# ප්‍රංශ භාෂාව

| ප්‍රංශ |
| --- |
| *français* |
| උච්චාරණය | [fʁɑ̃sɛ] ෆ්‍රංසෙ |
| ස්වදේශික වන්නේ | ප්‍රංශය, ලෝක ව්‍යාප්ත |
| ස්වදේශික හසුරුවන්නන් | 80 මිලියන (2015) මිලියන 220ක මුළු කථික සංඛ්‍යාවක් |
| භාෂා පවුල | ඉන්දු-යුරෝපීය
* ඉතාලික
	+ රෝමෑන්ස්
		- බටහිර රෝමෑන්ස්
			* ගෝලෝ-රෝමෑන්ස්
				+ Oïl
					- **ප්‍රංශ**
 |
| ආදි ස්වරූප | ආදි ප්‍රංශ
* මධ්‍ය ප්‍රංශ
 |
| ලේඛන ක්‍රමය | ලතින් (ප්‍රංශ හෝඩිය) ප්‍රංශ බ්‍රේල් |
| Signed forms | Signed French *(français signé)* |
| නිල තත්ත්වය |
| නිල භාෂාව වන ජාතිය |
29 රටක
* බෙල්ජියම
* Benin
* Burkina Faso
* බුරුන්ඩි
* කැමරූන්
* කැනඩාව
* මධ්‍යම අප්‍රිකානු ජනරජය
* Chad
* කොමෝරොස්
* Ivory Coast
* කොංගෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ජනරජය
* Djibouti
* Equatorial Guinea
* ප්‍රංශය
* Gabon
* ගිනියාව
* හයිටි
* ලක්සම්බර්ග්
* මැඩගස්කරය
* මාලි
* මොනාකෝ
* නයිජර්
* කොංගෝ ජනරජය
* රුවන්ඩාව
* සෙනගාලය
* සීෂෙල්ස්
* ස්විට්සර්ලන්තය
* ටෝගෝ
* වනුවාටු
 |
| භාෂා කේත |
| ISO 639-1 | `fr` |
| ISO 639-2 | `fre (B)` `fra (T)` |
| ISO 639-3 | `fra` |
| ග්ලොටෝලොග් | `stan1290` |
| ලින්ග්වාස්ෆියර් | `51-AAA-i` |
|  |

**ප්‍රංශ භාෂාව** [*français(ෆ්‍රංසෙ), la langue française(ලා ලොංග් ෆ්‍රංසෙස්)*] ලතින් භාෂාවෙන් බිඳුණු භාෂා සමූහයෙන් එකකි. එම භාෂාවන් රොමැන්තික භාෂා යැයි ද නම් වෙයි. මෙය ප්‍රංශයේ පළමු භාෂාවයි. එසේම ස්විට්ස්සර්ලන්තයේ රොමැන්ඩි පෙදෙසේ, බෙල්ජියමේ වැලෝනියා සහ බ්‍රසල්ස් හි සහ මොනාකෝ යන යුරෝපා රටවල් වල භාවිතා වෙන්නකි. කැනඩාවේ ඇකේඩියා පළාතේ හා කුවෙබෙක් ප්‍රාන්තයේ ද භාවිතා වන ප්‍රංශ බස ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඊසාන දිග මේන් ප්‍රාන්තයේ පිහිටි ඇකේඩියා පළාත් හි ද පාවිච්චි වෙන්නකි. ඊට අමතර ව ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ලුයිසියානා ප්‍රාන්තයේ ද එරට තුල හයිතිය වැනි ප්‍රංශ කතා කරන සුළු ජාතික ජන සමාජ වල ද භාවිතා වන්නකි.

## යුරෝපය

ප්‍රංශ බස යුරෝපයේ 4වැනියට විශාල ලෙස ව්‍යවහාරිත භාෂාව යි. වාණීජ්‍ය, රාජ්‍ය, සාහිත්‍යමය හා විද්‍යාත්මක කටයුතු සඳහා අන්තර්ජාතික භාෂාවක් ලෙස ඈත අතීතයේ සිට ම යුරෝපය පුරා භාවිතා වී ඇත.

## අංක ක්‍රමය

| සිංහල | ප්‍රංශ | උසුරුවන අයුරු |
| --- | --- | --- |
| එක | un (m)/une (f) | අං (පි)/ඞ්‍යුන් (ගැ) |
| දෙක | deux | ද' |
| තුන | trois | ථුවා |
| හතර | quarte | කැත් |
| පහ | cinq | සැංක් |
| හය | six | සිස් |
| හත | sept | සෙප්ත් |
| අට | huit | උවිත් |
| නවය | neuf | න'ෆ් |
| දහය | dix | දිස් |
| එකොළහ | onze | අං'ස් |
| දොළහ | douze | දූ'ස් |
| දහතුන | treize | ත්‍රී'ස් |
| දහහතර | quatorze | කතෝර්'ස් |
| පහළොව | quinze | කැන්'ස් |
| දහසය | seize | සෙයි'ස් |
| දහහත | dix-sept | දිස්-සෙප්ත් |
| දහඅට | dix-huit | දීස්විත් |
| දහනවය | dix-neuf | දිස්න'ෆ් |
| විස්ස | vingt | වෙං |

## පද

| සිංහල | ප්‍රංශ | ක්‍යූබෙක් ස්වරණය | සංචාරක ස්‍වරණය |
| --- | --- | --- | --- |
| ප්‍රංශ | *Français* (ජනයා) හෝ *français* (බස) | [fʁ̥ãsɛ]  | [fʁ̥ɒ̃sɛ]  |
| ඉංග්‍රීසි | *Anglais* (ජනයා) හෝ *anglais* (බස) | [ãɡlɛ]  | [ɒ̃ɡlɛ]  |
| සිංහල | *Cinghalais* (ජනයා) හෝ *cingalais* (බස) | [sɛ̃ɡalɛ] | [sɛ̃ɡalɛ] |
| ඔව් | *Oui* (*si* නඤ්ඤර්ථයේ වාක්‍යයකට හෝ පැනයකට පිළිතුරු දීමේ දී) | [wi]  | [wi]  |
| නැහැ | *Non* | [nɔ̃]  | [nõ]  |
| ආයුබෝවන්! | *Bonjour !* (විධිමත්) හෝ *Salut !* (අවිධිමත්) හෝ "Allô" (ක්‍යූබෙක් ප්‍රංශ හෝ දුරකතන සංවාදයක දී) | [bõʒuːʁ] | [bõʒuʁ]  |
| සුබ සැඳෑවක්! | *Bonsoir !* | [bõswɑːʁ] | [bõswaʁ]  |
| සුබ රාත්‍රියක්! | *Bonne nuit !* | [bɔn nɥi] | [bʌn nɥi]  |
| සුබගමන්! | *Au revoir !* | [ɔʁvwɑːʁ]  | [oʁ(ø)vwaʁ]  |
| සුබ දවසක්! | *Bonne journée !* | [bɔn ʒuʁne]  | [bʌn ʒuʁne]  |
| කරුණාකර | *S’il vous plaît* (විධිමත්) හෝ *S’il te plaît* (අවිධිමත්) | [sɪl vu plɛ]  | [sil vu plɛ]  |
| ස්තුතියි | *Merci* | [mɛʁsi] | [mɛʁ̥si]  |
| සුළු දෙයක් | *De rien* හෝ *Ce n’est rien* (අවිධිමත්) ("it is nothing") හෝ *Je vous en prie* (විධිමත්) හෝ *Je t’en prie* (අවිධිමත්) හෝ *Bienvenue* (ක්‍යූබෙක්) | [də ʁjẽ] | [dœ ʁjæ̃]  |
| සමාවන්න | *Pardon* හෝ *Désolé* හෝ *Je suis désolé* (පිරිමි) / *Je suis désolée* (කාන්තා) හෝ *Excuse-moi* (අවිධිමත්) / *Excusez-moi* (විධිමත්) / "Je regrette" | [paʁdɒ̃]  / [dezɔle]  | [paʁdõ]  / [dezɔle]  |
| කවුරු ද? | *Qui ?* | [ki]  | [ki]  |
| කුමක් ද? | *Quoi ?* හෝ *Pardon ?* | [kwa] | [kwa]  |
| කෙදින ද? | *Quand ?* | [kæ̃]  | [kɒ̃]  |
| කොහේ ද? | *Où ?* | [u] | [u]  |
| කිම ද? | *Pourquoi ?* | [puʁ̥kwa]  | [puʁ̥kwa]  |
| ඔබේ නම කුමක් ද? | *Comment vous appelez-vous ?* (විධිමත්) හෝ *Comment t’appelles-tu ?* (අවිධිමත්) | [kɔmã vu z‿aple vu], [kɔmã t‿apɛl t͡sy] | [kɔmɒ̃ vu z‿aple vu] , [kɔmɒ̃ t‿apɛl t͡sy]  |
| මගේ නම... | *Je m'appelle...* |  | [ʒø mapɛl]  |
| කොයික ද? | *Quel/Quels(pl.)/Quelle(fem.)* | [kɛl] | [kɛl] |
| මක් නිසා ද යත් | *Parce que* / *Car* | [paʁ̥skœ]  | [paʁ̥s(ø)kø]  |
| හේතුවෙන් | *À cause de* | [a kou̯z dœ] | [a koz dø]  |
| එබැවින්, | *Donc* | [dõːk] | [dõk]  |
| බාගදා | *Peut-être* | [pœt‿aɪ̯tʀ̥]  | [pøt‿ɛtʁ̥]  |
| කොහොම ද? | *Comment ?* | [kɔmã] | [kɔmɒ̃]  |
| කීය ද? | *Combien ?* | [kõbjẽ] | [kõbjæ̃]  |
| මට නො වැටහේ. | *Je ne comprends pas.* | [ʒœ nœ kõpʁ̥ã pɔ]  | [ʒø nø kõpʁ̥ɒ̃ pa]  |
| ඔව්, මට වැටහේ. | *Oui, je comprends.* | [wi ʒœ kõpʁ̥ã]  | [wi ʒø kõpʁ̥ɒ̃]  |
| මම එකඟ වෙමි | *Je suis d’accord.* | [ʒə sɥi dakɑɔ̯ʁ] | [ʒø sɥi dakɔʁ] |
| උදවු! | *Au secours ! (à l’aide !)* | [o skuːʁ]  | [o søkuːʁ]  |
| ...කීයට ද? | *À quelle heure...?* | [a kɛl aœ̯ʁ] | [a kɛl œʁ] |
| අද | *Aujourd'hui* | [oʒuʁd͡zɥi] | [oʒuʁdɥi] |
| මට උදවු කරන්න පුළුවන් ද, කරුණාකර? | *Pouvez-vous m’aider s’il vous plaît ?* / *Pourriez-vous m’aider s’il vous plaît ?* (විධිමත්) හෝ *Peux-tu m’aider s’il te plaît ?* / *Pourrais-tu m’aider s’il te plaît* (අවිධිමත්) | [puve vu mɛːde sɪl vu plɛ] | [puve vu mede sil vu plɛ] |
| වැසිකිළි කොහේ ද? | *Où sont les toilettes ?* | [u sõ le twalɛt] | [u sõ le twalɛt]  |
| ඔබ ඉංග්‍රීසි කතා කරනවා ද? | *Parlez-vous (l')anglais ? / Est-ce que vous parlez (l')anglais ?* | [ɛs kœ vu paʁle lãɡlɛ]  | [paʁle vu ɒ̃ɡlɛ]  |
| මම ප්‍රංශ කතා නො කරමි. | *Je ne parle pas français.* | [ʒœ nœ paʁl pɔ fʁãsɛ] | [ʒø nø paʁl pa fʁɒ̃sɛ] |
| නො දනිමි. | *Je sais pas.* (syntax mistake and over-familiar) *Je ne sais pas.* *Je ne sais.* (විධිමත්, දුලබ) | [ʒœ se pɔ]  [ʒœ n(œ) se pɔ] [ʒœ n(œ) se] | [ʒø sɛ pa] [ʒø n(ø) sɛ pa] [ʒø n(ø) sɛ] |
| මම දනිමි. | *Je sais.* | [ʒœ se] | [ʒø sɛ] |
| මට තිබහ යි. | *J’ai soif.* (literally, "I have thirst") | [ʒe swaf] | [ʒe swaf] |
| මට බඩගිනි යි. | *J’ai faim.* (literally, "I have hunger") | [ʒe fẽ] | [ʒɛ fæ̃] |
| ඔබට කෙසේ ද? | *Comment allez-vous ?* (විධිමත්) හෝ *Ça va ?* / *Comment ça va ?* (අවිධිමත්) | [kɔmã t‿ale vu] | [kɔmɒ̃ t‿ale vu] |
| මම (ඉතා ම) හොඳින්. | *Je vais (très) bien* (විධිමත්) හෝ *Ça va (très) bien.* / *Tout va (très) bien* (අවිධිමත්) | [ʒœ vɛ (tʁɛ) bjẽ] | [ʒø vɛ (tʁɛ) bjæ̃] |
| මම හොඳින් නො වේ. / Things are (very) bad / Everything is (very) bad | *Je vais (très) mal* (විධිමත්) හෝ *Ça va (très) mal* / *Tout va (très) mal* (අවිධිමත්) | [ʒœ vɛ (tʁɛ) mal] | [ʒø vɛ (tʁɛ) mal] |
| මට ප්‍රශ්නයක් නැහැ. | *Assez bien* හෝ *Ça va comme ci, comme ça* නැත්නම් *Ça va.*. (සමහර විට: « Couci, couça. », අවිධිමත්: "bof") i.e. « Comme ci, comme ça. ») | [ase bjẽ] | [ase bjæ̃] |
| හොඳින් සිටිමි. | *Ça va bien.* | [sa vɔ bjẽ] | [sa va bjæ̃] |
| (How) may I help you? / Do you need help? / We need help! | *(Comment) puis-je vous aider ? Avez-vous besoin d'aide ? Nous avons besoin d'aide !* | [(kɔmã) pɥiʒ vu z‿ɛːde] | [(kɔmɑ̃) pɥiʒ vu z‿ede] |