# Haićanska revolucija

| Haićanska revolucija |
| --- |
| Deo francuskih revolucionarnih i Napoleonskih ratova |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Vrijeme: | 21. august 1791 – 1. januar 1804 |
| Mjesto: | Saint-Domingue |
| Rezultat: |
haićanska pobjeda

* nestanak francuske kolonijalne vlasti
* masakr bijelog francuskog stanovništva na Haitiju
 |
| Teritorijalne promjene: |
uspostavljeno nezavisno Carstvo Haiti |

 |
| Sukobljene strane |
| **1791–1793**  Bivši robovi  francuski rojalisti  Španija (od 1793)  | **1791–1793**  Robovlasnici  Kraljevina Francuska (do 1792)  Francuska Republika |
| **1793–1798**  francuski rojalisti  Velika Britanija  Španija (do 1796)  | **1793–1798**  Francuska

* Bivši robovi
 |
| **1798–1801**  Louvertureovi lojalisti | **1798–1801**
 Rigaudovi lojalisti  Španija |
| Komandanti i vođe |
| **1791–1793**  Dutty Boukman **†**  Georges Biassou  Vincent Ogé   André Rigaud **1793–1798**  Paul-Louis Dubuc  Thomas Maitland  Joaquín Moreno **1798–1801**  Toussaint Louverture **1802–1804**  Toussaint Louverture  Jean-Jacques Dessalines  Henri Christophe  Alexandre Pétion  François Capois  John Duckworth  John Loring | **1791–1793**  Viscount de Blanchelande  Léger-Félicité Sonthonax **1793–1798**  Toussaint Louverture > André Rigaud  Alexandre Pétion **1798–1801**  André Rigaud **1802–1804**  Napoleon Bonaparte  Charles Leclerc **†**  Vicomte de Rochambeau  Villaret de Joyeuse  Federico Gravina |
| Snaga |
|
redovne trupe: 55.000, dobrovoljci: 100,000+ 31.000 |
redovne trupe: 60.000, 86 linijskih brodova i fregata |
| Žrtve i gubici |
|
Haićani: 200.000 mrtvih Britanci: 45.000 mrtvih |
Francuska: 75.000 mrtvih |
|
Bijeli kolonisti: 25.000 mrtvih |

**Haićanska revolucija** (francuski: *Révolution haïtienne*) je naziv za niz međusobno povezanih oružanih sukoba koji su se odigrali na karipskom otoku Hispaniola od 1791. do 1804. godine, a koji su doveli do prestanku dotadašnje francuske vlasti na zapadnim dijelom otoka, odnosno kolonijom Saint-Domingue, odnosno uspostavom nezavisne države Haiti. Započeo je kao ustanak tamošnjih, pretežno crnih i mulatskih robova protiv francuskih bijelih robovlasnika, velikim dijelom potaknut revolucionarnim zbivanjima u samoj Francuskoj, odnosno proklamiranim idealima o ljudskim i građanskim pravima koja su uključivala ukidanje ropstva. Sukob je zakompliciran kako frakcijskim sukobima među samim Haićanima, tako i izbijanjem francuskih revolucionarnih ratova zbog kojih su se u sukob na Haitiju umiješale Britanija i Španija. U završnoj fazi su se bivši robovi na čelu sa Toussaintom Louvertureom i Jean-Jacquesom Dessalinesom okrenuli protiv Napoleona Bonapartea i 1803. godine razbili posljednji francuski pokušaj uspostave vlasti nad otokom, a počekom 1804. proglasili nezavisnost. Haiti je tako, uz SAD, postao najstarija nezavisna država Zapadne hemisfere, a Haićanska revolucija se često navodi kao jedini uspješni ustanak robova u historiji.

## Reference

## Vanjske veze

* The Louverture Project, a wiki about the history of Haiti
* Haiti: History of Shaken Country – Video interview with historian Laurent Dubois
* Haiti Archives
* "Égalité for All: Toussaint Louverture and the Haitian Revolution" Arhivirano 2011-07-30 na Wayback Machine-u. Noland Walker. PBS documentary. 2009
* France Urged to Pay $40 Billion to Haiti in Reparations for "Independence Debt" – video report by *Democracy Now!*
* The Other Revolution: Haiti, 1789 – 1804 Arhivirano 2015-02-18 na Wayback Machine-u digital exhibition from Brown University
* 15 Minutes History, UT at Austin
* Two Revolutions in the Atlantic World: Connections between the American Revolution and the Haitian Revolution Gilder Lehrman Center, Laurent Dubois.
* "Upheavals in France and Saint-Domingue" Arhivirano 2020-11-14 na Wayback Machine-u Brown University