Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# වර්ගීකරණය (ජීව විද්‍යාව)

ජීව විද්‍යාවෙහි , **වර්ගීකරණය** යනු, ජීව විද්‍යාත්මක ජීවීන් සමූහයන් අතර පොදුවේ පවතින ගුණාංග මත පදනම්ව, ඒවා නම් කිරීමෙහි, අර්ථ දැක්වීමෙහි (සීමා කිරීම) සහ වර්ගීකරණය කිරීමෙහි විද්‍යාව වෙයි.

## අමතර අවධානයට

* Automated species identification
* Bacterial taxonomy
* Cluster analysis
* Consortium for the Barcode of Life
* Consortium of European Taxonomic Facilities
* Genetypes
* Glossary of scientific naming
* Identification (biology)
* *Incertae sedis*
* Open Tree of Life
* Parataxonomy
* Phenogram
* Set theory
* Taxonomy (general)
* Virus classification

## සටහන්

## මූලාශ්‍ර

## භාහිර සබැඳි

* What is taxonomy? at the *Natural History Museum London*
* Taxonomy at NCBI the *National Center for Biotechnology Information*
* Taxonomy at UniProt the *Universal Protein Resource*
* ITIS the *Integrated Taxonomic Information System*
* CETaF the *Consortium of European Taxonomic Facilities*
* Wikispecies *free species directory*
* Biological classification. සංරක්ෂණය කළ පිටපත 13 අගෝස්තු 2020 at the Wayback Machine
# Embryophyte

| Land plants කාලීන ව්‍යාප්තිය: (Spores from Dapingian (early Middle Ordovician)) |
| --- |
| MossAngiospermFernHornwortGymnospermLycophyte |
| විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය  |
| රාජධානිය: | Plantae |
| *ක්ලේඩය*: | Streptophyta |
| *ක්ලේඩය*: | Embryophytes Engler, 1892 |
| Divisions |
| * **Non-vascular land plants (bryophytes)**
	+ Marchantiophyta – liverworts
	+ Bryophyta – mosses
	+ Anthocerotophyta – hornworts
	+ †Horneophytopsida
* **Vascular plants (tracheophytes)**
	+ †Rhyniophyta – rhyniophytes
	+ †Zosterophyllophyta – zosterophylls
	+ Lycopodiophyta – clubmosses
	+ †Trimerophytophyta – trimerophytes
	+ Polypodiophyta – ferns and horsetails
	+ **Seed plants (spermatophytes)**
		- †Pteridospermatophyta – seed ferns
		- Pinophyta – conifers
		- Cycadophyta – cycads
		- Ginkgophyta – ginkgo
		- Gnetophyta – gnetae
		- Magnoliophyta – flowering plants

---

Traditional groups:
* Bryophyta\*
* Pteridophyta\*
* Gymnospermae\*
* Angiospermae
 |
| පර්යාය නාම |
| * Cormophyta Endlicher, 1836
* Phyta Barkley, 1939
* Cormobionta Rothmaler, 1948
* Euplanta Barkley, 1949
* Telomobionta Takhtajan, 1964
* Embryobionta Cronquist et al. 1966
* Metaphyta Whittaker, 1969
* Plantae Margulis, 1971
 |

**Embryophyta**, යනු ශාක වර්ගීකරණයෙහි දී භාවිතාවන පදයකි.

## මූලාශ්‍ර
# සනාල ශාක

| සනාල ශාක කාලීන ව්‍යාප්තිය:  |
| --- |
|  |
| Lemon basil, a seed-bearing plant |
| විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය  |
| රාජධානිය: | Plantae |
| *ක්ලේඩය*: | Embryophytes |
| *ක්ලේඩය*: | Polysporangiophytes |
| *ක්ලේඩය*: | Tracheophytes Sinnott, 1935 ex Cavalier-Smith, 1998 |
| **Divisions** † Extinct |
| * Non-seed-bearing plants
	+ †*Cooksonia*
	+ †Rhyniophyta
	+ †Zosterophyllophyta
	+ Lycopodiophyta
	+ †Trimerophytophyta
	+ Polypodiophyta
	+ †Progymnospermophyta
* Superdivision Spermatophyta
	+ †Pteridospermatophyta
	+ Pinophyta
	+ Cycadophyta
	+ Ginkgophyta
	+ Gnetophyta
	+ Magnoliophyta (angiosperms)
	+ †Bennettitales
 |

**සනාල ශාක** (**ඉංග්‍රීසි:**  Vascular plants) යනු ශාක වර්ගීකරණයේ දී භාවිතාවන පදයකි.

## ආශ්‍රිත

* Fern allies
* Bryophytes
* Non-vascular plant
* Pteridophyte

## මූලාශ්‍ර

## භාහිර සබැඳි

* “Higher plants” or “vascular plants”?
# Spermatophyte

| Seed plants කාලීන ව්‍යාප්තිය:  |
| --- |
|  |
| Scots pine, *Pinus sylvestris*, a member of the Pinophyta |
|  |
| Sycamore maple, *Acer pseudoplatanus*, a member of the Eudicots |
| විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය  |
| රාජධානිය: | Plantae |
| *ක්ලේඩය*: | Tracheophytes |
| *ක්ලේඩය*: | Spermatophytes |
| **Divisions** |
| * Gymnospermae
	+ Cycadophyta
	+ Ginkgophyta
	+ Pinophyta
	+ Gnetophyta
	+ Bennettitales†
* Angiospermae
* Pteridospermatophyta†
 |
| පර්යාය නාම |
| * Phanerogamae
* Phaenogamae
 |

**spermatophytes**, (**ඉංග්‍රීසි:**  spermatophytes) ශාක වර්ගීකරණයේ දී භාවිතාවන පදයකි.

## මූලාශ්‍ර
# සපුෂ්ප ශාක

| Flowering plant කාලීන ව්‍යාප්තිය: Late Valanginian – present,  |
| --- |
|  |
| Diversity of angiosperms |
| විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය  |
| රාජධානිය: | Plantae |
| *ක්ලේඩය*: | Tracheophytes |
| *ක්ලේඩය*: | Spermatophytes |
| ක්ලේඩය: | Angiosperms |
| Groups (APG IV) |
|
Basal angiosperms
* Amborellales
* Nymphaeales
* Austrobaileyales

Core angiosperms
* Clades
	+ magnoliids
	+ monocots
	+ eudicots
* Orders
	+ Chloranthales
	+ Ceratophyllales
 |
| පර්යාය නාම |
| * Anthophyta Cronquist
* Angiospermae Lindl.
* Magnoliophyta Cronquist, Takht. & W.Zimm.
* Magnolicae Takht.
 |

**සපුෂ්ප ශාක**, also known as angiosperms, Angiospermae,Magnoliophyta, or, more colloquially, flowers, are the most diverse group of land plants, with 64 orders, 416 families, approximately 13,000 known genera and 300,000 known species.

## සටහන්

## මූලාශ්‍ර

## භාහිර සබැඳි

* සපුෂ්ප ශාක හා සබැඳි මාධ්‍ය විකිමාධ්‍ය කොමන්ස් හි ඇත
* Magnoliophyta හා අදාළ දත්ත විකිවිශේෂ තුළ
* Magnoliophyta at Wikibooks
# ඒක බීජ පත්‍රී ශාක

| Monocotyledons කාලීන ව්‍යාප්තිය:  |
| --- |
|  |
| Diversity of monocots which includes wheat (*Triticum*), taro (*Colocasia esculenta*), date palm, (*Phoenix dactylifera*), *Zostera marina*, lily (*Lilium*), *Pandanus heterocarpus*, and ginger (*Zingiber officinale*) |
| විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය  |
| රාජධානිය: | Plantae |
| *ක්ලේඩය*: | Tracheophytes |
| ක්ලේඩය: | Angiosperms |
| *ක්ලේඩය*: | Monocots |
| Type genus |
| *Lilium* L. |
| Orders |
| * alismatid monocots

* Acorales
* Alismatales

* lilioid monocots

* Asparagales
* Dioscoreales
* Liliales
* Pandanales
* Petrosaviales

* commelinid monocots

* Arecales
* Commelinales
* Poales
* Zingiberales
 |
| පර්යාය නාම |
| * Alternifoliae Bessey
* Endogenae DC.
* Lilianae Takht.
* Liliatae  Cronquist, Takht. & W.Zimm.
* Liliidae Takht.
* Liliopsida Batsch
* Monocotyleae Eichler
* Monocotyledonae E.Morren ex Mez
* Monocotyledones
 |

බීජවල බීජපත්‍ර එකක් පමණක් දැකිය හැකි ශාක **ඒකබීජ පත්‍රී ශාක** ලෙස හදුන්වනු ලබයි. මේ සදහා උදාහරණ වශයෙන් පොල්, තල්, පුවක් වැනි ශාකයන් දැක්විය හැකිය. මේ ශාකයන්ගේ දැකිය හැකි විශේෂ ලක්ෂණ කිහිපයක් ඇත. එනම්,

* තන්තු මූල පද්ධතියක් තිබීම
* බීජයේ පියළි එකක් පමණක් තිබීම
* කද අතු වලට නොබෙදීම
* ත්‍රී අංකික පුෂ්ප තිබීම
* කළේ පහළ සිට ඉහළට යන තුරුම එකම සමාන තත්වයෙන් පැවතීම
* පත්‍රවල සමාන්තර නාරටි දක්නට තිබීම

## සටහන්

## මූලාශ්‍ර
# දක්ෂිණ අප්‍රිකාව

දක්ෂිණ අප්‍රිකාව (එජා උපප්‍රදේශය)
  භූගෝලීය, ඉහත ප්‍රදේශයද ඇතුළුව
  දක්ෂිණ අප්‍රිකානු සංවර්ධන ප්‍රජාව (SADC)
**දක්ෂිණ අප්‍රිකාව** යනු අප්‍රිකානු මහාද්වීපයෙහි දකුණුම දිග ප්‍රදේශය වන අතර, භූගෝල විද්‍යාව හෝ භූදේශපාලනය අනුව වෙනස් ලෙසින් අර්ථදැක්වන එහි, රටවල් කිහිපයක් අඩංගු වෙයි.

*දක්ෂිණ අප්‍රිකාව* යන පදයට සාමාන්‍යයෙන් අඩංගු වන්නේ ඇන්ගෝලාව, බොට්ස්වානා, ලෙසොතෝව, මලාවි, මොසැම්බික්, නැමිබියාව, දකුණු අප්‍රිකාව, ස්වාසිලන්තය, සැම්බියාව, සහ සිම්බාබ්වේ වෙති.
# විකිවිශේෂ

විකිවිශේෂ|  |
| විදහන්නScreenshot
Screenshot of species.wikimedia.org home page on 3 May 2011 |
| අඩවියේ ප්‍රභේදය | Species directory |
| හිමිකරු | Wikimedia Foundation |
| නිර්මාණකරු(වෝ) | Benedikt Mandl (proposed project in 2004); Jimmy Wales and the Wikimedia community |
| වෙබ් ලිපිනය | species.wikimedia.org/ |
| වාණිජ | No |
| ලියාපදිංචිය | Optional |
| දියත් කළ දිනය | 2004 |

**විකිවිශේෂ** (**ඉංග්‍රීසි:**  Wikispecies) යනු, විකිමාධ්‍ය පදනම සත්කාරත්ත්වය දක්වන මාර්ග ගත විකි ව්‍යාපෘතියක් වෙයි.

## අමතර අවධානයට

* All Species Foundation
* Catalogue of Life
* Encyclopedia of Life
* Tree of Life Web Project
* List of online encyclopedias
* The Plant List

## මූලාශ්‍ර

## භාහිර සබැඳි

* නිල වෙබ් අඩවිය
* Species Community Portal
* The Wikispecies Charter, written by Wales.
# විකිඩේටා

Wikidata|  |
| Main page of Wikidata |
| අඩවියේ ප්‍රභේදය | * Knowledge base
* Wiki
 |
| භාෂා | Multilingual |
| හිමිකරු | Wikimedia Foundation |
| නිර්මාණකරු(වෝ) | Wikimedia community |
| වෙබ් ලිපිනය | www.wikidata.org |
| වාණිජ | No |
| ලියාපදිංචිය | Optional |
| අමතර තොරතුරු |
| ඇලෙක්සා ශ්‍රේණිය |  18,383 (May 2016)  |

'*විකිදත්ත* (**ඉංග්‍රීසි:**  Wikidata), යනු විකිමීඩියා පදනම මගින් පවත්වාගෙන යනු ලබන knowledge base එකකි.

* Official website
* නිල ට්විටර් ගිණුම
* meta:Wikidata – coordination page for the project at Meta-Wiki
* Demo system – lets the user try out the current development status
* Wikidata-l – Discussion list for the Wikidata project
* Wikidata-bugs – Bug reporting list for the Wikidata project
# මල්වගාව

සමහර විවිධත්වයන් පෙන්නුම් කරන මල් පැළ අලෙවි කරන හරිතාගාරයක්
ගෙවතු සඳහා සහ මල් ව්‍යාපාර සඳහා මල් පැළ සහ විසිතුරු පැළ වගා කිරීම සලකන විට මල් වගාව,හෝ මල් පැළ සිටුවීම යනු උද්‍යාන විද්‍යාවෙහි එන එක් පුහුණු කිරිමකි. අපේක්ෂිත ලක්ෂණ සහිත ශාක බිහිකිරීම හරහා අලුත් වර්ගයේ පැළෑටි වර්ධනය කිරීම මල් වගා කරුවන්ගේ ප්‍රධාන ජීවනෝපයකි.

පැළ තවාන්වල,ගෘහ පැළෑටිවල,මල් වතු සහ පෝච්චි පැළ ඇතුළු මල් වගාවන්හි අලුතින් වැවුණු අතු සහ මල් කප්පාදු කරනු ලැබේ.තවාන් ලෙස වගා කරන විට සාමාන්‍යයෙන් මල් පැළ වගා කරනු ලැබේ. තවාන් සහ ගෙවතු වගාව සඳහා කුඩා මල් පැළ(වාර්ෂික සහ බහු වාර්ෂික ) සහ එලවළු පැල භාවිතා කරනු ලැබේ. ඒවා ඇහුරුම් කුටිවල(තලා හෝ තට්ටු තුල ),පෝච්චි තුල,හෝ එල්ලෙන කූඩ වල පාලිත පාරසරික තත්වයන් යටතේ වගා කරන අතර ගෙවතු වලට සහ භූදර්ශන සඳහා විශාල වශයෙන් අලෙවි කරනු ලැබේ.  *Pelargonium* ("මල් ගස් වර්ගයක්"), *Impatiens* ("කාර්යබහුල lizzies"), සහ *Petunia* විශාල වශයෙන් අලෙවි වන තවාන් පැළ වේ. *Chrysanthemum* වල බොහෝ cultivars එක්සත් ජනපදයෙහි ප්‍රධාන බහුවාර්ෂික වතු වගා බෝගය වේ.

මල් පැළ විශාල වශයෙන් පෝච්චි තුල ගෘහස්ත භාවිතය සඳහා අලෙවි කරනු ලැබේ.පොයින්සෙටියා,ඕකිඩ්,කපුරු සහ ප්‍රධාන මල් පැළ වේ.පත්‍ර පැළෑටිද පෝච්චි තුල සහ finished florist azaleas එල්ලෙන කූඩ වල ආපනශාලා තුල අතුළු ගෘහස්ත සහ කාර්යාලවල,භෝජනාගාර තුල විශාල දර්ශන අතුළු එලිමහන් භවිතය සඳහා අලෙවි කරනු ලැබේ.

කැපූ මල් සාමාන්‍යයෙන් මිටි හෝ කොළ සමග පොකුරු ලෙස අලෙවි කරයි.විශේෂයෙන් කැපූ මල් නිෂ්පාදන කැපූ මල් කර්මාන්ත ලෙස හඳුන්වනු ලබයි.ප්‍රශස්ත මල් අස්වැන්නක් සඳහා පැළ අතර පරතරය,පුහුණුව සහ ශාක බද්ධය වැනි මල් වගාවේ භාවිත වන විශේෂ ලක්ෂණ මල් සහ අතු වැවිම සඳහා යොදා ගන්නා අතර පසු අස්වනු සඳහා රසායනික ප්‍රතිකාර,පැළ ගබඩා කිරීම සහ අසුරුම් කිරිම යන පසු අස්වනු ප්‍රතිකාර යොදා ගැනේ.

## මූලාශ්‍ර

* Floriculture researchers test pink poinsettias | CALS News Center Floriculture researchers test pink poinsettias | News from the College of Agriculture and Life Sciences
* Floriculture, Nursery - Rural Migration News | Migration Dialogue
* "Floriculture News" (PDF). *No. 64*. The Department of Agriculture, Western Australia. May 2005. සම්ප්‍රවේශය September 17, 2012. මල් වගාවේ උදාහරණයක්: පතොක් රෝපණය

## මේවාද බලන්න

* USDA - National Agricultural Statistics Service Floriculture Crops
* University of Florida
* California Cut Flower Commission සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2010-05-13 at the Wayback Machine
* University of Minnesota Florifacts සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2023-05-29 at the Wayback Machine
* North Carolina State University Floriculture Information Center සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2016-11-27 at the Wayback Machine

## බාහිර සබැදි

* Open Directory Project: Cut Flowers and Greens Growers