Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# දියසායම් චිත්‍ර ශිල්පය

රවුම් පින්සලයක් භාවිතා කරන සිත්තරෙක් දියසායම් භාවිතා කරමින් චිත්‍රකරණයෙහි යෙදෙමින්
**දියසායම්** යනු සිත්තම් ක්‍රමයකි. දියසායම් යනු වර්ණක යොදාගෙන නිපදවන චිත්‍ර මාධ්‍යයක් වුවද එයට ජලය එකතු කරගනිමින් අවශ්‍ය ලෙස සාදාගත යුතුය. සාම්ප්‍රධායිකව මෙන්ම සාමාන්‍යව දියසායම් සිතුවම් කඩදාසි මත ඉදිරිපත් කරයි. එසේම පැපිරස්, ප්ලාස්ටික්, මෙවලම් හෝ ලෙදර්, රෙදි, ලී, කැන්වස් වැනි මාධ්‍ය මතද දියසායම් චිත්‍ර ශිල්පය ඉදිරිපත් කරයි. පෙරදිග ආසියාවේ දියසායම් චිත්‍ර ශිල්පය පින්සල්කරණය සමග ද සම්බන්ධව ඇති අතර චීනයේ සහ ජපානයේ චිත්‍ර ක්‍රමයේදී භාවිතාවන ප්‍රධානතම මාධ්‍ය වන්නේද මෙම දියසායම්ය. ඉන්දියාව, ඉතියෝපියාව සහ අනෙක් බොහෝ රටවලද ඉතා දිගු ඉතිහාසයකට මෙම ක්‍රමය නෑකම් කියයි. එසේම චීනයේ සාම්ප්‍රධායික ඇඟිලි සලකුණු චිත්‍ර ශිල්පයේද ප්‍රධාන මාධ්‍ය වන්නේ මෙම දියසායම් මාධ්‍යයයි.
# නැනෝමය අමුද්‍රව්‍ය

* Viral capsid
* "Lotus effect", hydrophobic effect with self-cleaning ability
* Close-up of the underside of a gecko's foot as it walks on a glass wall. (spatula: 200 × 10-15 nm).
* REM scan of a butterfly wing scale (×5000)
* Brazilian Crystal Opal. The play of color is caused by the interference and diffraction of light between silica spheres (150 - 300 nm in diameter).
* Lycurgus Cup, glass, 4th century, Roman. Nanoparticles (70 nm) of gold and silver, dispersed in colloidal form, are responsible for the dichroic effect (red/green).
# අධිමනෝවිද්‍යාව

ඇමරිකානු මනෝවිද්‍යාඥයෙකු සහ දර්ශනවාදියෙකු වූ විලියම් ජේම්ස් (1842–1910) මුල්කාලීන මනෝවිද්‍යා පර්යේෂකයෙකි.
අධිමනෝවිද්‍යාව යනු ටෙලිපති, ප්‍රාග් ප්‍රජානනය (යමක් පිළිබඳ කලින් දැන සිටීම), අනාගත සංජානනය/දිවැස, චිත්ත බලයෙන් වස්තූන් චලනය කිරීම, මරණාසන්න අත්දැකීම්, පුනරුත්පත්තිය, අවතාර පිළිබඳ අත්දැකීම්, පංචේන්ද්‍රියන් පරිබාහිර සංවේදන, මනෝචලනය, මරණයෙන් පසු සිහිකල්පනාවේ පැවැත්ම වැනි සම්මත විද්‍යා ගවේෂණවලට පරිබාහිර අද්භූත හා අධ්‍යාත්මික සංසිද්ධීන් පිළිබඳ ව පර්යේෂණ සිදු කෙරෙන ව්‍යාජ විද්‍යාව (විද්‍යාත්මකව තහවුරු කල නොහැකි දෑ පිළිබඳ විද්‍යාව)කි.

ආරම්භක අධි මනෝවිද්‍යා පර්යේෂණ සෙනර් පත් භාවිතයෙන් පරචිත්ත විජානනය සොයා බැලීමට ප්‍රයත්න දරා ඇත‍.

පෞද්ගලිකව ආධාර දෙන විද්‍ය‍ාගාර සහ ඇතැම් විශ්ව විද්‍යාල ආශ්‍රීතව අධිමනෝවිද්‍යා පර්යේෂණ විවිධ ක්‍රම මගින් පර්යේෂණ සහ ක්ෂේත්‍ර කාර්යයන් ආශ්‍රීතව පදනම් වී ඇත. වර්තමානයේ පෙරට වඩා විශ්ව විද්‍යාල මගින් ලබා දෙන දායකත්වය අඩු වී ඇත. මෙම ගවේෂණයන් විශේෂ අධිමනෝවිද්‍යා ප්‍රකාශනවල පලවන ලිපි අතර ස්වල්පයක් පමණක් විද්‍යාවේ ප්‍රධාන ධාරාවේ එන සඟරාවල පල වේ. අධිමනෝවිද්‍යාඥයින් කරනු ලබන ප්‍රධාන පර්යේෂණයන් ලෙස අහඹු අංක උපදවනය මගින් මනෝ චලනයන් ද , උත්තේජනය නැති කිරීමේ ගෑනිස්ෆීල්ඩ් ගවේෂණය මගින් ඉන්ද්‍රීය පරිබාහිර සංවේදනය ද දුරස්ථ දර්ශන සඳහා ඇමරිකානු එක්සත් ජනපදයේ ආධාර සහිතව කරනු ලබන ගවේෂණයන් ද හැඳින්විය හැක.

රේ හයිමන් , ස්ටැන්ලි ක්රිප්නර් සහ ජේම්ස් ඇල්කොක් ඇතුළු ඇතැම් අනෙකුත් විද්‍යාඥයෝ අධිමනෝවිද්‍යා ගවේෂණයට යොදාගත් ක්‍රමද එහි ප්‍රතිඵල ද විවේචනයට බඳුන්කොට ඇත. සංශයවාදය පර්යේෂකයන්ට අනුව පර්යේෂණයන්හි සාර්ථකත්වයට හේතු වනුයේ ක්‍රමාණුකූල ක්‍රමෝපායන් සංචරණයන් මගින් මනාව පහදා දීම බව ද අධිමනෝවිද්‍යාඥයින් විසින් පල කොට ඇති අසාමාන්‍යය පහදාදීම් නොවන බවත්ය. අදට අනුව නූතන විද්‍ය‍ාත්මක පරිසරය අධිමනෝවිද්‍යාත්මක ක්‍රියාවලීන් හි පැවැත්ම විශ්වාස නොකරති‍. එම නිසා ක්‍රියාකාරී මනෝවිද්‍යාඥයින් ට ඔවුන්ගේ පර්යේෂණයන් විද්‍යාඥයින් හට ඒත්තු ගැන්වීමට ද අසීරු වී ඇත. තවද විද්‍යා රචකයින් විසින් ඔවුන්ගේ සම්මත අධ්‍යාපනික සාහිත්‍යයන් තුළ මෙම විෂය ව්‍යාජ විද්‍යාවක් ලෙසද හඳුන්වා දී ඇත.

## පාරිභාෂිතය

*පැරා* යනු ග්‍රීක වචනය කි. එහි තේරුම් වන්නේ "පසෙකින්, ආසන්නව සබැඳෙන, එපිටින්..." යනාදිය යි. *parapsychology* යන වචනය හඳුන්වා දෙන ලද්දේ 1889 දී හෝ ඒ ආසන්න කාලයේ දී දර්ශනවාදී මැක්ස් ඩෙසොයිර් විසිනි.

අධිමනෝවිද්‍යාඥයින් සයි (Psi) නමැති පදය මෙම ක්‍රියාවලිය හැඳින්වීමට යොදා ගෙන ඇත. විද්‍යාව මගින් පිළිගත් සම්මත සෛද්ධාන්තිකවලට පටහැණි පර්යේෂණ අන්තර්ගත නිසා අධිමනෝවිද්‍යාව විද්‍යාවේ අතුරු ක්ෂේත්‍රයක් ලෙස හැඳින්විය හැක.

## Terminology

අධිමනෝවිද්‍යාවේදී **Psi** යනු, අතින්ද්‍රීය සන්ජානනයේ දී සහ මනෝචලනයේ දී අත්දකින්නට ලැබෙන කිසිදු භෞතික හෝ ජීව විද්‍යාත්මක ක්‍රියාකාරිත්වයක් මගින් පැහැදිලි කල නොහැකි හඳුනානොගත් සාධකය යි. මෙම යෙදුම ග්‍රීක හෝඩියේ 23 වන අක්ෂරය වන **ψ** (psy/ප්සයි) මගින් ව්‍යුත්පන්න වූවකි. එම අක්ෂරය ග්‍රීක භාෂාවෙන් *ආත්මය* හඳුන්වනු ලබන ψυχή (psyche) යන වචනයේ මුල් අකුරයි. ජීව විද්‍යාඥ බර්තෝල්ඩ් පී. විස්නර් විසින් මෙම යෙදුම හඳුන්වා දෙනු ලැබූ අතර එය මනෝවිද්‍යාඥ රොබට් තෝල්ස් විසින් 1942 දී ප්‍රකාශයට පත් කල බ්‍රිතාන්‍ය මනෝවිද්‍යා ජර්නලයේ ලිපියක් සඳහා භාවිත කරනු ලැබිණි.

මනෝවිද්‍යා සංගමය විසින් Psi, ප්‍රධාන කාණ්ඩ දෙකකට බෙදනු ලබයි: ඒ Psi-ගැමා, ඉන්ද්‍රිය පරිබාහිර සංජානනය වෙනුවෙන් ද Psi-කප්පා (kappa), මනෝචලනය වෙනුවෙන්ද වශයෙනි. ජනප්‍රිය සංස්කෘතියේ දී "Psi" යන පදය මානසික, ආත්මීය සහ අද්භූත හැකියා සහ බලයයන් යනාදියට සමාන තේරුම් ගෙන දෙමින් වඩ වඩාත් භාවිත වෙයි.
# මනෝ ව්‍යාධි වේදය

මානසික රෝග මානසික පීඩන හෝ මානසික රෝග පිළිබිඹු කරන හැසිරීම් / අත්දැකීම් ගැන කරන අධ්‍යයනය මනෝ ව්‍යාධි විද්‍යාවයි. සායනික මනෝවිද්‍යාවේ එන මානසික රෝග ගැන වර්ගීකරණය සහ අවබෝධය ලබා දෙන අධ්‍යාපනික සඟරාවක් ද මේ නමින් හැඳින්වේ. මනෝ ව්‍යාධි විද්‍යාව මානසික රෝග ගැන කරන අධ්‍යයනයක් ලෙස මානසික රෝග ගැන අධ්‍යයනය සඳහා බොහෝ විවිධ ආකාරයේ වෘත්තිකයින් පෙළඹී ඇත. බොහෝ විට මනෝ රෝග චිකිත්සකයින් සායනික මනෝවිද්‍යාඥයින් විශේෂයෙන්ම මානසික රෝග සඳහා ප්‍රතිකාර සහ එහි සම්භවය සඳහා පර්යේෂණ කිරීමට සහ එහි වර්ධනය සඳහා උනන්දු වෙයි. මනෝ ව්‍යාධි විද්‍යාවේ දී බොහෝ උප ක්ෂේත්‍ර ඉවහල් වේ. උදාහරණයක් ලෙස ඇතැම් ස්නායු විද්‍යාඥයින් මානසික රෝගවලදී මොළයේ සිදුවන වෙනස්කම් ඉලක්ක කොට අධ්‍යයනය කරයි. එමනිසා මනෝ ව්‍යාධි විද්‍යාඥයෙක් ලෙස හඳුන්වනුයේ එම ක්ෂේත්‍රයේ විශේෂ පුහුණුවක් ලද බොහෝ වෘත්තිකයන්ගෙන් එක් අයෙකි.

මනෝ චිකිත්සකයින් බොහෝ විට විශ්ලේෂණාත්මක මනෝ ව්‍යාධි විද්‍යාව සඳහා උනන්දු වෙයි. එමගින් ඔවුන්ගේ ඉලක්කය වන රෝග ලක්ෂණ හෝ රෝග ලක්ෂණ සමූහයක එකතුව සපුරා ගනී. එමගින් රෝගිය‍ාගේ රෝග නිර්ණය ද (රෝගියාගේ අත්දැකීම් පවතින වර්ගීකරණය හා සසදා බැලීම) රෝග නිර්ණක පද්ධතියක් සකස් කිරීම ද, (DSM වර්ගීකරණය) කිසියම් රෝග නිර්ණයකට අදාල අත්දැකීම් හා හැසිරීම් ගොණු කරන ආකාරය සඳහා ද උදව්වක් ‍ලබාගනී.

නමුදු මෙය පෞර්ෂත්වයේ රෝගයක් වන මනෝ ව්‍යාධික හැසිරීම හා පටලවා නොගත යුතුය.

මනෝ ව්‍යාධික විද්‍යාව විශ්ලේෂණාත්මක පදයක් ලෙස

ඇතැම් විට ‍කිසියම් රෝගයක් නිර්ණය නොවූවද මනෝ ව්‍යාධික විද්‍යාව මගින් මානසික රෝගයට අදාල හැසිරීම් විස්තර කෙරේ.

මායාවන් හෝ භ්‍රාන්තිය (නොපවතින දෙයක් පිළිබඳ සංවේදනය) මනෝ ව්‍යාධියාගේ ලකුණක් ලෙස සැලකුව ද DSM වර්ගීකරණයේ එක් රෝගයකට අදාල රෝග නිර්ණායක සියල්ල සපුරන්නේ නැත.

පොදුවේ ගත් කළ ප්‍රජානනයේ හෝ ස්නායුක ප්‍රජානන පද්ධතීන්ගේ ක්‍රියාකාරිත්වයේ බිඳ වැටීමක් නිසා ඇති වන හැසිරීම් හෝ අත්දැකීම්වල පීඩනයක් , අකර්මණ්‍යතාවයක් ලෙස මනෝ ව්‍යාධික විද්‍යාව වර්ග කළ හැක.

## ආශ්‍රිත ලිපි

* Adverse Childhood Experiences movement
* Biological psychiatry
* Cerebral atrophy
* Evidence-based medicine
* Glossary of psychiatry
* Neurodegeneration
* Neuroimmunology
* Neuroinflammation
* Stress in early childhood
* Traumatic brain injury

## මූලාශ්‍ර
# මකෝ

| මකෝ |
| --- |
|  |
| A blue-and-yellow macaw (*Ara ararauna*) |
| Scientific classification |
|  |
| Missing taxonomy template (fix): | Arini |
| Groups included |
| *Anodorhynchus*
*Ara*
*Cyanopsitta*
*Primolius*
*Orthopsittaca*
*Diopsittaca* |