Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ව්‍යාඝ්‍රයා

| ව්‍යාඝ්‍රයා |
| --- |
|  |
| A Bengal Tiger (*P. tigris tigris*) in India's Ranthambhore National Park. |
| සංරක්ෂණ තත්ත්වය |
|  අන්තරායට ලක් වූ  (IUCN 3.1) |
| විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය |
| රාජධානිය: | අනිමාලියා |
| Phylum: | කෝඩේටා |
| වර්ගය: | මමාලියා |
| ගෝත්‍රය: | කානිවෝරා |
| කුලය: | ෆෙලිඩේ |
| ගණය: | '**පැන්තරා'** |
| විශේෂය: | ''පැ. ටයිග්‍රීස් '' |
| ද්වීපද නාමය |
| පැන්තරා ටයිග්‍රීස්  (Linnaeus, 1758) |
| Subspecies |
| *P. t. tigris*
*P. t. corbetti*
*P. t. jacksoni*
*P. t. sumatrae*
*P. t. altaica*
*P. t. amoyensis*
†*P. t. virgata*
†*P. t. balica*
†*P. t. sondaica* |
|  |
| Historical distribution of tigers (pale yellow) and 2006 (green). |
| පර්යාය නාම |
| * *Felis tigris*  Linnaeus, 1758
* *Tigris striatus*  Severtzov, 1858
* *Tigris regalis*  Gray, 1867
 |

**ව්‍යාඝ්‍රයා** (Panthera tigris) යනු බළල් පවුලේ ශරීර ප්‍රමාණයෙන් විශාල සාමාජිකයෙකි. ආසියාවට ආවේණික වන අතර *පැන්තේරා* ගණයට අයත් වෙයි. විශාල හිස සහ පාද, ශක්තිමත් මස්පිඩු සහිත ශරීරය, දිගු වලිගය, බොහෝ දුරට සිරස් කළු පැහැ ඉරිවලින් ගැවසීගත් තැඹිලි පැහැ ලෝම හඳුනාගැනීම සඳහා වන ලක්ෂණ වෙයි.

## අමතර අවධානයට

* බළල් පවුලේ ප්‍රමාණයෙන් විශාල සාමාජික ලැයිස්තුව
* ජාත්‍යන්තර ව්‍යාඝ්‍ර දිනය
* ව්‍යාඝ්‍ර පංසල

## මූලාශ්‍ර

## බාහිර සබැඳි

* විකිකියමන් තුළ Tigers හා සබැඳි කියමන් පවතියි
* විකිචාරිකා තුළ Tigers සංචාරක මාර්ගෝපදේශනය
* "Tiger *Panthera tigris*". IUCN/SSC Cat Specialist Group. 12 November 2014 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්‍රවේශය 16 December 2014.
# ලිංගික සහකරුවන් තෝරාගැනීම

සහකාරියක් දිනා ගැනිමට වෙර දරන මොණරෙක්.
චාල්ස් ඩාවින් ප්‍රකාශ කරන අන්දමට විවිධ සත්ත්ව ප්‍රභේදයන් සහකරුවන් තෝරාගැනීම සදහා යොදාගත් ක්‍රමෝපායයන් ක්‍රමිකව වෙනස් විය. ඩාවින් අර්ථ දක්වන ආකාරයට සහකරුවෙකු තෝරාගැනීමේ දී බොහෝ විට එකම වර්ගයේ පිරිමි සතුන් ගැහැණු සතුන් අයිති කර ගැනීම සදහා සටන් කරයි. මෙහි දී ප්‍රථමයෙන් එකම වර්ගයේ පිරිමි සතුන් සහකාරියක් තෝරා ගැනීම සහ අවසානයේදි ගැහැණු සත්ත්වයා සහ පිරිමි සත්ත්වයා අතර ඇතිවන හැගිමෙනි ඝට්ඨනය ලෙස කොටස් වශයෙන් මෙය දැක්විය හැකිය. පිරිමි සත්වයෙකු තවත් පිරිමි සත්වයෙකු හා සටන් කිරිමට අං තට්ටුව වැනි අංග ලක්ෂණ හේතු කර ගනී. මෙවැනි අංග ලක්ෂණ ආයුධ හෙවත් Weapons ලෙස හදුන්වයි. සහකාරිය විසින් සහකරුවෙකු තෝරා ගැනීමේදී සැළකිලිමත් වන අංග ලක්ෂණ ආහාරණ ලෙස හැදින්වේ. (Ornaments)

ලොව සිටින සමහර ක්ෂිරපායි සහ කුරුළු විශේෂයන්හි ගැහැණු සතුන් පිරිමි සතුන්ගෙන් ඔවුන් නොදැනුවත්වම බීජ ලබා ගනී. වර්තමානයේ මෙවැනි ගැණු සතුන් පිළිබදව පරික්ෂණ පැවැත්විමට වැඩි වශයෙන් අවධානය යොමු වි ඇත. මෙවැනි සත්ත්ව ප්‍රභේදයන්හි පිරිමි සතුන් බීජ ලබා දිමට තරග කරයි.

ගැහැණු සතුන් පිරිමි සතුන්ගේ පිහිටු වැනි බාහිර අලංකර ශරීර ලක්ෂණ අනුව තම සහකරු තෝරාගනී. පිරිමි සතුන්ගේ දේහලක්ෂණ වලට ආකර්ශනය විම Sexy Son Hypothesis ලෙස හැදින්වෙන අතර පිරිමි සතුන්ගේ ඇති රෝග ප්‍රතිරෝධනය කරන හැකියාව වැනි ශරීර අභ්‍යන්තර ලක්ෂණ වලට ආකර්ශනය වීම Good genes hypothesis ලෙස හැදින්වේ.
# පාරජම්බුල කිරණ

දෘශ්‍ය ආලෝකයට වඩා ඉහළ සංඛ්‍යාතයක් ඇති විද්‍යුත් චුම්භක තරංග විශේෂයකි. සුර්යයා ගෙන් නික්මෙන මෙම තරංග නිසි ප්‍රමාණයෙන් ලැබීමෙන් සම වර්ණවත්වීම හා සමේ විටමින් ඩී සංශ්ලේශණය සිදුවේ. එහෙත් ප්‍රමාණයට වඩා මෙම කිරණ වලට නිරාවරණය වීමෙන් ජාන විකෘතිවීම,සමේ පිළිකා ඇතිවීම,දෘෂ්ටිවිතානයට හානිවීම හා සමට හානිවීම සිදුවිය හැක. ප්‍රතිදීප්ත බල්බ තුළ ආලෝකය නිපදවීමෙදී මෙම කිරණ ඇතිකර ප්‍රතිදීප්ත සංයෝග මත වැටීමෙන් දෘශ්‍ය අලෝකය නිපදවයි. වස්තුවල ඉරිතැලීම් හා පිපිරීම් සොයා ගැනීමටත් ව්‍යාජ මුදල් නෝට්‍ටු හඳුනාගැනීමටත් යොදාගැනීමටත් පාරජම්බුල කිරණ භාවිතා කරයි.

පාර ජම්බූල යනු 'ජම්බූල'ට ඉහළින් පිහිටි යන්නයි. ජම්බූල (දම්) යනු දෘශ්‍ය ආලෝකය සෑදී ඇති වර්ණ හතෙන් සංඛ්‍යාතය වැඩි ම වර්ණය වන අතර පාරජම්බූල කිරණ යනු ජම්බූල වර්ණයට වඩා ඉහළ සංඛ්‍යාත පරාසයට අයත් මිනිස් ඇස සංවේදී නොවන කිරණ වර්ගයකි. මිනිස් ඇසට නොපෙනුන ද, මී මැස්සන් වැනි කෘමීන් පාරජම්බූල කිරණ ස`දහා සංවේදී බව සොයාගෙන ඇත. සූර්ය ආලෝකයේ පාරජම්බූල කිරණ කුඩා ප්‍රමාණයක් අඩංගු ය. විද්‍යුත් විසර්ජන මගින් සහ රසදිය වාෂ්ප ලාම්පු මගින් ද පාරජම්බූල කිරණ නිපදවෙයි.

මෙම කිරණ මගින් මිනිස් සිරුරේ විටමින් D නිපදවන නිසා යම් ප්‍රමාණයකට සූර්ය ආලෝකයට නිරාවරණය වීම ප්‍රයෝජනවත් ය. එසේ වුව ද අධික ව පාරජම්බූල කිරණවලට නිරාවරණය වීමෙන් ඇසෙහි සුද සහ සමෙහි පිළිකා ඇති විය හැකි ය.

**රෝහල්වල විෂබීජ විනාශ කිරීමට පාරජම්බූල කිරණ භාවිත වෙයි**. සමහර රසායනික ද්‍රව්‍ය පාරජම්බූල කිරණවලට නිරාවරණය වූ විට දිලිසීමක් ඇති වෙයි. බැංකු වැනි ආයතනවල මුදල් නෝට්ටුවල ඇති රහස්‍ය සංකේත පරීක්ෂා කිරීමට මෙම සංසිද්ධිය භාවිත වෙයි. සමහර රෙදි සෝදන කුඩු වර්ගවලට මෙවැනි රසායනික වර්ග එකතු කෙරෙයි. එම කුඩු භාවිත කර සේදූ රෙදි හිරු එළියට නිරාවරණය වූ විට බැබළීමක් ඇති වෙය

විද්‍යුත් චුම්භක වර්ණාවලිය
# පිලිපීනය

| පිලිපීන ජනරජය *රෙපුබ්ලිකා නං පිලිපීනස්* |
| --- |
|
කොඩිය

Coat of arms

 |
| නිදහස ස්පාඤ්ඤය සහ එක්සත් ජනපදය වෙතින් |
|  |
| • ස්පාඤ්ඤය වෙතින් නිදහස ප්‍රකාශයට පත් කෙරිණි  | ජූනි 12, 1898 |
| • එක්සත් ජනපද පාලනය  | ජූලි 4, 1902 |
| • ස්වයං-පාලනය  | මාර්තු 24, 1934 |
| • එක්සත් ජනපදය වෙතින් නිදහස  | ජූලි 4, 1946 |
| • වත්මන් ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව  | පෙබරවාරි 2, 1987 |
|  |
| වර්ග ප්‍රමාණය |
| • සම්පූර්ණ |  (73) |
| ගිනි (2009) | 43.0 මධ්‍යම · 44වන |
| මාසද (2013) | 0.654 මධ්‍යම · 114වන |
| ව්‍යවහාර මුදල | පෙසෝ (ෆිලිෆිනෝ: *piso*) (₱) (PHP) |
| වේලා කලාපය | UTC+8 (PST) |
| • ගිම්හාන (DST) | UTC+8 (භාවිතා නොකෙරෙයි) |
| දින ආකෘති | mm/dd/yyyy |
| රිය ධාවන මං තීරුව | දකුණ |
| ඇමතුම් කේතය | +63 |
| අන්තර්ජාල TLD | .ph |

**ජාතික කොඩිය**

|  |  |
| --- | --- |
| **ආදර්ශ පාඨය** | "දෙවියන් මිනිසුන්, ස්වාභාවය හා රට උදෙසා |
| **අගනුවර සහ විශාලම නගරය** | ‍මැනිලා, කිවුසන් නගරය |
| **රාජ්‍ය භාෂාව** | ෆිලිපිනෝ, ඉංග්‍රීසි |
| **රාජ්‍යය** | එක්සත් ජනාධිපති ව්‍යවස්ථාදායක සමූහාණ්ඩුව |
| **ජනාධිපති** | හ්ලෝරියා මැකපගල් - ඇරොයො |
| **උප ජනාධිපති** | නොලි ඩ කැස්‍ට්‍රෝ |
| **නිදහස** | ස්පාඤ්ඤ සිට, එක්සත් ජනපදය සිට |
| **වර්ග ප්‍රමාණය** |
| **එකතුව** | 299,764 වර්ග කිලෝමීටර |
|  | 115,831 වර්ග සැතපුම් |
| **ජලය (%)** | 0.61 |
| **ජනගහනය** | 2009 තක්සේරුව - 91,983,000 |
| **2007 ජන සංඛ්‍යාංකය** | 88,574,614 |
| **ඝනත්වය** | 306.6 වර්ග කිලෝමීටර |
|  | 794.1 වර්ග සැතපුම් |
| **දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය**  | 2008 තක්සේරුව |
| **එකතුව** | ඩොලර් 317.94 බිලියන |
| **ඒක පුද්ගල ආදායම** | ඩොලර් 3,515 |
| **දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය (සාමාන්‍ය)** | 2008 තක්සේරුව |
| **එකතුව** | ඩොලර් 166,909 බිලියන |
| **ඒක පුද්ගල අදායම** | ඩොලර් 1,845 |
| **ගිනි (1994)** | 45.8 (මධ්‍යය) |
| **මානව සංවර්ධන දර්ශකය (2007)** | 0.751 (මධ්‍යය) |

**පිලිපීන** (i/ˈfɪləpiːnz/ *FIL-ə-peenz*; Tagalog: *Pilipinas* [ˌpɪlɪˈpinɐs] or **Filipinas** [ˌfɪlɪˈpinɐs]) සමූහාණ්ඩුව බටහිර පැසිෆික් සාගරයේ ගිනිකොණ ආසියාවේ පිහිටි රටකි. මායිම් උතුරින් ලුසාන් සමුද්‍ර සන්ධිය, බටහිරින් හා දකුණින් චීන මුහුද, නිරිතදිගින් සුලූ මුහුද, නැගෙනහිරින් පිලිපීන මුහුදට මායිම් වේ. කොදෙව් දුපතක් වන මෙම දූපත් 7,641 හා භූගෝලීය වශයෙන් ප්‍රදේශ 03 වන ලූසෝන්, විසායාස් හා මන්ඩානෝ වලට බෙදේ. අගනුවර වන්නේ මැනිලාය. ජනගහනය මිලියන 92 වන අතර ලෝකයේ ජනාකීර්ණ 12 වන නගරයයි. විදේශ රටවල පිලිපීන ජාතිකයන් මිලියන 11 වෙසේ.සෞම්‍ය දේශගුණය ජෛව විවිධත්වයෙන් ඉහළය. මෙහි මුල් පදිංචිකරුවන් වශයෙන් නෙග්‍රිටෝ ජනයා විසීය. මොවුන්ගෙන් පසු ඔස්ට්‍රොනේසියන් ජනතාව මැලේ, හින්දු සහ ඉස්ලාම් සංස්කෘතීන් ගෙන ආවේය. චීනුන් විසින් වෙළදාම හඳුන්වා දෙනු ලැබීය. 1521 ෆර්ඩිනන් මැගලන් ස්පාඤ්ඤ යුගයක් ඇති කළේය. 19 වන 20 වන ශත වර්ෂ වල පැවති යුධමය හා විප්ලවකාරී පසුබිමකින් පසු ඇමරිකාව ස්පාඤ්ඤය හට බලය පවරන ලදී. දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු පිලිපීනය නිදහස ලැබීය.

## ආශ්‍රිත