Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# မူႇၵုၼ်ၶုၵ်ႈ

| မူႇၵုၼ်ၶုၵ်ႈ* *Kūki 'Airani* (မၢဝ်းရီႇ မူႇၵုၼ်ၶုၵ်ႈ)
* *Kūki Airani* (Penrhyn)

 |
| --- |
|
Flag

Coat of arms

 |
| **ၽဵင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ:** Te Atua mou ē (Māori) "God of Truth"  |
|  |
| ဝဵင်းလူင်and largest city | Avarua ﻿ / ﻿ |
| ၽႃႇသႃႇဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် | * English
* Cook Islands Māori
* Pukapukan
 |
| Spoken languages | * English (86.4%)
* Cook Islands Māori (76.2%)
* other (8.3%)
 |
| ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း (2016 census) | * 78.2% Cook Island Māori
* 7.6% part-Māori
* 14.2% other
 |
| ၵူၼ်းၶိူဝ်းငဝ်ႈမိူင်း | Cook Islander |
| လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ | Constitutional monarchy |
|  |
| • Monarch  | Charles III |
| • King's Representative  | Sir Tom Marsters |
| • Prime Minister  | Mark Brown |
| • President of the House of Ariki  | Tou Travel Ariki |
|  |
| ၸုမ်းသၢင်ႈၵူတ်းမၢႆ | Parliament |
| Free association with New Zealand |
|  |
| • Self-governance  | 4 August 1965 |
| • UN recognition of independence in foreign relations  | 1992 |
|  |
| လႅၼ်တီႈ |
| • ႁူမ်ႈလေႃး | 236.7 km2 (91.4 sq mi) (unranked) |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း |
| • 2021 census | 15,040 (223rd) |
| • Density | 63.3/km2 (163.9/sq mi) (138th) |
| GDP (nominal) | 2020 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး | US$384 million (not ranked) |
| • Per capita | US$21,994 (not ranked) |
| ယူင်ႉငိုၼ်းတွင်း | New Zealand dollar `(NZD)` Cook Islands dollar |
| ၸူၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း | UTC–10 (CKT) |
| ပိူင်ႁေႃႈလူတ်ႉ | Left |
| ၶူတ်ႉႁွင်ႉၽူၼ်း | +682 |
| ISO 3166 code | CK |
| ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ TLD | .ck |
| 1. **^** As per the Te Reo Maori Act.
 |

The **မူႇၵုၼ်ၶုၵ်ႈ** ၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းမူႇၵုၼ် လႄႈ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၵွင်ႉၵၢႆႇၵၼ်တင်း မိူင်းၼိဝ်းၸီႇလႅၼ်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်း ပူဝ်ႇလီႇၼီးသျႃး ၊ ဢၼ်ပဵၼ်ပုၼ်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈ ၶွင် ဢူဝ်းသီးၼီးယႃး၊ တီႈၼႂ်းပၢင်ႇလၢႆႇလူင် ပၸိၾိၵ်ႉ ၽၢႆႇၸၢၼ်းၼၼ်ႉၶႃႈ။

## မၢႆတွင်း

## ၽိုၼ်ဢိင်
# ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ

|  |
| --- |
|  |
|

| လိူၼ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈ |
| --- |
| ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ | ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ | မၢတ်ႉၶျ် | ဢေႇပရႄႇ |
| မေႇ | ၸုၼ်ႇ | ၸူႇလၢႆႇ | ဢေႃးၵၢတ်ႉ |
| သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ | ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ | ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ | တီႇသႅမ်ႇပႃႇ |

 |

**ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ** ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ် လိူၼ်ထူၼ်ႈသွင် တီႈ ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်း Gregorian လႄႈ Julian ယဝ်ႉ။

## ဝၼ်းပွႆး

### ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 2 ဝၼ်း

* ဝၼ်းလိၼ်ၶၢႆးလုမ်ႈၾႃႉ - World Wetlands Day

### ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 4 ဝၼ်း

* ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ရေႃးၵႃႇမၢၵ်ႇႁႅင်း - World Cancer Day (UN, WHO)

### ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 6 ဝၼ်း

* ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ သၢၼ်ၶတ်းတေႃႇ ၵၢၼ်ပၢတ်ႇ ၶိူင်ႈသိုပ်ႇၾၼ်း ၶွင်ၼၢင်းယိင်း - International Day of Zero Tolerance to Female Genital Mutilation (WHO)

### ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 7 ဝၼ်း

* ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး (မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျၢၼ်ႇမႃႇ)

### ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 11 ဝၼ်း

* ဝၼ်းၵူၼ်းၸဵပ်းပူၺ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ - World Day of the Sick (Instituted by Pope John Paul II)

### ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 12ဝၼ်း

* ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မျၢၼ်ႇမႃႇ)

### ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 13 ဝၼ်း

* ဝၼ်းဢွမ်လူမ်းလုမ်ႈၾႃႉ - World Radio Day (UN, UNESCO)
* ဝၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလုမ်ႈၾႃႉ

### ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 14 ဝၼ်း

* ဝၼ်းဝႄႇလႅၼ်ႇတၢႆး - World Valentine Day

### ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 15 ဝၼ်း

* ဝၼ်းၵႅၼ်ႇသႃႇတေႃႈၼမ်ႉလီလုမ်ႈၾႃႉ - World Cholangiocarcinoma Day

### ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 20 ဝၼ်း

* ဝၼ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၽဵင်ႇပဵင်းၸွမ်းထမ်း ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း - World Day of Social Justice (UN)

### ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 21 ဝၼ်း

* ဝၼ်းၽႃႇသႃႇမႄႈလုမ်ႈၾႃႉ - International Mother Language Day (UN, UNESCO)

### ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 22 ဝၼ်း

* ဝၼ်းဢမ်ႇမီးၶၢဝ်ႇငၢဝ်း - A Day Without News

### ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 27 ဝၼ်း

* ဝၼ်းၸုမ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ - World NGO Day

* ဝၼ်းၸွမ်ၸိုင်ႈမိူင်း (မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ) - ဝၼ်းၸၼ် ဝူင်ႈထီႉသၢမ်
* လိူၼ်ပိုၼ်းၶိူဝ်းၵူၼ်း မိူင်းဢၽရိၵ (မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ)

## ငဝ်ႈ

* လိူၼ်ဢင်းၵိတ်ႉ

← ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ

→ ၵႂႃႇၸူး လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်
# မိူင်းမႃႇလႃႇဝီႇ

| မိူင်းၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ မႃႇလႃႇဝီႇ*Dziko la Malaŵi*  (Chichewa) *Charu cha Malaŵi*  (Chitumbuka) |
| --- |
|
ၸွမ်ပိဝ်

မိၵ်ႈမၢႆ

 |
| **ၶေႃႈၶၼ်ပၢၵ်ႇ:**"Unity and Freedom" |
| **ၽဵင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ:Mlungu dalitsani Malaŵi* (Chichewa) (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: *"O God Bless Our Land of Malawi"*)  |
| Location of Malawi (dark green) in southeast Africa |
| ဝဵင်းလူင်and largest city | Lilongwe ﻿ / ﻿ |
| ၽႃႇသႃႇဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် | English
 |
| Recognised regional languages | * Chewa
* Tumbuka
* Yao
* Tonga
* Sena
* Lomwe
* Ngonde
* Lambya
 |
| ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း (2018 census) | * 25.2% Chewa
* 20.4% Tumbuka
* 17.9% Lomwe
* 15.3% Yao
* 5.4% Ngoni
* 5.9% Sena
* 3.8% Mang'anja
* 1.8% Tonga
* 1.0% Ngonde
* 0.6% Lambya
* 0.5% Sukwa
* 1.1% other
 |
| သႃႇသၼႃႇ (2018 census) | * + 82.3% Christianity
		- 58.5% Protestantism
		- 17.2% Catholicism
		- 6.6% other Christian
* 13.8% Islam
* 2.1% none
* 1.2% traditional faiths
* 0.6% other
 |
| ၵူၼ်းၶိူဝ်းငဝ်ႈမိူင်း | Malawian |
| လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ | Unitary presidential republic |
|  |
| • President  | Lazarus Chakwera |
| • Vice-President  | Michael Usi |
| • House Speaker  | Catherine Gotani Hara |
| • Chief Justice  | Rizine Mzikamanda |
|  |
| ၸုမ်းသၢင်ႈၵူတ်းမၢႆ | National Assembly |
| Independence from the United Kingdom |
|  |
| • Dominion  | 6 July 1964 |
| • Republic  | 6 July 1966 |
|  |
| လႅၼ်တီႈ |
| • ႁူမ်ႈလေႃး | 118,484 km2 (45,747 sq mi) (98th) |
| • ၼမ်ႉ (%) | 20.6% |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း |
| • 2024 estimate |  21,240,689 (62nd) |
| • 2018 census | 17,563,749 |
| • Density | 153.1/km2 (396.5/sq mi) (56th) |
| GDP (PPP) | 2023 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $37.919 billion (137th) |
| • Per capita |  $1,668 (186th) |
| GDP (nominal) | 2023 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $13.176 billion (149th) |
| • Per capita |  $579 (190th) |
| Gini (2016) |  44.7 medium inequality |
| HDI (2022) |  0.508 low (172nd) |
| ယူင်ႉငိုၼ်းတွင်း | Malawian kwacha (D) (MWK) |
| ၸူၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း | UTC+2 (CAT) |
| ပိူင်ဝၼ်းထိ | dd/mm/yyyy |
| ပိူင်ႁေႃႈလူတ်ႉ | Left |
| ၶူတ်ႉႁွင်ႉၽူၼ်း | +265 |
| ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ TLD | .mw |
| \* Population estimates for this country explicitly take into account the effects of excess mortality due to AIDS; this can result in lower life expectancy, higher infant mortality and death rates, lower population and growth rates, and changes in the distribution of population by age and sex than would otherwise be expected.
* Information is drawn from the CIA *World Factbook* unless otherwise noted.
 |

## ၽိုၼ်ဢိင်
# 824

**824**

## ၽိုၼ်မၢႆ ပီ 824

### လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မေႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။
# 1993

|  |
| --- |
| **1993** : ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ •  ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ •  မၢတ်ႉၶျ် •  ဢေႇပရႄႇ •  မေႇ •  ၵျုၼ်ႇ •  ၵျူႇလၢႆႇ •  ဢေႃးၵၢတ်ႉ •  သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ •  ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ •  ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ •  တီႇသႅမ်ႇပႃႇ |

| ၸိူဝ်းပဵၼ်ပီ ၼႂ်း 20 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ |
| --- |
| 1901 | 1902 | 1903 | 1904 | 1905 | 1906 | 1907 | 1908 | 1909 | 1910 |
| 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920 |
| 1921 | 1922 | 1923 | 1924 | 1925 | 1926 | 1927 | 1928 | 1929 | 1930 |
| 1931 | 1932 | 1933 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 | 1940 |
| 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949 | 1950 |
| 1951 | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 |
| 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 |
| 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 |
| 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 |
| 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 |

**1993**

## ၽိုၼ်မၢႆ ပီ 1993

### လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မေႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ

(1) ဝၼ်း။

### ဢေႃးၵၢတ်ႉ

(1) ဝၼ်း။

### သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### တီႇသႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။
# ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 5

|  |
| --- |
|  |

လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ (5) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (36) တွၼ်ႈတႃႇ ၼိုင်ႈပီယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈ (329) ဝၼ်းယူႇ။ ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ၵိုတ်းယူႇ (330) ဝၼ်းယဝ်ႉ။

## လွင်ႈပႅၼ်

## ၵူၼ်းၵိူတ်ႇ

## ၵူၼ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ

## ဝၼ်းပွႆး

## ၽိုၼ်ဢိင်
# ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 28

|  |
| --- |
|  |

လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ (28) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (59) တွၼ်ႈတႃႇ ၼိုင်ႈပီယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈ (306) ဝၼ်းယူႇ။ ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ၵိုတ်းယူႇ (307) ဝၼ်းယဝ်ႉ။

## လွင်ႈပႅၼ်

## ၵူၼ်းၵိူတ်ႇ

## ၵူၼ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ

## ဝၼ်းပွႆး

## ၽိုၼ်ဢိင်
# မိူင်းပႃႇရဵၼ်း

| မိူင်းႁေႃၶမ်း ပႃႇရဵၼ်းمَمْلَكَةُ الْبَحْرَيْن (ဢႃႇရၢပ်ႈ) *Mamlakat al-Baḥrayn* |
| --- |
|
ၸွမ်ပိဝ်

Coat of arms

 |
| **ၽဵင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ:** بَحْرَيْنُنَا *Baḥraynunā* *Our Bahrain*  |
|  မိူင်းပႃႇရဵၼ်း   (in green) |
| ဝဵင်းလူင်and largest city | Manama ﻿ / ﻿ |
| Official language and national language | Arabic |
| ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း (2020) | * 53.2% Arabs
* 43.4% Asians
* 1.4% Africans
* 1.1% North Americans
* 0.1% Others
 |
| သႃႇသၼႃႇ (2021) | * 88.4% Islam (official)
* —55% Sunni Islam
* —45% Shia Islam
* 4.1% Christianity
* 1.2% Hinduism
* 3.1% Buddhism
* 0.002% Judaism
* 0.9% Others
* 2% Unaffiliated
 |
| ၵူၼ်းၶိူဝ်းငဝ်ႈမိူင်း | Bahraini |
| လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ | Unitary Islamic parliamentary semi-constitutional monarchy |
|  |
| • King  | Hamad bin Isa Al Khalifa |
| • Crown Prince and Prime Minister  | Salman bin Hamad Al Khalifa |
|  |
| ၸုမ်းသၢင်ႈၵူတ်းမၢႆ | National Assembly |
| • Upper house | Consultative Council |
| • Lower house | Council of Representatives |
| Establishment |
|  |
| • Al Khalifa dynasty  | 1783 |
| • Declared Independence  | 14 August 1971 |
| • Independence from United Kingdom  | 15 August 1971 |
| • Kingdom of Bahrain  | 14 February 2002 |
|  |
| လႅၼ်တီႈ |
| • ႁူမ်ႈလေႃး | 786.8 km2 (303.8 sq mi) (173rd) |
| • ၼမ်ႉ (%) | negligible |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း |
| • 2021 estimate | 1,463,265 (149th) |
| • 2020 census | 1,501,635 |
| • Density | 1,864/km2 (4,827.7/sq mi) (6th) |
| GDP (PPP) | 2024 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $105.6 billion (98th) |
| • Per capita |  $65,345 (23rd) |
| GDP (nominal) | 2024 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $47.8 billion (95th) |
| • Per capita |  $29,573 (40th) |
| HDI (2022) |  0.888 very high (34th) |
| ယူင်ႉငိုၼ်းတွင်း | Bahraini dinar (BHD) |
| ၸူၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း | UTC+3 (AST) |
| ပိူင်ႁေႃႈလူတ်ႉ | Right |
| ၶူတ်ႉႁွင်ႉၽူၼ်း | +973 |
| ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ TLD | .bh |
| **ဝႅပ်ႉသၢႆႉ** bahrain.bh |
| 1. Since 17 November 1967
2. 46% are Bahraini citizens, 4.7% are other Arabs.
 |

## ၽိုၼ်ဢိင်
# မိူင်းသေႃႇတီႇဢႃႇရေးပီးယႃး

| မိူင်းႁေႃၶမ်း သေႃႇတီႇဢႃႇရေးပီးယႃးالمملكة العربية السعودية (ဢႃႇရၢပ်ႈ) *al-Mamlaka al-ʿArabiyya as-Suʿūdiyya* |
| --- |
|
ၸွမ်ပိဝ်

Emblem

 |
| **ၶေႃႈၶၼ်ပၢၵ်ႇ:**لا إله إلا الله، محمد رسول الله *Lā ilāha illa allāh, Muḥammadun rasūlu allāh* "There is no god but Allah, Muhammad is the Messenger of God" (*shahada*) |
| **ၽဵင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ:** النشيد الوطني السعودي "*an-Našīd al-Waṭaniyy as-Suʿūdiyy*" "Chant of the Saudi Nation" Duration: 39 seconds.0:39 |
| Show globeShow map of Saudi ArabiaShow all |
| ဝဵင်းလူင်and largest city | Riyadh ﻿ / ﻿ |
| ၽႃႇသႃႇဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် | Arabic |
| ၵူၼ်းၶိူဝ်းငဝ်ႈမိူင်း | * Saudi
* Saudi Arabian
 |
| လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ | Unitary Islamic absolute monarchy |
|  |
| • King  | Salman |
| • Crown Prince and Prime Minister  | Mohammed bin Salman |
|  |
| ၸုမ်းသၢင်ႈၵူတ်းမၢႆ | none |
| Establishment |
|  |
| • Emirate of Diriyah  | 1727 |
| • Emirate of Nejd  | 1824 |
| • Emirate of Riyadh  | 13 January 1902 |
| • Unification  | 23 September 1932 |
| • Current constitution  | 31 January 1992 |
|  |
| လႅၼ်တီႈ |
| • ႁူမ်ႈလေႃး | 2,149,690 km2 (830,000 sq mi) (12th) |
| • ၼမ်ႉ (%) | 0.0 |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း |
| • 2022 census |  32,175,224 (46th) |
| • Density | 15/km2 (38.8/sq mi) (174th) |
| GDP (PPP) | 2024 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $2.112 trillion (17th) |
| • Per capita |  $63,117 (15th) |
| GDP (nominal) | 2024 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $1.100 trillion (19th) |
| • Per capita |  $32,881 (34th) |
| Gini (2013) |  45.9 medium inequality |
| HDI (2022) |  0.875 very high (40th) |
| ယူင်ႉငိုၼ်းတွင်း | Saudi riyal (SR) (SAR) |
| ၸူၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း | UTC+3 (AST) |
| ၶူတ်ႉႁွင်ႉၽူၼ်း | +966 |
| ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ TLD | * .sa
* السعودية.
 |

## မၢႆတွင်း

## ၽိုၼ်ဢိင်
# မိူင်းဢၢႆႇယႃႇလႅၼ်ႇ

| မိူင်းဢၢႆႇယႃႇလႅၼ်ႇ*Éire* (Irish) |
| --- |
|
Flag

Coat of arms

 |
| **ၽဵင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ:**  Amhrán na bhFiann "The Soldiers' Song"  |
| Show globeShow map of Europe Ireland   (dark green)– ၼႂ်း လိုမ်ယူးရူပ်ႉ  (light green လႄႈ dark grey) – ၼႂ်း the European Union  (light green) |
| ဝဵင်းလူင်and largest city | Dublin ﻿ / ﻿ |
| ၽႃႇသႃႇဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် | * Irish
* English
 |
| ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း (2022) | * 76.6% White Irish
* 10.8% other White
* 3.3% Asian
* 1.5% Black
* 1.7% other
* 6.2% not stated
 |
| သႃႇသၼႃႇ (2022) | * 75.7% Christianity
	+ 69.1% Catholicism
	+ 2.5% Anglicanism
	+ 4.1% other Christian
* 14.5% no religion
* 3.1% other
* 6.7% not stated
 |
| ၵူၼ်းၶိူဝ်းငဝ်ႈမိူင်း | Irish |
| လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ | Unitary parliamentary republic |
|  |
| • President  | Michael D. Higgins |
| • Taoiseach  | Simon Harris |
| • Tánaiste  | Micheál Martin |
| • Chief Justice  | Donal O'Donnell |
|  |
| ၸုမ်းသၢင်ႈၵူတ်းမၢႆ | Oireachtas |
| • Upper house | Seanad |
| • Lower house | Dáil |
| Independence from the United Kingdom |
|  |
| • Proclamation  | 24 April 1916 |
| • Declaration  | 21 January 1919 |
| • Anglo-Irish Treaty | 6 December 1921 |
| • 1922 constitution  | 6 December 1922 |
| • 1937 constitution  | 29 December 1937 |
| • Republic Act  | 18 April 1949 |
|  |
| လႅၼ်တီႈ  |
| • ႁူမ်ႈလေႃး | 70,273 km2 (27,133 sq mi) (118th) |
| • ၼမ်ႉ (%) | 2.0% |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း |
| • April 2024 estimate |  5,380,300 (122nd) |
| • 2022 census | 5,149,139 |
| • Density | 76.6/km2 (198.4/sq mi) (113th) |
| GDP (PPP) | 2024 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $691.904 billion (40th) |
| • Per capita |  $127,750 (3rd) |
| GDP (nominal) | 2024 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $560.566 billion (30th) |
| • Per capita |  $103,500 (2nd) |
| Gini (2022) |  27.9 low inequality |
| HDI (2022) |  0.950 very high (7th) |
| ယူင်ႉငိုၼ်းတွင်း | Euro (€) (EUR) |
| ၸူၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း | UTC  (GMT) |
| • ၶၢဝ်းမႆႈ (DST) | UTC+1 (IST) |
| ပိူင်ဝၼ်းထိ | dd/mm/yyyy |
| ပိူင်ႁေႃႈလူတ်ႉ | Left |
| ၶူတ်ႉႁွင်ႉၽူၼ်း | +353 |
| ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ TLD | .ie |

## မၢႆတွင်း

## ၽိုၼ်ဢိင်
# ဢူႇၸပႄႉၵိတ်ႇသတၼ်ႇ

| မိူင်းၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢူႇၸပႄႉၵိတ်ႇသတၼ်ႇ*O‘zbekiston Respublikasi*,  Ўзбекистон Республикаси (Uzbek) |
| --- |
|
ၸွမ်ပိဝ်

Emblem

 |
| **ၽဵင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ:O‘zbekiston Respublikasining Davlat Madhiyasi*,  Ўзбекистон Республикасининг Давлат Мадҳияси "State Anthem of the Republic of Uzbekistan" |
| Location of Uzbekistan (green) |
| ဝဵင်းလူင်and largest city | Tashkent ﻿ / ﻿ |
| ၽႃႇသႃႇဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် | Uzbek |
| Recognized languages | Karakalpak |
| Official script | Latin • Cyrillic |
| ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း (2021) | * 84.6% Uzbeks
* 4.8% Tajiks
* 2.3% Kazakhs
* 2.2% Karakalpaks
* 2.1% Russians
* 4.0% others
 |
| ၵူၼ်းၶိူဝ်းငဝ်ႈမိူင်း | Uzbek
• Uzbekistani |
| လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ | Unitary semi-presidential republic |
|  |
| • President  | Shavkat Mirziyoyev |
| • Prime Minister  | Abdulla Aripov |
|  |
| ၸုမ်းသၢင်ႈၵူတ်းမၢႆ | Oliy Majlis |
| • Upper house | Senate |
| • Lower house | Legislative Chamber |
| Formation |
|  |
| • Uzbek Khanate  | 1428–1471 |
| • Uzbek khanates  | 1500–1920 |
| • Turkestan Autonomous Soviet Socialist Republic  | 30 April 1918 |
| • Uzbek SSR  | 27 October 1924 |
| • Declaration of Independence  | 31 August 1991 |
| • Republic of Uzbekistan  | 1 September 1991 |
| • Independence recognized  | 26 December 1991 |
| • Current constitution  | 1 May 2023 |
|  |
| လႅၼ်တီႈ |
| • ႁူမ်ႈလေႃး | 447,400 km2 (172,700 sq mi) (55th) |
| • ၼမ်ႉ (%) | 4.9 |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း |
| • 2024 estimate | 37,535,605 (36th) |
| • Density | 80.2/km2 (207.7/sq mi) (138th) |
| GDP (PPP) | 2024 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $425.238 billion (57th) |
| • Per capita |  $11,572 (122th) |
| GDP (nominal) | 2024 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $112.6 billion (67th) |
| • Per capita |  $3010 (138th) |
| Gini (2022) |  31.2 medium inequality |
| HDI (2022) |  0.727 high (106th) |
| ယူင်ႉငိုၼ်းတွင်း | Uzbek sum (UZS) |
| ၸူၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း | UTC+5 (UZT) |
| ပိူင်ဝၼ်းထိ | dd/mm yyyyc |
| ပိူင်ႁေႃႈလူတ်ႉ | Right |
| ၶူတ်ႉႁွင်ႉၽူၼ်း | +998 |
| ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ TLD | .uz |
| **ဝႅပ်ႉသၢႆႉ** gov.uz |
| 1. Co-official in Karakalpakstan.
2. On 31 August 1991, the Supreme Soviet of the Uzbek SSR voted to declare the country independent from the Soviet Union. The next day was declared a national holiday by the Uzbek government, and became an Independence Day.
3. dd.mm.yyyy format is used in Cyrillic scripts, including Russian.
 |

## ၽိုၼ်ဢိင်
# ၼိဝ်းၶႄႇလီႇတူဝ်းၼီးယႃး

| ၼိဝ်း ၶႄႇလီႇတူဝ်းၼီးယႃး *Nouvelle-Calédonie* |
| --- |
| *Sui generis* collectivity |
|  ၸွမ်ပိဝ် ၸွမ်ပိဝ် FLNKS မိၵ်ႈမၢႆ |
| ၶေႃႈၶၼ်ပၢၵ်ႇ "Terre de parole, terre de partage" (French) (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ: "Land of speech, land of sharing") |
| ၵႂၢမ်းၸိုင်ႈမိူင်း: "Soyons unis, devenons frères" |
| ဢွင်ႈတီႈ ၼိဝ်း ၶႄႇလီႇတူဝ်းၼီးယႃး |
| Sovereign state | France |
| Annexed by France | 1853 |
| Overseas territory | 1946 |
| Nouméa Accord | 5 May 1998 |
| ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ လႄႈ ဝဵင်းယႂ်ႇသုတ်း | Nouméa ﻿ / ﻿ |
| ၽႃႇသႃႇၸႂ်ႉၼႂ်းလုမ်း | French |
| Recognised regional languages | * Nengone
* Paicî
* Ajië
* Drehu
* 35 other native languages
 |
| ၵူၼ်းၸႃႇတိ | New Caledonian |
| လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ | Devolved parliamentary dependency |
|  |
| • ၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ ၾရၢင်ႇသဵတ်ႈ  | Emmanuel Macron |
| • Government President  | Thierry Santa |
| • President of the Congress  | Roch Wamytan |
| • High Commissioner  | Laurent Prévost |
|  |
| လုမ်းတႅၼ်းၽွင်း | Congress of New Caledonia |
| French Parliament |
| • Senate | 2 senators (of 377) |
| • National Assembly | 2 seats (of 577) |
| ဢေႇရိယႃႇ |
| • ႁူမ်ႈ | 18,576 km2 (7,172 sq mi) |
| • လိၼ် | 18,275 km2 (7,056 sq mi) |
| • ၼမ်ႉ (%) | negligible |
| ၼႃႈလိၼ်သုင်သုတ်း  | 1,629 m (5,344 ft) |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း |
| • သဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ႁိူၼ်း 2019 | 271,407 (184th) |
| • လွင်ႈသတ်ႉ | 14.5/km2 (37.6/sq mi) (200th) |
| GDP (nominal) | 2011 estimate |
| • ႁူမ်ႈ | $9.89 billion |
| • ငိုၼ်းၶဝ်ႈ ၼိုင်ႈၵေႃႉ | $38,921 |
| ငိုၼ်း | CFP franc (XPF) |
| ၸူၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း | UTC+11:00 |
| ပိူင်သၢႆလူတ်ႉ | မိုဝ်းၶႂႃ |
| ၶူတ်ႉတႄႇလီႇၾူင်း | +687 |
| ၶူတ်ႉ ISO 3166  | * NC
* FR-NC
 |
| TLD ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ | .nc |

## ၽိုၼ်ဢိင်