# බ්‍රික්ස්

බ්‍රික්ස්| 2025 බ්‍රසීලියානු සභාපතිත්වය අතරතුර බ්‍රික්ස් ලාංඡනය |
| Map key:
  සාමාජික රටවල්
  හවුල්කාර රාජ්‍යයන්
  අපේක්ෂක රාජ්‍යයන් |
| මේ අනුව නම් කෙරිණි | ආරම්භක සාමාජික රටවල මුලකුරු (ඉංග්‍රීසියෙන්) BRIC (ආර්ථික පදය) |
| සංස්ථාපනය | * සැප්තැම්බර් 2006 (2006-09) (අවිධිමත්)
* 16 ජුනි 2009 (2009-06-16) (විධිමත්)
 |
| ප්‍රාරම්බනය කෙරුණු ස්ථානය | * යෙකටරින්බර්ග්, රුසියාව
* (1වන BRIC සමුළුව)
 |
| වර්ගය | අන්තර් රාජ්‍ය සංවිධානය |
| අභිප්‍රාය | දේශපාලන හා ආර්ථිකමය |
| Membership  |  බ්‍රසීලය  රුසියාව  ඉන්දියාව  චීනය  දකුණු අප්‍රිකාව  ඊජිප්තුව  ඉතියෝපියාව  ඉන්දුනීසියාව  ඉරානය  එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය |
| Formerly called | බ්‍රික් |

**බ්‍රික්ස්** යනු රටවල් දහයකින් සමන්විත අන්තර් රාජ්‍ය සංවිධානයකි - බ්‍රසීලය, රුසියාව, ඉන්දියාව, චීනය, දකුණු අප්‍රිකාව, ඊජිප්තුව, ඉතියෝපියාව, ඉන්දුනීසියාව, ඉරානය සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය. බ්‍රික්ස් මුලින් හඳුනාගනු ලැබුවේ ආයෝජන අවස්ථා ඉස්මතු කිරීමටයි. 2009 වසරේ සිට ඔවුන්ගේ ආන්ඩු විධිමත් සමුළු වලදී වාර්ෂිකව රැස්වී බහුපාර්ශ්වික ප්‍රතිපත්ති සම්බන්ධීකරණය කරමින්, මෙම කණ්ඩායම භූ දේශපාලනික සහ භූ ආර්ථික කන්ඩායමක් බවට පරිණාමය විය. BRICS අතර සබඳතා පවත්වනු ලබන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන් මැදිහත් නොවීම, සමානාත්මතාවය සහ අන්‍යෝන්‍ය ප්‍රතිලාභ මත ය.

බ්‍රසීලය, රුසියාව, ඉන්දියාව සහ චීනය යන ආරම්භක රටවල් 2009 දී BRIC නමින් පළමු නායක සමුළුව රුසියාවේදී පැවැත්වීය. සංවිධානයේ නැවත නම් කිරීමකින් පසුව, දකුණු අප්‍රිකාව 2010 හි කණ්ඩායමට සම්බන්ධ වීමෙන් පසු 2011 හි සාමාජිකයෙකු ලෙස එහි පළමු සමුළුවට සහභාගී විය. ඉරානය, ඊජිප්තුව, ඉතියෝපියාව සහ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය 2024 රුසියාවේ පැවති සමුළුවේ සාමාජික රටවල් ලෙස ඔවුන්ගේ පළමු සමුළුවට සහභාගී විය. නව සාමාජිකත්වය පිළිබිඹු කරමින් BRICS+ යන කෙටි යෙදුම අවිධිමත් ලෙස භාවිතා කර ඇත.

BRICS ආයතන සමහර ප්‍රමුඛ ආර්ථිකයන්ගෙන් සමන්විත G7 සමූහයේ ජාතීන් විසින් නායකත්වය දෙන ආයතන වැනි ආයතනවලට විකල්පයක් ලෙස සැලකේ. BRICS එක්ව නව සංවර්ධන බැංකුව, BRICS අවිනිශ්චිත සංචිත විධිවිධාන, BRICS වැටුප්, BRICS ඒකාබද්ධ සංඛ්‍යාලේඛන ප්‍රකාශනය සහ BRICS basket reserve currency වැනි තරඟකාරී මුල පිරීම් ක්‍රියාත්මක කර ඇත. BRICS හට බොහෝ විචාරකයින් සහ ලෝක නායකයින්ගේ පැසසුම් සහ විවේචන දෙකම ලැබී ඇත.

## සමුළු

මෙම කණ්ඩායම 2009 වසරේ සිට වාර්ෂික සමුළු පවත්වා ඇති අතර, සාමාජික රටවල් සත්කාරකත්වය දරයි. දකුණු අප්‍රිකාව පිළිගැනීමට පෙර, 2009 සහ 2010 දී BRIC සමුළු දෙකක් පැවැත්විණි. සාමාජිකයින් පස්දෙනෙකුගෙන් යුත් BRICS සමුළුව 2011 වසරේ චීනයේදී පැවැත්විණි. සාමාජිකයින් නව දෙනෙකුගෙන් යුත් පළමු BRICS සමුළුව 2024 දී රුසියාවේදී පැවැත්විණි. කොවිඩ්-19 වසංගතය හේතුවෙන් 2020, 2021 සහ 2022 සමුළු වීඩියෝ සම්මන්ත්‍රණයක් හරහා පැවැත්විණි.

## පිළිගැනීම

2019 නොවැම්බර් මාසයේදී බ්‍රසීලයේ බ්‍රසීලියා හි BRICS නායකයින් පස්දෙනා
බ්‍රසීලයේ හිටපු ජනාධිපති ජෙයාර් බොල්සොනාරෝ BRICS නායකයින් පිළිගනිමින්
### චීනය

2012 දී එවකට චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ ප්‍රධාන ලේකම් සහ චීනයේ ජනාධිපති Hu Jintao, BRICS රටවල් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ආරක්ෂකයින් සහ ප්‍රවර්ධකයින් සහ ලෝක සාමය සඳහා බලවේගයක් ලෙස විස්තර කළේය. බටහිර විශ්ලේෂකයින් සැලකිය යුතු ආර්ථික අස්ථාවරත්වයන්, එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක කවුන්සිලයේ ප්‍රතිසංස්කරණ සම්බන්ධයෙන් සාමාජිකයින් අතර මතභේද, සහ ඉන්දියාවේ සහ චීනයේ ආරවුල් ඇතුළුව කණ්ඩායම්වල විභව බෙදීම් සහ දුර්වලතා ඉස්මතු කර ඇත. භෞමික ගැටළු සම්බන්ධයෙන්.

### එක්සත් ජනපදය

2013 අප්‍රේල් 9 වන දින, විදේශ සබඳතා පිළිබඳ ඇමරිකානු චින්තන ටැංකි කවුන්සිලයේ සිවිල් සමාජය, වෙළඳපල සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී වැඩසටහනේ අධ්‍යක්ෂ සහ පසුව UN හි එක්සත් ජනපද නියෝජිත ඉසොබෙල් කෝල්මන් කියා සිටියේ BRICS සාමාජිකයින් සම්මුතියක් නොමැතිකම බෙදා ගන්නා බවයි. ඔවුන් බ්‍රසීලයේ සහ දකුණු අප්‍රිකාවේ විචිත්‍රවත් ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ සිට රුසියාවේ මුල් බැසගත් කතිපයාධිකාරය දක්වා දැඩි ලෙස වෙනස් දේශපාලන පද්ධති ආරක්ෂා කරන අතර ඔවුන්ගේ ආර්ථිකයන් දුර්වල ලෙස ඒකාබද්ධ වී ඇති අතර විශාලත්වයේ නියෝග අනුව ප්‍රමාණයෙන් වෙනස් වේ. දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ සැලකිය යුතු වෙනස සංචිතවලට බලපාන බව ද ඇය ප්‍රකාශ කළාය: දායකත්වයෙන් 41% කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් චීනය සතු වන අතර එමඟින් සංගමය තුළ විශාල දේශපාලන ප්‍රකාශයක් සිදු වේ.

2023 ජූලි මාසයේදී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ටෆ්ට්ස් විශ්ව විද්‍යාලයේ බහු-වසර අධ්‍යයනයකින් හෙළි වූයේ "BRICS මූලික වශයෙන් එක්සත් ජනපද විරෝධී න්‍යායපත්‍ර ක්‍රියාත්මක කරන චීනයේ ආධිපත්‍යය දරන කණ්ඩායමක් ලෙස පොදු නිරූපණය" වැරදි ස්ථානගත කර ඇති බවයි. අධ්‍යයනය ප්‍රකාශ කළේ: "BRICS රටවල් පොදු සංවර්ධන අවශ්‍යතා වටා සම්බන්ධ වන අතර තනි බලයක් ආධිපත්‍යය දරන බහු ධ්‍රැවීය ලෝක අනුපිළිවෙලක් සඳහා වූ ගවේෂණයකි. එහෙත් BRICS ඒකාබද්ධ කිරීම කණ්ඩායම දැන් වොෂින්ටනයේ භූ දේශපාලනික සහ ආර්ථික ඉලක්කවලට අභියෝග කරන ප්‍රබල සාකච්ඡා බලවේගයක් බවට පත් කර ඇත".

2023 අගෝස්තු බ්‍රික්ස් සමුළුවෙන් පසුව, *ඩේලි ටෙලිග්‍රාෆ්* හි ආරක්ෂක සහ විදේශ කටයුතු කර්තෘ Con Coughlin කියා සිටියේ "ස්ථාපිත ලෝක පිළිවෙලට BRICS ඉදිරිපත් කරන අභියෝගය අසාර්ථක වීමට නියමිත බව පෙනේ" සහ සංවිධානය චීනය විසින් ව්‍යාප්ත කිරීමේ වාහනයක් ලෙස භාවිතා කරන බවට චෝදනා කරන ලදී. එහි ගෝලීය බලපෑම. චීනය සහ ඉන්දියාව අතර දේශසීමා ආරවුල වැනි සංවිධානය තුළ ඇති ප්‍රතිවිරෝධතා ද Coughlin සටහන් කළ අතර, නව මූලෝපායික සන්ධානයක කොටසක් ලෙස ඉන්දියාව සමඟ වැඩි බටහිර මැදිහත්වීමක් ඉල්ලා සිටියේය.

2023 දෙසැම්බරයේ අත්ලාන්තික් කවුන්සිලයේ තෝමස් හිල්ට අනුව, BRICS තුළ, විශේෂයෙන් උතුරු අප්‍රිකාවේ ඩොලර් ඉවත් කිරීමේ උත්සාහයන්, එක්සත් ජනපද අවශ්‍යතා සඳහා සැලකිය යුතු අභියෝගයක් ඉදිරිපත් කරයි. ඩොලරය ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීම, හිඟයන් පවත්වා ගැනීමට සහ අඩු පොලී අනුපාත පවත්වා ගැනීමට එක්සත් ජනපදයට ඇති හැකියාව සීමා කළ හැකි අතර, එ.ජ. සම්බාධක සහ SWIFT වල සඵලතාවය අඩපණ කරයි.

BBC BRICS හි එක්සත් ජනපද ඩොලරය අඩු කිරීමේ ව්‍යාපෘති තක්සේරු කරන්නේ "බොහෝ සාමාජික රටවල ආර්ථිකයන්ට එයින් ඉවත් වීමට ඉඩ දිය නොහැකි නිසා" ලෙසය.

2024 නොවැම්බරයේදී Truth Social එක්සත් ජනපදයේ ජනාධිපති ලෙස තේරී පත් වූ ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් BRICS මුදල් ඒකකයක් අනුගමනය කරන හෝ එක්සත් ජනපද ඩොලරය වෙනුවට වෙනත් මුදල් වර්ගයකට අනුග්‍රහය දක්වන රටවල් සඳහා 100% එක්සත් ජනපද තීරුබදු පැනවීමට තර්ජනය කළේය.

රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින් ඊජිප්තු ජනාධිපති අබ්දෙල් ෆටා එල්-සිසි සමඟ කසාන්හි 16 වැනි බ්‍රික්ස් සමුළුව අතරතුර
### ඉන්දියාව

2014 දී, ඉන්දියානු මාක්ස්වාදී කතුවරයා වන විජේ ප්‍රශාද් BRICS හි දේශපාලන හා ආර්ථික "දකුණේ දුම්රිය එන්ජිමක්" ලෙස සීමා මතු කළේ ඔවුන් නව ලිබරල් ප්‍රතිපත්ති අනුගමනය කරන බැවිනි. ඔවුන් නව ප්‍රති තුලන ආයතන පිහිටුවා හෝ විකල්ප මතවාදයක් ඉදිරිපත් කර නැත. තවද, බ්‍රික්ස් ව්‍යාපෘතිය, එක්සත් ජනපදයේ සහ නේටෝවේ ප්‍රමුඛත්වයට අභියෝග කළ නොහැකි බව ප්‍රශාද් තර්ක කරයි.

### ගෝලීය මතය

2023 ඔක්තෝම්බර් සහ දෙසැම්බර් අතර පවත්වන ලද Gallup International මත විමසුමකට අනුව, ලොව පුරා සිටින මිනිසුන්ගෙන් තුනෙන් එකක් පමණ BRICS ගැන අසා නොතිබුණත් බටහිර රටවල් වෙනත් තැන්වලට වඩා සන්ධානය කෙරෙහි බෙහෙවින් නිෂේධාත්මක විය. වඩාත්ම සෘණාත්මක ආකල්ප ස්වීඩනය (45%), ස්පාඤ්ඤය (30%), ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය (30%), පෘතුගාලය (29%), සහ යුක්රේනය (29%) යන රටවල දක්නට ලැබෙන අතර වඩාත්ම ධනාත්මක ශුද්ධ ආකල්ප රුසියාවේ (38%) විය. ), ඉරානය (37%), නයිජීරියාව (36%), සෞදි අරාබිය (33%) සහ මැලේසියාව (32%). ඉන්දියාවේ, 36% BRICS පිළිබඳ ධනාත්මක දැක්මක් ඇති අතර 29% ඍණාත්මක දැක්මක් දරයි.

## වත්මන් නායකයින්

වත්මන් ප්‍රමුඛ සාමාජික රාජ්‍ය නියෝජිතයන්:

| සාමාජික |  බ්‍රසීලය |  රුසියාව |  ඉන්දියාව |  චීනය |  දකුණු අප්‍රිකාව |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| රූපය |  |  |  |  |  |
| නම | ලූලා ද සිල්වා | ව්ලැඩිමීර් පුටින් | නරේන්ද්‍ර මෝදි | ෂී ජින්පිං | සිරිල් රමපෝසා |
| තනතුර | බ්‍රසීලයේ ජනාධිපති | රුසියාවේ ජනාධිපති | ඉන්දියාවේ අගමැති | චීනයේ ජනාධිපති | දකුණු අප්‍රිකාවේ ජනාධිපති |

| සාමාජික |  ඊජිප්තුව |  ඉතියෝපියාව |  ඉන්දුනීසියාව |  ඉරානය |  එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| රූපය |  |  |  |  |  |
| නම | අබ්දෙල් ෆාටා එල්-සිසි | අබි අහමඩ් | ප්‍රබෝවෝ සුබියන්තෝ | අලි කමේනි | මොහොමඩ් බින් සයිඩ් අල් නහියන් |
| තනතුර | ඊජිප්තුවේ ජනාධිපති | ඉතියෝපියාවේ අගමැති | ඉන්දුනීසියාවේ ජනාධිපති | ඉරානයේ උත්තරීතර නායකයා | එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ ජනාධිපති |

## මූලාශ්‍ර

## බාහිර සබැඳි

* BRICS හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත
* විකිකියමන් තුළ බ්‍රික්ස් හා සබැඳි කියමන් පවතියි
* BRICS information portal