Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Čemernica (planina)

Čemernica
**Čemernica** (*Goli vis*, 1.339 m) je planina u centralnoj Bosni sa koje potiču vode slivova Vrbasa, Vrbanje i Ugra, koji je i geografski omeđuju. Proteže se u pravcu sjver – jug, u području koje spaja teritorije općina Banja Luka, Mrkonjić Grad, Kneževo i Kotor Varoš, kao i naselje Bočac (na Vrbasu). Ispod njenih sjevernih obronaka, tj. strmih stijena izgrađena je hidroelektrana Bočac, sa odgovarajućoj vodnom akumulacijom.

Duž njenih južnih padina prolazi regionalna cesta Banja Luka – Skender Vakuf – Travnik, kao i njen ogranak Skender Vakuf – Imljani – Korićani – Turbe (preko Ilomske).

Čemernica je izvorište mnogih rijeka, potoka i potočića, a najveće su Cvrcka i Jakotina. Njihovi izvori su na jugozapadnim padinama.
Čemernica raspolaže velikim prirodnim šumskim sastojinama, koje se eksploatiraju još iz vremena iz kojih potiču prvi zapisi o ovoj planini. U podnožju su listopadne, a prema višim zonama slijede pojasi bukove i mješovite listopadno-četinarske šume. Vjeruje se da je imenovana ili po biljci čemerika ili po tegobnim (čemernim) uvjetima života šumskih radnika.

## Galerija

* Kanjon Vrbasa u podnožju planine (kod akumulacionog jezera HE "Bočac")

## Reference

## Povezano

* Skender Vakuf
* Ugar
* Imljani
* Jakotina
* Cvrcka

## Vanjske veze
# Slatina (Laktaši)

| Slatina
 |
| --- |
|  Slatina |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Bosna i Hercegovina
 |
| Entitet
 | Republika Srpska
 |
| Opština/Općina
 | Laktaši
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo ((1991)) | 1,153
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| SlatinaSlatina (Bosne i Hercegovine)
 |

**Slatina** je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini, Republika Srpska, općina Laktaši.

Prema popisu stanovništva 1991. u selu su živjela 1.153 stanovnika.

Danas se u centru Slatine nalaze bazeni sa ljekovitom vodomm koju, u okviru banje, koristi i renovirana bolnica sao nasavremenijom opremom. U istom kompleksu je i restoran "Park"

## Geografija

Slatina se nalazi između istoimene meandrirajuće rijeke (Slatina) i njenih pritoka Ercegovačka rijeka (lijeva) i Lovački potok (desna). Slatina je lijeva pritoka Turjenice, desne pritoke Vrbasa.

## Historija

Naziv Slatine se, tokom historije, više puta mijenjao, jer se nekada zvala Ilidža Slatina i Banja Slatina.

Tokom Drugog svjetskog rata, Lijevče polje, uključujući i Slatinu, pomagalo je operacije 14. srednjobosanske udarne brigade širom Srednje Bosne. Bila je i jedno od perifernih poprišta borbi za oslobođenje Prnjavora.

## Privreda

Privreda Slatine počiva na turističkoj ponudi. U mjestu je izgrađen luksuzni hotel *Slateks* sa oko 50 soba.

Tu je i tekstilno-industrijsko preduzeće *Slateks*, koji zapošljava oko 200 radnika.

## Kultura

Slatina je šire poznata i po Staroj Crkvi koja se nalazi samo 3-4 km od centra ovog mjesta. Crkva je od drveta i male veličine pa se u nju smože ući samo u pognutom položaju. Prema prihvaćenoj legendi, crkva je sama od sebe iznikla preko noći, na brdašcetu, tokom osmnlijske vladavine. Tu se tradicijski, svakogBožića i Uskrsa, okuplja na stotine religioznog i ostalog naroda.

U Slatini je i školu *Holandija*, koju su, poslije zemljotresa 1969. sagradili Holanđani po kojima je i imenovana.

Svake godine, ljetu se održava manifestacija *Dani jagoda*, koja okuplja stotine mladih koji se takmiče u raznim popularnim disciplinama.

## Stanovništvo

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Nacionalnost** | **1991.** | **1981.** | **1971.** |
| Srbi
 | 1.031 (89,41%)
 | 1.049 (88,89%)
 | 1.103 (92,84%)
 |
| Muslimani
 | 1 (0,08%)
 | 2 (0,16%)
 | 4 (0,33%)
 |
| Hrvati
 | 9 (0,78%)
 | 10 (0,84%)
 | 18 (1,51%)
 |
| Jugoslaveni
 | 83 (7,19%)
 | 60 (5,08%)
 | 1 (0,08%)
 |
| Ostali i nepoznato
 | 29 (2,51%)
 | 59 (5,00%)
 | 62 (5,21%)
 |
| Ukupno
 | 1.153
 | 1.180
 | 1.188
 |

## Vanjske veze

## Reference

## Vanjske veze

| **Naseljena mjesta** opštine Laktaši
 |
| --- |
|
Aleksići •
Aleksandrovac •
Bakinci •
Boškovići •
Bukovica •
Veliko Blaško •
Glamočani •
Devetina •
Dovići •
Drugovići •
Jablan •
Jakupovci •
Jaružani •
Kadinjani •
Kobatovci •
Koljani •
Kosijerovo •
Kriškovci •
Krnete •
**Laktaši** •
Ljubatovci •
Maglajani •
Mahovljani •
Malo Blaško •
Milosavci •
Miloševci •
Mrčevci •
Papažani •
Petoševci •
Rajčevci •
Riječani •
Slatina •
Trn •
Ćetojevići •
Čardačani •
Šeškovci •
Šušnjari •

 |
# Potkozarje (Banja Luka)

| Potkozarje
 |
| --- |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Bosna i Hercegovina
 |
| Entitet
 | Republika Srpska
 |
| Opština/Općina
 | Banja Luka
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo ((1991)) | 4.577
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| PotkozarjePotkozarje (Bosne i Hercegovine)
 |

**Potkozarje** (ranije **Ivanjska**) je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Banja Luka koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 4.577 stanovnika.

## Geografija

## Historija

Ivanjska je imala status opštine, koji je ukinut 1963. godine, a teritorija opštine Ivanjska priključena je opštini Banja Luka. Opština Ivanjska obuhvatala je današnja naseljena mjesta: Barlovci, Cerici, Dragočaj, Ivanjska/Potkozarje, Piskavica, Prijakovci, Radosavska, Ramići, Šimići i Verići.

## Stanovništvo

|  |  |
| --- | --- |
| **Nacionalnost** | **1991.** |
| Srbi
 | 1.095
 |
| Muslimani
 | 6
 |
| Hrvati
 | 3.306
 |
| Jugosloveni
 | 118
 |
| ostali
 | 52
 |
| Ukupno
 | 4.577
 |

## Privreda

## Reference

## Vanjske veze
# Zvečaj

Jajačka banovina oko 1500. god
Tvrđava Zvečaj
**Zvečaj** je bio utvrđeni grad u srednjovjekovnoj Bosni. Ostaci utvrđenja Zvečaj nalaze se u blizini banjolučkog prigradskog naselja Rekavice, točnije na južnim padinama stijene koja na tom mjestu dominira lijevom obalom Vrbasa.

Zvečaj se prvi put pominje 1404. godine kao posjed Hrvoja Vukčića Hrvatinića. Tu je herceg Vukčić Hrvatinić sklopio ugovor sa Dubrovčanima protiv bosanskog kralja Stjepana Ostoje. Poslije njegove smrti 1416. grad je postao kraljevski posjed. Ostoja je 1419. God. u gradu primio dubrovačke trgovce i potvrdio stare privilegije.

Prvi put je pao u turske ruke nakon pada Ključa, u rano ljeto 1463. godine kada je za njegovog zapovjednika postavljen turski janjičar Kostantin iz Ostrovice. U posadi je bilo 50 janjičara i 30 konjanika. Grad je krajem iste godine zauzeo ugarsko-hrvatski kralj Matija Korvin i uključio ga u Jajačku banovinu. Turci su grad konačno osvojili 1528. godine.

## Opis

Zvečaj je bio prostran grad, nepravilnog oblika, prilagođen konfiguraciji stjenovitog terena. Sastojao se iz dva dijela, gornjeg i donjeg grada. Glavno, teško pristupačno utvrđenje gornji grad, sastojao se od branič-kule ovalnog oblika i bedema koji su se spuštali prema Vrbasu. Na mjestu prirodnog prilaza bila je zasvođena kapija.

Zapadno je bio donji grad sa zidom od 100 metara i četvrtastom samostalnom kulom.

Osobenost Zvečaja je u maksimalnom korištenju prirodnog položaja iz čega su proizašle njegove slobodne linije i negeometrijski oblici. Zidovi su debljine 0,8 – 1,2 metra. Spadao je u red najsnažnijih utvrđenja u Bosni.

Vremenski, i po teritorijalnoj pripadnosti, Zvečaj je bio gotički grad, mada bi se po negeometrijskim linijama mogao povezati sa romaničkim utvrdama. Arheološki nije istraživan.

Sačuvan je u vrlo ruševnom stanju.

## Reference

## Vanjske veze

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala o temi: **Tvrđava Zvečaj** |
# Bočac

| Bočac
 |
| --- |
|  |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Bosna i Hercegovina
 |
| Entitet
 | Republika Srpska
 |
| Opština/Općina
 | Banja Luka
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo ((1991)) | 1.685
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| BočacBočac (Bosne i Hercegovine)
 |

**Bočac** je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Banja Luka koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 1.685 stanovnika.

## Geografija

Bočac
Bočac se nalazi u banjalučkoj regiji. Prostire se jugozapadno od planine Čemernice do desne obale rijeke Vrbas.

„Obrazuje se za naseljeno mjesto Bočac koje čine zaseoci:Gradina, Mracelj, Drenik, Ponijer, Maljigovo, Daidžići, Džemat, Potplanina, Polje i Šumnjaci.“

## Historija

Tvrđava Bočac se nalazi na lijevoj obali Vrbasa, na sredini puta E661, između Banjaluke i Jajca. Izgrađena je početkom XV vijeka na stijeni, sa zadatkom da brani prelaz preko Vrbasa. Prvi put se pominje u povelji iz 1448. godine. Grad je od 1463. do 1527. godine, kada je pao pod Turke, bio utvrđenje Jajačke banovine. U ranom XVIII vijeku Bočac se pominje kao utvrđenje sa malo topova. Napušten je prije 1833. godine. Za vrije turske okupacije je naknadno utvrđivan i održavan te su do danas relativno dobro očuvani snažni bedemi i kule koji okružuju prostrano gradsko dvorište.

## Stanovništvo

|  |  |
| --- | --- |
| **Nacionalnost** | **1991.** |
| Srbi
 | 1.670
 |
| Muslimani
 | 1
 |
| Hrvati
 | 1
 |
| Jugosloveni
 | 3
 |
| ostali
 | 10
 |
| Ukupno
 | 1.685
 |

## Privreda

U blizini se nalazi istoimeno akumulaciono jezero i Hidroelektrana Bočac koja napaja grad Banjaluku električnom energijom.

## Kultura

Osnovna škola u Bočcu
Od davnina je sedište paroha i crkvene opštine bilo u Bočcu. Međutim, pravoslavne bogomolje u selu nije bilo sve do pre desetak godina. Doduše, u pričama se pominje crkva – brvnara koju su, svojim dolaskom u Bosnu, porušili Turci. Kasnije je postojala crkva u Aginom selu koja je, pored ovog, opsluživala i vernike Bočca i Krmina, dakle mesta u kojima je potkraj devetnaestog veka bilo 312 domova i u njima 2.541 seljanin

## Reference

## Vanjske veze
# Hrvoje Vukčić Hrvatinić

Hrvoje Vukčić Hrvatinić

Oblast Hrvoja Vukčića u ranom 15. vijeku
**Hrvoje Vukčić Hrvatinić** (Kotor, danas Kotor-Varoš, oko 1350 - ?, 1416), hrvatski ban, veliki vojvoda bosanski i herceg splitski.

## Aktivnosti u Hrvatskoj

Najstariji sin vojvode Vukca Hrvatinića. Spominje se prvi put u ispravi iz 1376. kao knez i vjerni vitez ugarskoga kralja Ludovika I Anžuvinca. Godine 1380. bosanski kralj Tvrtko I Kotromanić dodijelio mu je naslov velikog vojvode i darovao posjede u župi Lašvi. Nakon smrti kralja Ludovika I učestvovao u dinastičkim borbama kao protivnik ugarskog kralja Žigmunda Luksemburškog i bio pristaša napuljskog kralja Ladislava, koji mu je povjerio na upravu banovine Dalmaciju i Hrvatsku 1391.

Nakon krunidbe u Zadru za ugarskoga kralja (1403), Ladislav je postavio Hrvoja za glavnog namjesnika u Ugarskoj, Hrvatskoj, Dalmaciji i Bosni te ga imenovao hercegom splitskim, darovavši mu uz to ostrva Brač, Hvar i Korčulu. Otada je Hrvoje nosio titulu *herceg Splita, potkralj Dalmacije i Hrvatske, veliki vojvoda bosanski i knez Donjih kraja*.

## Aktivnosti u Bosni

Utjecao je na izbor Stjepana Ostoje za bosanskog kralja 1398. Došavši u sukob s kraljem Ostojom, utjecao je na njegovo svrgavanje s prijestolja i izbor novog bosanskog kralja, Tvrtka II Kotromanića 1404. Na upravu je dobio Srebrenicu i Drijeva. Ostojino svrgavanje izazvalo je napade Ugarske. U Bosni se pod Hrvojevim vodstvom stvorio pokret protiv Ugarske i kralja Sigismunda. Nakon Sigismundove vojne intervencije 1408. i pokolja bosanske vojske kraj Dobora, Hrvoje je prešao na Sigismundovu stranu. Pritom je zadržao dotadašnje časti, upravu nad Splitom, naslov hercega te upravu nad mnogim gradovima, medu njima i Požegom.

Hrvoje je kovao vlastiti novac. "Krstianin" Hval izradio je po njegovoj narudžbi iluminirani ćirilski rukopis, poznat kao Hvalov zbornik (vidi bosančica), a glagoljaš Butko prepisao — Hrvojev misal.

## Sukob sa Sigismundom Luksemburškim

Hrvoje je bio prisutan na turniru evropskih vladara i velikaša u Budimu 1412. Tamo je ostavio snažan i upečatljiv izraz među savremenicima. Hrvoje je bio član Zmajevog reda. Svojim postupkom, napadom na posjede Sandalja Hranića Hrvoje je došao u nemilost kod ugarskog vladara. Nakon mnogih sukoba Sigismund je oduzeo Hrvoju župu Sanu, ostrva Brač, Hvar i Korčulu, a Split uzeo pod svoju zaštitu. Hrvoje je tada zatražio pomoć nezadovoljnih bosanskih velikaša i Osmanlija. Neopravdano mu se pripisuje "slava" da je doveo Osmanlije u Bosnu. Ugarska vojska bila je poražena u Lašvi 1415, što je otvorilo put osmanskomu prodoru u Bosnu, a sljedeće godine Hrvoje je umro.

Hrvojeva udovica, Jelena Nelipčić, udala se za kralja Ostoju i tako Bosanskom kraljevstvu donijela dio Hrvojevih posjeda.

## Povezano

* Povelja Tvrtka I Hrvoju Vukčiću Hrvatiniću

## Reference
# Bosanski vilajet

|  |
| --- |
|  |
| **Historija Bosne i Hercegovine** |
| Hronološki
 |
|
Do 958
958–1463
(Srednjovjekovna Bosna)
1463–1878
(BiH u Osmanskom Carstvu)
1878–1918
(BiH u Austrougarskoj)
1918–1941
(BiH u Kraljevini Jugoslaviji)
1941–1945
(BiH u Drugom svjetskom ratu)
1945–1992
(BiH u SFR Jugoslaviji)
1992–1995
(Rat u Bosni i Hercegovini)
1995–sadašnjost
(BiH danas) |
| Po temama
 |
|
Vladari
Predsjednici
Privredna historija
Vojna historija
Židovi
Romi

 |

Bosanski pašaluk
**Vilajet Bosna** (do 1865. **Ejalet Bosna**) je ime za važnu provinciju Bosna (odnosno vilajet), u Osmanlijskom carstvu. Bosanski vilajet je bio najzapadnija osmanlijska provincija, koja je obuhvatala priličan dio teritorije današnje države Bosne i Hercegovine. Za osmanlijske vladavine, ovaj vilajet je bio naprije sandžak, poznat kao **Sandžak Bosna**. Poslije 1580, bosanski sandžak je postao dio **bosanskog pašaluka**, koji se sastojao od nekoliko sandžaka, do tada je bio dio rumelijskog ejaleta.

Na svom teritorijalnom vrhuncu, sredinom 17. vijeka, Bosanski pašaluk je pokrivao prostor cijele današnje Bosne i Hercegovine, kao i dio Slavonije, Like i Dalmacije, u današnjoj Hrvatskoj. Sastojao se od osam sandžaka i 29 kapetanija:

* Sandžak Požega (2 kapetanije)
* Sandžak Bosna (7 kapetanija)
* Sandžak Bihać (4 kapetanije)
* Sandžak Lika (7 kapetanija)
* Sandžak Klis (4 kapetanije)
* Sandžak Hercegovina (4 kapetanije)
* Sandžak Zvornik
* Sandžak Cernik

Međutim, u istom vijeku, tokom osmanlijskih ratova u Evropi, teritorije ove provincije su se znatno smanjile. Nakon Karlovačkog sporazuma, 1699, provincija se svela na samo četiri sandžaka i dvanaest kapetanija. No u periodu do Požarevačkog sporazuma, potpisanog 1718, stvoreno je još dvadesetosam kapetanija, većinom uzduž Vojne krajine. S druge strane ove granice, bile su austrijske vojne jedinice.

Noel Malcolm smatra da usprkos čestim nemirima u Hercegovini u 18. stoljeću, u bosanskom je ejaletu općenito bila bolja uprava nego u susjednim područjima u Srbiji, i nije bilo toliko razbojničkih prepada.

## Povezano

* Historija Bosne i Hercegovine
* Sastavni dijelovi Osmanlijskog carstva

## Reference
# Stričići

| Stričići
 |
| --- |
|  OS Petar Kočić u Stričićima |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Bosna i Hercegovina
 |
| Entitet
 | Republika Srpska
 |
| Opština/Općina
 | Banja Luka
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo ((1991)) | 464
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| StričićiStričići (Bosne i Hercegovine)
 |

**Stričići** su naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Banja Luka koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 464 stanovnika.

## Geografija

## Historija

## Stanovništvo

|  |  |
| --- | --- |
| **Nacionalnost** | **1991.** |
| Srbi
 | 458
 |
| Muslimani
 | 0
 |
| Hrvati
 | 0
 |
| Jugosloveni
 | 6
 |
| ostali
 | 0
 |
| Ukupno
 | 464
 |

## Privreda

## Reference

## Vanjske veze
# Maria Christina od Dviju Sicilija

| Marija Kristina
 |
| --- |
|  |
| *Portret Marije Kristine de Bourbon* |
| **španjolska kraljica**  |
| Vladavina
 | 1829.-1833.
 |
| Regent
 | 1833.-1840.
 |
| Supruzi
 | Ferdinand VII., Don Agustin Fernando Muñoz y Sánchez
 |
| Djeca
 |
| Izabela II., Luisa Fernanda de Bourbon, Maríja Amparo Muñoz y Borbón i dr.
 |
| Dinastija
 | Bourbon
 |
| Otac
 | Franjo I.
 |
| Majka
 | Marija Izabela de Bourbon
 |
| Rođenje
 | 27. travnja 1806.
 |
| Smrt
 | 22. kolovoza 1878.
 |
| Pokop
 | samostan El Escorial, Španjolska |
| Vjera
 | katolička
 |

**Marija Kristina od Obiju Sicilija**, *Talijanski: Maria Cristina Ferdinanda di Borbone, principessa delle Due Sicilie; Španjolski: María Cristina de Borbón, princesa de las Dos Sicilias*  (Palermo, Sicilija; 27. travnja 1806.- Le Havre, Francuska; 22. kolovoza 1878.) bila je kraljica suvladar Španjolske (1829.-1833.) i regent Španjolske (1833.-1840.). Njena vladavina je označila kraj apsolutizma i uvođenje ustavne monarhije u Španjolsku, ali bila pod sjenom iscrpljujućeg Prvog karlističkog rata u kome je odnijela pobjedu nad reakcionarnim karlistima.

Marija Kristina rodila se u Palermu 27. travnja 1806. i bila je kći Franje I., kralja Obiju Sicilija i njegove druge žene, Marije Izabele Španjolske. Udala se za španjolskog kralja Ferdinanda VII. 11. prosinca 1829. godine. Za razliku od reakcionarnog muža, počela je podržavati liberale prije svega zato da osigura prijestolje svojoj kćeri Isabelli. Nakon pobjede u ratu je brzo postala nepopularna zbog skandaloznog privatnog života, te je 1840. zbačena sa mjesta regentice i prisiljena otići u izgnanstvo.
# Vrbaska banovina

Vrbaska banovina
Vrbaska banovina (1929-1941)
Vrbaska banovina (1931)
Vrbaska banovina (1939)
**Vrbaska banovina** je jedna od devet banovina Kraljevine Jugoslavije, koje su osnovane 3. oktobra 1929. Njeno sjedište je bilo u Banjoj Luci, a uključivala je dijelove današnje Bosne i Hercegovine i Hrvatske. Ime je dobila po rijeci Vrbas i, kao i sve banovine Jugoslavije, namjerno nije bila zasnovana na istorijskim i etničkim granicama. Prvi i najpoznatiji ban bio je Svetislav Tisa Milosavljević.

Vrbaska banovina je imala svoje predstavnike u Senatu (3), Narodnom predstavništvu (25) i Banskom vijeću (35). Obuhvatala je područja bivše Vrbaske i Bihaćke oblasti te dijelove Travničke, Tuzlanske i Primorsko-Krajiške oblasti. Njena teritorija, površine 20.900 km², bila je podijeljena na niža upravna područja: srezove (24), sreske ispostave (8) i opštine (161).

## Stanovništvo

Prema popisu iz 1931. godine na njenoj teritoriji bilo je 1.037.382 stanovnika, od kojih je 50,96% muškaraca i 49,04% žena. Pravoslavno stanovništvo je bilo dominantno sa 57,89% od ukupnog broja, 24,13% su činili muslimani, 16,66% katolici, 0,36% protestanti, 0,11% Jevreji i 0,85% ostali.

## Život u Vrbaskoj banovini

Značajni gradovi bili su Banja Luka i Bihać, a važnije varoši Novi Grad, Derventa, Prijedor, Gradiška, Kozarska Dubica, Doboj, Gračanica i Brod. Za vrijeme postojanja banovine (do Aprilskog rata 1941. godine), na ovom prostoru su postignuti veliki uspjesi u razvoju saobraćaja, poljoprivrede, obrazovanja, zdravstva, kulture, turizma i fizičke kulture.

## Historija

Osnivanjem Banovine Hrvatske 1939. godine, njoj su pripojeni i neki srezovi koji su se do tada nalazili na sjeveroistoku Vrbaske banovine. Godine 1941. Vrbasku banovinu, kao i cijelu kraljevinu Jugoslaviju, okupirale su Sile Osovine. Banovina je ukinuta, a njena teritorija je u cijelosti pripojena Nezavisnoj Državi Hrvatskoj. Nakon Drugog svjetskog rata, u socijalističkoj Jugoslaviji, oblast je podijeljena između SR Bosne i Hercegovine i SR Hrvatske, kojoj je pripao manji dio na sjeverozapadu banovine. Danas najveći dio teritorije Vrbaske banovine pripada Republici Srpskoj, a Banja Luka, koja je bila sjedište banovine, danas je glavni grad Republike Srpske.
# Banski dvor u Banjoj Luci

Palata Banskog dvora u Banjoj Luci
**Palata banskog dvora u Banjoj Luci** izgrađena je u periodu 1931-32. godine, kao sjedište bana Vrbaske banovine Kraljevine Jugoslavije. Proglašena je za nacionalni spomenik BiH.
Nacionalni spomenik se sastoji od Palate sa pripadajućim dvorištem, ogradnim zidovima, kapijom i izvornim mobilijarom (sjedišta u prostoriji Vijećnice, lusteri i zidne svjetiljke u Vijećnici i Holu gospodina bana, originalna lamperija, figuralni reljef, kamin, rezbareni namještaj i drveno stepenište).

## Lokacija

Nalazi se u centru Banja Luke i pripada grupi objekata izgrađenih u vrijeme Vrbaske banovine.

## Historija

Izgrađen je u periodu 1931-32. godine, kao sjedište bana Vrbaske banovine Kraljevine Jugoslavije. Kao rezidencija bana, korišten je do 1941. godine. Tokom Drugog svjetskog rata unutrašnjost objekta je devastirana, kada je u njemu bila smještena njemačka komanda. U tom periodu Velika svečana sala korištena je kao magacin za žito, a jedno vrijeme i kao konjušnica, pa je veći dio skupocijenog namještaja, slika i drugih predmeta nepovratno izgubljen. Po završetku rata, dvor je korišćen kao vojno i političko sjedište. Od 1955. godine, odlukom koju su donijele tadašnje gradske vlasti, zgrada se daje na upravljanje Domu kulture. Znatno je oštećena i prilikom zemljotresa 1969. godine. Od 1998. godine zvanično postaje javna kulturna ustanova pod nazivom Kulturni centar Banski dvor. Jedno vrijeme bio je i postao sjedište predsjednika Republike Srpske.

Banski dvor je kulturni centar u Banjoj Luci. Tokom godine se u ovim prostorima održi preko trideset koncerata klasične muzike, veći broj izložbi domaćih i gostujućih umjetnika, književnih promocija, poetskih i monodramskih večeri.

## Opis

Po stilu gradnje pripada eklektičkom akademizmu, kao opštoj pojavi na početku XX stoljeća. Dimenzije su oko 54 x 53 m. Objekat je centralistički, sa koncertnom dvoranom kao fokusnom površinom centralne zone, oko koje su raspoređene mase objekta sa ostalim funkcijama.

U nižim zonama objekta dominira renesansni uticaj i akademski klasicizam, a elementi srednjovjekovne arhitekture prisutni su u višim zonama. Značajno mjesto pripada i folklornim elementima Balkanskog poluostrva. Enterijeri Banskog dvora su veoma reprezentativni, a neki od njih, kao što su Koncertna dvorana, Vijećnica i Svečani salon, sačuvali su autentičan izgled.

## Literatura

## Reference

## Vanjske veze
# Most Patre

**Most Patre ili Gradski most je na rijeci Vrbasu, Banja Luka, Bosna i Hercegovina.**

Most Patre, kod tvrđave Kastel, konačno je 2015. označen tablom sa imenom. Iako su i most i ulica odavno nazvani po ovom grčkom gradu, dobar dio javnosti nije ni upoznat zbog čega Banja Luka duguje zahvalnost grčkoj Patri.

Naziv nosi u znak zahvalnosti bratskom narodu grčkog grada Patra za skoro jedinu pomoć pruženu u toku rata u Bosni i Hercegovini u periodu 1992-1995. Donirala se hrana, odjeća, knjige i sve ono što je odsječenom stanovništvu Republike Srpske bilo prijeko potrebno. U grčkom gradu, veličine Banja Luke, organizovano je prikupljanje pomoći Srbima, kojem su se odazvali mnogi dobrotvori, a pomoć se dovozila kamionima koji su upućivani u najugroženije krajeve. Istovremeno pruženo je gostoprimstvo djeci bez roditelja i siromašnoj djeci, a nekoliko porodica iz Patre usvojile su neku od te djece.

Betonski most, na mjestu starog drvenog mosta, izgrađen je 1930. godine, po jednom od prvih projekata Branka Žeželja. U užem koritu, u samom Vrbasu, uz lijevu i desnu obalu izbetonirana su dva postolja, uzdužno tokom Vrbasa, na koja se oslanja armirano betonska konstrukcija. Ograda mosta je niska i takođe je betonska.

## Reference

## Vanjske veze

* Most Patre dobio tablu
# Drakulić

| Drakulić
 |
| --- |
|  Crkva u Drakuliću |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Bosna i Hercegovina
 |
| Entitet
 | Republika Srpska
 |
| Opština/Općina
 | Banja Luka
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo ((1991)) | 319
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| DrakulićDrakulić (Bosne i Hercegovine)
 |

**Drakulić** je naseljeno mjesto u Bosni i Hercegovini u opštini Banja Luka koja pripada entitetu Republika Srpska. Na popisu stanovništva 1991. u njemu je živjelo 319 stanovnika.

## Geografija

## Historija

## Stanovništvo

|  |  |
| --- | --- |
| **Nacionalnost** | **1991.** |
| Srbi
 | 262
 |
| Muslimani
 | 4
 |
| Hrvati
 | 36
 |
| Jugosloveni
 | 15
 |
| ostali
 | 2
 |
| Ukupno
 | 319
 |

## Privreda

## Reference

## Vanjske veze