Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# නොවැම්බර් 24

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << |  නොවැම්බර් 2026 | >> |
| ඉරිදා | සඳුදා | අඟ. | බදාදා | බ්‍රහස් | සිකු. | සෙන. |
|  |  |  |  | 1 | 2 | 3 |
| 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 |
| 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |  |
| **MMXXVI** |

|  |
| --- |
| මෑත වර්ෂයන්හී **නොවැම්බර් 24** |
| 2012 (සෙනසුරාදා) |
| 2011 (බ්‍රහස්පතින්දා) |
| 2010 (බදාදා) |
| 2009 (අඟහරුවාදා) |
| 2008 (සඳුදා) |
| 2007 (සෙනසුරාදා) |
| 2006 (සිකුරාදා) |
| 2005 (බ්‍රහස්පතින්දා) |
| 2004 (බදාදා) |
| 2003 (සඳුදා) |

**නොවැම්බර් 24**, ග්‍රෙගරි දින දසුනට අනුව අවුරුද්දේ 328 වන දිනය වේ (අධික අවුරුද්දක නම් 329 වන දිනය). අවුරුද්ද අවසන් වීමට තවත් දින 37 ඉතිරිව තිබේ .
# බිග් හිට් එන්ටටෙයිට්මන්ට්

බිග් හිට් මියුසික් (Big Hit Music) (කොරියානු: 빅히트 뮤직; පෙර බිග් හිට් එන්ටටෙයිට්මන්ට් (Big Hit Entertainment)) යනු 2005 දී බැන්ග් සී හියුක් විසින් පිහිටුවන ලද දකුණු කොරියානු සමාගමකි.
# ක්‍ෂුද්‍ර (හින්දු)

ඓතිහාසික හින්දු සමාජය සාම්ප‍්‍රදායිකව බ‍්‍රාහ්මණ , ක්ෂති‍්‍රය, වෛශ්‍ය සහ **ක්ෂුද්‍**ර යනුවෙන් පන්ති හෙවත් වර්ණ සතරකින් සමන්විත වූ අතර එයින් සතර වැනි වර්ණය ක්ෂුද්‍රයෝ විය. පශ්චාත් වෛදික ඉන්දීය සමාජය තුළ ක්ෂුද්‍රයින්ට පැවරී තිබුණු කාර්යභාරය වූයේ මෙහෙකරුවන් ලෙස සේවය කිරීම ය.

## ආරම්භය

ඉන්දු ආර්ය භාෂාවන්හි හෝ මුල් කාලීන ඉන්දු යුරෝපීය භාෂාවන්හි වචන තුළින් අනෙකුත් වර්ණවල ප‍්‍රභවය සොයා ගතහැකි වුව ද ක්ෂුද්‍ර යන වචනයෙහි මූලය ඒ තුළින් පැහැදිලිව දැකගත නොහැකි ය. ඉරාණීය පැරණි ආගමික ග‍්‍රන්ථය වන අවෙස්තාවෙහි ජන කණ්ඩායම් කිහිපයක් ගැන සදහන් වෙතත් කිසියම් ජන කොටසක් යටත් කර ගැනීමක් ගැන එහි සදහන් නොවේ. ක්ෂුද්‍ර ජනයා ඇතැම් විට හදුන්වනු ලබන දාස , දස්‍යුස් හෝ පානී යන වදන් අයිරානීය ඒවා විය. දාස යන්නෙන් අදහස් කරන ලද්දේ කිසියම් ගෝත‍්‍රයකි. යම් ජන කොටසක් යටත් කර ගැනීමක් සම්බන්ධයෙන් පැරණි ඉන්දීය ග‍්‍රන්ථ තුළින් ද පිළිබිඹු නොවන අතර ක්ෂුද්‍රයින් සමාජයේ එක්තරා කොටසක් ලෙස පමණක් සලකන ලද බව ද පෙනී යයි.

## නිරුක්තිය

ක්ෂුද්‍ර යන වදනෙහි නිරුක්තිය වෛදික යුගය දක්වා දිවයයි. වේදනාවෙන් පෙළෙන එහෙයින් මානසික හෝ කායික සහනයක් අවශ්‍ය පුද්ගලයා යන්න එහි මුල් අරුත ලෙස ගත හැකි වන හෙයින් ක්ෂුද්‍ර යන්න කවර පුද්ගලයෙකු වුව ද ඇමතිය හැකි වදනක් වන නමුත් පසු කාලයේදී එය කිසියම් වර්ණයක් හෙවත් සමාජ පන්තියක් හදුන්වන වදනක් බවට පත්විය. තව ද ඍග්වේදයෙහි පුරුෂ සූක්තය අනුව ක්ෂුද්‍රයෝ උපත ලද්දේ මහා පුරුෂගේ හෙවත් බ‍්‍රහ්මගේ පාදයෙනි (පද්භ්‍යාම් ක්ෂුද්‍රෝ අජායත). ඉගැන්වීමේ කටයුතුවල නිරත බ‍්‍රාහ්මණයෝ බ‍්‍රහ්මගේ මුවින් ද පාලන කටයුතවල නිරත ක්ෂති‍්‍රයයේ බ‍්‍රහ්මගේ බාහුවෙන් ද වාණිජ කාර්යයන්හි නිරත වෛශ්‍යයෝ ඔහුගේ කලවායෙන් ද ජනිත වූ බව සදහන් වන බැවින් පාදයෙන් උපන් ක්ෂුද්‍රයෝ සමාජයේ අනෙකුත් සියලූ ම ජන කණ්ඩායම්වලට සහාය වන පිරිසක් බව යථෝක්ත ප‍්‍රකාශයෙන් සංකේතවත් කෙරේ. අවාසනාවකට මෙන් යථෝක්ත වේද මන්ත‍්‍රය වරදවා අර්ථකථනය කිරීම නිසා නූතන හින්දු සමාජය තුළ ඇතැම් විට නොසන්සුන් බව හා අවුල් වියවුල් ඇතිවන අවස්ථා ද දැකිය හැකිය.

## සටහන්

|  |
| --- |
|
Shudra |
# නවශිලා යුගය

Neolithic| Reconstruction of Pre-Pottery Neolithic B housing in Aşıklı Höyük, modern Turkey |
| යුගය | Final period of Stone Age |
| දින | ආ. 10,000 BC to ආ. 2,000 BC |
| පූර්වගමනය වූයේ | Mesolithic, Epipalaeolithic |
| පසුගමනය වූයේ | Chalcolithic |

Reconstruction of a Neolithic farmstead, Irish National Heritage Park. The Neolithic saw the invention of agriculture.
නවශිලා යනු ගොවිකර්මාන්තය, කුඹල් කර්මාන්තය සමග පැමිණ වඩා දියුණු පාෂාණ ආශ්‍රිත නිර්මාණ යන්ය. මෙම නව සොයා ගැනීම් නව ප්‍රජාවක් (settlers) විසින් සිදුකරන්නට ඇතැයි මුලදී සිතුවද මෙම කාලයට හා සබැදි විශාල ප්‍රමාණයක් ආක්‍රමණයක් අයර්ලන්ත ඉතිහාසයේ තුළ දක්නට නොලැබේ. නවශිලා පරිවර්තනය සිදුවන යැයි සැලකීමට වඩාත්ම ඉඩකඩ ඇත්තේ එය යුරෝපා මහද්වීපයේ ‍වඩාත් රටවල් එංගලන්තය ආදිය සමග තිබු ‍සබදතාවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සිදු වු බවට වන මතයයි.

කෘෂිකර්මාන්තය ක්‍රි.පූ 4500 දී පමණ ආරම්භ වුනි එළුවන්, බැටළුවන් හා ධාන්‍ය නිරිත දිග යුරෝපියෙන් ගෙන ආ අතර ජනගහණය සීඝ්‍රලෙස ඉහල ගියේය. වියළි ගල් තාප්ප වලින් වෙන්කර ගත් cide වර්‍ගයේ කුඹුරු ක්‍රි.පූ 3500 සිට 3000 දක්වා සියවස් ගණනාවක් වගාකරන ලදි. තිරිගු හා බාර්ලි ප්‍රධාන අස්වැන්න විය.

කුඹල් කර්මාන්තයේ ආරම්භයේ ද කෘෂිකර්මාන්ත යත් සමග සිද්ධවුනි. නවශිලා යුගයේ කැපීපෙනන ලක්ෂණය වනුයේ හදිසියේ ඉස්මතු වූ ශිලාමය ස්මාරක තැනීමයි. මෙසේ බිහි වූ විශාල සොහොන් ගැබ් එම ජනතාවගේ ආගමික ඇදහිලි සදහා බලපාන ලදි. මෙම සොහොන් කැණිමේ දී මිනිස් මෘතශරීර වල කොටස් අවමගුල්‍භාණ්ඩ, මැටි භාණ්ඩ, ඊතල හිස්, පොරෝ, ආදිය හමු වී තිබේ. මෙම ශිලාමය සොහොන් 1200 ක් පමණ සොයාගත ඇති අතර මේවා ප්‍රධාන භාණ්ඩ 4 කට වර්‍ග කල හැක.
# සිල්වර්

සැකිල්ල:Infobox silver
රිදී යනු (සිල්වර්) සහ පරමාණුක ක්රමාංකය 47 වන මූලද්‍රව්‍යයයි. ඉහල විද්‍යුත් සන්නායකතාවය, තාප සන්නායකතාවය සහ පරාවර්තකත්වය සහිත ලෝහයකි. මෙම ලෝහය පෘථිවි පෘෂ්ඨයේ පිරිසිදු, නිදහස් මූලද්‍රව්‍ය ආකාරයෙන් ("ස්වදේශික රිදී"), රන් සහ අනෙකුත් ලෝහ සමග මිශ්‍ර ලෝහයක් ලෙස සහ ආර්ජන්ටයිට් සහ ක්ලෝරාගයිරයිට් වැනි ඛනිජ වල දක්නට ලැබේ.  බොහෝ රිදී නිපදවනු ලබන්නේ තඹ, රන්, ඊයම් සහ සින්ක් පිරිපහදු කිරීමේ අතුරු ඵලයක් ලෙසය.

රිදී දිගු කලක් වටිනා ලෝහයක් ලෙස අගය කර ඇත.  රිදී ලෝහ බොහෝ බුලියන් කාසි වල භාවිතා වේ, සමහර විට රත්‍රන් සමඟ:එය රත්‍රන් වලට වඩා බහුල වන අතර, එය ස්වදේශික ලෝහයක් ලෙස ඉතා අඩු බහුලතාවකි. එහි සංශුද්ධතාවය සාමාන්‍යයෙන් මනිනු ලබන්නේ එක් සැතපුම් පදනමක් මත ය;  94%-පිරිසිදු මිශ්‍ර ලෝහයක් "0.940 දඩයක්" ලෙස විස්තර කෙරේ.  පෞරාණික ලෝහ හතෙන් එකක් ලෙස, රිදී බොහෝ මානව සංස්කෘතීන් තුළ කල්පවත්නා භූමිකාවක් ඇත.

මුදල් වලින් සහ ආයෝජන මාධ්‍යයක් ලෙස (කාසි සහ බුලියන්) හැර, රිදී සූර්ය පැනල, ජල පෙරීම, ස්වර්ණාභරණ, විසිතුරු භාණ්ඩ, ඉහළ වටිනාකමකින් යුත් පිඟන් භාණ්ඩ සහ උපකරණ (එබැවින් "රිදී භාණ්ඩ" යන යෙදුම), විදුලි සම්බන්ධතා සහ සන්නායකවල,  විශේෂිත දර්පණ, ජනෙල් ආලේපන, රසායනික ප්‍රතික්‍රියා උත්ප්‍රේරණයේදී, පැල්ලම් සහිත වීදුරු වල වර්ණකයක් ලෙස සහ විශේෂිත රසකැවිලි වල.  එහි සංයෝග ඡායාරූප සහ එක්ස් කිරණ චිත්‍රපටවල භාවිතා වේ.  රිදී නයිට්‍රේට් සහ අනෙකුත් රිදී සංයෝගවල තනුක ද්‍රාවණ විෂබීජ නාශක සහ ක්ෂුද්‍ර ජීව නාශක (ඔලිගොඩයිනමික් ආචරණය) ලෙස භාවිතා කරනු ලැබේ, වෙළුම් පටි, තුවාල-ඇඳුම, කැතීටර් සහ වෙනත් වෛද්‍ය උපකරණවලට එකතු කරනු ලැබේ.
# 17 වන සියවස

17 වන සියවස 1601 ජනවාරි 1 සිට දෙසැම්බර් 31, 1700  දක්වා පැවතුනි. එය යුරෝපයේ මුල් නූතන යුගයට අයත් වන අතර එම මහාද්වීපයේ බැරොක් සංස්කෘතික ව්‍යාපාරය, ස්පාඤ්ඤ ස්වර්ණමය යුගයේ අවසාන කොටස, ලන්දේසි ස්වර්ණමය යුගය, ප්‍රංශ ග්‍රෑන්ඩ් සයිකල් ආධිපත්‍යය දැරීය.
# 12 වන සියවස

|  |  |
| --- | --- |
| සහශ්‍රය: | 2 වන සහස්‍රවර්ෂය |
| සියවස්: | * 11 වන සියවස
* 12 වන සියවස
* 13 වන සියවස
 |
| දශක: | 1100ගණන් 1110ගණන් 1120ගණන් 1130ගණන් 1140ගණන් 1150ගණන් 1160ගණන් 1170ගණන් 1180ගණන් 1190ගණන් |
| ප්‍රවර්ග: | උපත් – මරණ සංස්ථාපනයන් – විසංස්ථාපනයන් |

 12වන සියවස ආරම්භයේදී නැගෙනහිර අර්ධගෝලය.
 ස්පාඤ්ඤයේ ක්වෙන්කාහී පිහිටි 12වන සියවසෙහි ක්වෙන්කා ආසන දෙව්මැදුරෙහි (1182 සිට 1270 දක්වා ගොඩනැගුණු) කළු සුදු ඡායාරූපයක්
*මෙයද බලන්න: 12වන සියවසෙහි පුනරුදය*
කාලයෙහි ගතවීම නිරූපණය කෙරෙන විධියක් ලෙසින් සැලකූ කල, **12වන සියවස** යනු, පොදු යුගයෙහි ජූලියානු දින දසුන ප්‍රකාර, 1101 සිට 1200 දක්වා කාල සීමාව වෙයි. යුරෝපියානු සංස්කෘතිය පිළිබඳ ඉතිහාසයෙහිදී, ඉහළ මධ්‍යතන යුගයන්හී කොටසක් ලෙසින් මෙම කාල සීමාව සැලකෙන අතර, සමහරවිට  **ශිෂ්ටර්ෂ්‍යානුවන්ගේ යුගය** ලෙසින්ද හැඳින්වෙයි.
# ඇන්ඩෝරා ලා වෙල්ලා, ඇන්ඩෝරාව

| Andorra la Vella |
| --- |
| Capital city |
| View from a northern sideගොනුව:Casa de la Vall 4.JPGConsell General d'AndorraCasa de la VallCentric HotelChurch of Saint StephenMassip-Dolsa houseAndorra in 1986La Valira |
| Seal |
|  Location within Andorra |
| Andorra la VellaAndorra සිතියම පෙන්වන්නAndorra la VellaEurope සිතියම පෙන්වන්නLocation in Andorra##Location in Europe |
| ඛණ්ඩාංක: ﻿ / ﻿ |
| Country | Andorra |
| Parishes | Andorra la Vella |
| Villages | La Margineda, Santa Coloma |
| ආණ්ඩුව / පරිපාලනය |
|  • Cònsol Major | Sergi González Camacho (PS) |
| සරිය |
|  • මුළු | 12 කිමී2 (5 සතරැස් සැත) |
| උන්නතාංශය | 1,023 මී (3,356 අඩි) |
| ජනගහණය(2011) |
|  • මුළු | 22,256 |
|  • ඝණත්වය | Bad rounding here1,900/කිමී2 (Bad rounding here4,800/වර්ග සැත) |
| වේලා කලාප | CET (UTC+01:00) |
|  • ගිම්හානය (DST) | CEST (UTC+02:00) |
| වෙබ් අඩවිය | Official site |

**ඇන්ඩෝරා ලා වෙල්ලා** යනු ඇන්ඩෝරා හි අගනුවර සහ විශාලතම නගරයයි. එය ප්‍රංශය සහ ස්පාඤ්ඤය අතර නැගෙනහිර පිරනීස් හි ඉහළින් පිහිටා ඇත. එය අගනුවර වටා ඇති ඇන්ඩෝරා පැරිෂියේ නම ද වේ.

2015 වන විට, නගරයේ ජනගහනය 22,256 ක් වූ අතර, එස්කල්ඩ්ස්–එන්ගෝර්ඩනි සහ චන්ද්‍රිකා ගම්මාන ඇතුළත් නාගරික ප්‍රදේශයේ ජනගහනය 40,000 කට අධිකය.

ප්‍රධාන කර්මාන්තය සංචාරක ව්‍යාපාරය වන අතර, බදු තෝතැන්නක් වීමෙන් රට විදේශ ආදායමක් ද උපයයි. එය මුහුදු මට්ටමේ සිට 1,023 ක උන්නතාංශයක පිහිටා ඇත. උසින් පිහිටා ඇති අතර එය යුරෝපයේ උසම අගනුවර වේ. නගරය ස්පාඤ්ඤය සමඟ මායිමක් බෙදා ගනී.

## සටහන්

## යොමු කිරීම්
# අපෝස්තුළුවරයා

සම්භාව්‍ය ග්‍රීක භාෂාව පරිදී, ἀπόστολος (*apóstolos*), "යවනු ලැබූ තැනැත්තේ" යන අදහස සපයන, **අපෝස්තුළුවරයෙක්** යනු, පණිවුඩකරුවෙක් සහ දූතයෙක් වෙයි. එවන් "යවනු ලැබීමක" අදහස වන්නේ පණිවුඩ රැගෙන යාම වන අතර, එබැවින් පණිවුඩකරු යන්න විකල්ප පරිවර්තනය වෙයි.

## ආශ්‍රිත
# පාප්වහන්සේ

| රෝමයෙහි රාජගුරුප්‍රසාදීන්වහන්සේ **Pontifex maximus** පාප්වහන්සේ |
| --- |
|  |
| කතෝලික |
|  |
| ශුද්ධාසනයෙහි ලාංඡනය |
| **තනතුරුධාරි: *සෙදේ වකන්තේ* 2025 අප්‍රේල් 21 සිට** |
|  ශෛලිය | ශුද්ධෝත්තම |
| පිහිටුම |
| සමයානුකූල පළාත | Ecclesiastical Province of Rome |
| පදිංචිය | * Apostolic Palace (official papal residence)
 |
| Headquarters | Apostolic Palace, Vatican City |
| තොරතුරු |
| පළමුවන තනතුරුධාරියා | ශුද්ධවූ පේදුරු තුමා |
| පාර්ශ්වය | කතෝලික සභාව |
| සංස්ථාපනය | 1st century |
| රදගුරුවසම | Rome |
| ආසන දෙව්මැදුර | Archbasilica of Saint John Lateran |
| Governance | ශුද්ධාසනය |
| වෙබ් අඩවිය |
| vatican.va/holyfather |

**පාප්වහන්සේ** (ලතින්: *papa* ග්‍රීක: *πάππας* *පාපාස්* වෙතින්, "පියා") යනු, **ප්‍රධාන පූජාප්‍රසාදීන්වහන්සේ** (*නායක පූජකවරයා*) හෝ, **රෝමානු පූජාප්‍රසාදීන්වහන්සේ** (*රෝමානු පූජකවරයා*) ලෙසින්ද හැඳින්වෙන, රෝමයෙහි අග‍්‍රරාජගුරු ප‍්‍රසාදීන් වහන්සේ, ලෝකව්‍යාප්ත කතෝලික සභාවෙහි ප්‍රධාන පූජාප්‍රසාදීන්වහන්සේ, සහ වතිකානු පුරවර රාජ්‍යයෙහි රාජ්‍ය නායකයා හෝ පරමාධිපත්‍යධාරියා වෙයි.

## සටහන්

## මූලාශ්‍ර

## භාහිර සබැඳි

* Pope Endurance League – Sortable list of Popes
* Data Base of more than 23,000 documents of the Popes in Latin and modern languages
* The Holy See – The Holy Father—website for the past and present Holy Fathers (since Pope Leo XIII)
* Origins of Peter as Pope
* The Authority of the Pope: Part I
* The Authority of the Pope: Part II