# Performans

"Refugien" 2005. u Berlinu
**Performans** (eng. predstava, predstavljanje, izvedba) je jedna forma akcione umetnosti nastala šezdesetih godina 20. veka, kao posljedica povezivanja bodi arta, hepeninga, određenih shvatanja pozorišta i rituala primitivnih civilizacija.

Performans se u umetnosti najčešće odnosi na događaj u kojem jedna grupa ljudi (performer ili performeri) izvode, tj. ponašaju se na određeni način za drugu grupu ljudi – publiku. Ponekad je granica između performera i publike vrlo mutna, pa se može reći da je i publika sa svojim reakcijama sastavni dio performansa.

Performans se postavlja protiv predstave o umetnosti koja je prodajni, trajni objekat i podvlači prolaznost umetničkog dela i kritikuje razdvojenost umetničkog dela od umetnika. U središtu pažnje nisu uloge kao u pozorištu ili slike i objekti kao u likovnoj umetnosti već akcije, pokreti i procesi. Performans umetnici ne daju ništa drugo osim sebe samog.

## Izraz performans

Pantomima i slikarstvo
Pojam performansa nije egzaktno određen i definisan, tu se može raditi o umetnosti tela, bodi artu, fluksusu i mnogi umetnici kao na primer bečki umetnici akcije ili novi dadaisti opisuju svoje aktivnosti kao žive umetnosti, akcione umetnosti ili interpretacije.

## Istorija i koreni

Performans ima elemente pozorišta, plesa, pantomime, muzike ili cirkusa. Tako dolaze do izražaja osnovni elementi u igri; vreme, prostor, telo umetnika, dramaturgija. Performans je često opisivan pomoću fotografije, filma ili videa.

Razvija se zajedno sa hepeningom i prethodila mu je avangardna umetnost 20. veka kao futurizam, dadaizam a i ritual je izvor performansa.

## Pioniri performansa

Važni umetnici performansa prve generacije su;

* Marina Abramović,
* Alen Kaprov ("Allan Kaprow") koji je uveo pojam hepeninga,
* Iv Klajn ("Yves Klein"),
* Pijero Mančoni ("Piero Manzoni"),
* Vito Akonsi ("Vito Acconci"),
* Timm Ulrihs ("Timm Ulrichs"),
* Herman Nič("Hermann Nitsch"),
* Jozef Bojs ("Joseph Beuys"). koji su počev od 1968. godine stvarali često političku manifestaciju kao performans

Nova generacija performans umetnika:

* Franko B ("Franko B"),
* Ron Eti ("Ron Athey"),
* Kira O Rajli ("Kira O'Reilly"),
* Gabrijel Savić Ra,
* Džuniper Perlis ("Juniper Perlis"),
* Oliver Frost ("Oliver Frost"),
* Orit Ašeri ("Oreet Ashery"),
* Stal Stensli ("Stahl Stenslie"),
* Damali Ajo ("damali ayo"),
* Edna Floreta ("Edna Floretta")

## Povezano

* Umetnost akcije
* Fluksus
* Hepening
* Bečka umetnost akcije
* Bodi art
* Marina Abramović

## Literatura

* H,W. Janson, Istorija umetnosti, Beograd 1962.
* Đina Piskel, Opšta istorija umetnosti, Beograd 1972.
* Markus Steigman/ René Zey- Lexikon der Modernen Kunst Tehniken und Stile Hamburg 2002.
* (`de`) de:Performance (Kunst) članak iz nemačke Vikipedije

## Vanjske veze

* LIVE Performance Art Biennale
* the-artists.org Arhivirano 2007-03-13 na Wayback Machine-u, performance artists and art.
* [1] Arhivirano 2015-04-02 na Wayback Machine-u, ImproperEtiquette.com
* Momentum Arhivirano 2008-11-20 na Wayback Machine-u, platform for Performance Art, Brussels.
* *Art, Lies and Videotape: Exposing Performance* at the Tate
* [2], Body art performance Switzerland.
* [3] Cristopher Cichocki "Hidden Message" 2007 performance in Los Angeles
* protoPLAY Arhivirano 2007-11-28 na Wayback Machine-u Artists, Performances. Active Collective - England.
* Live Art Developement Agency - London, UK
* Live Art Archives at the University of Bristol Theatre Collection Arhivirano 2007-08-23 na Wayback Machine-u
* Thomas Dreher: Intermedia Art: Performance Art
* Chelsea Theatre: dedicated performance art venue - London, UK
* e-misférica Performance and Politics in the Americas is a peer-reviewed, biannual publication.
* MOVEO PROJECT - International corporeal mime school in Barcelona.
* Performance Art from Futurism to the Present by Roselee Goldberg
* Performata: The Performance Space of the Indian Performance Artist Sushil Kumar
* INFR'ACTION - Festival International d'Art Performance Arhivirano 2009-03-14 na Wayback Machine-u
* LONG'ACTION - rencontres franco-chinoises d'art performance Arhivirano 2014-12-17 na Wayback Machine-u
* Live Action Gothenburg - international performance art festival