Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ෂැංහයි

චීනය තුළ ෂැංහයි හි පිහිටීම
Shanghai
**ෂැංහයි** යනු චීනයේ ජනාකීර්ණම නගරයයි. යැංසි ගඟ මුහුදට වැටෙන්නේ ෂැංහයි වලිනි.

19 වැනි ශතවර්ෂය වන තෙක් ෂැංහයි ප්‍රධාන නගරයක් ලෙස නොසැළකුණි. නමුත් ෂැංහයි වරාය වෙළෙඳ කටයුතු සඳහා ඉතා වැදගත් ස්ථානයක පිහිටි බැවින් නගරය 19 වැනි ශතවර්ෂයේ මැද භාගයේ පමණ සිට වැදගත් සහ දියුණු නගරයක් බවට පත් විය. ෂැංහයි වරාය ලොව විශාලතම බඩු ප්‍රවාහන වරාය ලෙස සැළකෙයි. තවද චීනයේ ප්‍රධාන ආර්ථික මධ්‍යස්ථානය ෂැංහයි වේ.

## මූලාශ්‍ර
# පසේහ් ජනයා

පසේහ් ජනයා ජීවත්වූයේ තායිවානයේ මධ්‍ය ප්‍රදේශයේ ය. මෙම ප්‍රදේශය දම් පැහැයෙන් අඳුරු කොට ඇත.
**පසේහ්** (හෙවත් **පසීහ්**; 巴則海 හෙවත් 巴宰) ජනයා සහ කක්ෂාබු ඇතුළු ජන කොට්ඨාසය තායිවානයේ තායිචුං සහ මියාඕලි යන ප්‍රදේශවල ජීවත්වන ට්සෞවික පසේහ් භාෂාව වහරන ස්වදේශික ජනයාගෙන් පැවතෙන්නෝ වෙති. සංස්කෘතික සමායෝගය සහ සංස්කෘතික සමාග්‍රහණය හේතුවෙන් තමන් පසේහ්වරුන් යැයි පවසන තායිවාන ජනයා බොහෝදෙනකු ජීවත් වන්නේ නැන්ටෞහි පුලි මධ්‍යම නගරයේ අයි-ලෑන් දිස්ත්‍රික්කය (愛蘭地區) තුළ ය.

## වර්තමාන තත්ත්වය

වර්තමාන පසීහ් ප්‍රජාව දක්නට ලැබෙන්නේ අයි-ලෑන් (愛蘭) තායිවාන ප්‍රෙස්බිටීරියානු පල්ලිය අවට ය. එමගින් ඔවුනට පසේහ් සංස්කෘතික පුනර්ජීවනය සහ දේශපාලනික සහායෝගය සඳහා උපකාර ලැබේ. අයි-ලෑන් පසීහ්වරු මේ වනවිටත් තායිවාන රජයට එරෙහිව පෙත්සම් ඉදිරිපත් කොට ඇත්තේ පිළිගත් තායිවාන ආදිවාසී ජන කොට්ඨාසයක් ලෙස නිල ත්ත්වයක් ලබාදෙන ලෙසට බල කරමිනි.

## මේවාත් බලන්න

* පසේහ් භාෂාව
* මිද්දග් රාජධානිය

## ආශ්‍රේයයන්
# යටත්විජිතවාදය

The pith helmet (in this case, of the Second French Empire) is an icon of colonialism in tropical lands
එක් භූ ප්‍ර දේශයක් පිරිසක් විසින් තවත් ප්‍රදේශයක තම යටත් විජිතයක් පිහිටුවා (හෝ තවත් ප්‍රදේශයක් තම යටත් විජිතයකට ඈදා ගෙන) පවත්වාගෙන යාමත්, එම යටත් විජිත ප්‍රදේශය සූරාකෑමට ලක්කිරීමත් **යටත්විජිතවාදය** ලෙස හඳුන්වයි.

## අර්ථ දැක්වීම

කොලින්ස් ඉංග්‍රීසි ශබ්දකෝෂය යටත් විජිතවාදය අර්ථ දක්වන්නේ “දුර්වල ජනයා හෝ ප්‍රදේශ පාලනය කිරීම සඳහා බලයක ප්‍රතිපත්තියක් හා භාවිතයක්” ලෙසයි. [6] වෙබ්ස්ටර්ගේ විශ්වකෝෂ ශබ්දකෝෂය යටත් විජිතවාදය අර්ථ දක්වන්නේ “වෙනත් පුද්ගලයින් හෝ ප්‍රදේශ කෙරෙහි තම බලය දීර් extend කිරීමට හෝ රඳවා ගැනීමට උත්සාහ කරන ජාතියක ක්‍රමය හෝ ප්‍රතිපත්තිය” ලෙසයි. [1] මෙරියම්-වෙබ්ස්ටර් ශබ්දකෝෂය "යටත් විජිතයක ලක්ෂණයක්" සහ "යැපෙන ප්‍රදේශයක් හෝ මිනිසුන් මත එක් බලයකින් පාලනය කිරීම" ඇතුළු අර්ථකථන හතරක් ඉදිරිපත් කරයි. [7]

```
ස්ටැන්ෆර්ඩ් එන්සයික්ලොපීඩියා ඔෆ් ෆිලොසෆි "ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, ඕස්ට්‍රේලියාව සහ අප්‍රිකාවේ සහ ආසියාවේ සමහර කොටස් ද ඇතුළුව යුරෝපීය ජනාවාසකරණය සහ ලෝකයේ සෙසු රටවල් මත දේශපාලන පාලනය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය විස්තර කිරීම සඳහා 'යටත් විජිතවාදය' යන යෙදුම භාවිතා කරයි.  එය යටත් විජිතවාදය සහ අධිරාජ්‍යවාදය අතර වෙනස සාකච්ඡා කරන අතර, “මෙම පද දෙක අතර නිරන්තරයෙන් වෙන්කර හඳුනා ගැනීමේ දුෂ්කරතාවය සැලකිල්ලට ගෙන, මෙම ප්‍රවේශය මගින් යටත් විජිතවාදය පුළුල් සංකල්පයක් ලෙස භාවිතා කරනු ඇති අතර එය දහසයවන සිට විසිවන සියවස දක්වා යුරෝපීය දේශපාලන ආධිපත්‍යය පිළිබඳ ව්‍යාපෘතිය ගැන සඳහන් කරයි.  1960 දශකයේ ජාතික විමුක්ති ව්‍යාපාර සමඟ ". [8]
```

```
ජර්ජන් ඔස්ටර්හැම්ල්ගේ යටත් විජිතවාදය: න්‍යායාත්මක දළ විශ්ලේෂණයක් සඳහා වූ ඔහුගේ පෙරවදනෙහි රොජර් ටිග්නර් පවසන්නේ “ඔස්ටර්හැම්ල් සඳහා යටත් විජිතවාදයේ හරය යටත් විජිතවල පැවැත්මයි.  ] පොතේ ඔස්ටර්හැම්ල් අසයි, “යටත් විජිතවාදය” යටත් විජිතයෙන් ස්වාධීනව නිර්වචනය කරන්නේ කෙසේද? ”[10] ඔහු වාක්‍ය තුනක අර්ථ දැක්වීමක් මත නිරාකරණය කරයි:
```

## යටක් විජිත වර්ග

## අතීතය
# ශාරීරික අධ්‍යයන පන්ති

බොහෝ අධ්‍යාපන ක්‍රම වලදී ශාරීරික අධ්‍යාපනය හෝ ශාරීරික පුහුණුවීම් භාවිතයට ගැනෙන අතර මෙහි දී ක්‍රීඩාවේ දී සහ විවිධ ක්‍රියාකාරකම් වලදී සංජාණනය, ක්‍රියාකාරිත්වය සහ මානසික ක්‍රියාකාරිත්වයන් හැසිරෙන ආකාරය පිළිබදව අධ්‍යයනය කෙරේ.

ශාරීරික අධ්‍යාපනයෙහි ප්‍රාථමික ඉලක්කයන් කාලය හා ස්ථානය අනුව ඉතිහාසය මුළුල්ලේම විවිධ වී ඇත. බොහෝ අවස්ථා වල දී එක් වරම විවිධ වර්ගවල ශාරීරික අධ්‍යාපන ක්‍රම බිහිවී ඇති අතර ඇතැම් ඒවා ජාත්‍යන්තර වශයෙන් ද බිහි වී ඇත. බොහොමයක් නූතන විද්‍යාලවල අරමුණ වී ඇත්තේ අදාල ශිෂ්‍යයින් දැනුමෙන්, හැකියාවන්ගෙන්, දක්ෂතාවන්ගෙන් සහ ගුණාංගයන්ගෙන් හෙබි උද්‍යෝගිමත් පුද්ගලයෙකු බවට පත් කර වැඩිහිටි අවදියේ දී නිරෝගී ජීවිතයක් ගත කිරීමට හැකියාව ලබා දීමයි. ඇතැම් පාසැල් වලට ශාරීරික අධ්‍යාපනය සිසුන්ගේ බර අඩු කර ගැනීමේ උපක්‍රමයක් ලෙසට භාවිතා කෙරේ. මෙහිදී භාවිතයට ගැනෙන වැඩ සටහන් වලදී ශිෂ්‍යයන්ගේ ශාරීරික සුවතා වර්ධනය කිරීම චාලක ක්‍රියාකාරීත්වයන් වර්ධනය කිරීම, ක්‍රීඩාවෙහි නීති රීති සහ දැනුම පිළිබද අවබෝධයක් ලබාදීම, කණ්ඩායම් හැගීම ඇති කිරීම හෝ තනිව ක්‍රියාකිරීමේ හැකියාව ලබාදීම සහ තරගකාරී ක්‍රියාකාරකම් වල නිරත වීමට හැකියාව ලබා දේ.
# ප්‍රාථමික අධ්‍යාපනය

චෙක් සමූහාණ්ඩුවේ ප‍්‍රාථමික පාසැලක්
ප‍්‍රාථමික අධ්‍යාපනය අනිවාර්ය අධ්‍යාපනයේ ප‍්‍රථම අදියර වේ. පෙර පාසැල එයට පූර්වගාමී වන අතර ද්විතීය අධ්‍යාපනය ප‍්‍රාථමික අධ්‍යාපනයට පසුව පැමිණේ. උතුරු අමෙරිකාවේ මෙම අධ්‍යාපන අවදිය මූලික අධ්‍යාපනය වශයෙන් සාමාන්‍යයෙන් හඳුන්වනු ලැබේ.

බොහෝ රටවල ප‍්‍රාථමික අධ්‍යාපනය ලබාගැනීම දරුවන්ට අනිවාර්ය වන අතර එය ලබාදීම සඳහා කි‍්‍රයා කිරීමට දෙමාපියන් නීතිමය වශයෙන් බැදී සිටී. ද්විතීය පාසැලට හෝ උසස් පාසැලට මාරුවීම සිය කැමැත්ත පරිදි සිදුවන නමුත් එය වයස අවුරුදු එකොලහේදී හෝ දොළහේදී සිදුවෙයි. ඇතැම් අධ්‍යාපන පද්ධති අනුව වෙන්ව පිහිටි මධ්‍යම පාසැල් ඇත. වයස අවුරුදු දහහතරේදී පමණ එහිදී අවසාන අධ්‍යයන අදියරට සංක‍්‍රමණය විය හැකිය.

ප‍්‍රාථමික අංශයේ ඉගෙනුම ලබන පාකිස්තානු ශිෂ්‍යයෙක්
ප‍්‍රාථමික අධ්‍යාපනයේ ප‍්‍රධාන අරමුණු වනුයේ සිසුන්ට මූලික භාෂාමය හා ගණිතමය හැකියාව ලබාදිමත් විද්‍යාව, භූගෝලවිද්‍යාව, ඉතිහාසය සහ වෙනත් සමාජයීය විද්‍යා විෂයයන් සඳහා පදනම් දැනුමක් සැපයීමත් ය. එහෙත් ප‍්‍රමුඛත්වය දිය යුතු ක්ෂේත‍්‍ර කවරේද යන්න සහ ඒවා ඉගැන්විමේදී අනුගමනය කළයුතු ක‍්‍රමවේදය කුමක්ද යන්න විවාදාත්මකය.

ප‍්‍රාථමික අධ්‍යාපනය සම්පූර්ණකර උසස් හෝ ද්විතීයික පාසැලකට ප‍්‍රවේශවන තෙක් ක‍්‍රමයෙන් උසස් කෙරෙන පන්ති සහිත පාසැලකින් එය ලබාදීම පවත්නා තත්වයයි. දරුවාගේ අධ්‍යාපනය මෙන් ම ශුභසාධනය ද සඳහා වගකීම දරන එක ගුරුවරයෙකු යටතේ වර්ෂයක පමණ කාලයක් පුරා දරුවා ගත කරයි. සංගීතය හා ශාරීරික අධ්‍යාපනය වැනි ඇතැම් විෂයයන් පිළිබඳ විශේෂඥ ගුරුවරුන්ගේ සහාය මෙම කාලය තුළදී එකී ගුරුවරයාට ලැබේ. මේ අනුව ප‍්‍රාථමික අධ්‍යාපන ක‍්‍රමයේ විශේෂ ලක්ෂණය වනුයේ එක ම ගුරුවරයෙකු යටතේ ඉගෙනීමත් පන්තිය සමග සමිප සම්බන්ධතා ගොඩනගා ගැනීමට අවස්ථාව උදාවීමත් ය.

සාම්ප‍්‍රදායිකව මුල් අධ්‍යාපනයේ අත්‍යාවශ්‍ය අංගයක් වනුයේ විවිධාකාර ශාරීරික දඬුවම් ය. මෑතක සිට මෙම ක‍්‍රමයට විරෝධය පළවී ඇති අතර බොහෝ රටවල විශේෂයෙන් බටහිර රටවල ඒවා නීතියට පටහැනි කි‍්‍රයා සේ සැලකේ.

දරුවෙකු ගේ අනාගතය තීරණය වන මූලික අඩිතාලම ලෙස ප්‍රාථමික අධ්‍යාපන ක්‍රමය හදුන්වා දීය හැක.

## අමතර අවධානයට

* ද්විතීය අධ්‍යාපනය
* Education Index
* List of education articles by country
* List of schools by country
* *The New England Primer* 1620–1720

## සටහන්

## මූලාශ්‍ර

## භාහිර සබැඳි

* National Association for Primary Education (UK)
* Teachers TV Free Resources and Downloads for Primary School Teachers
* BBC schools website 4-11
* Educational Resources — OER Repository from WP for Primary School Teachers
* Teach.com Information for Elementary School Teachers in the U.S. සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2019-09-29 at the Wayback Machine
* William N. Hailmann (1920). "Education, Elementary". *Encyclopedia Americana*.  A view from the United States in 1920.
# බෙයිදෞ චන්ද්‍රිකා මඟ පෙන්වීමේ පද්ධතිය

බෙයිදෞ චන්ද්‍රිකා මඟ පෙන්වීමේ පද්ධතිය| ගොනුව:Beidou logo.pngබෙයිදෞ ලෝගෝව  |
| Country/ies of origin | China |
| Operator(s) | CNSA |
| Type | Military, commercial |
| Status | Operational |
| Coverage | Global |
| Accuracy | 10 m (public) 10 cm (encrypted) |
| Constellation size |
| Total satellites | 35 (2020) |
| Satellites in orbit | 33 |
| First launch | 30 October 2000 |
| Last launch | 19 November 2018 |
| Total launches | 25 |
| Orbital characteristics |
| Regime(s) | GEO, IGSO, MEO |

**බෙයිදෞ චන්ද්‍රිකා මඟ පෙන්වීමේ පද්ධතිය** (**ඉංග්‍රීසි:**  BeiDou Navigation Satellite System, BDS) (චීන: 北斗卫星导航系统; පින්යින්: *Běidǒu Wèixīng Dǎoháng Xìtǒng* [pèitòu wêiɕíŋ tàuxǎŋ ɕîtʰʊ̀ŋ]) යනු චීනයට අයත් චන්ද්‍රිකා මඟ පෙන්වීමේ පද්ධතියකි.

## ආශ්‍රිත

* ගෝලීය ස්ථාන නිර්ණයන පද්ධතිය

## මූලාශ්‍ර
# Collage

Kurt Schwitters, *Das Undbild*, 1919, Statsgalerie Stuttgart
**Collage** /kəˈlɑːʒ/ ප්‍රංශ: *coller* භාෂාවෙන් , "මැලියම් කිරීමට" හෝ "එකට ඇලවීමට"; ) යනු කලා නිර්මාණ ශිල්පීය ක්‍රමයක් වන අතර එය මූලික වශයෙන් දෘශ්‍ය කලාවේ භාවිතා වේ, නමුත් සංගීතයේ ද, විවිධ ස්වරූපවල එකලස් කිරීමකින් කලාව ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නව සමස්තයක් නිර්මාණය කරයි. ( පැස්ටිච් සමග සසඳන්න, එය එකට "ඇලවීම" වේ.)

කොලේජ් එකකට සමහර විට සඟරා සහ පුවත්පත් කැබලි, රිබන්, තීන්ත, වර්ණ හෝ අතින් සාදන ලද කඩදාසි කැබලි, වෙනත් කලා කෘතිවල කොටස් හෝ පෙළ, ඡායාරූප සහ වෙනත් සොයාගත් වස්තූන්, කඩදාසි කැබැල්ලක හෝ කැන්වසයක ඇලවීම ඇතුළත් විය හැකිය. කොලෙජ් වල මූලාරම්භය වසර සිය ගණනකට පෙර සොයා ගත හැක, නමුත් මෙම ශිල්පීය ක්‍රමය 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේදී නව්‍යතාවයේ කලා ආකෘතියක් ලෙස නාටකාකාර ලෙස නැවත දර්ශනය විය.

*Papier colle* යන පදය ජෝර්ජස් බ්‍රේක් සහ පැබ්ලෝ පිකාසෝ යන දෙදෙනාම විසින් නිර්මාණය කරන ලද්දේ 20 වැනි සියවසේ මුල් භාගයේදී කොලෙජ් නූතන කලාවේ සුවිශේෂී අංගයක් වූ විටය.
# ක්‍රමසූචක සංඛ්‍යා

**ක්‍රමසූචක සංඛ්‍යා** යනු ඉංග්‍රීසි බසින් Ordinal number ලෙස හැඳින්වෙන සංඛ්‍යා වෙයි.

## අමතර අවධානයට

* Counting
* Even and odd ordinals
* First uncountable ordinal
* Ordinal space
* Surreal number, a generalization of ordinals which includes negative, real, and infinitesimal values.

## සටහන්

## මූලාශ්‍ර

## බාහිර සබැඳි

* "Ordinal number", *Encyclopedia of Mathematics*, EMS Press, 2001,
* "Ordinals" [ක්‍රමසූචක සංඛ්‍යා]. *ProvenMath* (ඉංග්‍රීසි බසින්).
* Ordinal calculator GPL'd free software for computing with ordinals and ordinal notations
* Chapter 4 of Don Monk's lecture notes on set theory is an introduction to ordinals.
# අටුවා

ථේරවාද ත්‍රිපිටකයට සබැඳිව පාලි බසින් ඉතා ඈත අතීතයේ ලියවුනු පොත් එකතුවකි. මේවා හෙල අටුවා වල පාලි පරිවර්ථන වේ.

අටුවාද ත්‍රිපිටකය මෙන්ම දඹදිව තුන්සංගායනාවටම නගා ඇත. එසේ තුන්සංගායනාවටම නැගූ පාලි සඟි අටුවා හෙවත් මහා අටුවාව අනුබුද්ධ මහා මහින්ද ස්ථවිරයන් විසින් සිංහල රහතුන්ට ස්වකීය භාෂාවෙන් උගන්වා ඇත . මෙසේ හෙලටුවා බිහිවිය . ලෝසතුන්ගේ හිත පිණිස අටුවා නැවත පාලියට පරිවර්ථනය කිරීම පිණිසම මෙලොව පහල වූ බුද්ධගෝෂ ස්ථවිරපාදයන් වහන්සේ විසින් මේවා මහාවිහාරයේ ග්‍රන්ථකාර පිරිවෙනේ වෙසෙමින් එහි භික්ෂූන්ගේ අධීක්ෂණය යටතේ පාලියට පරිවර්ථනය කොට ඇත. ඒ අනුව මේ වන විට අප අතට පත්ව ඇත්තේ මහසඟි අටුවාවේ හෙවත් බුද්ධ භාෂිත අටුවාවේ තෙවැනි පරපුරට අයත් අටුවාවන්‍ ය .

## සූත්‍ර පිටකය

**සූත්‍ර පිටකය - සතර මහා නිකාය**

| ත්‍රිපිටක කොටස | අටුවාව | අටුවාචාරී |
| --- | --- | --- |
| දීඝ නිකාය | සුමංගල විලාසිනී | බුද්ධඝෝස හිමි |
| මජ්ඣිම නිකාය | පපංච සූදනී | බුද්ධඝෝස හිමි |
| සංයුත්ත නිකාය | සාරාත්‍ථප්පකාසිනී | බුද්ධඝෝස හිමි |
| අංගුත්තර නිකාය | මනෝරථ පූරණී | බුද්ධඝෝස හිමි |

**සූත්‍ර පිටකය - ඛුද්දක නිකායේ ඛුද්දක ග්‍රන්ථ**

| ත්‍රිපිටක කොටස | අටුවාව | අටුවාචාරී |
| --- | --- | --- |
| ඛුද්ක පාඨ | පරමත්‍ථ ජොතිකා | බුද්ධඝෝස හිමි |
| සුත්ථ නිපාත | පරමත්‍ථ ජොතිකා | බුද්ධඝෝස හිමි |
| ජාතක පාලි | ජාතකකට‍්ඨකථා | බුද්ධඝෝස හිමි |
| ධම්මපද | ධම්මපදට‍්ඨකථා | බුද්ධඝෝස හිමි |
| උදාන පාලි | පරමත්‍ථ දීපනී | ධම්මපාල හිමි |
| ඉතිවුත්තක පාලි | පරමත්‍ථ දීපනී | ධම්මපාල හිමි |
| විමාන වත්‍ථු | පරමත්‍ථ දීපනී | ධම්මපාල හිමි |
| පෙත වත්‍ථු | පරමත්‍ථ දීපනී | ධම්මපාල හිමි |
| ථෙර ගාථා | පරමත්‍ථ දීපනී | ධම්මපාල හිමි |
| ථෙරි ගාථා | පරමත්‍ථ දීපනී | ධම්මපාල හිමි |
| චරියා පිටක | පරමත්‍ථ දීපනී | ධම්මපාල හිමි |
| නෙත්ති ප්‍රකරණ | නෙත්තී අට්ඨකතා | ධම්මපාල හිමි |
| නිදේදස | සධ්ධම්මපජ්ජොතිකා | උපසේන හිමි |
| පටිසමහිදා | සධ්ධම්මප‍්පකාසිනී | ධම්මපාල හිමි |
| බුද්ධ වංස | මධුරත්‍ථප්පකාසිනී | බුද්ධත්ත හිමි |
| අපදාන | විසුද්ධ ජන විලාසිනී | මහානාම හිමි |

## විනය පිටකය

පාරාකජිකා පාලි, පාචිත්තිය පාලි, චුල්ලවග්ග පාලි, මහාවග්ග පාලි, පරිවාර පාලි යන විනය ග්‍රන්ථ පහටම කරන ලද අටුවාව නම් සමන්තපාසාදිකාවයි.

භික්ඛු පාතිමොක්ඛයටත්, භික්ඛුණි පාතිමොක්ඛයටත් කංඛාවිතරණී මාතිකට්ඨකතාව නම් වූ අටුවාව කොට ඇත. මේ ද්විත්වයම පරිවර්ථනය කර ඇත්තේ භදන්තාචරිය බුද්ධගෝෂ ස්ථවිරයන් විසිනි.

## අභිධර්ම පිටකය

| ත්‍රිපිටක කොටස | අටුවාව | අටුවාචාරී |
| --- | --- | --- |
| ධම්මසංගණීප්පකරණ | අත්ථසාලිනී | බුද්ධඝෝස හිමි |
| විභංගප්පකරණ | සම්මෝහවිනෝදනී | බුද්ධඝෝස හිමි |
| කථාවත්ථූප්පකරණ | පරමත්තදීපනී
(පඤ්චප්පකරණට්ට කථා) | බුද්ධඝෝස හිමි |
| ධාතුකථාප්පකරණ |
| පුග්ගලපඤ්ඤත්තිප්පකරණ |
| යමකප්පකරණ |
| පට්ඨානප්පකරණ |

බුද්ධඝෝස හිමියන් විසින් කරනලද අටුවා රාශියට ආශ්‍රය කරගෙන ඇත්තේ මහාට්ඨකථා, මහාපච්චරියට්ඨකථා, කුරුන්දට්ඨකථා, සංඛේපට්ඨකථා, අන්‍ධකට්ඨකථා යන මේ හෙල අටුවා පසය. එයිනුත් මහාට්ඨකථාව විශේෂ වශයෙන් උපකාර කරගෙන ඇති බව පෙනේ.

## මේවාද බලන්න

* සිංහල අටුවා

## මූලාශ්‍ර

* අත්තුඩාවේ ශ්‍රී රාහුල හිමි (2000). *අට‍්ඨකථා සාහිත්‍යය හා අටුවා රසකතා*. බෞද්ධ සංස්කාතික මධ්‍යස්ථානය. ISBN 955-8129-60-7.
* බෞද්ධ සංස්කෘතික මධ්‍යස්ථානයේ අටුවා පරිවර්ථනයන්හී ප්‍රස්ථාවනාව.(කිරම විමලජෝති හිමි)
# පරමවිඥානාර්ථවාදය

**පරමවිඥානාර්ථවාදයඉංග්‍රීසි:**  Theosophy, යනු 19 වන සියවස අග භාගයේ දී ඇමෙරිකාව තුළ බිහිවූ ආගමික මත වාදයක් වෙයි.

## අමතර අවධානයට

* Agni Yoga
* Benjamin Creme
* Hinduism and Theosophy
* Neo-Theosophy
* Helena Roerich
* Nicholas Roerich
* Victor Skumin
* New religious movement
* Theosophy and literature
* Theosophy and visual arts
* Theosophical Society Adyar
* Theosophical Society in America
* Perennialism

## මූලාශ්‍ර

## භාහිර සබැඳි

 විකිඋද්ධෘත සතුව පහත තේමාව සම්බන්ධයෙන් උද්ධෘත එකතුවක් ඇත: පරමවිඥානාර්ථවාදය Blavatsky Study Center – online Blavatsky archive
* Theosophical History – website associated with the independent, peer-reviewed journal of the same name
* Modern Theosophy - large collection of Theosophy related articles
* Theosophy Library Online – associated with the United Lodge of Theosophists, Phoenix, Arizona
* Online Literature about Theosophy – associated with the Theosophical Society Pasadena
* Theosophy Network library and resources
* The Day of the White Lotus - a movie about The Theosophical Society in New York, London and Adyar (India)
# බටහිර ක්‍රිස්තියානි ආගම

Jesus represented as the Lamb of God (*Agnus Dei*), a common practice in Western Christianity
St. Peter's Basilica in Vatican City, the largest church building in the world today
Timeline of the evolution of the church, beginning with early Christianity
**බටහිර ක්‍රිස්තියානි ආගම** සමන්විත වන්නේ කතෝලික සභාවේ ලතින් සභාව සහ, ඇංග්ලිකානු සංසදය, ලූතරියානු ආගම, ප්‍රෙස්බටිරියානු ආගම, මෙතෝදිස්ත ආගම සහ අනෙකුත් ප්‍රොතෙස්තන්ත සම්ප්‍රදායයන් ඇතුළු, ඓතිහාසික වශයෙන් එයින් ව්‍යුත්පන්නවූ නිකායයන්ගෙන් වෙයි. නැගෙනහිර ක්‍රිස්තියානි ආගමෙන් වෙන් කර හඳුනාගැනීමට මෙම පදය භාවිතා වෙයි. ලොව පුරා ක්‍රිස්තියානි ලබ්ධිකයන්ගෙන් 80% පමණ අයත් වන්නේ බටහිර ක්‍රිස්තියානි ආගමටය

## ආශ්‍රිත ලිපි

* Aristotelianism
* Augustinianism
* Bohemian Reformation
* Calvinism
* Latin Church Fathers
* Ecclesiastical differences between the Catholic Church and the Eastern Orthodox Church
* Holy Roman Empire
* List of Christian denominations
* Neoplatonism
* Radical Reformation
* Scholasticism
* Swiss Reformation
* Theological differences between the Catholic Church and the Eastern Orthodox Church
* Thomism
* Western culture
* Western religions

## මූලාශ්‍ර
# සහස්‍රවර්ෂ

*මෙයද බලන්න: සහශ්‍රවර්ෂ ලැයිස්තුව*
**සහශ්‍රවර්ෂයක්** යනු වර්ෂ 1000කට සමාන වන කාල පරිච්ඡේදයකි. එය සමහරවිට, එනමුදු සැම විට නොව, කිසියම් කාලමාන ක්‍රමයකට ආශ්‍ර වෙයි.

සමහරවිට, සලකා බැලෙන දින දසුනෙහි ඇරඹුම් ස්ථානය (මුල් සමුද්දේශ ස්ථානය) (දර්ශීය වශයෙන් වසර "1") වෙතින් ඇරඹෙන හෝ, පසුකාලීන වසර වලදී, අවුරුදු දහස් ගණනේ පූර්ණ සංඛ්‍යා ගුණාකාර වලින් පසුව පැමිණෙන ස්ථාන වෙතින් ඇරඹෙන හෝ, අවුරුදු දහස් ගණනේ කාල සීමාවන් සඳහා මෙය භාවිතා වෙයි. ඕනෑම දිනයකින් ඇරඹෙන කාල පරාසයක් සඳහාද මෙම පදය භාවිතා විය හැක. පසු අවස්ථාවෙදී නිරන්තරයෙන්ම (සහ පළමු අවස්ථාවෙහිදී සමහරවිට) එය වෙත ආගමික හෝ දේවධර්මීය හෝ ගම්‍යාර්ථ තිබිය හැක (සහශ්‍රවර්ෂවාදය බලන්න). "සහශ්‍රවර්ෂයක්" ලෙසින් හැඳින්වෙන කාල පරාසයක්, සමහරවිට, අතිශය නිශ්චිත නොවන ලෙසින්, එනම් සැමවිටම වසර 1000 දිගු නොවන අයුරින් භාවිතා විය හැක. නිදසුන් ලෙසින්, එය 1050, 1500, ආදි ලෙසින් විය හැක.
# රේඩාර් උපාංග

මෙහි දැක්වෙන දිගු දුර රේඩාර් ප්‍රතිග්‍රාහකය ALTAIR ලෙස හැඳින්වෙන අතර ක්වජලීන් දිවයිනෙහි පිහිටි රොනල්ඩ් රේගන් පරීක්ෂණ මධ්‍යස්ථානයෙහි සිදු කෙරෙන ABM පරීක්ෂා කිරීම් සමග එක්ව අභ්‍යවකාශයේ පවතින වස්තූන් හඳුනා ගැනීමට සහ ඒවායේ ගමන් මග නිර්ණය කිරීමට භාවිතා වේ.
**රේඩාර්** යනු පරාසය ඌනතා අංශය දිශාව හෝ වේගය හඳුනා ගැනීම සඳහා විද්‍යුත් චුම්භක තරංග භාවිතා කරන පද්ධතියකි. මෙමගින් සචල මෙන්ම නිසල වස්තූන් ද නිරීක්ෂණය කළ හැකි අතර මේ සඳහා ගුවන් යානා, නැව්, මෝටර් රථ, කාලගුණ සැකසුම් සහ භූමි සැකසුම් උදාහරණ වෙයි. රේඩාර් උපාංග හැඳින්වීම සඳහා භාවිතා කරන ඉංග්‍රීසි වදන වන RADAR යන්න 1941 වසරේ දී නිර්මාණය වූවක් වන අතර එය radio detection and ranging නම් පදයෙහි මුලකුරු ඇසුරෙන් නිර්මාණය කරන ලද්දකි. එතැන් පටන් මෙම වදන සම්මත යෙදුමක් ලෙස ඉංග්‍රීසි භාෂාවට එක් වූ අතර එය කැපිටල් අකුරු භාවිතයෙන් තොරව ලිවීම ද සිදු කෙරෙයි. මුල් කාලයේදී රේඩාර් උපාංග බ්‍රිතාන්‍යයේදී RDF (radio direction finder) ලෙස හඳුන්වන ලදී.

රේඩාර් පද්ධතියකට රේඩියෝ තරංග විමෝචනය කරන විමෝචකයක් ද අදාළ වස්තූන් මගින් පරාවර්තනය කරන රේඩියෝ තරංග අණාවරණය කෙරෙන අණාවරකයක් ද පවතින අතර සාමාන්‍යයෙන් විමෝචකය සහ අණාවරකය එකම ස්ථානයේ පිහිටයි. සාමාන්‍යයෙන් මෙසේ පරාවර්තනයෙන් ලැබෙන රේඩියෝ සංඥා ඉතා දුර්වල වන නමුත් මෙම සංඥා වර්ධනය කළ හැක. මේ හේතුවෙන් ශබ්ධය සහ දෘෂ්‍ය ආලෝකය වැනි විමෝචන ඇසුරෙන් අණාවරණය කරගත නොහැකි තරම් දුරකින් පවතින වස්තූන් හඳුනාගැනීමේ හැකියාව රේඩාර් උපාංගවලට ලැබෙයි. රේඩාර් උපාංග විවිධ භාවිතයන් ගණනාවක් සඳහාම යොදා ගැනේ. මෙවැනි භාවිතයන් අතරට හමුදාමය භාවිතයන් හැරුණු විට වර්ෂාපතනය අණාවරණය කර ගැනීම, සාගර මතුපිට තරංග මැනීම, ගුවන් යානා හැසිරවීම සහ පොලිස් නිළධාරීන් මගින් වේගසීමාව ඉක්මවා යන මෝටර් රථ හදුනාගැනීම යනාදිය ද අයත් වෙයි.
# 11 (සංඛ්‍යාව)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ← 10 | 11 | 12 → |

 |
| ←
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
→

List of numbers — Integers

0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
→ |
| Cardinal | එකොළහ |
| Ordinal | 11 වන (එකොළොස්වන) |
| Factorization | prime |
| Prime | 5th |
| Divisors | 1, 11 |
| Roman numeral | XI |
| Greek prefix | hendeca-/hendeka- |
| Latin prefix | undeca- |
| Binary | 10112 |
| Ternary | 1023 |
| Quaternary | සැකිල්ල:Quaternary numeral system |
| Quinary | සැකිල්ල:Quinary |
| Senary | සැකිල්ල:Senary |
| Octal | 138 |
| Duodecimal | B12 |
| Hexadecimal | B16 |
| Vigesimal | සැකිල්ල:Vigesimal |
| Base 36 | සැකිල්ල:Base 36 |
| Bangla | ১১ |
| Hebrew numeral | י"א |
| Devanagari numerals | ११ |
| Malayalam | ൰൧ |
| Tamil numerals | கக |
| Telugu | ౧౧ |
| Babylonian numeral | 𒌋𒐕 |

**11** (**එකොළොස්**) යනු, 10 ට පසුව සහ 12 ට පෙර යෙදෙන ප්‍රකෘති සංඛ්‍යාවකි.
# යෙදවුම් මෘදුකාංග

Open Office.ory යනු ජනප්‍රිය සීමාරහිත (අයිතියක් නොමැති සංවර්ධනය කළ හැකි) යෙදවුම් මෘදුකාංග පද්ධතියකි.
යෙදවුම් මෘදුකාංග යනු පරිගණක මෘදුකාංගයන් යටතේ එන උපපන්තියකි. ඒවා පාරිභෝගිකයාගේ අවශ්‍යතාවයන් ඉටුකිරීමට පරිගණකය සතු හැකියාවන් සෘජුව හා මනාව යොදා ගැනීමට සමත්ය.පරිගණකයේ විවිධ හැකියාවන් සම්මිශ්‍රණයෙන් හා සංගෘහිත ‍‍(Integrate) කිරීමෙන් සැදුම් ලත් පද්ධති මෘදුකාංග (System software), යෙදවුම් මෘදුකාංගයන්ගෙන් වෙනස් වන්නේ ‍ඒවා සාමාන්‍යයෙන් භාවිත කරන පුද්ගලයාගේ ප්‍රයෝජනයට කෙලින්ම සහය නොවන නිසාය. මෙහි දී යෙදවුම් (application) යන වචනයෙන් යෙදවුම් මෘදුකාංග හා ඒවායේ ක්‍රියාවට නැංවීම යන දෙකම ආවරණය කරයි.

විදුලි බල්බය හා විදුලි බලාගාරය අතර පවතින සම්බන්ධතාවය වැනි සබැඳියාවක් දෘඩාංග ලෝකයේ ද පවතී. විදුලි බලාගාරයක විදුලිය ජනනය කර එ විදුලිය දහනය කර විදුලිය බල්බයකින් ආ‍ලෝකය ලබාදීම සිදු කරන්නාක් මෙන් යෙදවුම් මෘදුකාංගද පාරිභෝගිකයාට සේවාවන් සපයයි.

යෙදවුම් මෘදුකාංගයන්ට උදාහරණ ලෙස වදන් සැකසුම් මෘදුකාංග (word processors), පැතුරුම් පත් (Spreadsheets) සහ media players හැඳින්විය හැක.මෙම යෙදවුම් පද්ධතීන් එක් කොට පිරිනමන පැකේජයන් Application suite ලෙස හඳුන්වයි. සැකසුම් මෘදුකාංග, පැතුරුම් පත් සහ තවත් විවිධ යෙදවුම් මෘදුකාංග එක් කොට සැදුම්ලත් Microsoft Office සහ Open Office org ඒවාට උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැක. පැකේජයක ඇති එකිනෙකට වෙනස් යෙදවුම්වල වුවද භාවිතයෙන් සමාන මුහුණත් ‍(User Interface) නිසා භාවිතා කරන්නාට එක් එක් මෙහෙයුම් පද්ධති පහසුවෙන් ඉගෙනීමටත්,පහසුවෙන් භාවිත කිරී‍මේ හැකියාව ලැබේ. භාවිතා කරන්නාට පහසු වන ලෙස හා ප්‍රයෝජනවත් වන ලෙස එක් එක් යෙදවුම් සමඟ අන්තර් සබඳතා පැවැත්වීමේ හැකියාවද මේවායෙහි ඇත. උදාහරණ ලෙස (embedded) දැක්වාය හැකිය. භාවිතා කරන්නාගේ විශේෂිත අවශ්‍යතා ළගා කර ගැනිම සඳහා පුද්ගලයා විසින් රචිත මෘදුකාංග අවශ්‍ය පරිදි සකසා ගැනීම කළ හැකිය. පැතුරුම් පත් (Spreadsheet) template සහ processor macros, විද්‍යාත්මක ආභාසන (scientific simulations), චිත්‍රක (graphics) සහ සජීවිකරණ පිටපත් (animation scripts) උදාහරණ ලෙස දැක්විය හැකිය. විද්‍යුත් තැපෑල පෙරනයන් ද (email filters) එක් ආකාරයක භාවිතා කරන්නා විසින් සකසන ලද මෘදුකාංගයකි. භාවිතා කරන්නන් විසින් මේවා ඔවුන් විසින්ම නිර්මාණය කර ඉන්පසු ඒවායේ වැදගත්කම ගැන නැවත සලකා බලයි.

සමහර ආකාරයන්ගේ සම්බන්ධිත පද්ධතීන්හි යෙදවුම් මෘදුකාංග හා මෙහෙයුම් මෘදුකාංගා ඒව භාවිතා කරන්නන්ට පහසුවෙන් වෙන් කර හඳුනාගැනීමට නොහැකි වේ. උදාහරණ ලෙස වීසීආර්, ඩී වී ඩී ප්ලේයර් (VCR,DVD Player) හෝ සූක්ෂ්ම තරංග උදුන (Microwave Oven) පාලනය කරන මෘදුකාංග ආදිය ‍ගෙනහැර දැක්විය හැක.

## සටහන්

|  |
| --- |
| Application software
 |
# යුරෝපීය ජනවර්ග

විශාලත්වය අතින් 6 වන ස්ථානයත්, ජනගහනය අතින් 3 වන ස්ථානය ගන්නා වුවත්, ජන විවිධත්වය අතින් යුරෝපය ප්‍රසිද්ධියක් උසුළයි. මෙම ජනවර්ග බොහෝ අවස්ථාවන්වල පොදු සම්භවය, භාෂාව, ඇදහිල්ල, ඓතිහාසික අඛණ්ඩත්වය වැනි සාධක මත පදනම් ව වර්ගීකරණය වෙයි. මෙහි දී හඳුනා ගත යුතු කාරණයක් නම් "ජාතිකත්වය" හා "ජනවර්ගය" යන සංකල්පයන් සම්බන්ධ ව විශ්වීය ව පිළිගත් අර්ථදැක්වීමක් නොමැති වීම යි. එබැවින් බොහෝ අවස්ථාවල මෙම වචන සමාන පද ලෙසින් යොදා ගනු පෙනේ. ඒ ඒ යුරෝපීය රටවල්වල මෙම වචන සඳහා අනන්‍ය අර්ථදැක්වීම් තිබෙනු නිරීක්ෂණය කළ හැකි අතර, එබැවින් සමස්ත යුරෝපීයයන් සම්බන්ධ ජනවාර්ගික වර්ගීකරණයන් සඳහා සියලු ම වර්ගීකරණ හා අර්ථදැක්වීම් සලකා බලනු ලැබේ.

## දළ විශ්ලේෂණය
# ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුව

ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුව|  |
| ආදර්ශ පාඨය | *වේගය, උසස් බව, ශක්තිය* |
| සංස්ථාපනය | ජුනි 23, 1894 (1894-06-23) |
| වර්ගය | ක්‍රීඩා සම්මේලනය |
| මූලස්ථානය | ලොසාන්, ස්විට්සර්ලන්තය |
| Membership  | ක්‍රියාකාරී සාමාජිකයින් 105යි ගෞරවනීය සාමාජිකයින් 32යි බහුමාන සාමාජිකයින් 02යි |
| නිල භාෂා  | ඉංග්‍රීසි ප්‍රංශ |
| ගරු සභාපති | ජාකස් රොගී |
| සභාපති | තෝමස් බැච් |
| උප සභාපතිවරු | යූ සයිජිං ජේ.ඒ.සමරාන්ච් යුගාර් එඩ්නර් ඇනීටා දි ෆ්‍රාන්ට්ස් |
| වෙබ් අඩවිය | olympic.org |

**ජාත්‍යන්තර ඔලිම්පික් කමිටුව** යනු ස්විට්සර්ලන්තයෙහි, ලොසාන් නගරය කේන්ද්‍ර කොට ගෙන පිහිටි, ජාත්‍යන්තර, ලාබ-නොඋපයන, රාජ්‍ය-නොවන සංවිධානයක් වන අතර, 1894 ජූනි 23 දිනදී පියරේ දි කුබර්ටින් විසින් පිහිටුවන ලද එහි පළමු සභාපතිවරයා වූයේ දිමිත්‍රියස් විකේලස් වෙයි. වර්තමානයෙහි එය, සක්‍රීය සාමාජිකයන් 105 දෙනෙකු, ගරු සාමාජිකයන් 32 දෙනෙකු සහ, බහුමාන සාමාජිකයන් 02 දෙනකු වෙතින් සමන්විත වෙයි. අයිඹ්සී යනු ලෝක ව්‍යාප්ත නවීන ඔලිම්පික් ව්‍යාපාරයෙහි උත්තරීතර බලාධිකාරිය වෙයි.

සෑම වසර හතරකට වරක් ගිම්හාන සහ ශීත සෘතුවලදී පැවැත්වෙන නවීන ඔලිම්පික් සහ තරුණ ඔලිම්පික්, අයිඕසී විසින් සංවිධානය කෙරෙයි. අයිඕසී විසින් සංවිධානය කෙරුනු පළමු ගිම්හාන ඔලිම්පික් පැවතියේ, 1896 වසරෙහිදී ග්‍රීසියෙහි, ඇතන්ස් නගරයෙහිදීය; 1924 වසරෙහිදී පළමු ශීත ඍතු ඔලිම්පික් තරග පැවතියේ ප්‍රංශයෙහි, ෂමනී නගරයෙහිදීය.

## අයිඕසී විධායක මණ්ඩලය

| තනතුර | නම | රට |
| --- | --- | --- |
| **ගරු සභාපති** | ජාකස් රොගී |  බෙල්ජියම |
| **සභාපති** | තෝමස් බැච් |  ජර්මනිය |
| **උප සභාපතිවරු** | යූ සයිජිං |  චීනය |
| ජේ.ඒ. සමරාන්ච් |  ස්පාඤ්ඤය |
| යුගාර් එඩ්නර් |  තුර්කිය |
| ඇනීටා දි ෆ්‍රාන්ට්ස් |  ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය |
| **විධායක සාමාජිකයින්** | ජනීලා ලින්ඩ්බර්ග් |  ස්වීඩනය |
| වූ චින්-කුඕ |  චීන තායිපේ |
| ජිආන්-ෆ්‍රැන්කෝ කැස්පර් |  ස්විට්සර්ලන්තය |
| ඇන්ජෙලා රුගේරියා |  ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය |
| සර්ජි බුබ්කා |  යුක්රේනය |
| නං සෙර් මියාන් |  සිංගප්පූරුව |
| විලී කැල්ට්ස්මිච් ලුජාන් |  ගෞතමාලාව |
| රොබින් ඊ. මිචෙල් |  ෆිජි |
| නිකොල් හොවර්ටස් |  අරූබා |
| ඩෙනිස් ඔස්වල්ඩ් |  ස්විට්සර්ලන්තය |
| **අධ්‍යක්‍ෂ ජෙනරාල්** | ක්‍රිස්ටෝප් දි කෙපර් |  බෙල්ජියම |

## මුලාශ්‍ර
# වයලීනය

සම්මත නවීන වයලීනයක්, ඉදිරිපසින් හා පැත්තෙන් දක්වා ඇත.
**වයලීනය** තත් හතරක් සහිත වාදනය කල හැකි උපකරණයකි. තත් සහිත සංගීත භාණ්ඩ පවුලේ උච්ච ස්වරයක් නංවන කුඩාම සාමාජිකයා වයලීනයයි. වයෝලා සහ සෙලෝ ඇතුලත් වන්නේද මෙම පවුලටයි.

වයලීනය ඇතැම් විට ෆිඩල් (Fiddle) යනුවෙන්ද හැඳින්වේ. මෙම වචනය මධ්යා ලතින් වචනයක් වූ Vitula යන්නෙන් ආරම්භ වී රෝමානු භාෂා හරහා වයලීනය බවට පත් වන්නට ඇත. Vitula යන්නෙහි තේරුම තත් සහිත උපකරණය යන්නයි. ජර්මානු ෆිඩ්ල් යන්නට මුල් වන්නට ඇත්තේද මෙම වචනයයි.

මෙය වාදනය කරන්නා Violinist නැතහොත් Fiddler යනුවෙන් හැඳින්වේ. වයලීනය නිෂ්පාදනය කරන්නා හෝ අලුත්වැඩියා කරන්නා හැඳින්වෙන්නේ ලුතියර් (Luthier) නමිනි.

වයලිනය යුරෝපයේ සොයා ගැනීමක් ලෙස හැදින්වෙන අතර නමුත් වයලීනය ශ්‍රී ලදනාවේ *රාවණා රජුගේ* නිර්මාණයක් ලෙසද මතයක් පවති. රාවණා රජුගේ රාවණා වීණාව තත් එක් පමනක් තිබුණ සංගීත භාණ්ඩයක් වු අතර එය තව දුරටත් විකාශනය වි එය ඉන්දීයාව, අරාබිය, ප්ර්මනිය , වැනි රටවල් හරහා සංක්‍රමණය වීමෙන් අනතුරැව පසු කාලීනව වයලීනය නිපදවු බවටද පිළිහැනිමක් ඇත.
එසේම තත් හයකින් යුතක්ත වූ **රීබෙක්** නම් නම් සංගීත භාණ්ඩයක් **වියෝල්** ලෙස නිර්මාන වි එය පසු කාලිනව වයලින් ලෙස වර්ධනය වු බව තවත් එක මතයක් වේ. කෙසේ වෙතත් වයලිනය **ප්ර්මනිය ස්ටැටි වේරියන්** නැමැත්තාගේ වයලිනය සහ **ඇන්ටෝණියෝ** නම් පුද්ගලයාගේ වයලීනය ඉතා උසස් වයලීන් ලෙස පිලිගනු ලබයි.