Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# රාජධානිය (ජීව විද්‍යාව)

ජීව විද්‍යාවෙහි, **රාජධානිය** (ලතින්: රේග්නොම්, බහු වචනයරෙඤ්ඤා) යනු දෙවන ඉහළතම වර්ගීකරණාත්මක අනුස්ථිතිය වන අතර, වසම වෙතින් පහළ පිහිටයි. වංශ ලෙසින් හැඳින්වෙන කුඩා සමූහ වෙතට රාජධානි බෙදනු ලබයි.
# වංශය (ජීව විද්‍යාව)

ජීව විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයෙහි ප්‍රධාන වර්ගීකරණාත්මක අනුස්ථිතීන් අට. රාජධානියක් තුල එක් වංශයක් හෝ වංශ කිහිපයක් හෝ අඩංගු වෙයි. අතරමැදි සුළු අනුස්ථිතීන් නොදැක්වෙයි.
ජීව විද්‍යාවෙහි, **වංශයක්** යනු, රාජධානියට පහළින් සහ වර්ගයට ඉහළින් පිහිටන වර්ගීකරණ මට්ටමක් හෝ වර්ගීකරණාත්මක අනුස්ථාපනයක් වෙයි. ඇල්ගි, දිලීර, සහ ශාක සඳහා ජාත්‍යන්තර නාමකරණ සංග්‍රහය විසින් මෙම පද දෙකම සමතුල්‍ය ලෙසින් සැලකුවද, උද්භිද විද්‍යාවෙහිදී වංශය යන්න වෙනුවට කාණ්ඩය යන පදය සාම්ප්‍රදායිකව භාවිතා වෙයි. අර්ථ දැක්වීම් අනුව, ඇනිමේලියා නම් සත්ත්ව රාජධානිය හෝ මෙටසෝවා (බහු සෛලිකයෝ) තුල දළ වශයෙන් 35 පමණද, ප්ලැන්ටේ නම් ශාක රාජධානිය තුල 14 පමණද, ෆන්ජයි නම් දිලීර රාජධානිය තුල 8 පමණද වංශයන් අඩංගු වෙති. වංශප්‍රවේණික විද්‍යාවෙහි දැනට සිදුවෙමින් පවතින පර්යේෂණ වෙතින්, ඇක්ඩිසිසෝවා සහ එම්බ්‍රියෝෆිටා වැනි විශාල ඒක වංශික තුල අඩංගු වංශයන් අතර සම්බන්ධතාවය පිළිබඳ තොරතුරු අනාවරණය වෙමින් පවතියි.
# සරජ්ජුක

| Chordates කාලීන ව්‍යාප්තිය: Fortunian – Holocene,  |
| --- |
|  |
| Example of chordates of four subphylum of lower rank: a Siberian Tiger (Vertebrata) and a *Polycarpa aurata* (Tunicata), two Olfactores, as well as *Ooedigera peeli* (Vetulicolia) and a *Branchiostoma lanceolatum* (Cephalochordata). |
| විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණය  |
| අධිරාජධානිය: | Eukaryota |
| රාජධානිය: | අනිමාලියා |
| *ක්ලේඩය*: | ParaHoxozoa |
| *ක්ලේඩය*: | Bilateria |
| *ක්ලේඩය*: | Nephrozoa |
| Superphylum: | Deuterostomia |
| වංශය: | Chordata Haeckel, 1874 |
| Subgroups |
| * Cephalochordata
* †Vetulicolia
* Olfactores
	+ Tunicata
	+ †Pikaiidae
	+ Vertebrata
	+ †*Palaeospondylus*
	+ †*Zhongxiniscus*

And see text |

**සරජ්ජුකයා** (**ඉංග්‍රීසි:**  Chordate) යනු Chordata වංශයට (phylum) අයත් සත්ත්වයෙකි. ඔවුන්ගේ ජීවන චක්‍රයේ සමහර අවධිවල ඔවුන් හට notochord, dorsal nerve cord, pharyngeal slit, endostyle සහ post-anal tail සතු වේ. සරජ්ජුකයන් bilaterally symmetric වන අතර ඔවුන් හට coelom, metameric segmentation, සහ circulatory system සතුවේ.

## නමේ ඉතිහාසය

Chordata යන නමේ ගෞරවය හිමිවන්නේ William Bateson (1885) හට වුවත් 1880 වන විටත් එය භාවිතයේ පැවතිණ. 1866 දී Ernst Haeckel විසින් tunicates, cephalochordates, සහ vertebrates (පෘෂ්ඨවන්ශීන්) ගෙන් සමන්විත taxon එකක් පිළිබඳ විස්තරයක් සපයා ඇත. ඔහු ජර්මානු vernacular form භාවිතා කළත්
පසුව latinization හේතුකොටගෙන එය
ICZN code
යටතේ අනුමත වේ.

## ආශ්‍රිත

* පෘෂ්ඨවංශීන්
* Chordate genomics
* List of chordate orders

## මූලාශ්‍ර

## භාහිර සබැඳි

* "සරජ්ජුක" at the *Encyclopedia of Life*
* Chordate on GlobalTwitcher.com
* Chordate node at Tree Of Life සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2007-02-24 at the Wayback Machine
* Chordate node at NCBI Taxonomy
# වර්ගය (ජීව විද්‍යාව)

ජීව විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයෙහි ප්‍රධාන වර්ගීකරණාත්මක අනුස්ථිතීන් අට. අතරමැදි සුළු අනුස්ථිතීන් නොදැක්වෙයි.
ජීව විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයෙහි, **වර්ගය** (ලතින්: *ක්ලස්සිස්*) යනු a වර්ගීකරණාත්මක අනුස්ථිතියක්ද, එමෙන්ම එම අනුස්ථිතියෙහි වර්ගීකරණාත්මක ඒකකයක්ද, තක්සෝනයක්ද වෙයි.

## ආශ්‍රිත
# ගෝත්‍රය (ජීව විද්‍යාව)

ජීව විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයෙහි ප්‍රධාන වර්ගීකරණාත්මක අනුස්ථිතීන් අට. වංශයක් තුල එක් ගෝත්‍රයක් හෝ ගෝත්‍ර කිහිපයක් හෝ අඩංගු වෙයි. අතරමැදි සුළු අනුස්ථිතීන් නොදැක්වෙයි.
ජීව විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයෙහි, **ගෝත්‍රය** (ලතින්: *ඕර්දෝ*) යනු

1. ජීවින් වර්ගීකරණය සඳහා භාවිතා කෙරෙන සහ නාමකරණ කේත විසින් පිළිගනු ලැබෙන වර්ගීකරණාත්මක අනුස්ථිතියකි. අනෙකුත් සුපතල අනුස්ථිතීන් වන්නේ ජීවය, වසම, රාජධානිය, වංශය, වර්ගය, කුලය, ගණය, සහ විශේෂය වන අතර, ගෝත්‍රය සීහුම් වන්නේ වර්ගය සහ කුලය අතර වෙයි. සමීපතම ඉහළ අනුස්ථිතිය වන, **සුපිරිගෝත්‍රය**, ගෝත්‍රයට ඉහළින් එක් කල හැකි වන අතර, **උපගෝත්‍රය** පහළ අනුස්ථිතියකි.
2. එම අනුස්ථිතියෙහි, වර්ගීකරණාත්මක ඒකකයක්, තක්සෝනයකි.

*නිදසුන*: සමස්ත බකමුහුණන් අයත් වන්නේ ස්ට්‍රිජිෆෝර්මිස් ගෝත්‍රයටය
# කුලය (ජීව විද්‍යාව)

ජීව විද්‍යාත්මක වර්ගීකරණයෙහි ප්‍රධාන වර්ගීකරණාත්මක අනුස්ථිතීන් අට. ගෝත්‍රයක් තුල එක් කුලයක් හෝ කුල කිහිපයක් හෝ අඩංගු වෙයි. අතරමැදි සුළු අනුස්ථිතීන් නොදැක්වෙයි.
**කුලය** (ලතින්: *ෆමීලියා* යනු, වර්ගීකරණයෙහි ප්‍රධාන ධූරානුකූල වර්ගීකරණාත්මක අනුස්ථිතීන් අට අතුරින් එකකි; එය වර්ගීකරණය වන්නේ ගෝත්‍රය සහ ගණය අතර වෙයි.
# සංරක්ෂණ තත්ත්වය

| රතු දත්ත වර්ගීකරණයඅනුව සංරක්ෂණ තත්ත්වය |
| --- |
|  |
| වඳ වී ගිය |
| * වඳ වී ගිය (EX)
* වනාන්තර වලින් වඳ වී ගිය (EW)
 | * (ලැයිස්තුව)
* (ලැයිස්තුව)
 |
| තර්ජනයට ලක්වූ |
| * වඳවී යාමේ උග්‍ර තර්ජනය (CR)
* වඳ වී යාමේ ඉහල අවධානම (EN)
* අනතුරට ලක්විය හැකි (VU)
 | * (ලැයිස්තුව)
* (ලැයිස්තුව)
* (ලැයිස්තුව)
 |
| *අඩු අවදානමක් සහිත* |
| * අවදානම හමුවේ ඇති (NT)
* සංරක්ෂණය මත රඳා පවතින (CD)
* අවම අවදානමේ ඇති (LC)
 | * (ලැයිස්තුව)
* (ලැයිස්තුව)
 |
|

---

**වෙනත් ප්‍රවර්ග** |
| * දත්ත ඌණතා සහිත (DD)
* වර්ගීකරණයට ලක් නොකළ (NE)
 | * (ලැයිස්තුව)
 |
|

---

**සබැඳෙන මාතෘකා ලෝක සංරක්ෂණ සංගමය (IUCN)
* රතු දත්ත පොත
* නේචーසーව් තත්ත්වය
* ගහණය අනුව ජීවී කාණ්ඩ
 |
|

---

 රතු ලැයිස්තු පන්ති (ඉහත) සහ නේචーසーව් තත්ත්වය (පහත) සංසන්දනය කිරීම  |
| * v
* t
* e
 |

**සංරක්ෂණ තත්ත්වය** (**ඉංග්‍රීසි:**  conservation status) යන්නෙන් ජීවීන් සමූහයක (උදාහරණයක් ලෙස, විශේෂයක) වත්මන් පැවැත්ම සහ එම කණ්ඩායම නුදුරු අනාගතයේදී වඳ වී යාමට ඇති ඉඩකඩ කොපමණද යන්න පිළිබඳව තත්ත්වය පෙන්නුම් කිරීම අදහස් කෙරෙයී.

## ආශ්‍රිත ලිපි

* Conservation status of wolves in Europe
* Convention on the Conservation of Migratory Species of Wild Animals
* Lazarus taxon
* List of endangered species in North America
* Listing priority number
* Lists of extinct animals
* Lists of organisms by population
* Living Planet Index
* Red List Index
* Regional Red List
* Reintroduction

## මූලාශ්‍ර

## භාහිර සබැඳි

* රතු දත්ත පොත තුළ සොයන්න
* IUCN Red List Categories and Criteria Version 3.1 (archived 23 March 2014)
* "Wildlife Conservation – Initiatives – WWF". *World Wildlife Fund*. සම්ප්‍රවේශය 12 November 2017.
# ලෝක සංරක්ෂණ සංගමය

International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN)|  |
| වර්ගය | International organization |
| ස්ථාපිත වූවේ | ඔක්තෝබර් 5, 1948 (1948-10-05) (as International Union for the Protection of Nature) Fontainebleau, France |
| ස්ථානය | Gland, Switzerland |
| ප්‍රධාන පිරිස් | Inger Andersen (Director General) Zhang Xinsheng (President) |
| ආවරිත කලාප | Worldwide |
| අවධානය යොමු කරන්නේ | Nature conservation, biodiversity |
| පරමාර්ථය | "Influence, encourage and assist societies throughout the world to conserve the integrity and diversity of nature and to ensure that any use of natural resources is equitable and ecologically sustainable." |
| ආදායම් | CHF 114 million / US$ 116 million (2013) |
| ස්වේච්චා සේවකයන් | 16,000 |
| සේවකයින් | Over 1,000 (worldwide) |
| සාමාජිකයින් | 1400 |
| වෙබ් අඩවිය | IUCN.org |

**International Union for Conservation of Nature (IUCN)** හෙවත් **ලෝක සංරක්ෂණ සංගමය** යනු රතු දත්ත පොත නඩත්තු කරන ආයතනයයි.

## මූලාශ්‍ර
# අවම අවදානමේ ඇති විශේෂ

| රතු දත්ත වර්ගීකරණයඅනුව සංරක්ෂණ තත්ත්වය |
| --- |
|  |
| වඳ වී ගිය |
| * වඳ වී ගිය (EX)
* වනාන්තර වලින් වඳ වී ගිය (EW)
 | * (ලැයිස්තුව)
* (ලැයිස්තුව)
 |
| තර්ජනයට ලක්වූ |
| * වඳවී යාමේ උග්‍ර තර්ජනය (CR)
* වඳ වී යාමේ ඉහල අවධානම (EN)
* අනතුරට ලක්විය හැකි (VU)
 | * (ලැයිස්තුව)
* (ලැයිස්තුව)
* (ලැයිස්තුව)
 |
| *අඩු අවදානමක් සහිත* |
| * අවදානම හමුවේ ඇති (NT)
* සංරක්ෂණය මත රඳා පවතින (CD)
* අවම අවදානමේ ඇති (LC)
 | * (ලැයිස්තුව)
* (ලැයිස්තුව)
 |
|

---

**වෙනත් ප්‍රවර්ග** |
| * දත්ත ඌණතා සහිත (DD)
* වර්ගීකරණයට ලක් නොකළ (NE)
 | * (ලැයිස්තුව)
 |
|

---

**සබැඳෙන මාතෘකා ලෝක සංරක්ෂණ සංගමය (IUCN)
* රතු දත්ත පොත
* නේචーසーව් තත්ත්වය
* ගහණය අනුව ජීවී කාණ්ඩ
 |
|

---

 රතු ලැයිස්තු පන්ති (ඉහත) සහ නේචーසーව් තත්ත්වය (පහත) සංසන්දනය කිරීම  |
| * v
* t
* e
 |

The moose (*Alces alces*) is an example of a least concern species.
**අවම අවදානමේ ඇති විශේෂ** (**ඉංග්‍රීසි:**  least-concern species, LC) යනු IUCN සංරක්ෂණ තත්ත්ව වර්ගීකරණය කි.

## අමතර අවධානයට

* සංරක්ෂණ තත්ත්වය

## මූලාශ්‍ර

## භාහිර සබැඳි

* List of Least Concern species as identified by the IUCN Red List of Threatened Species