# Anarhija

|  |
| --- |
| Serija članaka o filozofiji na temu:
**Anarhizam** |
|  |
|

Škole

|  |
| --- |
|
Agoristički •
Budistički •
Kapitalistički
Hrišćanski/kršćanski •
Kolektivistički
Komunistički •
Kripto •
Feministički
Geoizam •
Zeleni •
Individualističku
Info •
Insurekcionistički •
Lijevi
Životno-stilski •
Slobodno tržište •
Mutualistički
Pacifistički •
Panarhizam •
Filozofski
Platformistički •
Post-ljevičarski
Primitivistički •
Socijalni •
Sindikalistički
Bez pridjeva

 |

Teorija i praksa

|  |
| --- |
|
Anarh •Anarho-kapitalistička revolucija
Anarhija •Crni blok
Komune •Konsenzualna demokracija
Decentralizacija •Duboka ekologija
Direktna akcija •Direktna demokracija
Dvovlašće •Especifismo
Horizontalidad •Ilegalizam
Pojedinačna reklamacija •Pravo
Participatorna politika
Trajna autonomna zona
Prefigurativna politika
Privatna obrambena agencija
Propaganda djelom
Odbijanje rada •Rewilding
Socijalna ekologija •Spontani red

 |

Pitanja

|  |
| --- |
|
Anarho-kapitalizam
Prava životinja • Kapitalizam
Kritike • Islam • Marksizam
Nacionalizam • Ortodoksni judaizam
Religija • Nasilje

 |

Historija

|  |
| --- |
|
Amakasuov incident
Anarhistička Katalonija
Anarchist Exclusion Act
Anarhija u Somaliji
Proslava stogodišnjice australskih anarhista
Majski dani u Barceloni
Karneval protiv kapitalizma
Escuela Moderna
Haški kongres
Afera Haymarket
Veleizdajnički incident
Revolucionarna ustanička armija Ukrajine
Međunarodni anarhistički kongres u Amsterdamu
Biblioteka Kate Sharpley
Kronstadtska pobuna
Labadiejva zbirka • LIP
Maj 1968 • Prvi maj
Pariska komuna
Španska revolucija
Treća ruska revolucija
Tragični tjedan
Protestna aktivnost za vrijeme ministarske konferencije WTO

 |

Kultura

|  |
| --- |
|
Anarcho-punk • Umjetnosti
Crni anarhizam
Keltski anarhizam • Culture jamming
DIY culture • Freeganism
Free school • Free store
Independent Media Center
Infoshop • Internacionala
Jevrejski anarhizam
Popular education
Radikalno navijanje • Radikalni ekologizam
Simbolizam
Na barikade

 |

Ekonomija

|  |
| --- |
|
Agorizam •Kapitalizam •Kolektivizam
Komunizam •Zadruge
Kontra-ekonomija •Slobodno tržištwe
Slobodna škola •Besplatna trgovina •Georgizam
Ekonomija darova •Tržišni abolicionizam
Uzajamna pomoć •Mutualizam
Participatorna ekonomija
Really Really Free Market
Samovlasništvo •
Sindikalizam •Ropstvo nadnice
Radničko samoupravljanje

 |

Po regiji

|  |
| --- |
|
Afrika • Austro-Ugarska • Brazil • Kanada
Kina • Kuba • Engleska • Francuska
Grčka • Indija • Irska • Izrael
Italija • Japan • Koreja • Meksiko
Poljska • Rusija • Španija • Švedska
Turska • Ukrajina • SAD • Vijetnam

 |

Popis

|  |
| --- |
|
Knjige • Zajednice
Fiktivni likovi
Jevrejski anarhisti
Muzičari • Pokreti po regijama
Organizacije • Časopisi
Pjesnici • Ruski anarhisti Anarcho-punk bendovi

 |

Srodne teme

|  |
| --- |
|
Anti-anarhizam
Anti-kapitalizam
Anti-komunizam
Anti-konzumerizam
Anti-korporatizam
Anti-globalizacija
Antimilitarizam • Anti-etatizam
Antiwar • Autarhizam
Autonomizam
Radnički pokret
Lijevi komunizam
Libertarijanizam
Libertarijanski socijalizam
Situationistička Internacionala

 |

 |

Reč anarhija dolazi od grčkog αναρχία (anarchia), što znači '**bez vlasti'** (prefiks *an-* znači '**bez'**, koren *arch-* se prevodi kao '**vlada ili vlast'**).

**Anarhija** je oblik društva u kom se nastoji poništiti svaki oblik nametnutog autoriteta; anarhisti veruju u čovekovu prirodnu sposobnost autokontrole u društvu. Postojanje društvenih pravila i ugovora nije a priori isključeno u anarhiji, bitno je samo da je ta pravila i te ugovore slobodno odredila i prihvatila zajednica koje se ona i tiču i da nisu nametnuta odozgo, kao što se događa tamo gde jedni ljudi imaju veću moć od drugih. No, to je, svakako, obzirom na realnosti ljudskog razvoja, tek ideal.

Mada je u ljudskoj povijesti bilo brojnih ostvarenja društava i organizacija baziranih na anarhičnim principima, Pariška komuna iz 1871. je bila verojatno prvi pokušaj anarhične društvene organizacije koji je globalno odjeknuo; kao što je komentarisao Mihail Bakunjin, jedan od velikih mislilaca anarhije. Još je konkretnih i opširnih ostvarenja anarhičnih principa u društvu bilo i u vreme građanskog rata u Španiji, za vrijeme kojeg su radnici, često kao članovi anarhosindikalnih organizacija kao što je CNT u Kataloniji i Aragonu, dokazali delotvornost samouprave javnog prevoza i proizvodnih preduzeća - industrijskih, kao i poljopriverednih: preko horizontalnih skupština su bile ostvarene kolektivizacije zemlje zaplenjene od veleposednika i u nekim slučajevima je čak bilo ukinuto i privatno vlasništvo; sve je to, međutim, bilo nasilno prekinuto zbog ratnog poraza, naime osim što su se borili protiv nacionalista i fašista pod vodstvom Franciska Franca (koji su imali i podršku fašističke Italije i nacističke Nemačke), anarhisti su se morali čuvati i Komunističke partije, koja je imala podršku od Staljina s izričitom zabranom naoružavanja anarhista i s naredbom da se sabotiraju postignuća anarhičnih organizacija i pojedinaca. Bilo je, međutim vrlo bitno i iskustvo Mahnovšćine, tj. pobunjeničke Ukrajine pod vodstvom seljačkog generala Nestora Ivanoviča Mahna i Kronstadtskog otpora u Rusiji. Oba ova otpora su bila slomljena i izbrisana od strane boljševika i njihove Crvene armije kojom je zapovedao general Lav Trocki. Za takav ishod pomalo su zaslužni i anarhisti, koji nisu imali mehanizam zaštite od posledica nastalih divljačkim postupanjem određenih grupacija, koje su bile deo anarhističkog pokreta.

Reč anarhija danas se pogrešno koristi kao sinonim za haos, što je rezultat decenija pogrešnog tumačenja i definisanja pojma, bilo namerno ili zbog neznanja i neinformisanosti, ponajprije u medijima, popularnoj kulturi i svakodnevnom javnom diskursu.

Anarhistička misao danas uživa velik broj poštovalaca, kao što je Noam Chomsky - poznati predstavnik MIT-a.

Temeljni princip anarhističke misli se temelji na idealu krajnje slobode koja sprečava svaki oblik vladavine ("Sve stranke bez iznimke, u meri u kojoj nameravaju osvojiti vlast, su razni oblici apsolutizma.", "Vladavina čoveka nad čovekom je ropstvo.", "Ko god me uhvati da bi zavladao mnome je uzurpator i tiranin: ja ga proglašavam svojim neprijateljem." - Pierre-Joseph Proudhon)