Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ၼႃႈလိၼ် ပႃႇလႅတ်ႇသတိၼ်းၼီးယႅၼ်း

| ၼႃႈလိၼ် ပႃႇလႅတ်ႇသတိၼ်းၼီးယႅၼ်းالأراضي الفلسطينية Script error: The function "transl" does not exist. |
| --- |
|  |
| Palestinian Territories according to a Green Line based definition |
| cities ဢၼ်ယႂ်ႇသုတ်း | * Gaza
* Hebron
* Nablus
* Khan Yunis
* East Jerusalem
 |
| Languages | * Arabic
* Hebrew
 |
| ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း  | * Palestinians
* Jews
* Samaritans
 |
| ၵူၼ်းၶိူဝ်းငဝ်ႈမိူင်း | * Palestinians
* Israeli/Jewish settlers
 |
| လႅၼ်တီႈ |
| • ႁူမ်ႈလေႃး | 6,220 km2 (2,400 sq mi) |
| • ၼမ်ႉ (%) | 3.5 |
| • West Bank | 5,860 km2 (of which Dead Sea: 220 km2) |
| • Gaza Strip | 360 km2 |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း |
| • Palestinians (2014) | 4,550,000 |
| • Settlers (2012) | 564,000 |
| • 2007 census | 3,719,189 (Pal.) |
| • Density | 654/km2 (1,693.9/sq mi) |
| HDI (2010) | 0.645 medium (97th) |
| ယူင်ႉငိုၼ်းတွင်း | * Egyptian pounda (EGP)
* Israeli new sheqelb (ILS)
* Jordanian dinarc (JOD)
 |
| ၸူၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း | UTC+2 (EET) |
| • ၶၢဝ်းမႆႈ (DST) | UTC+3 (EEST) |
| ပိူင်ႁေႃႈလူတ်ႉ | Right |
| ၶူတ်ႉႁွင်ႉၽူၼ်း | +970d |
| ISO 3166 code | PS |
| ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ TLD | * .ps
* فلسطين.
 |
| 1. Used in Gaza Strip since 1951.
2. Used since 1985.
3. Used in West Bank since 1950.
4. +972 also used.
 |

## ၽိုၼ်ဢိင်
# မၢၼ်းဝိၼ်းၶႅင်ႇတၢၼ်း

| မၢၼ်းဝိၼ်းၶႅင်ႇတၢၼ်း |
| --- |
| မၢၼ်းဝိၼ်းၶႅင်ႇတၢၼ်း မိူဝ်ႈ 2021 |
|  |
| ၽူႈၼၢမ်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် |
| **ၶၢဝ်းတၢင်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်** 2016 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 8 – 2018 ဢေႃးၵၢတ်ႉ 1 |
| Deputy | ဢူးဢေးတႃႇဢွင်ႇ |
| ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်း | ဢူးသူၺ်ႇမၢၼ်း |
| ၽူႈသိုပ်ႇႁၢပ်ႇၵၢၼ် | ဢူးတီႇၶုၼ်မျၢတ်ႈ |
| ပွၵ်ႈၵမ်းသွင် ၽူႈၼၢမ်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ |
| **ၽူႈတိုၵ်ႉႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း** |
| **ၶၢဝ်းတၢင်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်**  2016 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 3 |
| Deputy | ဢူးဢေးတႃႇဢွင်ႇ |
| ၵေႃႉဢွၼ်တၢင်း | ဢူးၶိၼ်ႇဢွင်ႇမျိၼ်ႉ |
| တႅၼ်းၽွင်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ |
| **ၽူႈတိုၵ်ႉႁၢပ်ႇၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း** |
| **ၶၢဝ်းတၢင်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်**  2016 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 3 |
| Constituency | ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ (၈) ၸႄႈဝဵင်းမျႃႉဝတီႇ၊ ၸႄႈမိူင်းယၢင်း |
|  |
| ၶေႃႈမုၼ်းသုၼ်ႇတူဝ် |
| ၵိူတ်ႇ |  (1952-04-23) ဢေႇပရႄႇ 23၊ 1952 ၸႄႈဝဵင်းႁိၼ်းတတႃႉ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ၊ မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ။ |
| ၸၢဝ်းၶိူဝ်း | ၵူၼ်းၶိူဝ်းယၢင်း၊ ၵူၼ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ |
| ပႃႇတီႇ | ဢမျူဝ်းတႃးတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇ ဢၽွႆႉၶျူၵ်ႉ |
| ပီႈၼွင်ႉ | မၢၼ်းပႃႉၶႅင်ႇ (ပူႇ) |
| ပေႃႈမႄႈ | မၢၼ်းတၢၼ်းသျဵင်ႇ၊ ၼၢၼ်ႉၶိၼ်ႇထေးယီႇၶႅင်ႇ |
| Alma mater | ၸၼ်ႉၸွမ်တႃႈၵုင်ႈ |
| ၼႃႈၵၢၼ် | ၽူႈတၢင်ၼႃႈ၊ ၸဝ်ႈပၢႆးမိူင်း |
|  |

**မၢၼ်းဝိၼ်းၶႅင်ႇတၢၼ်း** (ၵိူတ်ႇ 1952 ဢေႇပရႄႇ 23) ၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ၸဝ်ႈပၢႆးမိူင်း၊ ၽူႈတၢင်ၼႃႈ လႄႈ ၽူႈၼၢမ်း လုမ်းတႅၼ်းၽွင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီ 2015 ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈၶႄႉၶဵင်ႇတီႈ ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈ ၈ တီႈ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းသေ လႆႈဢွင်ႇပႄႉမႃးယဝ်ႉ။ ပဵၼ်လၢၼ် ၵူၼ်းႁၢတ်းငၢၼ် ႁူဝ်ၼႃႈလူင် ၽွင်းလူင် မၢၼ်းပၶႅင်ႇ ယဝ်ႉ။

လႆႈသွၼ်ဢဝ် ပႆႇၺႃႇမႃးတီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင် ဝၢၼ်ႈယူင်ႇတလိၼ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းႁိၼ်းတတႃႉ လႄႈ တီႈ ၸၼ်ႉၸွမ်ဝဵၵ်ႉၸႃႇလႄႈ တဵၵ်ႉပၢၼ်ႇတႃႈၵုင်ႈယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် ပီ 1977 မႃး လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၽူႈတၢင်ၼႃႈမႃးယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီ 1990 ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၵေႃၵမ်ၵၢၼ် တီႈ ပႃႇတီႇငဝ်ႈငုၼ်းယၢင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UKL) လႄႈသင်၊ ပဵၼ် ၽူႈၶဝ်ႈၵေႃၵမ်ၵၢၼ် တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ႈၼႃႈၸၼ်ႉပၢႆးပႆႇၺႃႇ ပိုင်ႈႁႅင်းတူဝ်ၵဝ်ႇ တီႈ ဝဵင်းၵျူင်ႇပျေႃႇ၊ ၸႄႈတိူင်းဢေႇယႃႇဝတီႇ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

## ၽိုၼ်ဢိင်
# မိူင်းၸမ်းပီးယႃး

| မိူင်းၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸမ်းပီးယႃး*Icitungu ca Zambia* (Bemba) |
| --- |
|
ၸွမ်ပိဝ်

မိၵ်ႈမၢႆ

 |
| **ၶေႃႈၶၼ်ပၢၵ်ႇ:** "One Zambia, One Nation" |
| **ၽဵင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ:** "Stand And Sing For Zambia Proud and Free"  |
|  |
| ဝဵင်းလူင်and largest city | Lusaka ﻿ / ﻿ |
| ၽႃႇသႃႇဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် | English |
| Recognised regional languages |
List
* 28.5% Bemba
* 13.8% Nyanja
* 11.4% Tonga
* 10.6% Tumbuka
* 5.5% Lozi
* 4.5% Chewa
* 3.0% Nsenga
* 1.9% Lunda
* 1.9% Kaonde
* 1.8% Lala
* 1.8% Lamba
* 1.7% English
* 1.5% Luvale
* 1.3% Mambwe
* 1.2% Lenje
* 1.2% Namwanga
* 1.0% Bisa
* 0.9% Ushi
* 0.7% Ila
* 0.7% Mbunda
* 0.7% Ngoni
* 0.7% Senga
* 0.6% Lungu
* 0.5% Toka-Leya
* 4.7% others
 |
| ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း (2010) |
List
* 19.0% Bemba
* 13.6% Tonga
* 7.5% Tumbuka
* 6.0% Chewa
* 5.7% Lozi
* 5.3% Nsenga
* 3.0% Ngoni
* 3.1% Lala
* 3.9% Kaonde
* 2.8% Namwanga
* 2.6% Lunda (Northern)
* 2.5% Mambwe
* 2.2% Luvale
* 2.4% Lamba
* 1.9% Ushi
* 1.6% Bisa
* 1.6% Lenje
* 1.2% Mbunda
* 0.9% Lunda (Luapula)
* 0.9% Senga
* 0.8% Ila
* 0.8% Lungu
* 0.7% Tabwa
* 0.7% Soli
* 0.7% Kunda
* 0.6% Ngumbo
* 0.5% Chishinga
* 0.5% Chokwe
* 0.5% Nkoya
* 5.4% other ethnics
* 0.8% major racial
* 0.4% unclassified
 |
| သႃႇသၼႃႇ  | Christianity (official) |
| ၵူၼ်းၶိူဝ်းငဝ်ႈမိူင်း | Zambian |
| လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ | Unitary presidential republic |
|  |
| • President  | Hakainde Hichilema |
| • Vice-President  | Mutale Nalumango |
| • Speaker  | Nelly Mutti |
| • Chief Justice  | Mumba Malila |
|  |
| ၸုမ်းသၢင်ႈၵူတ်းမၢႆ | National Assembly of Zambia |
| Independence from the United Kingdom |
|  |
| • North-Western Rhodesia  | 27 June 1890 |
| • Barotziland-North-Western Rhodesia  | 28 November 1899 |
| • North-Eastern Rhodesia  | 29 January 1900 |
| • Amalgamation of Northern Rhodesia  | 17 August 1911 |
| • Federation of Rhodesia and Nyasaland  | 1 August 1953 |
| • Republic of Zambia  | 24 October 1964 |
| • Current constitution  | 5 January 2016 |
|  |
| လႅၼ်တီႈ |
| • ႁူမ်ႈလေႃး | 752,617 km2 (290,587 sq mi) (38th) |
| • ၼမ်ႉ (%) | 1 |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း |
| • 2023 estimate | 20,216,029 (64th) |
| • Density | 17.2/km2 (44.5/sq mi) (191st) |
| GDP (PPP) | 2023 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $83.687 billion (100th) |
| • Per capita |  $4,068 (155th) |
| GDP (nominal) | 2023 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $29.536 billion (113th) |
| • Per capita |  $1,435 (159th) |
| Gini (2022) |  51.5 high inequality |
| HDI (2022) |  0.569 medium (153rd) |
| ယူင်ႉငိုၼ်းတွင်း | Zambian kwacha (ZMW) |
| ၸူၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း | UTC+2 (CAT) |
| ပိူင်ဝၼ်းထိ | dd/mm/yyyy |
| ပိူင်ႁေႃႈလူတ်ႉ | Left |
| ၶူတ်ႉႁွင်ႉၽူၼ်း | +260 |
| ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ TLD | .zm |

## မၢႆတွင်း

## ၽိုၼ်ဢိင်
# 1374

**1374**

## ၽိုၼ်မၢႆ ပီ 1374

### လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မေႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။
# 1862

|  |
| --- |
| **1862** : ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ •  ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ •  မၢတ်ႉၶျ် •  ဢေႇပရႄႇ •  မေႇ •  ၵျုၼ်ႇ •  ၵျူႇလၢႆႇ •  ဢေႃးၵၢတ်ႉ •  သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ •  ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ •  ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ •  တီႇသႅမ်ႇပႃႇ |

| ၸိူဝ်းပဵၼ်ပီ ၼႂ်း 19 ၸူဝ်ႈပၢၵ်ႇပီ |
| --- |
| 1801 | 1802 | 1803 | 1804 | 1805 | 1806 | 1807 | 1808 | 1809 | 1810 |
| 1811 | 1812 | 1813 | 1814 | 1815 | 1816 | 1817 | 1818 | 1819 | 1820 |
| 1821 | 1822 | 1823 | 1824 | 1825 | 1826 | 1827 | 1828 | 1829 | 1830 |
| 1831 | 1832 | 1833 | 1834 | 1835 | 1836 | 1837 | 1838 | 1839 | 1840 |
| 1841 | 1842 | 1843 | 1844 | 1845 | 1846 | 1847 | 1848 | 1849 | 1850 |
| 1851 | 1852 | 1853 | 1854 | 1855 | 1856 | 1857 | 1858 | 1859 | 1860 |
| 1861 | 1862 | 1863 | 1864 | 1865 | 1866 | 1867 | 1868 | 1869 | 1870 |
| 1871 | 1872 | 1873 | 1874 | 1875 | 1876 | 1877 | 1878 | 1879 | 1880 |
| 1881 | 1882 | 1883 | 1884 | 1885 | 1886 | 1887 | 1888 | 1889 | 1890 |
| 1891 | 1892 | 1893 | 1894 | 1895 | 1896 | 1897 | 1898 | 1899 | 1900 |

## ၽိုၼ်မၢႆ ပီ 1862

### လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မေႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ

(1) ဝၼ်း။

### ဢေႃးၵၢတ်ႉ

(1) ဝၼ်း။

### သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### တီႇသႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

## ၽိုၼ်ဢိင်
# 898

‘’’898’’’

## ၽိုၼ်မၢႆ ပီ 898

### လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မေႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။
# 257

## ၽိုၼ်မၢႆ ပီ 257

### လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မေႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။
# ဢေႇပရႄႇ 1940

|  |
| --- |
| **1940** : ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ •  ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ •  မၢတ်ႉၶျ် •  ဢေႇပရႄႇ •  မေႇ •  ၵျုၼ်ႇ •  ၵျူႇလၢႆႇ •  ဢေႃးၵၢတ်ႉ •  သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ •  ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ •  ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ •  တီႇသႅမ်ႇပႃႇ |

|  |
| --- |
|  |

## (1) ဝၼ်း

## (2) ဝၼ်း

## (3) ဝၼ်း

## (4) ဝၼ်း

## (5) ဝၼ်း

## (6) ဝၼ်း

## (7) ဝၼ်း

## (8) ဝၼ်း

## (9) ဝၼ်း

## (10) ဝၼ်း

## (11) ဝၼ်း

## (12) ဝၼ်း

## (13) ဝၼ်း

## (14) ဝၼ်း

## (15) ဝၼ်း

## (16) ဝၼ်း

## (17) ဝၼ်း

## (18) ဝၼ်း

## (19) ဝၼ်း

## (20) ဝၼ်း

## (21) ဝၼ်း

## (22) ဝၼ်း

## (23) ဝၼ်း

## (24) ဝၼ်း

## (25) ဝၼ်း

## (26) ဝၼ်း

5

## (27) ဝၼ်း

## (28) ဝၼ်း

## (29) ဝၼ်း

## (30) ဝၼ်း

## ၽိုၼ်ဢိင်
# မေႇ 1983

|  |
| --- |
| **1983** : ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ •  ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ •  မၢတ်ႉၶျ် •  ဢေႇပရႄႇ •  မေႇ •  ၵျုၼ်ႇ •  ၵျူႇလၢႆႇ •  ဢေႃးၵၢတ်ႉ •  သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ •  ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ •  ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ •  တီႇသႅမ်ႇပႃႇ |

|  |
| --- |
|  |

## (1) ဝၼ်း

## (2) ဝၼ်း

## (3) ဝၼ်း

## (4) ဝၼ်း

## (5) ဝၼ်း

## (6) ဝၼ်း

## (7) ဝၼ်း

## (8) ဝၼ်း

## (9) ဝၼ်း

## (10) ဝၼ်း

## (11) ဝၼ်း

## (12) ဝၼ်း

## (13) ဝၼ်း

## (14) ဝၼ်း

## (15) ဝၼ်း

## (16) ဝၼ်း

## (17) ဝၼ်း

## (18) ဝၼ်း

## (19) ဝၼ်း

## (20) ဝၼ်း

## (21) ဝၼ်း

## (22) ဝၼ်း

## (23) ဝၼ်း

## (24) ဝၼ်း

## (25) ဝၼ်း

## (26) ဝၼ်း

## (27) ဝၼ်း

## (28) ဝၼ်း

## (29) ဝၼ်း

## (30) ဝၼ်း

## (31) ဝၼ်း

## ၽိုၼ်ဢိင်