Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# හාවෝ

| හාවෝ |
| --- |
|  |
| European hare (*Lepus europaeus*) |
| විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය |
| රාජධානිය: | Animalia |
| Phylum: | Chordata |
| වර්ගය: | Mammalia |
| ගෝත්‍රය: | Lagomorpha |
| කුලය: | Leporidae |
| ගණය: | ''Lepus'' Linnaeus, 1758 |
| Type species |
| *Lepus timidus* Linnaeus, 1758 |
| Species |
|
See text |

**හාවෝ** යනු ලඳු කැළෑ ආශ්‍රිතව ජීවත් වන ඉතා වේගයෙන් දිවයන ක්‍ෂීරපායී වර්ගයකි. Leporidae කුලයේ Lepus ඝණයට අයත්ය.සුදු හා දුඹුරු වර්ණ වලින් යුතුවේ.ශාක භක්ෂක ⁣වේ.

## රට හාවුන්ගෙන් වෙනස්වන ලක්‍ෂණ

| ලක්‍ෂණය | හාවා | රට හාවා |
| --- | --- | --- |
| වාසස්ථානය | පඳුරු තුල | ගුල් තුල |
| නවජන්ම අවධිය | තනිව ජීවත්විය හැක | දුර්වලය |
| වේගය | වේගයෙන් දිවයා හැක | - |
| ගෘහාශ්‍රිත කරණය | ගෘහාශ්‍රිත වීශේෂ නැත | ඇත |

## ආශ්‍රිත ලිපි

* රට හාවෝ
# රට හාවෝ

| හාවා |
| --- |
|  |
| විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය |
| රාජධානිය: | අනිමාලියා |
| උපරිවංශය: | කෝඩේටා |
| Phylum: | වර්ටිබ්‍රේටා |
| වර්ගය: | මමාලියා |
| ගෝත්‍රය: | ලැගොමෝෆා |
| කුලය: | ලෙපොරිඩේ in part |
| Genera |
|

|  |  |
| --- | --- |
| *Pentalagus*
*Bunolagus*
*Nesolagus*
*Romerolagus* | *Brachylagus*
*Sylvilagus*
*Oryctolagus*
*Poelagus* |

 |

ලෙපොරිඩේ කුළයේ ඝණ 8කට අයත් විශේෂ ගණනාවක් **රට හාවෝ** ලෙස පොදුවේ හැඳින්වේ. මොවුන් ශාක භක්ෂකයෝ වෙති. ඌට දිග කන් දෙකක් තිබේ. ඌට පැන පැන යෑමට හැකියාවක් ඇත.

## හාවුන්ගෙන් වෙනස්වන ලක්‍ෂණ

| ලක්‍ෂණය | හාවා | රට හාවා |
| --- | --- | --- |
| වාසස්ථානය | පඳුරු තුල | ගුල් තුල |
| නවජන්ම අවධිය | තනිව ජීවත්විය හැක | දුර්වලය |
| වේගය | වේගයෙන් දිවයා හැක | - |
| ගෘහාශ්‍රිත කරණය | ගෘහාශ්‍රිත වීශේෂ නැත | ඇත |

## ආශ්‍රිත ලිපි

* හාවෝ
# දකුණු ඇමෙරිකාව

|  |
| --- |
|  |
| භූමිප්‍රමාණය | 17,840,000 කිමී2
 (6,890,000 වර්ග සැත) |
| ජනගහණය | 385,742,554 (2008, 5 වැනියා) |
| ජනගහණ ඝණත්වය | 21.4 per කිමී2 (56.0/වර්ග සැත) |
| ජාතිකත්ව නාමය | දකුණු ඇමෙරිකානු, ඇමෙරිකානු |
| රටවල් | 19 |
| පරායත්ත රාජ්‍යයන් | 3 |
| භාෂා | භාෂා ලයිස්තුව |
| වේලා කලාප | UTC-2 to UTC-5 |
| විශාලතම නගර |  සාඕ පෝලෝ බුවනෝස් අයර්ස් රියෝ ද ජැනෙයිරෝ ලීමා බොගෝටා සන්තියාගෝ ගයාකිල් බෙලෝ හොරිසොන්ටෙ කැරකාස් අසුන්සියොන් |

**දකුණු ඇමෙරිකාව** පෘථිවියේ බටහිර අර්ධගෝලයේ සහ වැඩි වශයෙන් දකුණු අර්ධගෝලයේ පිහිටි මහාද්වීපයකි. එය බටහිරින් පැසිපික් සාගරයෙන් ද, උතුරින් සහ නැගෙනහිරින් අත්ලාන්තික් සාගරයෙන් ද මායිම් වී ඇති අතර වයඹ දෙසට වන්නට උතුරු ඇමෙරිකාව සහ කැරිබියන් මුහුද පිහිටා ඇත.

වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කිමී 17,840,000ක පමණ වන දකුණු ඇමෙරිකාව මුළු පෘථිවි පෘෂ්ඨයෙන් 3.5%ක් වසා පවතියි. එය විශාලත්වය අතින් සිව්වැනි මහාද්වීපය (ආසියාවට, අප්‍රිකාවට සහ උතුරු ඇමෙරිකාවට පසුව) වන අතර ජනගහණය අතින් පස් වැනි තැන (ආසියාවට, අප්‍රිකාවට, යුරෝපයට සහ උතුරු ඇමෙරිකාවට පසුව) ගනියි.

## මූලාශ්‍ර
# අප්‍රිකාව

අප්‍රිකාව|  |
| භූමිප්‍රමාණය | 30,221,532 කිමී2 (11,668,598.7 වර්ග සැත) |
| ජනගහණය | 1,000,010,000 (2005, දෙවැනියා) |
| ජනගහණ ඝණත්වය | 30.51/කිමී2 (80/වර්ග සැත පමණ) |
| ජාතිකත්ව නාමය | අප්‍රිකානු |
| රටවල් | 56 |
| පරායත්ත රාජ්‍යයන් | {{{1}}}* මැයොට්
* රින්යන්
* කනෙරි දූපත්
* තෙයුටා
* මදීර දූපත්
* මෙලිලා
* සෙන්ට් හෙලේනා
 |
| භාෂා | භාෂා ලැයිස්තුව |
| වේලා කලාප | UTC-1 සිට UTC+4 |
| විශාලතම නගර | අප්‍රිකාවේ විශාලතම පුරවර ප්‍රදේශ ලැයිස්තුව අප්‍රිකාවේ නගර ලැයිස්තුව |

**අප්‍රිකාව** ලොව දෙවැනියට විශාලත ම (විශාලත්වය අනූව ආසියාවට පමණක් දෙවන වේ.) සහ දෙවැනියට ජනාකීර්ණම මහාද්වීපය යි. තදාසන්න දූපත් ද සමග අප්‍රිකාවේ මුළු වර්ග ප්‍රමාණය වර්ග කිමී මිලියන 30.2ක් පමණ වන අතර මෙය පෘථිවියේ මුළු වර්ග ප්‍රමාණයෙන් 6%ක් ද මුළු භූමි ප්‍රමාණයෙන් 20.4%ක් ද වෙයි. රටවල් 61කින් සමන්විත අප්‍රිකාවේ ජනගහණය බිලියනයක් පමණ වේ.

උතුරින් මධ්‍යධරණී මුහුදින් ද, ඊසානදිගින් සූවස් ඇළෙන් සහ සිනායි අර්ධද්වීපය හරහා රතු මුහුදින් ද, ගිනිකොණින් ඉන්දියන් සාගරයෙන් ද, බටහිරින් අත්ලාන්තික් සාගරයෙන් ද මෙම මහාද්වීපය වට වී ඇත. එයට අයිති ස්වතන්ත්‍ර රාජ්‍ය සංඛ්‍යාව 54කි.

අප්‍රිකාව, විශේෂයෙන්ම නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේ මැද කොටස, මිනිසාගේ නිජබිම වන්නට ඇතැයි යන්න විද්‍යාත්මක ප්‍රජාවේ පිළිගැනීමයි. දැනට සොයා ගෙන ඇති ආදිතම හෝමෝ සේපියන්ස් (වත්මන් මිනිසා) හමුවී ඇත්තේ ඉතියෝපියාවෙනි.

## මූලාශ්‍ර

අප්‍රිකාවේ සිතියම
# Zoonosis

| Zoonosis |
| --- |
| වෙනත් නම් | Zoönosis |
|  |
| A dog with rabies. |
| උච්චාරණය | * /zoʊˈɒnəsɪs,\_ˌzoʊəˈnoʊsɪs/
 |
| විශේෂඥතාව | Infectious disease |

**zoonosis** (බහුවචනය zoonoses හෝ zoonotic diseases) යනු යම් ව්‍යාධිජනකයෙක් (බැක්ටීරියා, වෛරස, පරපෝෂිතයකු වැනි) සතෙකුගේ සිට (බොහෝවිට පෘෂ්ඨවංශිකයෙක්) මිනිසුන් වෙත පැන ඇතිකරනු ලබන බෝවන රෝගයක් වේ.

## එන්නත් වලදී භාවිතය

1800 දී Edward Jenner විසින් smallpox සඳහා නිපදවන ලද ප්‍රථම එන්නත cowpox නමින් හැඳින්වුන zoonotic bovine virus ආසාදනය හා බැඳී ඇත.
Jenner ගේ නිරීක්ෂණයකට අනුව smallpox රෝගය milkmaids ලා හට නොසෑදෙයි. එයට හේතුව වන්නේ ඔවුන් හට හරකුන් ගෙන් රෝගයේ සෞම්‍ය ආකාරයක් වැළඳෙන අතර ඒ මගින් මානව රෝගයට ප්‍රතිශක්තිය ගොඩනැගෙයි. ජෙනර් විසින් cowpox රෝගය භාවිතා කොට මිනිසුන් smallpox සඳහා ප්‍රතිශක්තිය ගොඩනගන ලදී. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වසූරිය මෙලොවින් තුරන් කිරීමට හැකිවිය. එසේම 1981 දී වසූරියට එරෙහිව එන්නත් කිරීම නවතා දමන ලදී.

## ආශ්‍රිත

* Animal\_welfare#Animal\_welfare\_organizations
* Conservation medicine
* Cross-species transmission
* Emerging infectious disease
* Foodborne illness – illness resulting from food that is spoiled or contaminated by pathogenic bacteria, viruses, parasites or toxinsPages displaying wikidata descriptions as a fallback
* Spillover infection
* Wildlife disease
* Veterinary medicine
* List of zoonotic primate viruses
* Wildlife smuggling and zoonoses

## මූලාශ්‍ර

## භාහිර සබැඳි

|  |  |
| --- | --- |
| වර්ගීකරණය | D* **MeSH**: D015047
* **DiseasesDB**: 28555
 |

* AVMA Collections: Zoonosis Updates
* WHO tropical diseases and zoonoses
* Detection and Forensic Analysis of Wildlife and Zoonotic Disease
* Publications in Zoonotics and Wildlife Disease
* A message from nature: coronavirus. United Nations Environment Programme
# මිනිස් හිස්කබල

| *මිනිස් හිස්කබල Human skull* |
| --- |
| Human skulls side simplified |
| Human skull front bones |
| තොරතුරු |
| ලතින් | *cranium* |
| හඳුන්වනයන් |
| ග්‍රේ ගේ | p.128 |
| Dorlands /Elsevier | *s\_13/12740407* |
| FMA | 54964 |
| ව්‍යූහ විද්‍යාත්මක ශබ්දමාලාව |

**හිස් කබල** අස්ථි 22කින් සමන්විත වේ. ඉන් අස්ථි 8ක් කපාල අස්ථි වන අතර ඉතිරි අස්ථි 14 වක්ත්‍ර අස්ථි වේ. මිනිස් හිස්කබල කශේරුවේ ඉහළ කෙළවරේ කශේරුකාව මත ඉතා සියුම් ලෙස සංතුලනය වී පවතී. හිස් කබලේ බොහෝ අස්ථි අතර චලනය කළ නොහැකි සන්ධි පිහිටයි. ඒවා සීවනි ලෙස හැදින්වේ.