# චිත‍්‍රපට වර්ගීකරණය

Western films are those "set in the American West that embod[y] the spirit, the struggle and the demise of the new frontier". සේයාරුව: Clint Eastwood in the Spaghetti Western film *A Fistful of Dollars* (1964).
කථාව, ආකෘතිය, තාක්‍ෂණික වැඩකටයුතු, රූපගත කරන ප්‍රදේශය ආදිය අනුව චිත්‍රපට වර්ගීකරණය සිදුකරනු ලබයි.

## චිත්‍රපටයේ භාවිතා කරන ප්‍රදේශය, ස්ථානය, පසුතලය අනුව කරනු ලබන වර්ගීකරණයන් මෙසේ දැක්විය හැක.

* **අපරාධමය** - මෙහිදී අපරාධ සිදුවන ස්ථාන, ඒවාට එරෙහිව ක්‍රියාත්මක වන ආයතන, ප්‍රදේශ ස්ථාන භාවිතා කෙරේ.
* **පෙරදිග** - මෙහි චිත්‍රපටයේ සම්පුර්ණ කථාව පෙරදිග රටවලට අයත් ඒවාය.
* **අධියාථාර්ථවාදී** - මෙහිදී භාවිතා වනුයේ යථාර්ථයට ඔබ්බෙන් පිහිටි පසුතලයන්ය.
* **අඳුරු සිනමාව** - ප්‍රංශයේ බිහිවූ මෙය පසුව හොලිවුඩයට ව්‍යාප්ත විය.
* **ඓතිහාසිකමය** - ඓතිහාසිකමය කථා නිරූපණය කිරිම සඳහා මෙහිදී ඊට අනුරුප පසුතලයක් නිර්මාණය කරයි.
* **සංගීතය පිළිබඳ** - මෙම චිත්‍රපටවල සංගීතඥයින්ගේ චරිතාපදානයන්, සංගීත උපකරණ ආදිය පිළිබඳ කරුණු අඩංගු වේ.
* **බන්ධනාගාර** - මෙම චිත්‍රපටවල ප්‍රධාන චරිතය හෝ සුළු චරිත සමාජ විරෝධි පුද්ගලයින් වන අතර, එම නිසා ඔවුන්ගේ ජිවීතයෙන් කොටසක් බන්ධනාගාර තුළ ජීවත්වේ. මේ සඳහා බන්ධනාගාර පසුතල නිර්මාණය කළ යුතුවෙයි.
* **විද්‍යා ප්‍රබන්ධ** - විද්‍යාව සහ තාක්‍ෂණය පිළිබඳ විවිධ ප්‍රබන්ධයන් මෙයට ඇතුළත් වෙයි.
* **ක්‍රිඩාමය** - ක්‍රීඩා භුමි, ක්‍රීඩාගාර ආදිය චිත්‍රපටයේ ක්‍රීඩාමය ස්වරූපය ඉස්මතු කරලීම සඳහා භාවිතා කෙරෙයි.
* **රහස්පරීක්‍ෂක** - අපරාධයන්ට සම්බන්ධ රහස් සොයායන වීර චරිත ආශ්‍රයෙන් මෙම චරිත ගොඩනගා ඇති අතර ඒ සඳහා සුදුසු පසුතලයක් නිර්මාණය කෙරේ.
* **යුධමය** - මෙහිදී යුධමය වාතාවරණයට අනූරූප ප්‍රදේශ, පසුතල තෝරා ගැනේ.
* **අපරදිග** - අපරදිග රටවල ශිෂ්ඨාචාරය ඉස්මතු වන ලෙස ප්‍රදේශ භාවිතා කරයි.

## චිත්‍රපට ඒවායේ භාවිතා වන ක්‍රියා විධික්‍රම අනුව පහත පරිදි වර්ග කරයි.

* **ක්‍රියාදාම** - මෙම චිත්‍රපට ‘සුදු‘,‘කළු’ පැතලි වර්ණ භාවිතා වන හොඳ සහ නරක පිළිබඳ ආදර්ශාත්මක කථා ඇතුළත් ඒවාය.
* **වීර ක්‍රියා** - ත්‍රාසය, භිතිය ඇතුළත් චිත්‍රපටයන්ය.
* **හාස්‍යෝත්පාදක** - සිනහව උපදවා ප්‍රේක්‍ෂකයා රසවත් කිරීම සඳහා නිපදවෙයි.
* **කලාත්මක** - ජීවිතය පිළිබඳ ගැඹුරු අර්ථ සම්පාදනය සඳහා මෙම චිත්‍රපට නිපදවේ.
* **භීතිය මුසු** - ප්‍රේක්‍ෂකයා භීතියට පත්කොට රස නිෂ්පත්තිය සඳහා මෙම චිත‍්‍රපට නිපදවේ.
* **විශ්මිත** - කථාවේ අවසාන වන තෙක් ප්‍රේක්‍ෂකයා ගෙන් කථා සන්දර්භය සඟවා තබාගන්න චිත්‍රපට වේ.
* **ආදර** - ආදරය, ප්‍රේමය පිළිබඳ කතාවන්ය.
* **ත්‍රාසය සපිරි** - මෙහිදි චිත්‍රපටය පුරා ප්‍රේක්‍ෂකයා ත්‍රාසයෙන් කුල්මත් කරවයි.

## චිත්‍රපටයේ ආකෘතිය අනුව චිත්‍රපට පහත සඳහන් ආකාරයට වර්ග කෙරේ.

* **සජීවී** - නළු නිළියන් යොදා ඔවුන්ගේ සජීවී රංගනය හරහා චිත්‍රපටය ධාවනය වේ.
* **සජීවීකරණය කළ** - පරිගණක ආශ්‍රයෙන් ද්විමාන හෝ ත්‍රිමාණ සජීවීකරණ රූප නිර්මාණය කර චිත්‍රපට ඇතුළත් කෙරේ.
* **චරිතාපදාන** - ඉතිහාසය තුළ ජීවත් වූ සත්‍ය චරිත ආශ්‍රයෙන් නිපදවූ චිත්‍රපටය.
* **වාර්තාමය** - සමාජයේ සත්‍ය සිදුවීමක් ඒ ආකාරයෙන්ම රූගත කිරීම මෙහිදී සිදුවේ.
* **සංගීතමය** - මෙහි චිත්‍රපටය තුළ ගීත අඩංගු අතර සමහර අවස්ථා වලදී චරිත විසින්ද ගීත ගායනය කෙරේ.

## මෙම වර්ග වලට අමතරව ඉලක්කගත ප්‍රේක්‍ෂක වර්ගය අනුවද චිත්‍රපට වර්ග කළ හැක. ඒවා මෙසේය.

* **ළමා චිත්‍රපට** - ප්‍රමුඛ ලෙස ළමුන් කේන්ද්‍රකරගත් චිත්‍රපට වේ.
* **පවුලේ චිත්‍රපට** - සියළු වයස් කාණ්ඩයන් කේන්ද්‍රකරගත් චිත්‍රපට වේ.
* **වැඩිහිටි චිත්‍රපට** - වැඩිහිටියන් සඳහා පමණක්ම වෙන්වූ චිත්‍රපට මේ ගණයේ ලා සලකයි. ඒවායේ බිහිසුණු , ප්‍රචණ්ඩ ජවනිකා මෙන්ම ලිංගික ජවනිකාද අඩංගු වේ.

## අමතර අවධානයට

* Film
* Genre fiction
* Genres
* Glossary of motion picture terms
* List of genres
* Literary genre
* Music genre
* Video game genre

## මූලාශ්‍ර

## භාහිර සබැඳි

* Genres of film at the Internet Movie Database (ඉංග්‍රීසි බසින්)
* Genres and Themes, BFI screenonline (ඉංග්‍රීසි බසින්)
* Finding Books on Film Genres, Styles and Categories, Yale University Library (ඉංග්‍රීසි බසින්)
* "A Semantic/Syntactic Approach to Film Genre", by Rick Altman SCRIBD academia.edu (PDF)JSTOR 1225093 (ඉංග්‍රීසි බසින්)
* "Review: Film/Genre by Rick Altman", by Leger Grindon. JSTOR 1213754. (ඉංග්‍රීසි බසින්)