Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# မိူင်းၵႃႇၵိတ်ႈသတၼ်ႇ

| မိူင်းၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵႃႇၵိတ်ႈသတၼ်ႇ* Кыргыз Республикасы (Kyrgyz) *Kyrgyz Respublikasy*
* Кыргызская Республика (Russian) *Kyrgyzskaya Respublika*

 |
| --- |
|
ၸွမ်ပိဝ်

Emblem

 |
| **ၽဵင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ:** Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик Гимни (Kyrgyz) "National Anthem of the Kyrgyz Republic" |
| Location of Kyrgyzstan (dark green) |
| ဝဵင်းလူင်and largest city | Bishkek ﻿ / ﻿ |
| ၽႃႇသႃႇဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် | * Kyrgyz
* Russian
 |
| Spoken languages | * Kyrgyz
* Uzbek
* Uyghur
* Russian
* Kipchak
* Others
 |
| ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း (end of 2021) | * 74.1% Kyrgyz
* 14.8% Uzbeks
* 5.0% Russians
* 1.1% Dungans
* 0.9% Uyghurs
* 4.1% Others
 |
| သႃႇသၼႃႇ (2021) | * 90% Islam
* 7% Christianity
* 3% Others
 |
| ၵူၼ်းၶိူဝ်းငဝ်ႈမိူင်း | Kyrgyz |
| လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ | Unitary presidential republic |
|  |
| • President  | Sadyr Japarov |
| • Chairman of the Cabinet of Ministers  | Akylbek Japarov |
| • Speaker of the Supreme Council  | Nurlanbek Shakiev |
|  |
| ၸုမ်းသၢင်ႈၵူတ်းမၢႆ | Supreme Council |
| Formation History |
|  |
| • Yenisei Kyrgyz Khaganate  | 840 |
| • From Russia  | 27 November 1917 |
| • Kirghiz SSR  | 5 December 1936 |
| • From USSR  | 31 August 1991 |
| • Full independence  | 26 December 1991 |
| • Current constitution  | 11 April 2021 |
|  |
| လႅၼ်တီႈ |
| • ႁူမ်ႈလေႃး | 199,951 km2 (77,202 sq mi) (85th) |
| • ၼမ်ႉ | 7,198 km2 (2,779 sq mi) |
| • ၼမ်ႉ (%) | 3.6 |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း |
| • 2022 estimate | 7,000,000 (112th) |
| • Density | 27.4/km2 (71.0/sq mi) (109th) |
| GDP (PPP) | 2022 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $37.79 billion (134th) |
| • Per capita |  $5,562 (148th) |
| GDP (nominal) | 2022 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $9.02 billion (151th) |
| • Per capita |  $1,327 (166th) |
| Gini (2020) |  29.0 low inequality |
| HDI (2021) |  0.692 medium (118th) |
| ယူင်ႉငိုၼ်းတွင်း | Kyrgyzstani som (c) (KGS) |
| ၸူၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း | UTC+6 (KGT) |
| ပိူင်ဝၼ်းထိ | dd/mm/yyyy |
| ပိူင်ႁေႃႈလူတ်ႉ | Right |
| ၶူတ်ႉႁွင်ႉၽူၼ်း | +996 |
| ISO 3166 code | KG |
| ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ TLD | .kg |

ပိသ်ျၶႅတ်ႉ
လွႆၵႃႇၵိတ်ႈသတၼ်ႇ Kyrgyz Ala-Too
**ၵႃႇၵိတ်ႈသတၼ်ႇ** ဢမ်ႇၼၼ် **မိူင်းၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵႃႇၵိတ်ႈသတၼ်ႇ** ၼႆႉ ပဵၼ် မိူင်း တီႈဢမ်ႇမီးတၢင်းဢွၵ်ႇၸူး ပၢင်ႇလၢႆႇ တီႈ ဢေးသျႃး ပွတ်းၵၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵႃႇၵိတ်ႈသတၼ်ႇၼႆႉ ၶႅၼ်ႈလႅၼ်လိၼ်ၵၼ်တင်း တီး ပွတ်းႁွင်ႇ မီး မိူင်းၵႃႇၸၢၵ်ႈသတၼ်ႇ၊ တီး ပွတ်းတူၵ်း မီး ဢူႇၸပႄႉၵိတ်ႇသတၼ်ႇ၊ တီႈ ပွတ်းၸၢၼ်း မီး မိူင်းတႃႇၵျီႇၵီႇသတၼ်ႇ လႄႈ တီႈ ပွတ်းဢွၵ်ႇ မီး မိူင်းၶႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းလူင် မၼ်း လႄႈ ဝဵင်းဢၼ်ယႂ်ႇတီႈသုတ်း ၼႆႉ ပဵၼ် ပိသ်ျၶႅတ်ႉ ယဝ်ႉ။

## မၢႆတွင်း

## ဢၢင်ႈဢိင်
# 907

**907’’’**

## ၽိုၼ်မၢႆ ပီ 907

### လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မေႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။
# 1949

|  |
| --- |
| **1949** : ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ •  ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ •  မၢတ်ႉၶျ် •  ဢေႇပရႄႇ •  မေႇ •  ၵျုၼ်ႇ •  ၵျူႇလၢႆႇ •  ဢေႃးၵၢတ်ႉ •  သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ •  ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ •  ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ •  တီႇသႅမ်ႇပႃႇ |

| ၸိူဝ်းပဵၼ်ပီ ၼႂ်း 20 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ |
| --- |
| 1901 | 1902 | 1903 | 1904 | 1905 | 1906 | 1907 | 1908 | 1909 | 1910 |
| 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920 |
| 1921 | 1922 | 1923 | 1924 | 1925 | 1926 | 1927 | 1928 | 1929 | 1930 |
| 1931 | 1932 | 1933 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 | 1940 |
| 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949 | 1950 |
| 1951 | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 |
| 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 |
| 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 |
| 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 |
| 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 |

**1949**

## ၽိုၼ်မၢႆ ပီ 1949

### လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မေႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ

(1) ဝၼ်း။

### ဢေႃးၵၢတ်ႉ

(1) ဝၼ်း။

### သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### တီႇသႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။
# မိူင်းလီႉတူႇဝေးၼီးယႃး

| မိူင်းၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ လီႉတူႇဝေးၼီးယႃး*Lietuvos Respublika* (Lithuanian) |
| --- |
|
ၸွမ်ပိဝ်

မိၵ်ႈမၢႆ

 |
| **ၽဵင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ:Tautiška giesmė* "National Hymn" |
|  မိူင်းလီႉတူႇဝေးၼီးယႃး   (dark green)– ၼႂ်း လိုမ်ယူးရူပ်ႉ  (green လႄႈ dark grey) – ၼႂ်း the European Union  (green)  –  [Legend] |
| ဝဵင်းလူင်and largest city | Vilnius ﻿ / ﻿ |
| ၽႃႇသႃႇဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် | Lithuanian |
| ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း (2024) | * 82.6% Lithuanians
* 6.3% Poles
* 5.0% Russians
* 2.1% Belarusians
* 1.7% Ukrainians
* 2.3% others
 |
| သႃႇသၼႃႇ (2021) | * + 79.4% Christianity
		- 74.2% Catholicism
		- 5.2% other Christian
	+ 6.1% no religion
	+ 0.8% others
	+ 13.7% no answer
 |
| ၵူၼ်းၶိူဝ်းငဝ်ႈမိူင်း | Lithuanian |
| လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ | Unitary semi-presidential republic |
|  |
| • President  | Gitanas Nausėda |
| • Prime Minister  | Gintautas Paluckas |
| • Seimas Speaker  | Saulius Skvernelis |
|  |
| ၸုမ်းသၢင်ႈၵူတ်းမၢႆ | Seimas |
| Formation |
|  |
| • First mentioned  | 9 March 1009 |
| • Grand Duchy  | 1236 |
| • Coronation of Mindaugas  | 6 July 1253 |
| • Union with Poland  | 2 February 1386 |
| • Commonwealth created  | 1 July 1569 |
| • Partitioned  | 24 October 1795 |
| • Independence reinstated  | 16 February 1918 |
| • Soviet occupation  | 19 June 1940 |
| • Independence restored  | 11 March 1990 |
|  |
| လႅၼ်တီႈ |
| • ႁူမ်ႈလေႃး | 65,300 km2 (25,200 sq mi) (121st) |
| • ၼမ်ႉ (%) | 1.98 (2015) |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း |
| • 2024 estimate |  2,885,891 (135th) |
| • Density | 44/km2 (114.0/sq mi) (138th) |
| GDP (PPP) | 2024 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $144.585 billion (88th) |
| • Per capita |  $50,600 (39th) |
| GDP (nominal) | 2024 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $81.979 billion (78th) |
| • Per capita |  $28,407 (40th) |
| Gini (2022) |  36.2 medium inequality |
| HDI (2022) |  0.879 very high (37th) |
| ယူင်ႉငိုၼ်းတွင်း | Euro (€) (EUR) |
| ၸူၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း | UTC+2 (EET) |
| • ၶၢဝ်းမႆႈ (DST) | UTC+3 (EEST) |
| ပိူင်ဝၼ်းထိ | yyyy-mm-dd |
| ပိူင်ႁေႃႈလူတ်ႉ | Right |
| ၶူတ်ႉႁွင်ႉၽူၼ်း | +370 |
| ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ TLD | .lt |

ၸိုဝ်ႈ မိူင်းလီႉတူႇဝေးၼီးယႃး ဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ် မိူင်းၸွမ်ၸိုင်ႈ မိူင်းလီႉတူႇဝေးၼီးယႃး ၼႆသေ ပဵၼ်မိူင်း ဢၼ်မီးတီႈ ယူးရူပ်ႉပွတ်းႁွင်ႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈမိူင်း ပေႃးလတိတ်ႉ 3 မိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်း ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။ မီးဝႆႉတီႈ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၶွင် ပၢင်ႇလၢႆႇပေႃးလတိတ်ႉသေ ပေႃးလတ်းၶၢမ်ႈ ပၢင်ႇလၢႆႇပေႃးလတိတ်ႉယဝ်ႉၼႆ တီႈၽၢႆႇတူၵ်း မီး မိူင်းသုၺ်ႇတိၼ်ႇ၊ မိူင်းၼေႃႇဝူၺ်း လႄႈ မိူင်းတႅၼ်းမၢၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇႁွင်ႇၼႆႉ မီး မိူင်းလၢတ်ႈဝီႇယႃႇ၊ တီႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ မီး မိူင်းပႄႇလႃႇရုတ်ႈ လႄႈ တီႈၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ မိူင်းပူဝ်ႇလႅၼ်ႇယဝ်ႉ။

## မၢႆတွင်း

## ၽိုၼ်ဢိင်
# တီႇရႃႇၼႃႇ၊ ဝဵင်း

| တီႇရႃႇၼႃႇ |
| --- |
| ဝဵင်းလူင် လႄႈ ဝဵင်းမူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်း |
|
**Clockwise from top:** The Skanderbeg Square, Kapllan Pasha Tomb, Grand Mosque, Clock Tower, Grand Park, Petrelë Castle, Resurrection Orthodox Cathedral and Toptani Center. |
| FlagSeal |
| တီႇရႃႇၼႃႇၼႄၽႅၼ်ႇလိၼ် ဢႃႇပႃးၼီးယႃးတီႇရႃႇၼႃႇၼႄၽႅၼ်ႇလိၼ် Europe |
| ၵူဝ်ႇဢေႃးတိၼဵတ်ႉ: ﻿ / ﻿ |
| မိူင်း | ဢႃႇပႃးၼီးယႃး |
| ၼႃးလိၼ် | ဢႃႇပႃးၼီးယႃး ပွတ်းၵၢင် |
| မိူင်း | တီႇရႃႇၼႃႇ |
| Municipality | တီႇရႃႇၼႃႇ |
| Settled | 1614 |
| လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ  |
|  • ၸႃႉမဵဝ်း | Mayor–council |
|  • Mayor | Erion Veliaj (PS) |
|  • ၶွင်ႇသီႇ | Tirana Municipal Council |
|  • ၽူႈၼမ်း | Toni Gogu |
| လႅၼ်တီႈ |
|  • ဝဵင်းလူင် လႄႈ ဝဵင်းမူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်း | 1,110 km2 (430 sq mi) |
|  • တူင်ႇဝဵင်း | 1,652 km2 (638 sq mi) |
|  • Unit | 41.8 km2 (16.1 sq mi) |
| တၢင်းသုင် | 110 m (360 ft) |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း (2011) |
|  • တူင်ႇဝဵင်း | 912,190 |
|  • ဝဵင်းမူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်း | 557,422 |
|  • ဝဵင်းမူၼ်းၵူၼ်းၵိုၼ်း density | 502/km2 (1,300/sq mi) |
|  • Unit | 418,495 |
| ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ | Albanian: Tiranas(e) Tirana dialect: Tirons(e) |
| ၸူၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း | UTC+1 (CET) |
|  • Summer (DST) | UTC+2 (CEST) |
| Postal code(s) | 1000 |
| Area code(s) | +355 (0) 4 |
| Airport | Tirana International Airport |
| Motorways |  |
| Highways |   |
| Vehicle registration | TR |
| ဝႅပ်ႉသၢႆႉ | tirana.al |

**Tirana** (/tɪˈrɑːnə/ () *tih-RAH-nə*, သဵင်ဢွၵ်ႇ ဢႃႇပႃးၼီးယႃး: [tiˈɾana]; Gheg Albanian: *တီႇရူဝ်ၼႃႇ*) ၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းလူင် လႄႈ ဝဵင်းယႂ်ႇထိသုတ်း ၶွင် ဢႃႇပႃးၼီးယႃး ယဝ်ႉ။ မၼ်းမီးဝႆႉ တီႈ ၼႂ်း ၵၢင်မိူင်း သေ ဢဝ်တင်း ၵွင်းလွႆ သၼ်လွႆ ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ တင်း တၢႆးတီႇ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈမႃးၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉသေ တီႈၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၶူင်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈသေ ၸၢင်ႈမုင်ႈႁၼ်လႆႈ ပၢင်ႇလၢႆႇ ဢေတရေႇယႃးတိၵ်ႉ ဢၼ်မီးယူႇ တီႈၵႆၵႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## မၢႆတွင်း

## ဢၢင်ႈဢိင်