Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ශ්‍රී ලංකාවේ ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරය(1942)

| 1942 සිලෝන්හි ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරය |
| --- |
| දෙවන ලෝක යුද්ධය හි කොටසකි  |
| British heavy cruisers HMS *Dorsetshire* and *Cornwall* under Japanese air attack and heavily damaged, off Ceylon, on 5 April 1942 සිලෝන්හි නිරිතදිග මුහුදේ බරපතල ලෙසා විනාශයට ලක්ව ඇති බ්‍රිතාන්‍යය කෲස් යාත්‍රා වන *Dorsetshire* සහ *Cornwall* |
|

|  |  |
| --- | --- |
| දිනය | 1942 අප්‍රියෙල් 5 සහ 9 |
| පිහිටුම | ඉන්දියානු සාගරය සහ ලංකාව |
| ප්‍රතිඵලය |
Japanese tactical victory: one British aircraft carrier, two heavy cruisers, one auxiliary cruiser, two destroyers and one corvette lost. |

 |

**පාස්කු ඉරුදින ප්‍රහාරය** යනු ජපාන අධිරාජ්‍යය විසින්, ඔවුන්ගේ ඉන්දියානු සාගර ප්‍රහාරයේ කොටසක් ලෙසින්, 1942 අප්‍රේල් 5 පාස්කු ඉරුදින, ලංකාවෙහි (දැන් ශ්‍රී ලංකාව), කොළඹ වෙත එල්ල කල ගුවන් ප්‍රහාරයයි. දින කිහිපයකට පසුව ත්‍රිකුණාමලය ද ප්‍රහාරයකට ලක් විය. මෙම ප්‍රහාරයන්ගේ අභිමතාර්ථය වූයේ බ්‍රිතාන්‍ය පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩල ජාතීන්ගේ යුද්ධ ආයාසය කඩාකප්පල් කිරීම සහ බ්‍රිතාන්‍ය නැගෙනහිර නාවුක බළ ඇණිය ආසියානු ජලතලය හැරයාමට බලකිරීමය.

## පසුබිම

1796 සිට බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් දිවයිනෙහි මුහුදුබඩ පළාත් යටත් කරගෙන සිටියද, 1917 සිට යටත්විජිතය තුල විධිමත් බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා ආරක්ෂක බලකායක් ස්ථාපනය තර නොතිබුණි. මේ වෙනුවට ලංකා ආරක්ෂක බලකාය සහ ලංකා නාවික ස්වෙච්ඡා විශේෂ බලකාය ප්‍රහුණු කොට පුළුල් කරන ලදි. යුද්ධයට බොහෝ කලකට පෙර සිට රාජකීය නාවුක හමුදාව විසින් ත්‍රිකුණාමලයෙහි නාවුක හමුදාමය ස්ථාපිතයන් පවත්වාගෙන ගිය අතර රාජකීය ගුවන් හමුදාව (RAF) විසින් ත්‍රිකුණාමලයේ චීන වරායෙහි ගගනයාත්‍රාංගණයක් ස්ථාපනය කරන ලදි.

සිංගප්පූරුව යටත්වීමට පසුව රාජකීය නාවුක හමුදාවේ නැගෙනහිර ඉන්දීය බල ස්ථානය පළමුව කොළඹ වෙතද අනතුරුව ත්‍රිකුණාමලය වෙතද රැගෙන එන ලදි. අද්මිරාල් ශ්‍රීමත් ජෙෆ්රි ලේටන් ලංකාවේ ආඥාපති ලෙසින් පත්කරන ලද අතර, එයාර් වයිස් මාර්ෂල් ජෝන් ඩැල්බැයික් ගුවන් හමුදා අණදෙන නිලධාරි ලෙසින්ද අද්මිරාල් ශ්‍රීමත් ජේම්ස් සොමර්විල් බ්‍රිතාන්‍ය නැගෙනහිර නාවුක බළඇණියෙහි අණදෙන නිලධාරි ලෙසින්ද පත්කෙරිණි.

භූමිය රැකගැනුම සඳහා ස්ථාවර ආරක්ෂිතයන් ලෙසින් භාවිත වූයේ කොළඹ පිහිටුවා තිබූ වෙරළබඩ කාලතුවක්කු ඛණ්ඩයන් සතරක් හා ත්‍රිකුණාමලයෙහි පිහිටුවා තිබූ පහකි; මේවා ස්ථාපනය කෙරුනේ යුද්ධය ඇරඹුමට ඔන්න මෙන්න තිබියදීය. 1941 දී රාජකීය ගුවන් හමුදාව විසින් කොළඹ අසබඩ පිහිටි රත්මලානෙහි සිවිල් ගගනයාත්‍රාංගණය අධිවාසනය කෙරුමෙන් හා ඔවුන්ගේ මූලස්ථානය කඳවල පිහිටුවීමෙන් ගුවන් ආරක්ෂාවන් තර කෙරිණි. ගාල්ල අසබඩ පිහිටි කොග්ගල හි ගුවන් කඳවුරක් ලහි ලහියේ ස්ථාපනය කරන ලද අතර රට පුරා නා නා ස්ථානයන්හී තනන ලද තාවකාලික ගුවන් ධාවන පථයන් අතරින් අග්‍ර ස්ථානය ගත් විශලතමය වූයේ කොළඹ තුරඟ තරග පිටියෙහි වූවය. රාජකීය ගුවන් හමුදා භට ඛණ්ඩයන් කිහිපයක් ලංකාවට එවන ලදි.
# දූෂණය

**දූෂණයක්** යනු කිසියම් පුද්ගලයෙකුගේ කැමැත්තෙන් තොරව ඔවුන් සමග ලිංගික සංසර්ගයේ යෙදීමයි. අපරාධකරු විසින් තම ශරීර ශක්තිය භාවිත කර වින්දිතයා යටපත් කිරීමෙන් හෝ තම අධිකාරී බලය අවභාවිත කිරීමෙන් හෝ වෙනත් බලහත්කාරකමක් භාවිතයෙන් පුද්ගලයෙකු දූෂණයට ලක් කළ හැක. එමෙන්ම, නීත්‍යනුකූලව ලිංගික අනුමතියක් ලබා දිය නොහැකි පුද්ගලයෙකු, උදාහරණ ලෙස මානසික ආබාධයකින් පෙළෙන හෝ නීත්‍යනූකූල වයසට නොඑළෙඹුනු තැනැත්තෙකු සමග සිදු කරන ලිංගික සංසර්ගය ද දූෂණයක් වේ. ලිංගික දූෂණ අති මහත් බහුතරයක් සිදුවන්නේ කාන්තාවන්ට එරෙහිව නිසා, දූෂණය වෙනුවට බොහෝ විට **ස්ත්‍රී දූෂණය** යන යෙදුම භාවිත කෙරේ. එහෙත් ඕනෑම ලිංගික සමාජභාවයක් සහිත පුද්ගලයෙකු දූෂණයට ලක් විය හැක.

විවිධ අධිකරණ බල ප්‍රදේශවල, දූෂණ පිළිබඳ පැමිණිලි, නඩුවිභාග සහ විනිශ්චය ලබාදීමේ අනුපාතයන් විවිධ වේ. 2008 වර්ෂයෙහි විවිධ රටවල පොලීසි විසින් වාර්ථා කෙරුනු දූෂණ සිදුවීම් අනුව, අසර්බයිජානයෙහි දූෂණ අනුපාතය ජනගහනයෙන් ලක්ෂයට දූෂණ 0.2 ක් වූ අතර, බොට්ස්වානා හී එය ලක්ෂයට 92.9 ක් විය. මධ්‍යස්ථ අගය වූයේ ලිතුවේනියාවේ ලක්ෂයට 6.3 යි.

ලෝකය පුරා වාර්තාවන දූෂණ ඇතුලු අනෙකුත් ලිංගික ප්‍රචණ්ඩතා අති මහත් බහුතරය පිරිමින් විසින් ගැහැණුන්ට එරෙහිව සිදු කෙරේ. දූෂණ බහුතරයක් සිදුකෙරෙන්නේ වින්දිතයා හඳුනන පුද්ගලයින් විසින් වන අතර නාදුනන පුද්ගලයින් විසින් සිදු කෙරෙන දූෂණ සාපේක්ෂව විරලය. බන්ධනාගාර තුලදී පිරිමින් විසින් පිරිමි මත සහ ගැහැණුන් විසින් ගැහැණු මත සිදු කෙරෙන දූෂණ සුලභ අතර ඒවා වාර්තා වනුයේ කලාතුරකිනි.

ඉතා පුළුල් ලෙස පැතිරුනු සහ ක්‍රමානුකූලව සිදු කෙරෙන දූෂණ (උදා, යුධ කාලවල සිදුවන දූෂණ) සහ ලිංගික වහල්භාවය වැනි තත්වයන් ජාත්‍යන්තර යුධ ගැටුම් අතරතුර ඇති විය හැක. මෙවැනි ක්‍රියාකාරකම් මනුෂ්‍යත්වයට එරෙහි අපරාධ සහ යුධ අපරාධ ලෙස සැලකේ. කිසියම් වාර්ගික කණ්ඩායමක් විනාශ කිරීමේ අරමුණින් සිදු කෙරෙන වර්ග සංහාරයක් අතරතුර දූෂණය කිරීම් ද සිදු විය හැක.

දූෂණයට ලක් වූ පුද්ගලයින් දරුණු ලෙස කම්පනයට ලක් වීමට සහ පශ්චාත් උපඝාත ක්ලමථය (PTSD) වැනි රෝගී තත්වයන්ට ගොදුරු වීමට ඉඩ ඇත. එමෙන්ම දූෂණය අතරතුර වින්දිතයාට බරපතල තුවාල සිදු විය හැකි අතර, ගැබ්ගැනීමේ සහ ලිංගාශ්‍රිත රෝග බෝවීමේ අවධානමද ඇතිවේ.
# හමුදා ඉතිහාසය

A Greek trireme
මිනිස් ඉතිහාසය තුල "ගැටුම්" යන ගණයට අයත් සිදුවීම් වලින් හමුදාමය ඉතිහාසය නිර්මාණය වී ඇත. මෙම සිදුවීම්, ගෝත්‍ර දෙකක් අතර ඇති වූ කුඩා සටන් වල සිට, සත්‍ය වශයෙන්ම හමුදා අතර ඇති වූ සටන් හා මනුෂ්‍ය සංහතියේ විශාල කොටසකට බලපෑ ලෝක යුද්ධ තෙක් විහිදී ඇත. හමුදා ඉතිහාසඥයින් විසින් හමුදා ඉතිහාසයේ සිදුවීම් වාර්තාගත කරනු ( ලිඛිතව හෝ අන්යුරින් ) ලැබේ.

හමුදා ක්‍රියාකාරකම් අවුරුදු දහස් ගනනක් තිස්සේ පැවතුනු නියත ක්‍රියාකාරකම් වේ. නමුත් එය බිහිවූ නියම දිනය පිළිබඳව විවිධ මතිමතාන්තර පවතී. (Otterbein 2004). එය අප සමඟ සැමවිටම පැවතුනු බව සමහරෙක් විශ්වාස කරති; තවත් සමහරෙක් අපගේ පූර්ව ඓතිහාසික මිනිස් ඉතිහාසය තුළ "ගැටුම්" යන ගණයට අයත් සිදුවීම් වලින් හමුදාමය ඉතිහාසය නිර්මාණය වී ඇත. මෙම සිදුවීම්, ගෝත්‍ර දෙකක් අතර ඇති වූ කුඩා සටන් වල සිට, සත්‍ය වශයෙන්ම හමුදා අතර ඇති වූ සටන් හා මනුෂ්‍ය සංහතියේ විශාල කොටසකට බලපෑ ලෝක යුද්ධ තෙක් විහිදී ඇත. හමුදා ඉතිහාසඥයින් විසින් හමුදා ඉතිහාසයේ සිදුවීම් වාර්තාගත කරනු ( ලිඛිතව හෝ අන්අයුරින් ) ලැබේ.

හමුදා ක්‍රියාකාරකම් අවුරුදු දහස් ගණනක් තිස්සේ පැවතුණු නියත ක්‍රියාකාරකම් වේ. නමුත් එය බිහිවූ නියම දිනය පිළිබඳව විවිධ මතිමතාන්තර පවතී. (Otterbein 2004). එය අප සමඟ සැමවිටම පැවතුණු බව සමහරෙක් විශ්වාස කරති; තවත් සමහරෙක් අපගේ පූර්ව ඓතිහාසික අතීතයේ මේ සම්බන්ධව පවතින සාක්ෂි වල මදිකමක්, අතීතයෙත් වර්තමානයෙත් සාමකාමී, හමුදාමය නොවන සමාජයන්ගේ පැවතීම යන කරුණක් ඉස්මතු කරති. ඉලිනොයිස් සරසවියේ මහාචාර්ය ලොරන්ස් H. කීලි තම "වෝර් බිෆෝර් සිවිලයිසේෂන්" යන කෘතියෙන් දැනට හඳුනාගෙන ඇති සමාජයෙන් 90-95% පමණ ඉඳහිට යුද්ධයන්ට සම්බන්ධව සිටින බවත් ගණනය කර ඇත.

අපගේ වසර 90,000 ක් වූ මනුෂ්‍ය ඉතිහාසයෙන්, අවසන් වසර 5000 දීම හමුදා මෙහෙයුම් වල ප්‍රධානතම යුධෝපක්‍රම , සැලසුම් සහ අරමුණු නොවෙනස්ව පැවතී ඇත. පරිපූර්ණ උපක්‍රමයක් වන මෙය ක්‍රි.පූ. 216 දී කෙනාල් හි සටනේදී "හැනිබල්" භාවිතා කල අතර මෙය දළ වශයෙන් මීට වසර 2200 කට පමණ පෙර සිදුවූවකි. මෙම උපක්‍රමයට ඛාලිඩ්-ඉබ්න්-අල්-වාලිඩ් විසින් ක්‍රි.ව. 633 දී වලජා සටනේදීත්, කෞපෙන්ස් හි සටනේදී ඩැනියෙල් මෝර්ගන් විසින් වසර 1100 කට පසුවත් සර්ථකව යොදා ගත්හ. රෝමයේ ආරම්භයට සමකාලීනව තම ලේඛන කටයුතු සිදුකල චීන යුධ සෛදාන්තිකයෙකු වූ "සුන් ටියු" විසින්ද විස්තර කර ඇත. හමුදාවන්, ඉතිහාස අධ්‍යනයෙන් අතීත අත්වැරදීම් නැවත සිදුනොකිරීමට වග බලා ගන්නා අතරම, උගත් පාඩම් තම වාසියට හරවා ගත හැකිවන ලෙසත්, එම ආඥාපතීන් හට යුද්ධය අතරතුර සමානාත්මතාවන් දැකගත හැකිවන ලෙසත් හැඩගැසී ඇත. හමුදා ඉතිහාසඥයින් අන්තර්ගත කරන ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍රයන් වන්නේ යුද්ධ, සටන් හා කුඩා සටන්, හමුදා කලාවේ ඉතිහාසය හා එක් එක් හමුදා සේවයන්හි ඉතිහාසයයි.

යුධමය ක්‍රියාමාර්ග වර්ග කිරීමට විවිධ වූ ක්‍රම ඇත. එක් වර්ගීකරණයක් වන්නේ සම්මත හා අසම්මත ලෙස වන අතර, "සම්මත යුධමය ක්‍රියා" වන්නේ නිසිලෙස හැඳින්වූ අවිගත් බලකායන් එකිනෙකා සමඟ සමූහ ඝාතක අවි වලින් තොරව සිදුකරන සාපේක්ෂව නිරවුල් යුද්ධයකි. "අසම්මත" යනු හදිසි පහරදීම්, ගරිල්ලා, කැරලිකාර හා ත්‍රස්තවාදී උපක්‍රම භාවිතයෙන් හෝ න්‍යෂ්ටික, රසායනික හෝ ජීව විද්‍යාත්මක යුධමය ක්‍රියාමාර්ග හෝ "ඕගස්ට් කෙයිම්", ජර්මනියේ විල්හෙල්මයින් හිදී සිදුකලාක් මෙන් යම් හැඟීම් ඇතිවන පරිදි ප්‍රචාරයන් යොදාගනිමින් සිදුකරන යුද්ධයන්ය.

මෙම සියලුම වර්ගයන් සාමන්‍යයෙන් මීට වඩා විශාල වූ වර්ග 2කට අයත්වේ. ඒවා නම් තදබල යුධමය ක්‍රියාමාර්ග හා තදබල නොවන යුධමය ක්‍රියාමාර්ගයි. තදබල යුධමය ක්‍රියාමාර්ග සාමාන්‍යයෙන් විශාල බලකඳවුරු හෝ දේශපාලනික හේතූන් මත සටන් කරන රටවල් අතර ඇතිවේ. තදබල නොවන යුද්ධයන්; කැරලි මර්ධනයේදී ගරිල්ලා යුද්ධ හා විශේෂ භටකණ්ඩ විප්ලවවාදීන්ට එරෙහිව කරන සටන් වලදී ඇතිවේ.
# ශින්ජි මිකාමි

| ශින්ජි මිකාමි |
| --- |
| 三上 真司 |
| 2013 දී මිකාමි |
| උපත | අගෝස්තු 11, 1965 (1965-08-11) ඉවකුනි, යමගුචි, ජපානය |
| උගත් ශාස්ත්‍රාලය | දෝෂිෂා විශ්ව විද්‍යාලය |
| වෘත්තියs | * ක්‍රීඩා නිර්මාණකරු
* ක්‍රීඩා නිෂ්පාදක
* ක්‍රීඩා අධ්‍යක්ෂක
 |

**ශින්ජි මිකාමි** (ඉංග්‍රීසි: **Shinji Mikami**, ජපන්: **三上 真司**) යනු ජපන් වීඩියෝ ක්‍රීඩා නිර්මාණකරුවෙක්, අධ්‍යක්ෂවරයෙක් සහ නිෂ්පාදකයෙක්. ඔහු 1990 දශකයේ මුල් භාගයේදී කැප්කොම් වීඩියෝ ක්‍රීඩා සමාගමක සේවය කරමින් සිය වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළේය. ඔහු මෙහි සිටි කාලයේදී, ඔහු පළමු *රෙසිඩන්ට් ඊවල්* වීඩියෝ ක්‍රීඩාව මෙන්ම ඩයිනෝ ක්‍රයිසිස් වැනි අනෙකුත් ප්‍රසිද්ධ කතා මාලා අධ්‍යක්ෂණය කළේය.

2006 දී, ඔහු කැප්කොම් හි සේවය කරන අතරතුර ඔහුගේ අවසාන ක්‍රීඩාව අධ්‍යක්ෂණය කළේය, එය ගෝඩ් හෑන්ඩ් නම් ක්‍රියාදාම ක්‍රීඩාවකි. මිකාමි 2006 දී ප්ලැටිනම් ගේම්ස් ආරම්භ කළ අතර 2010 දී තුන්වන පුද්ගල වෙඩික්කරු *වැන්ක්විෂ්* අධ්‍යක්ෂණය කළේය. එම වසරේ, ඔහුගේ චිත්‍රාගාරයෙන් ඉවත් වී නව චිත්‍රාගාරයක් වන ටැන්ගෝ ගේම්වර්ක්ස් ආරම්භ කළ අතර 2014 දී දිවි ගලවා ත්‍රාසජනක ක්‍රීඩාවක් වන *ද ඊවල් විතින්* අධ්‍යයනයක් සිදු කරන ලදී.

2009 දී, ඔහු IGN විසින් සියලු කාලයේ හොඳම ක්‍රීඩා නිර්මාණකරුවන් 100 දෙනාගෙන් කෙනෙකු ලෙස තෝරා ගන්නා ලදී.
# ආර්ය ජාතිය (නාසිවාදය)

**ආර්ය ජාතිය** (ඉංග්‍රීසි: *Aryan race*) යනු 19 වැනි ශතවර්ෂයේ අගභාගයේදී ඉදිරිපත් කෙරුනු ව්‍යාජවිද්‍යාත්මක මානව වර්ගීකරණයකි. එයට අනුව ප්‍රාග්-ඉන්දු-යුරෝපානු ජනයාගෙන් පැවත එන්නන් ආර්ය ජාතියට අයත් වෙයි. 'ආර්ය' යනු ඉන්දු-ඉරාන භාෂාවල ඇති 'උතුම්' වැනි අරුතක් දෙන වචනයකි. මානවවිද්‍යාත්මක, ඓතිහාසික සහ පුරාවිද්‍යාත්මක සාක්ෂි මගින් මෙම සංකල්පයට සහය නොදැක්වේ.

ආර්ය සංකල්පයට අනුව ප්‍රාග්-ඉන්දු-යුරෝපානු භාෂාව කතා කළ පුද්ගලයින් සෙසු මනුෂ්‍යන්ට උත්තරීතර වූ අතර, ඔවුන්ගෙන් පැවතගෙන එන්නන්ගෙන් සමන්විත 'ආර්ය ජාතිය' ද අනෙක් මිනිසුන්ට වඩා උසස් වේ. මෙම 'ආර්ය ජාතිය' කොකේසියන් ජාතියෙහි උප වර්ගයක් ලෙස සැළකුනි. ඊට අමතරව කොකේසියන් ජාතියට සෙමිටික් සහ හැමිටික් ජනවර්ගද අයත් විය. නවීන ජානවිද්‍යාත්මක සොයාගැනීම් වලට අනුව මෙකී වර්ගීකරණයන්ට ජීවවිද්‍යාත්මක පදනමක් නැති බව වර්තමානයේ පිළිගැනේ.

19 වැනි ශතවර්ෂයේදී, ආතර් ඩි ගොබිනෝ, රිචඩ් වැග්නර් සහ හූස්ටන් ස්ටුවර්ට් චැම්බලින් වැනි වර්ගවාදී සහ යුදෙව් විරෝධී ලේඛකයන් විසින් 'ආර්ය ජාතිය' යන යෙදුම භාවිතයට ගැනුනි. ඔවුන් විසින් ප්‍රචලිත කෙරුනු විද්‍යාත්මක වර්ගවාදය පසු කාලීන නාසි මතවාද වලට පදනම් සපයන ලදී. නාසිවාදීන් ආර්ය ජාතිය 'උසස් ජාතිය' (ජර්මානු: *Herrenrasse*; ඉංග්‍රීසි: *Master race*) ලෙස සළකන ලද අතර, ආර්ය නොවන ජනවර්ග පහත් ජාතීන් ලෙස සැළකුනි. ආර්ය නොවන පුද්ගලයින් 'උපමිනිසුන්' (ජර්මානු: *Untermensch;* ඉංග්‍රීසි: *Subhuman*) ලෙස හැදින්වූ අතර, ඔවුන් ආර්ය ජාතියෙහි පැවැත්මට තර්ජනයක් බවත්, එනිසා ඔවුන් විනාශ කර දැමිය යුතු බවත් නාසිවාදීහු විශ්වාස කළහ. මෙහි අවසාන ප්‍රතිඵලය වූයේ දෙවන ලෝක යුද්ධය අතරතුර නාසීන් විසින් පහත් යැයි සැලකුනු යුදෙව්, ස්ලාව්, රෝමා ඇතුලු ජනවර්ගවලට අයත් මිනිසුන් මිලියන ගණනක් සමූල ඝාතනය කිරීමයි.
# බරාජ් (කාලතුවක්කු)

A German barrage falling on Allied trenches at Ypres, probably during the second battle in 1915.
## රූරා යා හැකි බරාජ් (කාලතුවක්කු) වල විකසනය

### පෙරළමින් චලනය කල හැකි බරාජ් (කාලතුවක්කු)

## ස්ථාවර සහ පෙට්ටි බරාජ් (කාලතුවක්කු)

## වාසි සහ අවාසි

## පළමු ලෝක යුද්ධය

## දෙවන ලෝක යුද්ධය

## වදනෙහි භාවිතය සහ අවභාවිතය

## සටහන්

## ආශ්‍රීත

## බාහිර සබැඳි
# හමුදා විද්‍යාව

**හමුදා විද්‍යාව** යනු යුද්ධ හා අවිගත් සටන් වලදී හමුවන ක්‍රමවේද, මනෝවිද්‍යාව, පුහුණුව වැනි කරණු වලින් සමන්විත වන ක්ෂේත්‍රයන් හිදී කරන අධ්‍යනයයි. නිවැරදිව භාවිත කලහොත් ඕනෑම සතුරකු සමඟ ඇති වන සටනකදී භාවිත කරන්නාට විද්‍යාත්මක ක්‍රමයක් බවට මෙය පත්වේ. මෙහිදී සතුරා විරුද්ධවාදී හමුදාමය බලවේගයක්ද, ගරිල්ලා හෝ වෙනත් අසම්මත කණ්ඩායමක්ද, හමුදා විද්‍යාව දන්නා හෝ භාවිත කරන කණ්ඩායමක්ද යන්න වැදගත් නොවේ. හමුදා (භෞමික සටන්) විද්‍යාව පහත දැක්වෙන පරිදි ප්‍රධාන කරුණු 6 කින් සමන්විත වේ.

## හමුදා සංවිධානය

සම්පූර්ණ හමුදාවට මෙන්ම හමුදා ඒකක පාලනය හා සංවිධානයට අවශ්‍ය ප්‍රශස්ථ ක්‍රමවේදයන් සංවර්ධනය කරයි. මෙයට අමතරව මෙම ක්ෂේත්‍රය මඟින් හමුදා ස්ථානගත කිරීම් හා මෑතකදී ජයගත් ප්‍රදේශ හෝ සතුරන්ගෙන් මුදාගත් ප්‍රදේශ වල හමුදා ආණ්ඩු පත්කිරීමද අධ්‍යනය කරයි.

## හමුදා අධ්‍යාපනය හා පුහුණුව

හමුදා භටයන්, නිල නොලත් නිලධාරීන් ( උදා: සාජන්වරු ) පුහුණු කිරීම සම්බන්ධ ක්‍රමවේදයන් අනුගමනය කරයි. මෙය කුඩා හා විශාල ඒකක තනි තනිව හෝ එක්ව, සාමාන්‍ය හා අතිරේක සංවිධාන සඳහා පුහුණු කිරීම දක්වා විහිදේ. විශේෂයෙන්ම නිලධරයන්ට, සාමාන්‍ය අධ්‍යාපනය හා හමුදාවල බලපවත්නා දේශපාලනය සම්බන්ධව දැනුම ලබා දීමට හමුදා පුහුණුව උපයෝගී වේ.

## හමුදා ඉතිහාසය

හමුදා ක්‍රියාකාරකම් අවුරුදු දහස් ගණනක් තිස්සේ ඒකාකාරීව ක්‍රියාත්මක වූ ක්‍රියාවලියකි. මේ සඳහා බලපවත්නා ප්‍රධාන උපායමාර්ග, සැලසුම් හා අවසාන අරමුණු ඉතිහාසය තුළ නොවෙනස්ව පවතී. උදාහරණයක් වශයෙන් "ඩබල් එන්විලොප්මන්ට්" නම් ක්‍රියා මාර්ගය දැක්විය හැක. මෙය ප්‍රධාන හමුදාමය උපායමාර්ගයක් වන අතර මුලින්ම ක්‍රි.පූ. 216 දී "කේනාර්" සටනේදී හැනිබල් විසින් යොදාගත් අතර, ඛලීඩ් ඉබ්න් අල්-වාලිඩ් විසින් "වලජ" සටනේදී ක්‍රි.ව. 633 දී යොදා ගන්නා ලදී. හමුදා ඉතිහාසය අධ්‍යනය මඟින් අතීතයේදී සිදුවූ වැරදි නැවත නොවීමටත්, උගත් පාඩම් තම වාසියට හරවා ගැනීමටත් ඉතිහාසයේ වූ සමානතා සහිත සටන් පිළිබඳව අදහසක් ලබා ගැනීමට තම ආඥාපතීන්ට හැකියාව ලබා දීම මගින් වර්තමාන ක්‍රියාකාරීත්වය ඉහල නැංවීමට හමුදා ක්‍රියා කරයි. හමුදා ඉතිහාසය තුළ දක්නට ලැබෙන ප්‍රධානතම ක්ෂේත්‍ර වන්නේ යුද්ධ හා සටන් පිළිබඳ ඉතිහාසය, යුධ කලාව සම්බන්ධ ඉතිහාසය හා එක් එක් විශේෂ හමුදා සේවාවේ ඉතිහාසයයි.

## හමුදා භූගෝල විද්‍යාව

උස් බිම් අල්ලා ගැනීමට සුළු විරෝධතා ව්‍යාපාරයකට වඩා ඉතා වැඩි දෙයක් මෙයට ඇතුලත් වේ. හමුදාමය භූගෝල විද්‍යාව මඟින් ප්‍රත්‍යක්ෂව පෙනෙන යුද්ධයට අදාල වේදිකාවේ භූගෝලය මෙන්ම දේශපාලනය, ආර්ථික සහ ගැටුම් ඇති වීමට ඉඩකඩ ඇති ප්‍රදේශයන්හි ඇති අනෙකුත් ස්වාභාවික කරුණු වැනි අතිරේක ලක්ෂණද අධ්‍යනය කරයි. උදාහරණයක් ලෙස ඇෆ්ගනිස්ථානයේ සිදුවූ සෝවියට් යුද්ධය සඳහා ඇෆ්ගනිස්ථානුවන්ගේ සාර්ථක ආක්‍රමණ මෙන්ම ඉස්ලාමීය ජනරජයට පක්ෂ වීම යන කාරණා දෙකම බලපෑවේය.

## හමුදා තාක්ෂණය සහ උපකරණ

හමුදා තාක්ෂණය යනු හමුදා බලය වැඩිකිරීමට භාවිතා කල හැකි තාක්ෂණය හා ව්‍යවහාරික භෞතීය විද්‍යාවන් ගැන කෙරෙන අධ්‍යනයන් පමණක් නොවේ. මෙය හමුදා උපකරණ නිපදවීම, ඒවා නිපදවීමට අවශ්‍ය කරන තාක්ෂණය සහ අමුද්‍රව්‍ය අවම කිරීම හා ක්‍රියාකාරීත්වය වැඩි කිරීම වැනි කරුණු ඇතුලත් වේ. උදාහරණයක් ලෙස ආනයනය කරන ලද රබර් හා පෙට්‍රෝලියම් හා ලිහිස්සි තෙල් වලට දක්වන යැපීම අඩුකිරීමට කෘතිම රබර් හා ඉන්ධන නිපදවීමට නාසි ජර්මනිය දැක්වූ උත්සාහය පෙන්වාදිය හැක. හමුදාමය තාක්ෂණය ආවේණික වන්නේ එහි යෙදීම් වලදී පමණක් වන අතර ප්‍රධාන විද්‍යාත්මක හා තාක්ෂණික මුදුන්පත්වීම් වලදී එසේ නොවේ. මෙම ආවේණික භාවය නිසාම පරිණාමික හා දුර්ලභ විප්ලවකාරී තාක්ෂණයන් ඒවායේ නියමිත හමුදා ව්‍යවහාරයන්ට භාවිත කිරීමට හමුදාමය තාක්ෂණික අධ්‍යනයන් උත්සුක වේ
# හීබෲ භාෂාව

| හීබෲ |
| --- |
| עִבְרִית *ʿIvrit* |
| උච්චාරණය | [(ʔ)ivˈʁit] - [(ʔ)ivˈɾit] |
| ස්වදේශික වන්නේ | Israel, Jewish settlements in the West Bank; used globally as a liturgical language for Judaism |
| ස්වදේශික හසුරුවන්නන් | මිලියන 5.3  (*date missing*) |
| භාෂා පවුල | Afro-Asiatic
* Semitic
	+ Central Semitic
		- Northwest Semitic
			* Canaanite
				+ **හීබෲ**
 |
| ලේඛන ක්‍රමය | හීබෲ හෝඩිය හීබෲ බ්‍රේල් අකුරු |
| නිල තත්ත්වය |
| නිල භාෂාව වන ජාතිය |  ඊශ්‍රායලය |
| යාමනය කරනු ලබන්නේ | Academy of the Hebrew Language האקדמיה ללשון העברית (*HaAkademia LaLashon HaʿIvrit*) |
| භාෂා කේත |
| ISO 639-1 | `he` |
| ISO 639-2 | `heb` |
| ISO 639-3 | Either: `heb` – නව හීබෲ භාශාව `hbo` – සාම්ප්‍රදායික හීබෲ භාශාව |
| ලින්ග්වාස්ෆියර් | `12-AAB-a` |
|

හීබෲ භාෂාව බටහිර සෙමිටික භාශාවකි. එය ඊශ්‍රායෙල ජාතිකයන්ගේ භාෂාව ලෙස ඉතිහාසය පුරා හඳුන්වාදී ඇත. හීබෲ බසින් ලියවුනු මුල්ම ලේඛනය ක්‍රිස්තු පූර්ව දසවන සියවස තරම් පැරණිය. අද වනවිට හීබෲ භාෂාව ලොව පුරා මිලියන 9ක ජනතාවක් විසින් භාවිතා වේ.

## ආශ්‍රිත

* භාෂාව
* ඊශ්‍රායලය
* යුදෙව්වන්
* හෙබ්‍රෙව් භාෂාවවැඩිදුර තොරතුරු

## මූලාශ්‍ර

* Zuckermann, Ghil'ad, 2020 *Revivalistics: From the Genesis of Israeli to Language Reclamation in Australia and Beyond*, Oxford University Press ISBN 9780199812790 / ISBN 9780199812776
* Zuckermann, Ghil'ad, 2003 *Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew*, Palgrave Macmillan ISBN 9781403917232 / ISBN 9781403938695
# බලකොටුකරණය

බෙල්ජියමෙහි ඇති මධ්‍යකාලීන බලකොටුවක් වන බාබා වීඩා.
**බලකොටුකරණය** යනු, යුද්ධකරණයෙහිදී බලප්‍රදේශ සුරක්ෂිත කිරීමට සහ සාමය පවතින කාලසීමාවලදී ප්‍රදේශයක පාලනය ශක්තිමත් කිරීම සඳහා, හමුදාමය ගොඩනැගීම් හෝ ගොඩනැගිලි හෝ සැලසුම් කොට තැනීම වෙයි. වසර දහස්ගණනක් තිස්සේ මානවයෝ රැකවල්කාරක ව්‍යුහයන් ගොඩනැගූ අතර, ඒවා කෙමෙන් සංකීර්ණත්වයට පත් විවිධ සැලසුම් වලින් සම්පන්න විය. *ෆොර්ටිස්* ("ප්‍රබල") සහ *ෆාචරේ* ("කිරීම සඳහා") යන ලතින් වදන් වලින් මෙම පදය ව්‍යුත්පන්න වී ඇත.

ආක්‍රමණ හා යටත්කිරීම් ක්‍රමවිධි නිරතුරු-වෙනස්වන ලෝකයක, නගර ආරක්ෂා කරගැනුම සඳහා ප්‍රාකාරයන් සහිත වීම, ඉතා ආදිතම ඉතිහාසයෙහි සිට නූතන කාලයන් දක්වා පැවති අවශ්‍යතාවයක් විය. පළමුවෙන්ම බලකොටුකරණය කෙරුණු කුඩා නගර වූයේ ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ඨාචාරයෙහි සමහරක් ජනාවාස වූහ. පුරාතන ග්‍රීසිය සැලකූ විට, මයිසීනියානු ග්‍රීසියෙහි, (එහි 'සයික්ලෝපියානු' ප්‍රාකාරයන්හී මහත් පාෂාණ කුට්ටි සඳහා පසිඳු වන්නාවූ) මයසීන් වැනි පුරාතන අඩවියන්හීදී විශාල පාෂාණ ප්‍රාකාරයන් තනා ඇත.
# පොකුරු බෝම්බ

M134, සාරින් පොකුරු-බෝම්බ පෙන්වන, ඇමෙරිකනු ඔනස්ට් ජෝන් මිසයිල අවිශීර්ෂයෙහි හරස්කඩක්, (1960 ගණන් වලදී)
**පොකුරු බෝම්බ** (**ඉංග්‍රීසි:**  cluster munition, cluster bomb) යනු බෝම්බ විශේෂයකි.

## ආශ්‍රිත

* Anti-runway penetration bomb
* Ban Advocates
* Bomb disposal
* Demining
* Dual-purpose improved conventional munition (DPICM)
* List of cluster bombs
* Mines Advisory Group
* Fares Scale of Injuries due to Cluster Munitions
* Cluster Munition Coalition

## මූලාශ්‍ර

### උපහරණ

### ලේඛන නාමාවලිය

* Clancy, Tom (1996). *Fighter Wing*. London: HarperCollins, 1995. ISBN 0-00-255527-1.

## භාහිර සබැඳි

* Cluster Munition Coalition
* Mines Advisory Group
* Cluster munitions and international humanitarian law International Committee of the Red Cross
* Convention on Cluster Munitions – Official website serving the government initiative to ban cluster munitions
* Global Security.org LBU-30
* Circle of Impact: The Fatal Footprint of Cluster Munitions on People and Communities 16 May 2007
* Disarmament Insight website
* Council on Foreign Relations: The Campaign to Ban Cluster Bombs 21 November 2006
* Ban Advocates – Voices from affected communities

### තාක්ෂණික

* Federation of American Scientists article on the CBU97 and CBU105 cluster bombs with smart munitions. සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2016-07-29 at the Wayback Machine
* Federation of American Scientists article on the BLU-114 anti-electrical weapon. සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2016-01-02 at the Wayback Machine

### විමසීම්

* Inquiry by the Foreign Affairs, Defence and Trade Committee of the Australian Senate into the provisions of the Cluster Munitions (Prohibition) Bill 2006 සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2007-07-12 at the Wayback Machine
# ගින්දර

ගිනිමැලයක් ලෙසින් හැඳින්වෙන දැව භාවිතයෙන් එළිමහනේ දැල්වෙන ගින්නක්
ලී කුඩු ඉන්ධනය ලෙස ගෙන ගින්නක් ආරම්භ කර, එය නිවා දමන අයුරු
දහනය නම් තාපදායක රසායනික ක්‍රියාවලිය හරහා ද්‍රව්‍යයක් (ඉන්ධනය) ශීඝ්‍රයෙන් ඔක්සිකරණය වීම **ගින්දර** නමින් හැඳින්වේ. මෙම ක්‍රියාවලියේදී තාපය, ආලෝකය සහ විවිධ ප්‍රතික්‍රීය ඵලයන් නිදහස් වේ. දහනයේදී දුර්වල ද්විත්ව බන්ධන ඇති අණුක ඔක්සිජන් (O2) වඩා ශක්තිමක් බන්ධන ඇති කාබන් ඩයොක්සයිඩ් සහ ජලය බවට හැර වීම මගින් ශක්තිය නිපදවේ (O2 ග්‍රෑම් 32 කට කිලෝජූල් 418 බැගින්). ගින්දර උණුසුම් වීමට හේතුව මේ ශක්තියයි. *ගිනිදැල්ල* යනු ගින්දරෙහි ඇසට පෙනෙන කොටස යි. ගිනි දැල්ල ප්‍රධාන වශයෙන් කාබන් ඩයොක්සයිඩ්, ජල වාෂ්ප, ඔක්සිජන් සහ නයිට්‍රජන් වලින් සෑදී ඇත. ප්‍රමාණවත් තරම් උණුසුම් වුවහොත් එම වායූන් අයනීකරන‍ය වී ප්ලාස්මා නිර්මාණය වේ. දහනයට ලක්වෙන ද්‍රව්‍යය අනුව, ගිනිදැල්ලේ වර්ණය සහ ගින්නේ ත්‍රීවතාවය වෙනස් වේ.