Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Pärnu (rijeka)

| Pärnu Pärnu jõgi |
| --- |
| Ušće rijeke kod grada Pärnu |
| Lokacija |
| Kontinenti | Evropa |
| Regije | Järva, Pärnu |
| Države |  Estonija |
| Gradovi | Pärnu, Sindi |
| Hidrografija |
| Izvor   – aps. visina   – koordinate | iz jezera Roosna-Alliku (Okrug Järva) 60.2 m 59°1′35″N,25°41′48″E |
| Ušće   – koordinate | kod grada Pärnu u Riški zaljev 58°22′38″N 24°28′34″E |
| Dužina | 144 km |
| Pritoke | lijeve; Navesti, Reiu desne; Lintsi, Käru, Vändra, Sauga |
| Hidrologija |
| Protok   – srednji |  50–65  m³/s |
| Sliv   – površina | baltički 6 920  km² |
| Ulijeva se u | Riški zaljev |

**Pärnu** (estonski: *Pärnu jõgi*) je rijeka koja je svojom dužinom od 144 km, jedna od najvećih rijeka u Estoniji.

## Hidrologija

Pärnu izvire na Visoravni Pandivere iz jezera *Roosna-Alliku* (2,5 hektara) u Okrugu Järva.
Od tamo teče prema jugozapadu do kanala *Pärnu-Jägala*, kojim se dobar dio voda pretače rijeci Jägali. Nakon tog protiče kroz akumulacijsko jezero Tarbja, zatim teče istočnim rubovima gradova Paide i Türi i nešto dalje kod grada Pärnu ima ušće u Riški zaljev.

Porječje rijeke prostire se na površini od 6920 km² po okruzima; Järva i Pärnu, a prosječni godišnji protok na ušću je 50–65 m³/s.

Utjecaj plime proteže se do ušća pritoke Reiu, pa je na toj dionici od nekih desetak km Pärnu dubok i preko 8 metara, pa mogu ploviti i prekooceanski brodovi.

Hidroenergija rijeke odavno se koristi je za pogon vodenica i pilana i manufaturnu predionicu Sindi, a u novija vremena za proizvodnju električne energije; hidroelektrana Sindi 1904.-63 i hidroelektrana Särevere 1927.-41.
Još početkom 20. vijeka po rijeci su se splavarili trupci.

## Historija

Za kamenog doba sliv rijeke bio je najgušće naseljen kraj u Estoniji. U donjem toku rijeke su 1904. pronađeni brojni neolitski artefakti.
U srednjem vijeku rijeka se zvala **Emajõgi** ili po njemačkom *Embecke*.

## Reference

## Vanjske veze

* *Pärnu jõgi* Arhivirano 2013-01-23 na Wayback Machine-u (`et`)
# Sindi, Estonija

| Sindi
 |
| --- |
| Centar gradaCentar grada |
|  |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **Država** |  Estonija
 |
| **Okrug** | Pärnu
 |
| **Gradska prava** | 1938.
 |
|  |
| **Vlast**  |
|  - **Gradonačelnik** | Varje Ojala-Toos
 |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 4.19 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2021.)
 |
|  - **Grad** | 2,066
 |
|  - **Gustoća** | 280.4 stan. / km²
 |
|  |
| **Vremenska zona** | UTC+2 (UTC+3)
 |
| **Poštanski broj** | 90302
 |
| Karta
 |
| Sindiclass=notpageimage| Pozicija Sindija u Estoniji
 |

**Sindi** (njemački: *Zintenhof*) je grad (lin) od 2,066 stanovnika na jugozapadu Estonije u Okrugu Pärnu.

## Geografija

Sindi se prostire duž lijeve obale rijeke Pärnu, udaljen 14-17 km od njena ušća.
Kroz grad duž rijeke prolazi stara cesta Pärnu - Paide.

## Historija

Sindi je dobio ime oko 1565. po vlasniku obližnjeg feuda, gradonačelniku Pärnua Clausu Zindtu, uz to je zvan i Suria od 1601. i Zintenhof od 1638.

Današnji grad nastao je 1833. godine kao radničko naselje uz predionicu tekstila koju je podigao industrijalac iz Rige *Johann Christoph Wöhrmann* nakon što je njegova stara tvornica u poljskom Sieradzu izgorjela za vrijeme Novembarskog ustanka 1831.

Njegov sin Christian Heinrich Wöhrmann kupio je feud Zintenhof i značajno modernizirao proizvodnju, podigavši uz predionicu livnicu, ciglanu, plinaru, pilanu i pivovaru. Uz to je izgradio i stanove za radnike, bolnicu i tri osnovne škole.

Nakon stjecanja nezavisnosti i porasta broja stanovnika Sindi je 1921. dobio status trgovišta (*alevik*). Veliki impuls razvoju grada bio je dolazak željeznice 1928. pa je 1938. dobio i status grada (*linn*).

Sindi je između 1957. - 1993. bio administrativno podređen gradu Pärnuu.

Dans je poznat po arheološkom nalazištu najstarijeg naselja na tlu Estonije iz mezolitika.

## Privreda

Dobar dio stanovnika Sindija radi izvan grada (uglavnom u Pärnuu), jer su nakon bankrota tvornice tekstila 1993., koja je dotad bila najveći poslodavac i motor razvoja - ostali bez posla. Stanje se polako počelo popravljati nakon 1997. zahvaljujući inozemnim ulaganjima. Tako da su danas u Sindiju najveće firme koje se bave šivanjem
*AS Qualitex*, *Sindi Lanka AS* i *Fein-Elast Estonia OÜ*.

Sindi je značajni garnizon u njemu je stacionirana divizija estonske vojskei.

## Reference

## Vanjske veze

* *Sindi linn* (na portalu Općine Tori) Arhivirano 2021-12-06 na Wayback Machine-u (`et`)
# 1000-e pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Milenijum:** | 2. milenijum pne. |
| **Vjekovi:** | 12. vijek pne. – **11. vijek pne.** – 10. vijek pne. |
| **Decenije:** | 1030-e pne. 1020-e pne. 1010-e pne. – **1000-e pne.** – 990-e pne. 980-e pne. 970-e pne. |
| **Godine:** | 1009 pne. 1008 pne. 1007 pne. 1006 pne. 1005 pne. 1004 pne. 1003 pne. 1002 pne. 1001 pne. 1000 pne. |
| **Kategorije:** | Rođenja – Smrti – Arhitektura Nastanci – Prestanci
 |

## Događaji i trendovi

* 1006. pne. — David postaje kralj drevnih Izraelita (tradicionalni datum).
* 1002. pne. — Smrt Zhou zhao wanga, vladara kineske dinastije Zhou.
* 1001. pne. — Zhou mo wang postaje kralj kineske dinastiej Zhou.
* Najstariji dokazi o poljodjelstvu na visoravnima Kenije.
* cca. 1000. pne. — Završava Brončano doba.
* cca. 1000. pne. — Latini dolaze u Italiju iz oblasti Dunava.
* cca. 1000. pne. — Arheološki dokazi s natpisa iskopanih godine 2005. datiraju tamilski jezik, klasični jezik Indije.
* cca. 1000. pne. — Asirci počinju pokoravati susjedne narode.
* 1000. pne. — Stanovništvo svijeta: 50,000.000 ljudi
* 1000. pne. — Osnovan Priene, u današnjoj zapadnoj Turskoj.
* cca. 1000. pne. — Mađarski se počinje odvajati od svojih najbližih lingvističkih srodnika, Obsko-ugarskih jezika.
* cca. 1000. pne. — Saul.
* cca. 1000. pne. — Drevni iranski narodi ulaze u Perziju.
* cca. 1000. pne. — Željezo se pojavljuje u Drevnoj Indiji.
* Pronađeno Feničansko pismo.

## Značajne osobe

* David, kralj drevnih Izraelita (1006. pne. – 965. pne.)
* Zoroaster, drevni iranski prorok (približan datum, procjene variraju od 1000. pne. do 600. pne.)
# Ingvar

**Yngvar Harra** (ili **Ingvar**) protonordijski \**Ingu-Hariz* (? - početak 7. vijeka) bio je polulegendarni kralj Švedske. Navodi se kako je bio sin kralja Östena te da je vratio na prijestolje dinastiju Ynglinga nakon što su se Šveđani bili pobunili protiv Sölvija.

Snorri Sturluson navodi u svojoj *Ynglinga sagi* kako je kralj Ingvar, Östenov sin, bio veliki ratnik i često provodio vrijeme patrolirajući obale svog kraljevstva kako bi mogao odbiti Dance i estonske Vikinge (*Víkingr frá Esthland*). Nakon što je sklopio mir sa Dancima, odlučio se obračunati sa estonskim Vikinzima.

Potom je krenuo u pohod na Estoniju i jednog ljeta došao u mjesto Stein (v. Sveigder). Estonci (*sýslu kind*) su u unutrašnjosti skupili veliku vojsku i napali kralja Ingvara. Došlo je do velike bitke u kojoj su Estonci imali brojčanu nadmoć; Ingvar je poginuo, a Šveđani se povukli. Ingvar je sahranjen na mjestu *Kamen* ili *utvrda na brdu* (*na Steiniju*) na obalama Estonije (*Aðalsýsla*).

## Napomene

## Eksterni izvori

* Oliver Rand: Salme muinaslaevade leiukoht Rootsi kuninga surmaloosse selgust ei too Arhivirano 2011-07-20 na Wayback Machine-u. Meie Maa, September 25, 2010.

## Primarni izvori

* Ynglingatal
* Ynglinga saga (dio Heimskringle)
* Historia Norwegiae
* Thorsteins saga Víkingssonar

## Sekundarni izvori

Nerman, B. *Det svenska rikets uppkomst*. Stockholm, 1925.

|  |
| --- |
| Ingvar **Kuća Yngling** |
| Prethodi:  **Sölve**  |  **Polulegendarni kralj Švedske**  | Slijedi:  **Anund**  |
# 1030.

*Ovo je članak o godini 1030.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 10. vijek – **11. vijek** – 12. vijek
 |
| Decenija:
 |  1000-e  1010-e  1020-e  – 1030-e –  1040-e  1050-e  1060-e  |
| Godine:
 | 1027 1028 1029 – **1030** – 1031 1032 1033
 |

1030.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1030.. (MXXX) |
| Ab urbe condita
 | 1783.
 |
| Islamski
 | 420–421.
 |
| Iranski
 | 408–409.
 |
| Hebrejski
 | 4790–4791.
 |
| Bizantski
 | 6538–6539.
 |
| Koptski
 | 746–747.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1085–1086.
 |
| • *Shaka Samvat* | 952–953.
 |
| • *Kali Yuga* | 4131–4132.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 3666–3667.
 |
| • 60 godina
 | Yang Metal Konj (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11030.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1030.** (**MXXX**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru.

## Događaji

* proljeće – Nakon smrti Mahmuda vlast nad Gaznavidskim Carstvom preuzima njegov sin Masud.
* Bizantsko-arapski ratovi: Bizantski car Roman III Argir napada arapsku Siriju, ali je poražen u bitci kod Azaza.
* Francuski princ Henri (budući kralj Henri I), diže ustanak protiv svog oca, kralja Roberta II Pobožnog.
* 29. 7. – Bitka kod Stiklestada u kojoj norveški kralj Olaf II gine u pokušaju da povrati prijestolje nakon dvije godine egzila u Kijevskoj Rusiji; vlast nad Norveškom zadržavaju pristaše dansko-engleskog kralja Knuta Velikog.
* Osnovani gradovi Kaunas u Litvi i Tartu u Estoniji.
* Prvi spomen grada Thalwil u Švicarskoj.
* Kineski historičar i učenjak Ouyang Xiu u dobi od svega 22 godine dobiva prestižnu diplomu *jinshi* nakon što je uspio proći najviše carske ispite dinastije Song te postaje jedan od njenih najistaknutijih učenjaka-službenika.

## Rođenja

* 26. 7. – Stanislav od Szczepanówa, kasnije poznat kao sv. Stanislav (u. 1079)
* Balduin VI, grof od Flandrije (u. 1070)
* Vsevolod I od Kijeva (u. 1093)

## Smrti

* 30. 4. – Mahmud Gaznevi, muslimanski osvajač Sjeverozapadne Indije
* 19. 7. – Adalberon, biskup Laona
* 29. 7. – Kralj Olaf II od Norveške (r. 995)
* 30. 9. – Vojvoda Guillaume V od Akvitanije (r. 969)

## Reference
# 1061.

*Ovo je članak o godini 1061.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 10. vijek – **11. vijek** – 12. vijek
 |
| Decenija:
 |  1030-e  1040-e  1050-e  – 1060-e –  1070-e  1080-e  1090-e  |
| Godine:
 | 1058 1059 1060 – **1061** – 1062 1063 1064
 |

1061.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1061.. (MLXI) |
| Ab urbe condita
 | 1814.
 |
| Islamski
 | 452–453.
 |
| Iranski
 | 439–440.
 |
| Hebrejski
 | 4821–4822.
 |
| Bizantski
 | 6569–6570.
 |
| Koptski
 | 777–778.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1116–1117.
 |
| • *Shaka Samvat* | 983–984.
 |
| • *Kali Yuga* | 4162–4163.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 3697–3698.
 |
| • 60 godina
 | Yin Metal Vo(l) (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11061.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1061.** (**MLXI**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak po julijanskom kalendaru.

## Događaji

* januar – Robert de Grantmesnil, njegov nećak Berengar, polusestra Judith (buduća supruga Rogera I od Sicilije), i jedanaest redovnika iz Saint-Evroul-sur-Ouchea su protjerani iz Normandije te odlaze u Mezzogiorno.
* 30. 9. – Prvi put održan izbor za papu na kome je izabran biskup Anselm od Lucce.
* 1. 10. – Aleksandar II nasljeđuje Nikolu II kao 156. papa.
* Normani zauzimaju Messinu na Siciliju.
* U njemačkom gradu Speyeru započinje izgradnja Speyerske katedrale.
* Vratislav II postaje knez Češke.
* Njemačke carske trupe zauzimaju najveći dio Zapadne Frizije (kasnije poznate kao Holandija) nakon čega teritoriju preuzima biskup Utrechta.
* Estonci uništavaju zamak Jurjev u današnjem Tartuu i izvode pljačkaške napade na oblast Pskova u današnjoj Rusiji.
* Yusuf ben Tashfin nakon almoravidskog osvajanja dolazi na prijestolje Maroka.

## Rođenja

## Smrti

* 28. 1. – Knez Spytihněv II od Češke (r. 1031)
* 18. 7. ili 27. 7. – Papa Nikola II

## Reference
# Kurši

| Kurši Kurši |
| --- |
| Karta razmještaja baltskih plemena početkom 13. vijekaKarta razmještaja baltskih plemena početkom 13. vijeka |
|  |

**Kurši** (latvijski: *Kurši*, litvanski: *Kuršiai*, njemački: *Kuren*) ponekad prevođeni kao **Kuronci** je ime jednog od baltskih plemena, koje je živjelo na uskom pojasu baltičke obale od 1. do 14. vijeka na području današnje Litvanije i Latvije.

Kurlandija je dobila ime po Kuršima, koje Rimbert prvi spominje 867. pod imenom - *Chori*.

## Historija i karakteristike

Kurši su smatrani “najbrutalnijim plemenom” među Baltima. Taj epitet su dobili od njemačkog kroničara Adama iz Bremena. Ali se pretpostavlja da je to zbog tog jer je Kurlandija od 8. do 9. vijeka bila meta napada skandinavskih zemalja.

Danci su 853. napali Kurlandiju, o toj kampanji pisao je Hamburgško-bremenski nadbiskup Rimbert u svojoj hagiografiji sv. Ansgara - „Danci su skupili mnoštvo brodova i otputovali u Kurlandiju, koju su htjeli poharati i porobiti. Ta zemlja imala je pet država. Kad su ljudi saznali za njihov dolazak, skupili su se na jedno mjesto i zauzeli muževnu obranu.
U bitci su uništili Dance, opljačkali njihove brodove i oduzeli im zlato, srebro i drugo blago.”

Švedski kralj Olof Skötkonung napao je 854. Kurlandiju sa velikom flotom i 7000 ratnika. Šveđani su uništili kuršku utvrdu Seeburg (gradina kod današnje Grobiņe) i nakon tog napali prijestolnicu Apuolė.
Kurši su osam dana branili svoju prijestolnicu, ali su devetog dana opsade započeli pregovore sa Šveđanima, svoju slobodu
otkupili su srebrom i predajom 30 talaca kao garancijom buduće lojalnosti.

Kako Kurši nisu uspjeli izgraditi svoju državu, bili su prisiljeni priznati vlast Livonskog bratstva mača i Livonskog reda u 13. vijeku.
Pobunili su se nakon pobjeda u Bitci kod Saule (1236.) i Bitke kod Durbe (1260.), ali ih je Livonski red uz pomoć Teutonskog viteškog reda konačno pokorio.

Dio Kurša iselio se u Litvaniju južni Kurši su se asimilirali sa Žemajtima, dok su sjeverni Kurši postali Latvijci asimiliravši sa Zemgalima i Livoncima.

Posljednji govornici kurškog jezika izumrli su u Litvaniji u 16. vijeku, tako da se o njemu gotovo ništa nezna.

## Reference

## Vanjske veze

* *Curonians, the fearsome pirates of the Baltic* (`en`)
# Saaremaa

| Saaremaa  |
| --- |
|  |
| Podaci
 |
| Lokacija
 | Baltičko more / Riški zaljev
 |
| Arhipelag
 | Zapadnoestonski arhipelag
 |
| **Koordinate** | 58°25′0″N, 22°30′0″E |
| Država
 |  Estonija
 |
| Glavno naselje
 | Kuressaare
 |
| Površina
 | 2,674 km²
 |
| Broj stanovnika
 | 33,032
 |
|  |

**Saaremaa** (njemački i švedski: *Ösel*, ruski: *Сааремаа*), znan i kao samo **Saare**, otok je na zapadu Estonije u Okrugu Saare.

## Karakteristike

Saaremaa je najveći otok u Zapadnoestonskog arhipelaga koji razdvaja Riški zaljev od Baltičkog mora.
Svojom površinom od 2 672 km² je četvrti po veličini otok u Baltičkom moru nakon Zelanda, Gotlanda i Fyna.

Otok je nizinski i uglavnom je građen od vapnenca i dolomita.

Sjeverni i zapadni dio otoka imaju brojne niske brežuljke, dok su istočni i južni dijelovi niži i plodniji.
Na sjeverozapadu se nalazi najviše brdo visoko 54 metara, a tu je obrastao crnogoričnom šumom.

Otprilike 10 antičkih zemljanih fortifikacija čini općenito ravni reljef Saareme interesantnijim, dijametar tih fortifikacija kreće se od 110-150 metara, a visoki su 5–10 m.

Većina od približno 80 jezera na otoku nastala su uzdizanjem tla iz mora. Brojna obalna jezera još uvijek
imaju vezu s morem. Većina tih jezera (približno 20) nalazi se na poluotoku Tagamõisa na sjeverozapadu otoka, i na jugoistočnoj i južno obali.
Najveće priobalno jezero je višedjelno jezero Mullutu-Suurlaht (14,4 km²), pored grada Kuressaare
Neka se obalna jezera ljeti presuše.
Jezero Karujärv (3,3 km²), smješteno u šumama na zapadu, sa svojom vijugavom obalom i brojnim malim otocima, smatra se jednim od najljepših jezera na otoku.

Na južnoj obali se nalazi administrativni centar otoka i Okruga Saare Kuressaare. Otok je nasipom povezan sa susjednim otokom Muhu.
Otočka ekonomija bazira se na poljoprivredi, stočarstvu i ribarstvu.

Na otoku živi 33,032 stanovnika, od tog 12,698 u Kuressaaru.

Prvo zaštićeno područje u baltičkim zemljama - Nacionalnim parkom Vilsandi, nalazi se pored zapadne obale Saareme.

## Historija

Otok su 1227. zauzeli vitezi Livonskog bratstva mača i na njemu osnovali biskupiju.
Nakon njih otokom su Došao je pod dansku 1559. vladali Danci, nakon njih od 1645. Šveđani, a nakon Velikog sjevernog rata (1721.) Rusi. Tek od 1918. i proglašenja nezavisnosti Saaremaa je dio Estonije.

## Reference

## Vanjske veze

* Avasta Saaremaa (`et`)
* *Saaremaa island, Estonia* (na potalu Encyclopaedia Britannica) (`en`)
# Saarlased

**Saarlased** (u Engl. Oeselians, Osilians).- Stari narod koji je u 13. stoljeću živio na otoku Saaremaa, danas u Estoniji. Njihovo ime dolazi po nazivu za otok Saaremaa, koji na švedskom glasi (Ösel, Oesel.), odnosno u latinskom (Osilia). Narod Saarlased (Oselci) su poznati po kronikama Henrija Livonskog, i opisani kao vješti pomorci i gusari. Godine 1227 dolaze pod Livonski red. Zajedno sa Kurima oni će mješanjem sa Vikinzima uskoro stvoriti jedan novi narod koji danas poznajemo kao Estonce.

## Vanjske veze

* Horizon Pulp & Paper
# 1187.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 11. vijek – **12. vijek** – 13. vijek
 |
| Decenija:
 |  1150-e  1160-e  1170-e  – 1180-e –  1190-e  1200-e  1210-e  |
| Godine:
 | 1184 1185 1186 – **1187** – 1188 1189 1190
 |

Balian od Ibelina predaje Jeruzalem Saladinu.

1187.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1187.. (MCLXXXVII) |
| Ab urbe condita
 | 1940.
 |
| Islamski
 | 582–583.
 |
| Iranski
 | 565–566.
 |
| Hebrejski
 | 4947–4948.
 |
| Bizantski
 | 6695–6696.
 |
| Koptski
 | 903–904.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1242–1243.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1109–1110.
 |
| • *Kali Yuga* | 4288–4289.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 3823–3824.
 |
| • 60 godina
 | Yin Vatra Koza (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11187.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1187.** (**MCLXXXVII**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po julijanskom kalendaru.

## Događaji

* 4. jul - Bitka kod Hatina u kojoj ajubidski vojskovođa Saladin nanosi katastrofalni poraz križarima.
* 2. oktobar - Opsada Jeruzalema, koja otpočela 20. septembra, završena predajom križarskog kralja Baliana Ibelinskog Saladinu; time prestaje 88-godišnja kršćanska vladavina nad Jeruzalemom.
* 29. oktobar - Papa Grgur VIII, doznavši za križarski poraz kod Hatina (ali još uvijek ne znajući za pad Jeruzalema), izdaje bulu *Audita tremendi* kojom poziva kršćanski svijet u pomoć Jeruzalemskom Kraljevstvu; time započinje Treći križarski rat.

## Rođenja

* Louis VIII, francuski kralj (†1226)

## Smrti

* Gaozong od Songa, kineski car (\*1107)
* Gerard od Cremone, italijanski učenjak (\*1114)
# Kareli

**Kareli**, **Karelijci** ili **Karelijanci** su ugrofinski narod, srodan Fincima, koji pretežno živi u Rusiji, odnosno u autonomnoj republici Kareliji, u kojoj čini 10% stanovništva, i u kojoj predstavlja drugi narod po brojnosti, posle Rusa (76%). Manji deo Karela živi u Finskoj, u provincijama Severna Karelija i Južna Karelija.

Kareli su većinom pravoslavne veroispovesti, a govore karelskim jezikom, koji spada u ugrofinsku grupu uralske porodice jezika.

Kareli koji žive u Finskoj se obično etnički izjašnjavaju kao Finci, a po vjeri su luterani.

Finski nacionalisti su Karele često smatrali dijelom finske nacije, te oslobođenje Karela od sovjetskog jarma bio jedan od povoda za sudjelovanje Finske na strani sila Osovine u drugom svjetskom ratu.

Ukupno ih ima oko 153.000.
# Järva

| Okrug Järva
 |
| --- |
|  |
|  |
| **U sastavu** | Estonije
 |
| **Upravni oblik** | okrug
 |
| **Službeni jezik** | estonski
 |
| **Glavni grad** | Paide
 |
| **guverner** | Alo Aasma
 |
| Površina
 | 2674 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** | 29.817
 |
| **Gustoća** | 11 stanovnika na km²
 |

**Okrug Järva** (estonski: *Järva maakond* ili *Järvamaa*) je jedan od petnaest okruga na koliko je Estonija od 1991. administrativno
podjeljena.

## Karakteristike

Okrug Järva prostire se po sredini zemlje po unutrašnjosti na površini od 2,674 km² na kojoj živi 29,817 stanovnika.

Järva graniči sa slijećim estonskim okruzima; sa istoka sa Lääne-Viruom, sa jugoistoka sa Jõgevom, sa juga sa Viljandijem, sa jugozapada sa Pärnuom, sa zapada sa Raplom i sa sjevera sa Harjuom.

## Administrativna podjela

Okrug je podjeljen na 3 parohije (*vallad*), a administrativni centar okruga je grad Paide u kom živi 7,544 stanovnika.

## Izvori

## Vanjske veze

* *Järvamaa* (službene stranice) (`et`)
# Sigtuna

| Sigtuna
 |
| --- |
| Centar gradaCentar grada |
|  |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **Država** |  Švedska
 |
| **pokrajina** | Uppland
 |
| **grofovija** | Stockholm
 |
| **Općina** | Sigtuna
 |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Urbano područje** | 4.57 km²
 |
|  - **Područje utjecaja** | 327.87 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2010.)
 |
|  - **Urbano područje** | 8,444
 |
|  - **Urbana gustoća** | 1,847.7 stan. / km²
 |
|  - **Područje utjecaja** | 39,990
 |
|  - **Gustoća područja utjecaja** | 122 stan. / km²
 |
|  |
| **Vremenska zona** | UTC+1 (UTC+2)
 |
| **Službene stranice** www.sigtuna.se/
 |
| Karta
 |
| Sigtuna
 |

**Sigtuna** je grad od 8,444 stanovnika na jugoistoku Švedske, koji administrativno podpada pod
istoimenu Općinu Sigtuna od 39,990 stanovnika iako nije i administrativni centar općine već
je to grad Märsta.

## Geografija

Sigtuna leži u Grofoviji Stockholm, duž obala zaljeva Skarven na Jezeru Mälaren, udaljena oko 50 km sjeverozapadno od Stockholma i oko desetak km zapadno od administrativnog centra općine Märste.

Sigtuna i danas ima karakter grada vrta, sa svojim malim kućama iz 18. i 19. vijeka, od kojih su mnoge drvene.
Najveća znamenitost je gradska vijećnica iz 1744. koja se koči na glavnom trgu.

## Historija

Sigtuna, jedan od najstarijih gradova u Švedskoj, osnovana već negdje oko 970. Ona je bila prvo mjesto u zemlji
gdje su se kovali novci od sredine 990 do negdje oko 1030. Najnovija istraživanja ukazuju da je Sigtuna bila i jedna od utvrda
kralja Olofa Skötkonunga i njegova oca Erika Segersälla kojom su oni pokušali osigurati svoju vlast u
kraju oko Jezera Mälaren.

Između 1070. - 1120. Sigtuna je bila biskupsko sjedište, ali je ono nakon 1164 premješteno u Gamla Uppsalu. Tako da se pretpostavlja da je i lokalna crkva izgrađena krajem 11. vijeka.

Nakon što je izgubio poziciju biskupskog centra, - grad je izgubio i ranije stečenu poziciju centra Mälarena, pa je vrlo usporeno rastao sve do
kraja 19. vijeka, tako da i danas ima karakter idiličnog malog mjesta.

Početkom 20. vijeka - Sigtuna je postala važan obrazovni i kulturni centar. Nakon što je u neposrednoj blizini izgrađen stockholmski aerodrom Arlanda, grad se počeo ubrzano razvijati. Aerodrom je najveći poslodavac u gradu, u kom radi
12.000 ludi. Pored tog Sigtuna se tokom 20. vijeka profilirala kao centar konferencijsko - obrazovni centar, u njoj svoje konferencije održava
između ostalih i švedska crkva.

## Gradovi prijatelji

 Estonija, Rakvere

## Reference

## Vanjske veze

* *Službene stranice općine Sigtuna* Arhivirano 2016-04-17 na Wayback Machine-u (`sv`)