Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ප්ලැටිපස්

| ප්ලැටිපස් කාලීන ව්‍යාප්තිය:  |
| --- |
|  |
| ස්කට්ස්ඩේල්, ටැස්මේනියාව අසබඩ ජලයෙහි පිහිනන ප්ලැටිපස් |
| සංරක්ෂණ තත්ත්වය |
|  තර්ජනයට ලක් වීමට ආසන්න  (IUCN 3.1) |
| විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය  |
| අධිරාජධානිය: | Eukaryota |
| රාජධානිය: | අනිමාලියා |
| වර්ගය: | මමාලියා |
| ගෝත්‍රය: | Monotremata |
| කුලය: | Ornithorhynchidae |
| ගණය: | *Ornithorhynchus* Blumenbach, 1800 |
| විශේෂය: | ''O. anatinus'' |
| ද්වීපද නාමය |
| Ornithorhynchus anatinus (Shaw, 1799) |
|  |
| Platypus range (red – native, yellow – introduced) |
| පර්යාය නාම |
| * *Platypus anatinus*  Shaw, 1799
* *Ornithorhynchus paradoxus*  Blumenbach, 1800
* *O. novaehollandiae*  Lacépède, 1800
* *O. fuscus*  Péron, 1807
* *O. rufus*  Péron, 1807
* *O. paradoxi*  Meckel, 1826
* *O. crispus*  MacGillivray, 1827
* *O. laevis*  MacGillivray, 1827
* *O. brevirostris*  Ogilby, 1832
* *O. agilis*  de Vis, 1886
* *O. phoxinus*  O. Thomas, 1923
* *O. triton*  O. Thomas, 1923
 |

ප්ලැටිපස් (Ornithorhynchus anatinus),[3] සමහර විට තාරා-බිල් ප්ලැටිපස් ලෙස හැඳින්වේ,[4] අර්ධ ජලජ, ටස්මේනියාව ඇතුළු නැගෙනහිර ඕස්ට්‍රේලියාවට ආවේණික බිත්තර දමන ක්ෂීරපායී වේ. ප්ලැටිපස් යනු එහි Ornithorhynchidae පවුලේ සහ Ornithorhynchus කුලයේ එකම ජීවමාන නියෝජිතයා හෝ ඒකාකෘති වර්ගීකරණය වේ, නමුත් ෆොසිල වාර්තාවල ආශ්‍රිත විශේෂ ගණනාවක් දක්නට ලැබේ.

Echidna විශේෂ හතර සමඟින්, එය දැනට පවතින monotremes විශේෂ පහෙන් එකකි, ක්ෂීරපායින් ජීවත් වන පැටවුන් බිහි කිරීම වෙනුවට බිත්තර දමනවා. අනෙකුත් මොනොට්‍රීම් මෙන්, ප්ලැටිපස් විද්‍යුත් ස්ථානගත කිරීම හරහා වළාකුළු සහිත ජලයේ ගොදුරු බව දැනේ. එය විෂ සහිත ක්ෂීරපායී විශේෂ කිහිපයෙන් එකකි, මන්ද පිරිමි ප්ලැටිපස්ගේ පසුපස පාදයේ ස්පර්ස් එකක් ඇති බැවින් එය අතිශය වේදනාකාරී විෂ නිකුත් කරයි.

මෙම බිත්තර දමන, තාරා-බිල්, බීවර්-ටේල්ඩ්, ඔටර් පාද සහිත ක්ෂීරපායියාගේ අසාමාන්‍ය පෙනුම මුලින්ම යුරෝපීය ස්වභාවිකවාදීන් ව්‍යාකූල කළේය. 1799 දී, සංරක්ෂණය කරන ලද ප්ලැටිපස් ශරීරයක් පරීක්ෂා කළ පළමු විද්‍යාඥයින් එය සතුන් කිහිප දෙනෙකු එකට මැසූ ව්‍යාජ එකක් ලෙස විනිශ්චය කළහ.

ප්ලැටිපස් වල ඇති සුවිශේෂී ලක්ෂණ එය පරිණාමීය ජීව විද්‍යාව අධ්‍යයනය කිරීමේදී වැදගත් වන අතර ඕස්ට්‍රේලියාවේ හඳුනාගත හැකි සහ සංකේතාත්මක සංකේතයකි. එය ආහාර සඳහා දඩයම් කිරීමට භාවිතා කළ ආදිවාසී ජනයා කිහිප දෙනෙකුට සංස්කෘතික වශයෙන් වැදගත් වේ. එය ජාතික වෙස් මුහුණක් ලෙස දර්ශනය වී ඇති අතර, ඕස්ට්‍රේලියානු ශත විස්සේ කාසියේ පිටුපසින් ඇති අතර එය නිව් සවුත් වේල්ස් ප්‍රාන්තයේ ලාංඡනයකි.
# මඩු (ශාක වර්ගය)

| **මඩු** Cycadophyta කාලීන ව්‍යාප්තිය:  |
| --- |
|  |
| *Cycas rumphii* with old and new male cones. |
| විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය |
| රාජධානිය: | Plantae |
| Division: | **Cycadophyta** Bessey 1907: 321. |
| වර්ගය: | **Cycadopsida** Brongn. |
| ගෝත්‍රය: | **Cycadales** Dumort. |
| Families |
|
Cycadaceae cycas family
Stangeriaceae stangeria family
Zamiaceae zamia family |
# වික්ටෝරියා රැජිණ

| වික්ටෝරියා රැජිණ |
| --- |
| 1887 දී ඇලෙක්සැන්ඩර් බැසානෝ විසින් ගත් වික්ටෝරියා රැජිණගේ ඡායාරූපයක් |
| එක්සත් රාජධානියේ රැජිණ *(more...)* |
| රාජ්‍ය සමය | 20 ජූනි 1837 – 22 ජනවාරි 1901 |
| අභිෂේකය | 1838 ජූනි 28 |
| පූර්වප්‍රාප්තිකයා | IV වන විලියම් රජු  |
| අනුප්‍රාප්තිකයා | VII වන එඩ්වර්ඩ් රජු  |
| අගමැතිවරු | *See list* |
| ඉන්දියාවේ අධිරාජිනිය |
| රාජ්‍ය සමය | 1 මැයි 1876 – 22 ජනවාරි 1901 |
| Imperial Durbar | 1 ජනවාරි 1877 |
| පූර්වප්‍රාප්තිකයා | *අලුතෙන් ඇතිකල තනතුරකි* |
| අනුප්‍රාප්තිකයා | VII වන එඩ්වර්ඩ් රජු  |
| ප්‍රතිරාජයෝ | *See list* |
|  |
| භූමදානය | 2 පෙබරවාරි 1901 Frogmore, Windsor |
| වල්ලභයා | සැකස-කොබර්ග් ගොතා හි ඇල්බට් කුමරු
 |
| දරුවන් | වික්ටෝරියා, German Empress එක්සත් රාජධානියේ VII වන එඩ්වර්ඩ් රජු ඇලිස්, Grand Duchess of Hesse ඇල්ෆ්‍රඩ් කුමරු, සැකස-කොබර්ග් ගොතා හි ආදිපාද Helena, Princess Christian of Schleswig-Holstein ලූසී කුමරිය, අර්ග්‍රිල් හි ආදිපාද දේවිය ආතර් කුමරු, කොනොට් හි ආදිපාද ලියෝපෝල්ඩ් කුමරු, ඇල්බනි හි ආදිපාද බියට්‍රිස් , බැටන්බර්ග් හි හෙන්රි කුමරිය |
|

| සම්පූර්ණ නාමය |
| --- |
| ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රිනා වික්ටෝරියා |

 |
| වංශය | හැනොවර් රාජවංශය  |
| පියා | එඩ්වර්ඩ් කුමරු, කෙන්ට් හි ආදිපාද  |
| මව | සැකස-කොබ්ර්ග් සාෆිල්ඩ් හි වික්ටෝරියා කුමරිය  |
| අත්සන |  |

**වික්ටෝරියා** (ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රිනා වික්ටෝරියා; 1819 මැයි 24 - 1901 ජනවාරි 22) මහා බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත එක්සත් රාජධානියේ සිටි රැජිණ පදවිය සහ ඉන්දියාවේ අධිරාජිණි පදවිය දරණලදී. ඇය 1837 ජුනි 20 වැනිදා සිට ඇගේ මරණය තෙක් මහා බ්‍රිතාන්‍ය සහ අයර්ලන්ත එක්සත් රාජධානියේ රැජිණ වූවාය. 1876 මැයි 1 සිට ඇයට ඉන්දියාවේ අධිරාජිණි පදවිය දරණ ලදී.

## ආශ්‍රිත ලිපි

* ජුබිලි කණුව

|  |
| --- |
| වික්ටෝරියා රැජිණ **හැනොවර් රාජ වංශයවෙල්ෆ් රාජ වංශය**හි උප වංශයකි**උපත:** 24 මැයි 1819 **මරණය:** 22 ජනවාරි 1901 |
| රාජ පදවි නාමයන් |
| පූර්වප්‍රාප්තිකයා සතරවන විලියම් රජ | **එක්සත් රාජධානියේ රැජින** 20 ජූනි 1837 – 22 ජනවාරි 1901 | අනුප්‍රාප්තිකයා  **හත්වන එඩ්වඩ් රජ** |
| **හිස්**අවසන් වරට තනතුර දැරුවේ**දෙවන බහදුර් ෂා වරයාමෝගල් අධිරාජයා වශයෙන් | **ඉන්දියාවේ අධිරාජිනිය** 1 මැයි 1876 – 22 ජනවාරි 1901 |
# 1967

|  |  |
| --- | --- |
| සහශ්‍රවර්ෂය: | 2 වන සහස්‍රවර්ෂය |
| සියවස්: | 19 වන සියවස – **20 වන සියවස** – 21 වන සියවස |
| දශක: |  1930ගණන්  1940ගණන්  1950ගණන්  – 1960ගණන් –  1970ගණන්  1980ගණන්  1990ගණන්  |
| වසර: | 1964 1965 1966 – **1967** – 1968 1969 1970 |

**ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1967 (MCMLXVII)**
නම් ග්‍රෙගෝරියානු දිනදසුනෙහි a  ඉරිදා වෙතින් ඇරඹෙන සාමාන්‍ය වසරක්, the 1967 වන year of the Common Era (CE) and *Anno Domini* (AD) designations, 2 වන සහස්‍රවර්ෂය තුල 967 වන වසර, 20 වන සියවස තුල 67 වන වසර, සහ 1960ගණන් දශකයෙහි 8 වන වසර .
# ගිනි සංගුණකය

Graphical representation of the Gini coefficient

The graph shows that the Gini coefficient is equal to the area marked *A* divided by the sum of the areas marked *A* and *B*, that is, Gini = *A*/(*A* + *B*). It is also equal to 2*A* and to 1 − 2*B* due to the fact that *A* + *B* = 0.5 (since the axes scale from 0 to 1).
**ගිනි සංගුනකය** (**ඉංග්‍රීසි:**  Gini coefficient,Gini index, Gini ratio) යනු ආර්ථික විද්‍යාත්මක මිනුම් දණ්ඩකි

ආදායම හෝ ධනය බෙදි යන ආකාරය පෙන්වන මිණුම් දණ්ඩකි.
# භූකම්පන විශාලත්ව පරිමාණ

**භූකම්පන විශාලත්ව පරිමාණ** භාවිතා කරන්නේ භූමිකම්පාවක සමස්ත ප්‍රබලතාව හෝ "විශාලත්වය" හෝ විස්තර කිරීමටය. භූමිකම්පාවක් හේතුවෙන් කිසියම් ස්ථානයකදී සිදු කෙරෙන පොළොව සෙලවීම් (කම්පාවන්) වල තීව්‍රතාව හෝ උග්‍රතාව හෝ වර්ගකිරීමට භාවිතා වන්නාවූ භූකම්පන තීව්‍රතා පරිමාණ වෙතින් මෙය වෙන් කොට හඳුනාගත යුතුය. භූකම්පන රේඛනයක සටහන් කෙරෙන භුමිකම්පාවක භූකම්පන තරංගයන්හී මිනුම් අනුසාරයෙන් විශාලත්වයන් සාමාන්‍යයෙන් නිර්ණය කෙරෙයි. භූකම්පන තරංගයන්හී කුමන ලක්ෂණයන් මනින්නේද සහ ඒවා මනින්නේ කෙසේද යන්න අනුව විවිධ විශාලත්ව පරිමාණ පවතියි. භූමිකම්පාවන්හී, ඒ්වායෙහි ගැබ්වී ඇති තොරතුරු සහ විශාලත්වයන් භාවිතාවන්නේ කුමන අරමුණු සඳහාද යන්නෙහි විවිධත්වයන් නිසාවෙන් විවිධ විශාලත්ව පරිමාණ අවශ්‍ය වෙයි.

### ඝූර්ණ විශාලත්ව සහ ශක්ති විශාලත්ව පරිමාණ

ප්‍රධාන ලිපිය: ඝූර්ණ විශාලත්ව පරිමාණය
# කොලරාව

කොලරා රෝගයේ ව්‍යාප්තිය (මෙම රූපයේ ශ්‍රී ලංකාව දක්වා ඇතත් මෑත කාලයේ එහි මෙම රෝගය වාර්තාවී නැත)
කොලරාව යනු Vibrio cholerae නම් බැක්ටීරියාවක් මගින් ඇති කරන බෝවන ‍ආන්ත්‍රික රෝගයකි. මෙය මිනිසුන්ට බෝවන්නේ අපවිත්‍රවු පානීය ජලය හා ආහාර ද්‍රව්‍යයන් පරිභෝජනය මගිනි. කොලරා බැක්ටීරියා සංචිත කොට තබා ගන්නා ප්‍රධාන ස්ථානයක් වන්නේ මිනිස් සිරුර යි. නමුත් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් වන බැක්ටීරියාවන් ජලාශ්‍රිත පරිසර වලද දක්නට ලැබේ. Vibrio cholerae බැක්ටීරියාව ග්‍රෑම් වර්ණකයෙන් වර්ණ නොගැන්වෙන ග්‍රෑම් සෘණ බැක්ටීරියාවකි. මෙමගින් නිශ්පාදනය වන විෂ ද්‍රව්‍ය ආන්ත්‍රික විෂ වර්ගයට අයත්ය. මෙය කුඩා අන්ත්‍රයේ අපිච්චාද පටක මත ක්‍රියාත්මක වී පාචන තත්වය ඇති කරයි. රෝගයේ උච්චතම අවස්ථාවන් වලදී කොලරාව මගින් ඉක්මනින් මරණයත් ළඟා කරදිය හැකිය. නිසි කළට ප්‍රතිකාර නොලැබුණ හොත් රෝග ලක්ෂණයන් ඇතිවී පැයකින් අවරුධිර පීඩනය ඇතිවීම‍ටත් පැය තුනක් ඇතුළතදී මරණය පවා ඇතිවීමටත් පුළුවන. විජලනය වළක්වා ගැනීමේ ප්‍රතිකාර ක්‍රම ‍නොලැබුණ හොත් රෝගය පාචන තත්වයේ සිට කම්පන අවස්ථාවක් දක්වා පැය 4 සිට 12 ක් වු කාලය අතරතුරදී සහ පැය 18 සිට දින කිහිපයක් අතරතුරදී මරණය පවා ළඟා විය හැකිය.

### රෝග ලක්ෂණ

කොලරාව නිසා ඇතිවන පාචනය ක්ෂණිකව ඇතිවන්නක් වන අතර එය කෙතරම් දරුණුදයත් නිසි කලට නිසි ප්‍රතිකාර ක්‍රම ලබා නොදුනහොත් දරුණු විජලන තත්වයක් හෝ මරණය ඇති වෙයි.

සුසෑන් සොන්ටැග් නම් නවකතාකාරියට අනුව අනිකුත් මාරාන්තික රෝගයන්ට වඩා කොලරා රෝගය දරුණු වන්නේ එමගින් අදාල රෝගියා අමානුෂිකත්වයට පත් කරන බැවිනි. පාචනය හා විජලන කෙතරම් දරුණුද යත් ඇය විසින් විග්‍රහ කරන අන්දමට රෝගියකු‍ෙග් මරණයට පෙර ඔහු හෝ ඇය වියලී ගිය විකට රූපයක් බවට පත්වෙයි. අනෙකුත් රෝග ලක්ෂණ වන්නේ සීඝ්‍ර ‍විජලනය , හෘද ස්පන්දන වේගය ඉහල යාම , සම වියලීම , තෙහෙට්ටු ගතිය , බඩ කොරවීම ඔක්කාරය සහ වමනයයි.

### ප්‍රතිකාර ක්‍රම

1992 දී සයරේ හි වෛද්‍ය කණ්ඩායමක් මගින් කොලරා රෝගියකුට ප්‍රතිකාර කරන අන්දම

විජලනය සහ සිරුරේ ඇති ලවණ ද්‍රව්‍ය සීඝ්‍රලෙස ඉවත්ව යාම ‍කොලරා රෝගයේදී සිදුවන බැවින් ඒවා නැවත යථා තත්වයට පත් කිරීම ප්‍රතිකාර ක්‍රම වලදී සිදුවෙයි. විජලනය වලක්වා ගැනීමේ පානිය ද්‍රව්‍යයන් භාවිතය වඩා ලාභදයී කාර්යක්ෂම ආරක්ෂාකාරී සහ අතුරු ප්‍රතිඵල වලින් තොර ප්‍රතිකාර ක්‍රමයකි.

රෝගය උත්සන්න වන ඇතැම් අවස්ථාවලදී ශිරාගත කරන තරලමය ද්‍රව්‍ය මගින් විජලනය වලක්වා ගත හැකිය. ටෙට්‍රාසයිකලීන් නම් ප්‍රතිජීවක ඔ‍ෟධය ඇතැම් අවස්ථාවලදී භාවිතා කෙරුණද ඇතැම් බැක්ටීරියා විශේෂ මේ සඳහා ප්‍රතිරෝධීතාවයක් පෙන්නුම් කරයි. කෝට්‍රයිමොක්සෝල් එරිත්‍රොමයිසීන් , ඩොක්සි සයික්ලීන් , ක්ලෝ‍රැම්ෆිනිකෝල් සහ ෆියුරසොලිඩෝන් මෙහිදී භාවිතාවන අනිකුත් ප්‍රතිජීවකයන් වේ. ෆ්ලුවොරොක්විනොලෝන් වර්ගයට අයත් නොෆ්ලොක්සසීන් නම් ඖෂධයද භාවිතා කරන නමුත් ඒ සඳහා ප්‍රතිරෝධීතාවයන්ද වාර්තා වී ඇත.

ඖෂධයන් ‍බොහෝමයක් සඳහා ප්‍රතිරෝදී වන බැක්ටීරියා විශේෂ ක්ෂණිකව හදුනාගැනීම සඳහා ක්‍රමෝපායන් බිහිවී ඇත. මෙම බැක්ටීරියාව සඳහා ඵලදායි ලෙස භාවිතා කළ හැකි නව ඖෂධ වර්ගද සොයා ගෙන ඇත.

## බාහිර සබැඳි

* "කොලරාව." (සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2010-06-11 at the Wayback Machine) Centers for Disease Control