Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ආහාර මගින් වැලඳෙන රෝග

ආහාර ස‍්වස්ථතාව|  |
| යෙදුම් |
| ආහාර මගින් වැලඳෙන රෝග |
| Hazard analysis and critical control points (HACCP)  •  Hazard analysis and risk-based preventive controls (HARPC) |
| Critical control point |
| තීරණාත්මක සාධක |
| FAT TOM |
| pH |
| Water activity (aw) |
| බැක්ටීරියා රෝගකාරක |
| *ක්ලොස්ට්‍රිඩියම් බොටුලිනම්* |
| *Escherichia coli* |
| *Listeria* |
| *සැල්මොනෙල්ලා* |
| *විබ්‍රියෝ කොළරේ* |
| වෛරස් රෝගකාරක |
| Enterovirus |
| හෙපටයිටිස් ඒ |
| Norovirus |
| Rotavirus |
| පරපෝෂී රෝගකාරක |
| *Cryptosporidium* |
| *එන්ටැමීබා හිස්ටොලිටිකා* |
| *Giardia* |
| *Trichinella* |
| * v
* t
* e
 |

**ආහාර මගින් වැලඳෙන රෝග** යනු ආහාර පරිභෝජනය නිසා හටගන්නා රෝගී තත්ත්වයන්ය. මෙය බහුලවම ආහාර විෂවීම ලෙස හැදින්වුව ද බහුතරයක් හටගනු‍යේ ව්‍යාධිජනක බැක්ටීරියා, වෛරස, රෝග කාරක ප්‍රෝටීන් අංශු හෙවත් Prions සහ පරපෝෂිතයන් විසින් ආහාර ද්‍රව්‍ය අපවිත්‍ර කිරීම තුළින් විනා ස්වාභාවිකව පවතින විෂකාරක ද්‍රව්‍ය හෝ රසායනික ද්‍රව්‍ය මගින් නොවේ.

## නූතන ලෝකයේ බලපෑම

නූතන අවධිවල සිදු වූ ආහාර නිෂ්පාදනයේ හා කාර්මීකරණයේ ශීඝ්‍ර ගෝලීයකරණය නිසා ආහාර ද්‍රව්‍ය අපවිත්‍ර වීමේ සම්භාවිතාව ඉහළ ‍ගොස් තිබේ. ආහාර විෂ වීම නිසා ඇතිවන වසංගත රෝග තත්ත්වයන් මීට පෙර කුඩා ජන කොට්ඨාශයක් අතර දක්නට ලැබුණ ද මේ වන විට එය ‍ගෝලීය අර්බුදයක් බවට පත්ව ඇත. ආහාර ආරක්ෂණ අධිකාරිය මගින් ලොව පුරා දේශීය වශයෙන් සහ ජාත්‍යන්තරව ආහාර ද්‍රව්‍යවල ආරක්ෂාව පිළිබද තොරතුරු හුවමාරු කර ගැනීම සදහා උපකාරී වන අතර හදිසි අවස්ථාවන්හි දී ක්ෂණිකව තොරතුරු ලබා ගැනීමට හැකි වී ඇත.

ලොව පුරා ආහාර මගින් බෝවන රෝග ඇතිවීමේ ප්‍රවනතාව ගණනය කිරීම අපහසු වුව ද වසර 2000 දී මෙමගින් ඇතිවන පාචන රෝගී තත්ත්වයන් නිසා මිලියන 2.1 ක් පමණ වු පිරිසක් මරුමුවට පත්ව තිබේ. මෙයින් බහුතරයක් සිදුවී ඇත්තේ අපවිත්‍ර වූ ආහාර හා පානීය ජලය මගිනි. මීට අමතරව පාචනය යනු ළදරුවන් සහ කුඩා ළමුන්ට මන්ද පෝෂණය ඇති කරවන ප්‍රධාන සාධකයකි.

කාර්මිකරණය වු රටවල පවා සෑම වසරක් තුළම ජනගණයෙන් 30% ක් පමණ ආහාර මගින් බෝවන රෝග හේතුවෙන් පීඩා විදිති. ඇම‍රිකා එක්සත් ජනපදයේ සෑම වසරක් තුළ ම මෙය මිලියන 76 ක් වන අතර එමගින් රෝහල්ගතවීම් 325,000 සහ මරණ 500 ක් සිදු වී තිබේ. සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල මෙකී තත්ත්වය වඩාත් අහිතකර ලෙස බලපා ඇත්තේ එම රටවල පරපෝෂිතයින්ගෙන් ඇතිවන රෝග ඇතුළුව පුළුල් පරාසයක විහිදෙන රෝග ව්‍යප්තියක් දක්නට ඇති බැවිනි. ආහාර මගින් බෝවන රෝගවලට සමාජය තුල අහිතකර සහ වඩාත් පුළුල්ව පැතිරුණු බැලපෑමක් ඇති කළ හැකි අතර ඒ සදහා අතීතයෙන් ද සාක්ෂි ඇත. 1994 දී සැල්මොනෙල්ලා බැක්ටීරියාව මගින් අපවිත්‍ර වූ අයිස් ක්‍රීම් ආහාරයට ගැනීම නිසා ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ පුද්ගලයින් 2,24000 පමණ රෝගී වී ඇත. 1988 දී චීනයේ යාකෘත් ප්‍රදානය (Hepatitis A) නම් වසංගත තත්ත්වය ඇතිවුයේ ආසාදිත බෙල්ලන් ආහාරයට ගැනීමෙනි. මෙමගින් 3,00000 පුද්ගලයින් ප්‍රමාණයක් රෝගී තත්ත්වයට පත්වුහ.

ආහාර ද්‍රව්‍ය අපවිත්‍ර වීම කිසියම් සමාජයක් තුළ සමාජීය හා ආර්ථික වශයෙන් දැඩි පීඩනයක් එල්ල කරයි. ඇ.එ.ජ.යේ 1997 වසරේදි මෙමගින් සිදු වූ පාඩුව වෛද්‍ය ගාස්තු සහ නිෂ්පාදිතයේ අපතේ යාම් ඇතුළුව ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන තිස් පහකි. 1991 දී පේරු ජනපදයේ කොලරා රෝගයේ ආගමනයත් සමග ම එම වසර තුළ ‍මත්ස්‍ය නිෂ්පාදනය අපනයනය කිරීමට නො හැකි වීමෙන් සිදු වූ පාඩුව ඇම‍රිකානු ඩොලර් මිලියන 500කි.
# ඩයටම්

| ඩයටම් |
| --- |
|  |
| කරදිය ඩයටම |
| විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය |
| අධිරාජධානිය: | යුකැරියා (සූන්‍යෂ්ටික) |
| රාජධානිය: | Chromalveolata |
| Phylum: | Heterokontophyta |
| වර්ගය: | **Bacillariophyceae** හේකල් 1878 |
| Orders |
| * Centrales
* Pennales
 |

ඩයටම් බැසිලාරියෝෆීටා වංශයට අයත් වේ. කරදිය ප්‍රාථමික නිපැයුම් ප්‍රජාවේ ප්‍රධාන ස්ථානයක් ගනී. 7/10ක් කරදිය වේ. මිරිදිය, කරදිය මතුපිට ස්ථරවල ඒක සෛලීය ප්‍රභා ස‍්වයංපෝෂී වේ. සෛල බිත්තිය සෙලියුලෝස්, පෙක්ටීන් හා ප්‍රධාන වශයෙන් සිලිකන් ඇත. දර්ශීය ජීවියා පිනියුලේරියා වේ.

ඩයටමයක්.  Numbered graduations are 10 micrometres apart
## ව්‍යුහය

මොවුන්ගේ විශේෂිත ම ලක්‍ෂණය සෛල වටා ඇති අලංකාර පාරදෘෂ්‍ය සිලිකන් කවචය යි. එක මත එක පිහිටි දෙපියනකින් යුතු ය. කවචයේ ඇති තන්තු ආධාරයෙන් චලනය විය හැක.
ක්ලෝරොෆීල් A, B, හා කැරොටිනොයිඩ ඇත. ප්‍රභාසංස්ලේෂක වර්ණය ෆියුකොසැන්තීන් වේ. සංචිත ආකාරය ක්‍රිසොලැමිනරීන් වේ.

## ප්‍රජනනය

අලිංගිකව ද්විඛණ්ඩනයෙන් ප්‍රජනනය කරන අතර ලිංගිකව ඌනන විභාජනයෙන් කශිකා සහිත සචල පුංජන්මාණුවක් හා අචල ඩිම්බ සාදයි. පුං ජන්මාණුවට තනි කශිකාවක් ඇත.

## මූලාශ්‍ර

* E. Virginia Armbrust, et al. The Genome of the Diatom Thalassiosira Pseudonana: Ecology, Evolution, and Metabolism. Science 306:79-86. 2004.
* Ben Waggoner. University of California, Berkeley. Diatoms: Life, History and Ecology.
* Christopher D. Clack, Eileen Cox, Katie Bantley.. Diatom Morphogenesis. 1994. සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2007-02-06 at the Wayback Machine
* Doe Joint Genome Institute. Diatom Genome Reveals key Role in Biosphere's Carabon Cycle. Sept 30, 2004.
* E. Fourtanier, J.P. Kociolek, J. Demouthe California Academy of Sciences. Department of Inverebrate Zoology and Geology. Diatom Collection. Bacillariophyta. සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2007-11-17 at the Wayback Machine
* J. La Claire.University of Texas. Selected handouts For Biology 324. Diatom Life Cycle and History. January 2005. සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2007-12-01 at the Wayback Machine
* Jacob Feldman. Bacillariophytes - Diatoms. සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2004-11-05 at the Wayback Machine
* Jan Parmentier
* Marine Diatoms. Microscopy UK.
* The Micropaleontology Society. Diatoms: Algae with Animal Traits*. Science*, 1 Oct., 2004.
* NCBI. Taxonomy browser.
* Owen Davis. University of Arizona. Micropaleontology. April 2003. සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2011-06-12 at the Wayback Machine
* Staff, Star Tribune. Species list. June 11, 2004. සංරක්ෂණය කළ පිටපත අගෝස්තු 28, 2005 at the Wayback Machine
* Urban Rivers Awareness. Diatoms.
# ශිශිරතරණය

උතුරු දිග වවුලා නෝර්වේ රටෙහි ශිශිරතරණයෙහි යෙදෙමින්
වවුලෝ රිදී පතලක ශිශිරතරණයෙහි යෙදෙමින්
**ශිශිරතරණය** යනු, අන්තස්තාපකයන් තුල දක්නට ලැබෙන ක්‍රියාරහිත සහ පරිවෘත්තික අවපාතන තත්ත්වයක් වෙයි. විෂමතාපක කාලසීමාවකට අදාල වන ශිශිරතරණය වෙතින් පෙන්නුම් කරන ලාක්ෂණික ගුණාංග වන්නේ අඩු ශරීර උෂ්ණත්වය, ලැසි ශ්වසන සහ හෘද් ස්පන්දන වේගය සහ, අඩු පරිවෘත්තික සීඝ්‍රතාවය වෙයි.
# 2024 කැලිෆෝනියා හි එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරණය

ප්‍රධාන ලිපිය: 2024 එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරණය

2024 කැලිෆෝනියා හි එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරණය|

---

 |
|

|  |
| --- |
| **නොවැම්බර් 5, 2024** |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|   |  |  |
| පක්ෂය | ඩිමොක්‍රටික් | රිපබ්ලිකන් |

 |
|

---

ප්‍රාන්ත ප්‍රතිඵල |
|

---

|  |  |
| --- | --- |
| **වත්මන් ජනාධිපති**
ජෝ බයිඩන්
ඩිමොක්‍රටික් |  |

 |

**2024 එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරනය කැලිෆෝනියාවේ** 2024 නොවැම්බර් 5, අඟහරුවාදා පැවැත්වීමට නියමිත අතර, 2024 එක්සත් ජනපද මැතිවරණයේ කොටසක් ලෙස, ප්‍රාන්ත 50 සහ කොලොම්බියා දිස්ත්‍රික්කය සහභාගී වනු ඇත. කැලිෆෝනියාවේ ඡන්දදායකයින් ජනප්‍රිය ඡන්දයක් හරහා මැතිවරණමය පර්ෂදය තුළ ඔවුන් නියෝජනය කිරීමට ඡන්දදායකයින් තෝරා ගනු ඇත. කැලිෆෝනියාවේ මැතිවරණ විද්‍යාලය තුළ මැතිවරණ ඡන්ද 54 ක් ඇත, එය රටේ වැඩිම ඡන්ද සංඛ්‍යාවයි.

සංගමයේ වඩාත්ම ජනාකීර්ණ ප්‍රාන්තය සහ වඩාත්ම ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රාජ්‍යයක් වන කැලිෆෝනියාව අද ගැඹුරු නිල් ප්‍රාන්තයක් වන අතර 1992 සිට ආරම්භ වන සෑම ජනාධිපතිවරණයකදීම ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂයට ඡන්දය දී ඇත. ජෝන් කෙරී එය 9.95%කින් ජයග්‍රහණය කළ 2004 හැර අනෙක් සෑම එකකම ඉලක්කම් දෙකකින් එය කර ඇත. 2011 සිට 2017 දක්වා රාජ්‍ය නීතිපති ලෙස සේවය කළ සහ පසුව උප සභාපති ධුරය භාර ගැනීමට පෙර 2017 සිට 2021 දක්වා එක්සත් ජනපද සෙනෙට් සභාව නියෝජනය කළ උප ජනාධිපති කමලා හැරිස් - ස්වදේශික කැලිෆෝනියානු ජාතිකයෙකු සමඟින් කැලිෆෝනියාව අඛණ්ඩව ඉදිරියට යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. ජනාධිපති සඳහා ඩිමොක්‍රටික් අපේක්ෂකයා. හැරිස් 1984 දී රොනල්ඩ් රේගන්ගෙන් පසුව ප්‍රධාන පක්ෂ ජනාධිපතිවරණ ප්‍රවේශ පත්‍රයක පෙනී සිටින පළමු කැලිෆෝනියානු ජාතිකයා ය. තේරී පත් වුවහොත්, ඇය හර්බට් හූවර්, රිචඩ් නික්සන් සහ රේගන්ගෙන් පසු කැලිෆෝනියාවේ සිව්වන ජනාධිපති මෙන්ම එසේ කළ පළමු කැලිෆෝනියානු සහ බටහිර ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදිනිය ද වනු ඇත.

2024 අප්‍රේල් මාසයේ දී, කැලිෆෝනියාවේ ඇමරිකානු ස්වාධීන පක්ෂය, පක්ෂයේ නාමයෝජනා ඉල්ලා නොසිටියද, ස්වාධීන අපේක්ෂක, පරිසර නීතිඥ රොබට් එෆ්. කෙනඩි ජූනියර් (ප්‍රාන්තයේ පදිංචිව සිටින) එහි ජනාධිපති අපේක්ෂකයා ලෙස නම් කරන ලදී.

## මූලාශ්‍ර

## සටහන්