳින්වේ. මෙම ශිෂ්ටාචාරය ක්‍රි.පූ. 5 වන සහ 4 වන සහස්‍රක අතර කාලයේ, කැල්කොලිතික සහ මුල් ලෝකඩ යුගයන්හි දී පැවතී ඇත.

## නිරුක්තිය

"සුමර්" යන යෙදුම පැමිණෙන්නේ ඇක්කාඩියානු *ෂුමේරු* (𒋗𒈨𒊒) යන වචනයෙනි. ඇක්කාඩියානුවන්, පසුව සුමේරියානු නගර-රාජ්‍යයන් යටත් කරගත් නැගෙනහිර සෙමිටික් භාෂාව කතා කළ ජනතාව, සුමර් හට එහි ප්‍රධාන ඓතිහාසික නාමය ලබා දුන්හ.

තමන්ගේම ශිලා ලේඛනවල, සුමේරියානුවන් තම දේශය හැඳින්වූයේ **කෙන්ගිර්** (Sumerian: 𒆠𒂗𒄀, "වංශවත් ස්වාමිවරුන්ගේ දේශය") ලෙසත්, තම භාෂාව **එමෙගිර්** (Sumerian: 𒅴𒂠) ලෙසත් ය.

## අමතර අවධානයට

* Numeral system
* Ancient Mesopotamian units of measurement
* Ancient Mesopotamian religion
* Indus–Mesopotamia relations
* Egypt–Mesopotamia relations
* History of institutions in Mesopotamia

## මූලාශ්‍ර

## භාහිර සබැඳි

* ඉලෙක්ට්‍රොනික සුමේරියානු සාහිත්ය පාඨ ග්‍රන්ථය (ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලය)
# මකාවෝ

| මකාවෝ澳門 |
| --- |
| Special administrative region |
| Macao Special Administrative Region of the People's Republic of Chinaවිදහන්න
Other official names* |  |  |
| --- | --- |
| Chinese: | 中華人民共和國澳門特別行政區 |
| Cantonese Yale romanisation: | *Jūng'wàh Yàhnmàhn Guhng'wòhgwok Oumún Dahkbiht Hàhngjingkēui* |
| Portuguese: | *Região Administrativa Especial de Macau da República Popular da China* |
 |
|  ධජය Emblem |
| Location of Macau within China |
| ස්වෛරීය රාජ්‍යය | චීනය |
| Portuguese lease | 1557 |
| Treaty of Peking | 1 December 1887 |
| Sino-Portuguese Joint Declaration | 26 March 1987 |
| Handover of Macau | 20 December 1999 |
| විශාලතම parish by population | Nossa Senhora de Fátima |
| නිල භාෂා | * චීන
* පෘතුගීසි
 |
| කලාපීය භාෂා | * කැන්ටනීස්
* Macanese Portuguese
 |
| Official scripts | * Traditional Chinese
* Portuguese orthography
 |
| Ethnic groups (2016) | 88.4% Han Chinese 4.6% Filipino 2.4% Vietnamese 1.7% Portuguese 2.8% other |
| ජන අන්වර්ථ නම් | Macau |
| රජය | Devolved executive-led government within a unitary one-party state |
|  |
| • Chief Executive  | Ho Iat Seng |
| • Administration and Justice Secretary  | André Cheong Weng Chon |
| • Assembly President | Kou Hoi In |
| • Court President  | Sam Hou Fai |
|  |
| ව්‍යවස්ථාදායකය | Legislative Assembly |
| National representation |
| • National People's Congress | 12 deputies |
| • Chinese People's Political Consultative Conference | 29 delegates |
| භූමි ප්‍රදේශය |
| • මුළු | 115.3 km2 (44.5 sq mi) |
| • ජලය (%) | 73.7 |
| ඉහළම උන්නතාංශය (Alto de Coloane) | 172.4 m (565.6 ft) |
| ජනගහනය |
| • 2024 estimate | 712,651 |
| • ඝනත්වය | 20,300/km2 (52,576.8/sq mi) (1st) |
| GDP (PPP) | 2024 ඇස්තමේන්තුව |
| • මුළු |  $92.885 billion (101st) |
| • ඒක පුද්ගල |  $125,510 (4th) |
| GDP (nominal) | 2024 estimate |
| • Total |  $54.677 billion (90th) |
| • Per capita |  $78,962 (9th) |
| Gini (2018) | 36.0 medium |
| HDI (2022) |  0.925 very high · 24th |
| මුදල් | Macanese pataca (MOP) |
| වේලා කලාපය | UTC+08:00 (Macau Standard Time) |
| Date format | dd/mm/yyyy yyyy年mm月dd日 |
| Mains electricity | 220 V–50 Hz |
| රිය පැදවීමේ පැත්ත | left |
| ඇමතුම් කේතය | +853 |
| ISO 3166 කේතය | * MO
* CN-MO
 |
| අන්තර්ජාල TLD | * .mo
* .澳門
* .澳门
 |
| Licence plate prefixes | None for local vehicles, 粤Z for cross-boundary vehicles |

මකාවෝ
**මකාවෝ** යනු, මහජන චීන ජනරජයේ විශේෂ පරිපාලන භූමිප්‍රදේශ දෙක අතුරින් එකක් වන අතර, අනෙක වන්නේ හොංකොං ය.

## අමතර අවධානයට

* මකාවෝ හි විදේශ සබඳතා
* මකාවෝ වටසන
* මකාවෝ ආශ්‍රිත ලිපි සුචිය
* Cuiheng New Area
* Elsie Ao Ieong

## සටහන්

## මූලාශ්‍ර

## භාහිර සබැඳි

* Macau සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2021-01-24 at the Wayback Machine. *The World Factbook*. Central Intelligence Agency.

සිතියම්
* Wikimedia Atlas of Macau
* ඕපන් ස්ට්‍රීට් මැප් තුළ ඇති මකාවෝ හා සබැඳි භූගෝලීය දත්ත
# මැතිවරණමය පර්ෂදය (එක්සත් ජනපදය)

2024 වසරෙහිදී පැවැත්වුණු සහ 2028 වසරෙහි පැවැත්වීමට නියමිත ජනාධිපතිවරණය වෙනුවෙන්, 2020 සංගණනය පදනම් කර ගෙන අනුයුක්ත සම්පූර්ණ ඡන්ද සංඛ්‍යාව වන 538 අතුරින්, එක් එක් ජනපදය සහ වොෂිංටන්, ඩී.සී. සඳහා අනුයුක්ත කෙරී ඇති පර්ෂද ඡන්ද සංඛ්‍යාව මෙම සිතියමෙහි දැක්වෙයි. එක් එක් බලප්‍රදේශය සඳහා අවම වශයෙන් ඡන්ද 3 ක් අනුයුක්ත කෙරෙයි.
 2008 එ.ජ. ජනාධිපතිවරණයෙහි ප්‍රතිඵල දක්වන මැතිවරණමය පර්ෂද සිතියම. සෙනෙට් මන්ත්‍රී බැරක් ඔබාමා (D-IL) විසින් ජනපද 28 ක සහ ඩිස්ට්‍රික්ට් ඔෆ් කොලොම්බියා හී (නිල් පැහැයෙන් දැක්වෙන) ජනවරම දිනාගත්තේ මැතිවරණමය පර්ෂද ඡන්ද 365 ලබා ගැනුමටය. සෙනෙට් මන්ත්‍රී ජෝන් මැක්කේන් (R-AZ) විසින් ජනපද 22 (රතු පැහැයෙන් දැක්වෙන) ජන වරම දිනාගත්තේ මැතිවරණමය පර්ෂද ඡන්ද 173 ලබා ගැනුමටය. නෙබ්රාස්කා මැතිවරණමය පර්ෂද ඡන්දය බෙදුන අතර නෙබ්රාස්කාහී දෙවන කොංග්‍රස් දිස්ත්‍රික්කයෙන් සෙනෙට් මන්ත්‍රී ඔබාමාහට මැතිවරණමය පර්ෂද ඡන්දය හිමිවිය; ජනපදයෙහි අනෙකුත් මැතිවරණමය පර්ෂද ඡන්ද හතර සෙනෙට් මන්ත්‍රී මැක්කේන් සතු විය.
සෑම වසර සතරකට වරක් එක්සත් ජනපදයේ ජනාධිපතිවරයා සහ උප ජනාධිපතිවරයා නිල වශයෙන් තෝරා පත් කර ගන්නා ආයතනය **මැතිවරණමය පර්ෂදය** වෙයි. එක්සත් ජනපදයෙහි එක් එක් ජනපද වෙතින් සහ ඩිස්ට්‍රික්ට් ඔෆ් කොලොම්බියා වෙතින් වරකයන් තෝරා ගන්නා මුත්, එක්සත් ජනපදයෙහි අනෙකුත් භෞමික සන්තක ( පුවටෝ රිකෝ වැනි) වෙතින් කිසිවකු තෝරා නොගැනෙති. එක්සත් ජනපද කොංග්‍රස් මණ්ඩලයෙහි (නියෝජිතයන් 435 සහ සෙනෙට් මන්ත්‍රීවරුන් 100) සම්පූර්ණ ඡන්දලාභී සාමාජිකත්වය සහ ඩිස්ට්‍රික්ට් ඔෆ් කොලොම්බියා වෙතින් වරකයන් තිදෙනෙක් යන වශයෙන් වරකයන්ගේ මුළු සංඛ්‍යාව 538 ක් වෙයි. එක් එක් ජනපදයට හිමි වරකයන් ගණන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවෙහි වගන්තිය II, ඡේදය 1, වාක්‍යාංශය 2 වෙතින් නියම කෙරෙන අතර ඔහුන් තෝරා ගන්නේ කෙසේද යන්න ජනපද ව්‍යවස්ථාදායක තීරණය කරනු ඇත.

## සටහන්