# Giovanni Battista Piranesi

| Piranesi |
| --- |
| Autoportret Piranesija |
| Biografske informacije |
| Rođenje | (1720-oktobra-04)4. oktobra 1720. Mogliano Veneto |
| Smrt | 9. novembra 1778. (dob: 58) Rim |
| Nacionalnost | italijanska |
| Profesionalne informacije |
| Obrazovanje | Matteo Lucchesi |
| Opus |
| Polje | bakropis |
| Znamenita djela |
| *Carceri d'Invenzione* i bakropisi Rima |

**Giovanni Battista** (takođe **Giambattista**) **Piranesi** (4. oktobar 1720 – 9. novembar 1778) bio je italijanski umjetnik poznat po svojim bakropisima Rima, kao i fiktivnim atmosferskim "zatvorima" (*Carceri d'Invenzione*).

## Život i djelo

*Hram Kastora i Poluksa*, tabla iz serije bakropisa *Rimske starine* (1756.)
*Pokretni most*, 7. tabla iz serije bakropisa *Tamnice* (1761.)Giovanni Battista Piranesi je rođen u blizini Venecije gdje se i školovao, ali se 1740. god., obučivši se za arhitekta, preselio u Rim. Tu je projektirao crkvu *Sta Maria del Priorato* (1764.-1765.) u duhu Palladijevog klasicizma (Paladijanizam), svoje jedino arhitektonsko djelo.

U grafici se pak zalaže za Rim u doba Antike, te je vrhunskom tehnikom crtao i izrađivao grafičke listove s prizorima rimskih ruševina (*Rimske starine*, 1756.). Njima pokušava interpretirati cjelokupnu rimsku civilizaciju, te njezine etičke i simboličke vrijednosti. Piransesi je ustrajao u tvrdnji da grčku umjetnost, koju je njemački povjesničar umjetnosti Johann Winckleman nazvao idealom ljepote i savršenstva, rimska umjetnost nadmašuje sjajem i uzvišenošću. U prilog toj postavci napisao je polemiku pod naslovom *Razmišljanja o drevnom i suvremenom Rimu* (objavljivana od 1745.), punu pjesničkih slika o talijanskim ruševinama i starinama, u inozemstvu; uspješno je pridonijela oblikovanju romantičarskog ideala o Rimu.

Takođe je radio grafičke listove baroknih spomenika (*Vedute Rima*) te nestvarnih arhitektonskih prostora (*Tamnice*, oko 1745.). Upravo su njegove Tamnice (*Carceri d'invenzione*) subjektivan prikaz fantastičnih i izmišljenih tamnica u kojemu oživljava svijet priviđenja i noćnih mora.

Radio je i iluzionističke kazališne inscenacije te nacrte za interijere i proizvode umjetničkog obrta.

## Reference

* Ficacci, L. (2000). *Giovanni Battista Piranesi: The Complete Etchings*. Cologne and Rome.
* Focillon, Henri (1918). *Giovanni Battista Piranesi: Essai de catalogue raisonné de son oeuvre*. Paris.
* Hofer, P., 1973. *The Prisons (Le Carceri) - The complete first and second states*. New York: Dover publications.
* Maclaren, Sarah F. (2005). *La magnificenza e il suo doppio. Il pensiero estetico di Giovanni Battista Piranesi*. Milan: Mimesis. ISBN 88-8483-248-9
* Miller, N. (1978). *Archäologie des Traums. Versuch über Giovanni Battista Piranesi*. Munich and Vienna.
* Tafuri, Manfredo (1986). *La sfera e il labirinto : Avanguardia e architettura da Piranesi agli anni ’70*. Turin: Giulio Einaudi.
* Wilton-Ely, J. (1978). *The Mind and Art of Giovanni Battista Piranesi*. London: Thames & Hudson.
* Wilton-Ely, J. (1994). *Giovanni Battista Piranesi: The Complete Etchings - an Illustrated Catalogue*. **Vols. 1 & 2**. San Francisco: Alan Wofsy Fine Arts publications.

## Vanjske veze

Antichita Romanae
* *Antichita Romanae* (1748) Arhivirano 2016-06-11 na Wayback Machine-u (914 pages in 17 volumes; from BNF)
* Vedute di Roma (Hi-res images from "Vedute di Roma", vol. 17 of "Antichita Romanae"; digitized by Leyden university)
* *Ancient Rome* (1748) (87 hi-res pics, jpg )

Carceri
* Prisons of the Imagination Arhivirano 2005-12-17 na Wayback Machine-u (images from the exhibition of the Carceri, low-res)
* First state of *Carceri* (1750; 14 sketches in hi-res; digitized by Leyden university)
* *Carceri* (Full hi-res Album, 16 pics)
* Animation film as a walkthrough of the Carceri (video 10mn40s)

Opere di Giovanni Battista Piranesi (1835–1839)
* All 940 images from that 29 volumes complete works edition Arhivirano 2008-02-14 na Wayback Machine-u (hi-res versions clickable; English interface with Italian and French text; from Tokyo university)

ostalo
* Giovanni Battista Piranesi: Grotteschi at the Canadian Centre for Architecture Arhivirano 2013-01-01 na Archive.is-u
* Della Magnificenza Ed Architettvra De'Romani / De Romanorvm Magnificentia Et Architectvra (Rome, 1761; digitized by Heidelberg university)
* Osservazioni Di Gio. Battista Piranesi sopra la Lettre de M. Mariette aux auteurs de la Gazette Littéraire de l'Europe (Rome, 1765; digitized by Heidelberg university)
* 137 Piranesi etchings in good resolution Arhivirano 2012-04-30 na Wayback Machine-u
* Promenades Of An Art Impressionist - Piranesi
* Piranesi/Schuiten Essay on the modern rendition of Piranesi's etchings by Francois Schuiten. Includes extensive image comparative analysis - In Spanish
* „Giambattista Piranesi”. *Catholic Encyclopedia*. New York: Robert Appleton Company. 1913.
* The Portico of Octavia at the Metropolitan Museum of Art (New York City)
* Giovanni Battista, Laura, Francesco and Pietro Piranesi (complete collection of engravings by the Piranese family; CD-ROM, ISBN 978-3-89739-376-9)
* Perspectives (28 works depicting perspective in architecture)