# Koptska pravoslavna crkva

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Koptska pravoslavna patrijaršija Aleksandrije i sve Afrike Ϯⲉⲕ̀ⲕⲗⲏⲥⲓⲁ ̀ⲛⲣⲉⲙ̀ⲛⲭⲏⲙⲓ ̀ⲛⲟⲣⲑⲟⲇⲟⲝⲟⲥ** |
|  Koptski pravoslavni krst *piše: Isus Hrist, sin Božji* |
| **Osnivač** | Apostol i evangelist Marko
 |
| **Nezavisnost** | Apostolska era
 |
| **Priznanje** | Drevnoistočne crkve
 |
| **Primat** | Nj.V. papa i patrijarh Tavadros II
 |
| **Sjedište** | Aleksandrija i Kairo u Egiptu
 |
| **Teritorija** | Egipat, Nubija, Sudan, Zapadni Pentapolis, Libija i sva Afrika
 |
| **Posjedi** | Bliski Istok, Kanada, SAD, Ujedinjeno Kraljevstvo, Zapadna Evropa, Južna Amerika, Australija, Novi Zeland, Oceanija, Jugoistočna Azija i Karipski otoci
 |
| **Jezik** | Koptski, grčki, arapski, egipatski arapski, engleski, francuski, njemački, suahili, Afrikaans i još nekopliko afričkih jezika
 |
| **Vjernici** | ~15,5-16 miliona ukupono: 10,5-11 miliona u Egiptu + 350.000 - 400.000 u Istočnoj, Centralnoj i Južnoj Africi (afrički domoroci) + ~ 4 miliona izvan Afrike (dijaspora)
 |
| **Website** | Službeni website Nj.V. pape Šenude III
Coptic Orthodox Church Network

 |

 |

|  |
| --- |
|  |

Koptska crkva u Amanu, Jordan
**Koptska pravoslavna crkva** je drevna crkva egipatskih hrišćana, sa sedištem u Aleksandriji. I dan danas predstavlja najveću crkvu Egipta koja okuplja oko 90% egipatskih hrišćana.

Pripada porodici drevnoistočnih crkava, koje su postale zasebno crkveno telo nakon Halkedonskog sabora 451. godine, kada su zauzele drukčije hristološke pozicije u odnosu na melkitske crkve Rima i Carigrada. Zbog toga je pristalice halkedonske doktrine (koje Kopti smatraju duofizitima) nazivaju monofizitskom crkvom, iako Koptska crkva odbacuje monofizitizam u tom značenju.

## Historija

### Osnivanje

Prema predanju, crkvu egipatskih hrišćana je osnovao apostol Marko u Aleksandriji, sredinom 1. veka (oko 42. godine). Zbog apostolskog porekla, poglavar ove crkve nosi titulu „papa Aleksandrije i patrijarh prestola Svetoga Marka“.

### Nastanak monaštva

Antonije Veliki i Pavle Tivejski (koptska ikona).
Tokom 3. i 4. veka u okviru koptske crkve je došlo do nastanka hrišćanskog monaštva. Začetnici ili oci monaštva su Sveti Antonije Veliki, prepodobni Pavle Tivejski, Sveti Pahomije i Ava Amun u Nitrijskoj pustinji. Iz Epipta se monaštvo brzo proširilo u Palestinu, Siriju, Mesopotamiju, Malu Aziju i dalje u Italiju. Tokom istorije hrišćanstva, koptsko monaštvo je igralo veliku ulogu.

### Monofizitski spor

Aleksandrijski patrijarh Dioskor I je podržao monofizitsku hristološku poziciju na Saboru u Halkidonu (451) i odvojio se od melkitske grupe (*melkit* znači „carev pripadnik“), formirane od pravoslavnih Grka koji su prihvatili halkidonski dogmat. Iako se 520. godine pokušalo ponovno sjedinjenje ove grupe sa umerenim monofizitstvom oko Severa Antiohijskog (512-538), od 542. godine Kopti se, najviše blagodareći uticaju Jakova Baradaja, episkopa Edese (541-578), organizuju autonomno kao antihalkidonska grupacija.

### Arapska osvajanja

Vremenom se Koptska crkva konačno odcepila kako od Rima tako i od Vizantije, a arapsko osvajanje 642. godine favorizovalo je tu autonomiju.

## Koptska umetnost

Tokom istorije koptska crkva je veoma razvila koptsku umetnost ikonopisanja po kojoj je postala čuvena u svetu.

## Reference

## Literatura

* Wolfgang Kosack: Der koptische Heiligenkalender Deutsch - Koptisch - Arabisch nach den besten Quellen neu bearbeitet und vollständig herausgegeben mit Index Sanctorum koptischer Heiliger, Index der Namen auf Koptisch, Koptische Patriarchenliste, Geografische Liste. Christoph Brunner, Berlin 2012, ISBN 978-3-9524018-4-2.
* Wolfgang Kosack, Novum Testamentum Coptice. Neues Testament, Bohairisch, ediert von Wolfgang Kosack. Novum Testamentum, Bohairice, curavit Wolfgang Kosack. / Wolfgang Kosack. *neue Ausgabe, Christoph Brunner, Basel 2014. ISBN 978-3-906206-04-2.*

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Hrišćanstvo u Južnom Sudanu** |  |

 |

|  |
| --- |
|
Rimokatolička crkva •
Episkopalna crkva •
Afrička suvozemska crkva •
Prezveterijanska crkva •
Pentakostalna crkva •
Unutrašnja crkva •
Koptska pravoslavna crkva •
Etiopska pravoslavna crkva

 |