Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ဢႅၼ်ႇတၢၵ်ႈတီးၵႃႈ

ဢႅၼ်ႇတၢၵ်ႈတီးၵႃႈ|  |
| ဢေႇရိယႃႇ | 14,200,000 km² 5,500,000 sq mi |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း | 1,000 to 5,000 (seasonal) |
| လွင်ႈသတ်ႉ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း | <0.01 per km² <0.01 per sq mi |
| ၵူၼ်းၶိူဝ်းယူႇသဝ်း | Antarctic |
| တူဝ်ႇမဵင်းဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ | .aq |
| ဝဵင်းဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈ |
Research stations
* McMurdo Station
 |

လိုမ်ဢႅၼ်ႇတၢၵ်ႈတီးၵႃႈ ပဵၼ်လိုမ်လိၼ်ဢၼ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈတီႈသုတ်း ထူၼ်ႈထီႈႁႃႈတီႈၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉယဝ်ႉ။ မၢႆၸိၵ်းၸၢၼ်းလုမ်ႈၾႃႉၼႆႉ မီးတီႈလိုမ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ဢႅၼ်ႇတၢၵ်ႈတီးၵႂ်း မီးတၢင်းလႅၼ်ႊၵႂၢင်ႈႁႃႈလၢၼ်ႉလွၵ်းလၵ်း(12,944,500 ၵီးလူဝ်းမီးတႂ်း)ယဝ်ႉ။ တီႈၼႆႉၼႆႉ ပဵၼ်လႅၼ်ႊတီႈဢၼ်ၵတ်းသေပိူၼ်ႈတီႈသုတ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉယဝ်ႉ။ ၼင်လိၼ်ၼႆႉ လႆႈၶၢမ်ႇတၢင်းမူၺ်ႁႃၶဝ်ထူမ်ဝႆႉတႃႇတၢင်းၼႃမွၵ်ႈယေႈလၵ်းသေ ၽင်မီးယူႇတၢင်းတႂ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၼႂ်းၶၢဝ်းၵတ်းၼႆ တီႈၼၼ်ႉၵႆႉမီးတၢင်ႉမႆႈ 100 တၢင်ႉၾႃႇရႅၼ်ႇႁၢႆႉၽၢႆႇတႂ်ႈမၢႆသုၼ် (73 သႅၼ်ႇတီႇၵရႅတ်ႉ) ၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။

တူၼ်ႈဢွၼ်ႇမၢင်ႊၸိူဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် တူဝ်သတ်း ၶဝ်မၢင်ႊၽွင်ႈၵွၺ်း ၸၢင်ႊၸင်ႈၶၢမ်ႇလႆႈတၢင်းၵတ်းတီႈၼၼ်ႉ။ ပေႃးၶၢဝ်းမႆႈၼႆ တဝ်းၵႆးလႄႈ တူၼ်ႈဢွၼ်ႇဢွၼ်ၶဝ် မၢင်ႊၸိူဝ်းၸၢင်ႊဢွၵ်ႇတီႈဢွင်ႇမၢင်ႊတီႈလႂ်ယူႇ။ တူဝ်သတ်းဢၼ်ယူႇတီႈဢႅၼ်ႇတၢၵ်ႈတိၵ်ႉၼႆ ၶဝ်ၵိၼ်ပႃတင်းတူဝ်သတ်းပၢင်ႇလၢႆလႂ်ယဝ်ႉ။ မူၼ်ႈပၢင်ႇလၢႆၶဝ်၊ ပႃလူင်မိူင်းၶဝ်၊ သမ်ႉတင်း ၼူၵ်ႉၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လႄႇယူႇၸွမ်းၾၢင်ႇၼမ်ႉ ဢႅၼ်ႇတၢၵ်ႈတီးၵႂ်းယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈပီ 1911 ၼီႈၼၼ်ႉ၊ ရူလ်တ်ႉဢမုၼ်ႉသႅၼ်း ပဵၼ်ၵႃႉဢွၼ်တၢင်းသုတ်းပိူၼ်ႈ တႃႇၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်းႁႂ်ႈထိုင်တီႈပၢႆၸိၵ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပွတ်းတွၼ်ႊဢႅၼ်ႇတၢၵ်ႈတီးၵႂ်း ႁမ်ႉၼမ်ၼႆႉ ယင်းပႆႇလႆႈၾၢႆႈႁႃႁၼ်လူးၵွၼ်ႇ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ၸဝ်ႈပၢႆးသၢႆႊၶဝ်တႄႉ သိုပ်ႇႁဵတ်းလွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၶဝ်တေႃႇတီႈလႅၼ်ႊႁႃၵတ်းလူင်ၼႆႉဝႆႉယူႇ။

ၼွၵ်ႈသေတီႈၸိၵ်းလွႆယဝ်ႉ လွႆသုင်မၢင်ႊၸိူဝ်း မူၺ်တင်းႁႃၶဝ် သုမ်ႇႁူမ်ႇ ၼႃႈလိၼ်တီႈ ဢႅၼ်ႇတၢၵ်ႈတီးၵႂ်းဝႆႉ သဵင်ႈသဵင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ပဵတ်းၸဵင်ၶသ် ၵေႃႇႁင်းယူႇၸွမ်း ၾၢင်ႇၼမ်ႉဢႅၼ်ႇ တၢၵ်ႈတီးၵႂ်းယဝ်ႉ။

*
*
*
*
*

## ၽိုၼ်ဢိင်
# မိူင်းဢေႃႉသထရေးလီးယႃး

| မိူင်းတၼတႁႃႇယ ဢေႃႉသထရေးလီးယႃး |
| --- |
|
ၸွမ်ပိဝ်

မိၵ်ႈမၢႆ

 |
| **ၽဵင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ:** "Advance Australia Fair"  |
|   Commonwealth of Australia
  Australian territorial claim in Antarctica
 |
| ဝဵင်းလူင် | Canberra ﻿ / ﻿ |
| ဝဵင်းလူင် ဢၼ်ယႂ်ႇသုတ်း | Sydney (metropolitan) Melbourne (urban) |
| National language | English (*de facto*) |
| သႃႇသၼႃႇ (2021) | * 43.9% Christianity
* 38.9% no religion
* 3.2% Islam
* 2.7% Hinduism
* 2.4% Buddhism
* 1.7% other
* 7.2% unanswered
 |
| ၵူၼ်းၶိူဝ်းငဝ်ႈမိူင်း | * Australian Aussie (colloquial)
 |
| လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ | Federal parliamentary constitutional monarchy |
|  |
| • Monarch  | Charles III |
| • Governor-General | David Hurley |
| • Prime Minister  | Anthony Albanese |
|  |
| ၸုမ်းသၢင်ႈၵူတ်းမၢႆ | Parliament |
| • Upper house | Senate |
| • Lower house | House of Representatives |
| Independence from the United Kingdom |
|  |
| • Federation and Constitution  | 1 January 1901 |
| • Balfour Declaration  | 15 November 1926 |
| • Statute of Westminster Adoption Act  | 9 October 1942 |
| • Australia Acts  | 3 March 1986 |
|  |
| လႅၼ်တီႈ |
| • ႁူမ်ႈလေႃး | 7,688,287 km2 (2,968,464 sq mi) (6th) |
| • ၼမ်ႉ (%) | 1.79 (2015) |
| ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းမိူင်း |
| • 2026 estimate |  28,496,800 (53rd) |
| • 2021 census |  25,890,773 |
| • Density | 3.7/km2 (9.6/sq mi) (192nd) |
| GDP (PPP) | 2023 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $1.719 trillion (20th) |
| • Per capita |  $64,674 (23rd) |
| GDP (nominal) | 2023 estimate |
| • ႁူမ်ႈလေႃး |  $1.688 trillion (14th) |
| • Per capita |  $63,487 (10th) |
| Gini (2020) |  32.4 medium inequality |
| HDI (2022) |  0.946 very high (10th) |
| ယူင်ႉငိုၼ်းတွင်း | Australian dollar ($) (AUD) |
| ၸူၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း | UTC+8; +9.5; +10 (AWST, ACST, AEST) |
| • ၶၢဝ်းမႆႈ (DST) | UTC+10.5; +11 (ACDT, AEDT) |
|  | DST not observed in Qld, WA and NT |
| ပိူင်ဝၼ်းထိ | dd/mm/yyyy |
| ပိူင်ႁေႃႈလူတ်ႉ | Left |
| ၶူတ်ႉႁွင်ႉၽူၼ်း | +61 |
| ဢိၼ်ႇထႃႇၼႅတ်ႉ TLD | .au |

## ဢေႃႉသထရေးလီးယႃး

**ဢေႃႉသထရေးလီးယႃး** ၼႆႉ ၸိုဝ်ႈတႄႉမၼ်း ႁွင်ႉဝႃႈ **မိူင်းမၢၵ်ႈမီးတင်းလၢႆ ဢေႃႉသထရေးလီးယႃး** (Commonweath Australia) ၼႆသေ မီးဝႆႉ ၽၢႆႇၸၢၼ်း ၵမ်ႇၽႃႇလုမ်ႈၾႃႉလူင်ယဝ်ႉ။ တမ်ႈတီႈ မိူင်းဢေႃႉသထရေးလီးယႃးၼႆႉ ၵုၼ်ဢွၼ်ႇဢၼ်လဵၵ်ႉသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၵုၼ်ဢေႃႉသထရေးလီးယႃးၵေႃႈၶဝ်ႈပႃး၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ၵုၼ်ငဝ်ႈလူင် တႅတ်ႉသမေးၼီးယႃးလႄႈ ၵုၼ်ဢွၼ်ႇၵုၼ်ဢိတ်း ဢၼ်မီးၼႂ်းသမ်ႇမုတ်ႉတြႃႇ ဢိၼ်ႇတိယ လႄႈ ပၸိၽိတ်ႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉယဝ်ႉ။ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းၸမ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇမီး မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး၊ တီႇမေႃးဢွၵ်ႇလႄႈ မိူင်းပႃႇပူႇဢႃႇၼိဝ်းၵီႇၼီႇ။ ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇၸမ်ႉ မီးၵုၼ်ၶွၼ်ႈသေႃႇလမုၼ်ႇ၊ ဝၼ်ႇၼႃႇတုလႄႈ ၼိဝ်းၵႄႇလီႇတူဝ်းၼီးယႃး၊ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၸမ်း မီးဝႆႉ မိူင်းၼိဝ်းၸီႇလၢၼ်ႇ။ တမ်ႈတီႈ ၼႂ်းၵမ်ႇၽႃႇၼႆႉ မိူင်းလဵဝ် သမ်ႉဢဝ်ဝႆႉ ၵုၼ်လဵဝ် (တိူၵ်ႈလဵဝ်)ၼၼ်ႉ ပဵၼ်မိူင်း ဢေႃႉသထရေးလီးယႃးၼႆႉယဝ်။

## မၢႆတွင်း

## ဢၢင်ႈဢိင်