Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ဢေႃးၵၢတ်ႉ 1

|  |
| --- |
|  |

လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ (1) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (213) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (214))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈယူႇ (152) ဝၼ်း။

## လွင်ႈပႅၼ်

## ၵူၼ်းၵိူတ်ႇ

## ၵူၼ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ

## ဝၼ်းပွႆး

## ၽိုၼ်ဢိင်
# 1989

|  |
| --- |
| **1989** : ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ •  ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ •  မၢတ်ႉၶျ် •  ဢေႇပရႄႇ •  မေႇ •  ၵျုၼ်ႇ •  ၵျူႇလၢႆႇ •  ဢေႃးၵၢတ်ႉ •  သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ •  ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ •  ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ •  တီႇသႅမ်ႇပႃႇ |

| ၸိူဝ်းပဵၼ်ပီ ၼႂ်း 20 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ |
| --- |
| 1901 | 1902 | 1903 | 1904 | 1905 | 1906 | 1907 | 1908 | 1909 | 1910 |
| 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920 |
| 1921 | 1922 | 1923 | 1924 | 1925 | 1926 | 1927 | 1928 | 1929 | 1930 |
| 1931 | 1932 | 1933 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 | 1940 |
| 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949 | 1950 |
| 1951 | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 |
| 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 |
| 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 |
| 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 |
| 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 |

**1989**

## ၽိုၼ်မၢႆ ပီ 1989

### လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မေႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ

(1) ဝၼ်း။

### ဢေႃးၵၢတ်ႉ

(1) ဝၼ်း။

### သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### တီႇသႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။
# ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ 1984

|  |
| --- |
| **1984** : ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ •  ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ •  မၢတ်ႉၶျ် •  ဢေႇပရႄႇ •  မေႇ •  ၵျုၼ်ႇ •  ၵျူႇလၢႆႇ •  ဢေႃးၵၢတ်ႉ •  သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ •  ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ •  ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ •  တီႇသႅမ်ႇပႃႇ |

|  |
| --- |
|  |

## (1) ဝၼ်း

## (2) ဝၼ်း

## (3) ဝၼ်း

## (4) ဝၼ်း

## (5) ဝၼ်း

## (6) ဝၼ်း

## (7) ဝၼ်း

## (8) ဝၼ်း

## (9) ဝၼ်း

## (10) ဝၼ်း

## (11) ဝၼ်း

## (12) ဝၼ်း

## (13) ဝၼ်း

## (14) ဝၼ်း

## (15) ဝၼ်း

## (16) ဝၼ်း

## (17) ဝၼ်း

## (18) ဝၼ်း

## (19) ဝၼ်း

## (20) ဝၼ်း

## (21) ဝၼ်း

## (22) ဝၼ်း

## (23) ဝၼ်း

## (24) ဝၼ်း

## (25) ဝၼ်း

## (26) ဝၼ်း

## (27) ဝၼ်း

## (28) ဝၼ်း

## (29) ဝၼ်း

## (30) ဝၼ်း

## ၽိုၼ်ဢိင်
# ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 16

|  |
| --- |
|  |

လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ (16) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (16) တွၼ်ႈတႃႇ ၼိုင်ႈပီယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈ (349) ဝၼ်းယူႇ။ ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ၵိုတ်းယူႇ (350)ဝၼ်းယဝ်ႉ။

## လွင်ႈပႅၼ်

## ၵူၼ်းၵိူတ်ႇ

## ၵူၼ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ

## ဝၼ်းပွႆး

## ၽိုၼ်ဢိင်
# မိူင်းၶျၢတ်ႈ

| မိူင်းၸွမ်ပွင်ႈၸိုင်ႈ ၶျၢတ်ႈ* جمهورية تشاد (ဢႃႇရၢပ်ႈ)
* *République du Tchad* (French)

 |
| --- |
|
ၸွမ်ပိဝ်

Coat of arms

 |
| **ၶေႃႈၶၼ်ပၢၵ်ႇ: "Unité, Travail, Progrès" (French)
* الاتحاد، العمل، التقدم (ဢႃႇရၢပ်ႈ)
* "Unity, Work, Progress"
 |
| **ၽဵင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ: "La Tchadienne" (French)
* نشيد تشاد الوطني (ဢႃႇရၢပ်ႈ)
* "The Song of Chad"

 |
|  |
| ဝဵင်းလူင်and largest city | N'Djamena ﻿ / ﻿ |
| ၽႃႇသႃႇဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် | * Arabic
* French
 |
| ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း (2009) | * 26.6% Sara
* 12.9% Arab
* 8.5% Kanembu
* 7.2% Masalit
* 6.9% Toubou
* 4.8% Masa
* 3.7% Bidiyo
* 3.7% Bulala
* 3.0% Maba
* 2.6% Daju
* 2.5% Mundang
* 2.4% Gabri
* 2.4% Zaghawa
* 2.1% Fula
* 2.0% Tupuri
* 1.6% Tama
* 1.4% Karo
* 1.3% Bagirmi
* 1.0% Masmaje
* 2.6% other Chadian
* 0.7% foreign
 |
| သႃႇသၼႃႇ (2020) | * 55.1% Islam
* 41.1% Christianity
* 2.4% no religion
* 1.3% Animism
* 0.1% others
 |
| ၵူၼ်းၶိူဝ်းငဝ်ႈမိူင်း | Chadian |
| လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ | Unitary semi-presidential republic under a hereditary dictatorship |
|  |
| • President  | Mahamat Déby |
| • Prime Minister  | Allamaye Halina |
|  |
| ၸုမ်းသၢင်ႈၵူတ်းမၢႆ | National Transitional Council |
| Independence from France |
|  |
| • Colony established  | 5 September 1900 |
| • Autonomy granted  | 28 November 1958 |
| • Sovereign state  | 11 August 1960 |
|  |
| လႅၼ်တီႈ |
| • ႁူမ်ႈလေႃး | 1,300,000 km2 (500,000 sq mi) (20th) |
| • ၼမ်ႉ (%) | 1.9 |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း |
| • 2024 estimate | 19,093,595 (66th) |
| • Density | 14.4/km2 (37.3/sq mi) |
| GDP (PPP) | 2023 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $32.375 billion (147th) |
| • Per capita |  $1,806 (179th) |
| GDP (nominal) | 2023 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $12.596 billion (145th) |
| • Per capita |  $702 (183rd) |
| Gini (2022) |  37.4 medium inequality |
| HDI (2022) |  0.394 low (189th) |
| ယူင်ႉငိုၼ်းတွင်း | Central African CFA franc (XAF) |
| ၸူၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း | UTC+1 (WAT) |
| ပိူင်ႁေႃႈလူတ်ႉ | Right |
| ၶူတ်ႉႁွင်ႉၽူၼ်း | +235 |
| ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ TLD | .td |

## ၽိုၼ်ဢိင်
# 1980

|  |
| --- |
| **1980** : ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ •  ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ •  မၢတ်ႉၶျ် •  ဢေႇပရႄႇ •  မေႇ •  ၵျုၼ်ႇ •  ၵျူႇလၢႆႇ •  ဢေႃးၵၢတ်ႉ •  သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ •  ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ •  ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ •  တီႇသႅမ်ႇပႃႇ |

| ၸိူဝ်းပဵၼ်ပီ ၼႂ်း 20 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ |
| --- |
| 1901 | 1902 | 1903 | 1904 | 1905 | 1906 | 1907 | 1908 | 1909 | 1910 |
| 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920 |
| 1921 | 1922 | 1923 | 1924 | 1925 | 1926 | 1927 | 1928 | 1929 | 1930 |
| 1931 | 1932 | 1933 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 | 1940 |
| 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949 | 1950 |
| 1951 | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 |
| 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 |
| 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 |
| 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 |
| 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 |

**1980**

## ၽိုၼ်မၢႆ ပီ 1980

### လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မေႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ

(1) ဝၼ်း။

### ဢေႃးၵၢတ်ႉ

(1) ဝၼ်း။

### သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### တီႇသႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။