# Rusko-turski rat (1676–1681)

| Rusko-turski ratovi
 |
| --- |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Datum
 | 1676. - 1681.
 |
| Lokacija
 | Ukrajina, Dnjepar |
| Ishod
 | Neodlučeno
 |

 |
| Sukobljene strane
 |
|  Rusko Carstvo
 |  Osmansko carstvo  Krimski Kanat
 |
| Komandanti i vođe
 |
| Grigorij Romodanovski Ivan Samojlovič
 | Mehmed IV. Petar Dorošenko Ibrahim Paša Kara Mustafa Paša
 |

**Rusko-turski rat 1676.-1681.** bio je rat između Carske Rusije i Osmanskog Carstva, i njihove vazalne države Krimskog kanata.

Rat je izbio zbog rastućeg osmanskog ekspanzionizma u drugoj polovici 17. vijeka. Nakon što su zauzeli cijelo Podolje (dio Ukrajine) za vrijeme Poljsko-turskog rata 1672.-1676., osmanlije su nastojali proširiti svoju vlast i na desni dio Ukrajine uz podršku svojih vazala, od 1669. to je bio i kozački hetman *Petar Dorošenko*. On je svojom pro-turskom politikom izazvao nezadovoljstvo među mnogim ukrajinskim kozacima, tako da su oni izabrali *Ivana Samojloviča* (dotad hetmana lijeve strane Ukrajine) kao jedinog hetmana svih Ukrajinaca 1674. godine.

## Prva osmanska ofenziva na Čigirin i odbrana grada

Dorošenko se s tim nije pomirio, odlučio je uzvratiti, te je 1676. godine, okupio vojsku od 12 000 ljudi i zauzeo grad i utvrdu Čigirin, u to vrijeme sjedište kozačkog hetmana, računajući svakako i na pomoć tursko-tatarske vojske. Međutim su ruske i ukrajinske snage pod zapovjedništvom Ivana Samojloviča i Grigorija Romodanovskog opkolile Čigirin i prisilile Dorošenka na predaju.

Ostavivši garnizon u Čigirini, Rusi i Ukrajinci su se povukli sa lijeve obale Dnjepra. Turski sultan Mehmed IV. imenovao je Jurija Hmelnickog hetmanom desnog dijela Ukrajine, on je u to vrijeme bio sultanov zatvorenik . U julu 1677. sultan naredio je svojoj vojsci od 120 000 ljudi, pod komandom *Ibrahim Paše* da zauzme Čigirin.

*Čigirin na karti Kijevskog vojvodsva, crtež Jana Janssona iz 1663.*
Ibrahim Pašina vojska dospijela je pred Čigirin tek 4. augusta 1677., s druge pak strane snage Samojloviča i Grigorija Romodanovskog okupile su se 10. augusta, a 24. augusta izbile su na obale rijeke Sula, odakle su samo trebali prijeći rijeku da dođu do Čigirina. U borbama vođenim od 26. do 27. augusta, Rusi i Ukrajinci uspjeli su ukloniti osmanske straže i patrole na rijeci, tako da su je nesmetano mogli prijeći. Ruska i ukrajinska konjica napala je 28. augusta Ibrahim Pašin logor i zauzela ga, uz nanošenje teških žrtava osmanlijama. Zbog toga je slijedećeg dana, Ibrahim Paša prekinuo sa opsadom Čigirina i povukao se.. Samojlovič i Grigorije Romodanovski napustili su Čigirin 5. septembra. Osmanska vojska izgubila je 20 000 ljudi a Ibrahim Paša je zatvoren po povratku u Carigrad.

## Drugi pohod na Čigirin i njegov pad

U julu 1678. osmanska vojska od oko 200 000 ljudi, kojoj je na čelu bio sam veliki vezir Kara Mustafa Paša ponovno je opkolila Čigirin. Ruska i ukrajinska vojska, snage od oko 120 000 ljudi, uspjela je probiti turski vanjski obruč, ali su osmanlije već 11. augusta uspjele zauzeti Čigirin i razoriti ga. Kad su uvidjeli uzaludnost svojih napora, Rusi i Ukrajinski kozaci povukli su se preko Dnjepra uz stalne borbe s osmanskim jedinicama koje su ih ometale kod povlačenja.

## Mirovni ugovor

Nakon bojeva iz 1679.-1680. godine, Rusi su potpisali *Mirovni ugovor iz Bahčisaraja* 3. januara 1681., po tom ugovoru rusko-tursko granica bila je rijeka Dnjepar.

## Reference

## Vanjske veze

* Russo-Turkish Wars of the 17th-19th Centuries (`en`)