Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ယူႇရေးသျႃး

ယူႇရေးသျႃး|  |
| ဢေႇရိယႃႇ | 55,000,000 km2 (21,000,000 sq mi) |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း | 5.4 billion (As of 2023) |
| လွင်ႈသတ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း | 93/km2 (240/sq mi) |
| ၵူၼ်းၶိူဝ်းယူႇသဝ်း | Eurasian |
| မိူင်း | ~93 countries |
| ၼႃႈလိၼ်လႆႈပိုင်ႈဢိင်ပိူၼ်ႈ | 9 dependencies

List
* Akrotiri and Dhekelia
* British Indian Ocean Territory
* Christmas Island
* Cocos (Keeling) Islands
* Hong Kong
* Macau
* Faroe Islands
* Gibraltar
* Isle of Man
 |
| ၶၢဝ်းယၢမ်းၼႃႈလိၼ် | UTC−1 to UTC+12 |

## မၢႆတွင်း

## ၽိုၼ်ဢိင်
# 1443

**1443**

## ၽိုၼ်မၢႆ ပီ 1443

### လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မေႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ

(1) ဝၼ်း။

### ဢေႃးၵၢတ်ႉ

(1) ဝၼ်း။

### သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### တီႇသႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။
# သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ 2021

|  |
| --- |
| **2021** : ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ •  ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ •  မၢတ်ႉၶျ် •  ဢေႇပရႄႇ •  မေႇ •  ၵျုၼ်ႇ •  ၵျူႇလၢႆႇ •  ဢေႃးၵၢတ်ႉ •  သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ •  ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ •  ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ •  တီႇသႅမ်ႇပႃႇ |

|  |
| --- |
|  |

## (1) ဝၼ်း

## (2) ဝၼ်း

## (3) ဝၼ်း

## (4) ဝၼ်း

## (5) ဝၼ်း

## (6) ဝၼ်း

## (7) ဝၼ်း

## (8) ဝၼ်း

## (9) ဝၼ်း

## (10) ဝၼ်း

## (11) ဝၼ်း

## (12) ဝၼ်း

## (13) ဝၼ်း

## (14) ဝၼ်း

## (15) ဝၼ်း

## (16) ဝၼ်း

## (17) ဝၼ်း

## (18) ဝၼ်း

## (19) ဝၼ်း

## (20) ဝၼ်း

## (21) ဝၼ်း

## (22) ဝၼ်း

## (23) ဝၼ်း

## (24) ဝၼ်း

## (25) ဝၼ်း

## (26) ဝၼ်း

## (27) ဝၼ်း

## (28) ဝၼ်း

## (29) ဝၼ်း

## (30) ဝၼ်း

## ၽိုၼ်ဢိင်
# 1955

|  |
| --- |
| **1955** : ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ •  ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ •  မၢတ်ႉၶျ် •  ဢေႇပရႄႇ •  မေႇ •  ၵျုၼ်ႇ •  ၵျူႇလၢႆႇ •  ဢေႃးၵၢတ်ႉ •  သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ •  ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ •  ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ •  တီႇသႅမ်ႇပႃႇ |

| ၸိူဝ်းပဵၼ်ပီ ၼႂ်း 20 ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ |
| --- |
| 1901 | 1902 | 1903 | 1904 | 1905 | 1906 | 1907 | 1908 | 1909 | 1910 |
| 1911 | 1912 | 1913 | 1914 | 1915 | 1916 | 1917 | 1918 | 1919 | 1920 |
| 1921 | 1922 | 1923 | 1924 | 1925 | 1926 | 1927 | 1928 | 1929 | 1930 |
| 1931 | 1932 | 1933 | 1934 | 1935 | 1936 | 1937 | 1938 | 1939 | 1940 |
| 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | 1946 | 1947 | 1948 | 1949 | 1950 |
| 1951 | 1952 | 1953 | 1954 | 1955 | 1956 | 1957 | 1958 | 1959 | 1960 |
| 1961 | 1962 | 1963 | 1964 | 1965 | 1966 | 1967 | 1968 | 1969 | 1970 |
| 1971 | 1972 | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | 1979 | 1980 |
| 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 | 1990 |
| 1991 | 1992 | 1993 | 1994 | 1995 | 1996 | 1997 | 1998 | 1999 | 2000 |

**1955**

## ၽိုၼ်မၢႆ ပီ 1955

### လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မေႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ

(1) ဝၼ်း။

### ဢေႃးၵၢတ်ႉ

(1) ဝၼ်း။

### သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### တီႇသႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။
# 305

## ၽိုၼ်မၢႆ ပီ 305

### လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ်

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်မေႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျုၼ်ႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢေႃးၵၢတ်ႉ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။

### လိူၼ်တီႇသႅမ်ႇပႃႇ

(1) ဝၼ်း။
# မိူင်းလၢတ်ႈဝီႇယႃႇ

| မိူင်းၸွမ်ပွင်ၸိုင်ႈ လၢတ်ႈဝီႇယႃႇ* *Latvijas Republika* (Latvian)
* *Latvejas Republika* (Latgalian)
* *Lețmō Vabāmō* (Livonian)

 |
| --- |
|
ၸွမ်ပိဝ်

မိၵ်ႈမၢႆ

 |
| **ၽဵင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ:Dievs, svētī Latviju!* (Latvian) ("God Bless Latvia!") |
|  မိူင်းလၢတ်ႈဝီႇယႃႇ   (dark green)– ၼႂ်း လိုမ်ယူးရူပ်ႉ  (green လႄႈ dark grey) – ၼႂ်း the European Union  (green)  –  [Legend] |
| ဝဵင်းလူင်and largest city | Riga ﻿ / ﻿ |
| ၽႃႇသႃႇဢၼ်ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် | Latviana |
| Recognized languages | Livonian Latgalian |
| ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း (2022) | * 63.0% Latvians
* 24.2% Russians
* 3.1% Belarusians
* 2.2% Ukrainians
* 1.9% Poles
* 1.1% Lithuanians
* 0.3% Roma
* 0.2% Jews
* 4% others /  unspecified
 |
| သႃႇသၼႃႇ (2018) | * + 64% Christianity
		- 36% Lutheranism
		- 17% Catholicism
		- 9% Orthodoxy
		- 2% other Christian
* 35% no religion
* 1% others
 |
| ၵူၼ်းၶိူဝ်းငဝ်ႈမိူင်း | Latvian |
| လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ | Unitary parliamentary republic |
|  |
| • President  | Edgars Rinkēvičs |
| • Prime Minister  | Evika Siliņa |
| • Speaker of the Saeima  | Daiga Mieriņa |
|  |
| ၸုမ်းသၢင်ႈၵူတ်းမၢႆ | Saeima |
| Independence from Germany and Russia |
|  |
| • Declared  | 18 November 1918 |
| • Recognised  | 26 January 1921 |
| • Constitution adopted | 7 November 1922 |
| • Restored  | 21 August 1991 |
|  |
| လႅၼ်တီႈ |
| • ႁူမ်ႈလေႃး | 64,589 km2 (24,938 sq mi) (122nd) |
| • ၼမ်ႉ (%) | 2.09 (2015) |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း |
| • 2022 estimate | 1,842,226 (146th) |
| • Density | 29.6/km2 (76.7/sq mi) (147th) |
| GDP (PPP) | 2024 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $78.421 billion (104th) |
| • Per capita |  $41,730 (51st) |
| GDP (nominal) | 2024 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $45.466 billion (96th) |
| • Per capita |  $24,193 (42nd) |
| Gini (2021) |  35.7 medium inequality |
| HDI (2022) |  0.879 very high (37th) |
| ယူင်ႉငိုၼ်းတွင်း | Euro (€) (EUR) |
| ၸူၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း | UTC+2 (EET) |
| • ၶၢဝ်းမႆႈ (DST) | UTC+3 (EEST) |
| ၶူတ်ႉႁွင်ႉၽူၼ်း | +371 |
| ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ TLD | .lv |
| 1. Latvian is the sole official language. Livonian is considered an indigenous language and has special legal status. Latgalian written language and Latvian Sign Language also have special legal status.
2. Latvia is *de jure* continuous with its declaration of 18 November 1918.
 |

## ၽိုၼ်ဢိင်
# ဢေႇပရႄႇ 9

|  |
| --- |
|  |

လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ (9) ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃးဢဝ် ပၵ်းယဵမ်ႈဝၼ်းၵရီႇၵေႃးရီးယႅၼ်း ဝႃႈ ပဵၼ်ဝၼ်းထူၼ်ႈ (99) (ပေႃးပဵၼ် ပီဝႃႇထၢပ်ႈ ၼႆ ပဵၼ် ဝၼ်းထူၼ်ႈ (100))ဝၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေသုတ်းပီၼႆႉ ၵိုတ်းထႅင်ႈ (266) ဝၼ်းယူႇ။

## လွင်ႈပႅၼ်

## ၵူၼ်းၵိူတ်ႇ

## ၵူၼ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ

## ဝၼ်းပွႆး

## ၽိုၼ်ဢိင်