Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kapela

*Za ostale upotrebe, pogledajte Kapela (razvrstavanje).*
Neogotska kapela u Mošovcima u Slovačkoj
**Kapela** je naziv za zgrada ili objekt koji se koristi za vjerske obrede, najčešće manji od hrama te priključen većim institucijama kao što su crkve, sinagoge, univerziteti, bolnice, palače, zatvori ili groblja.

## Poznate kapele

Planinska kapelica u Superbagneres u francuskim Pirinejima
Cappella degli Scrovegni u Padova.
The Little Chapel na Guernseyu.

| Kapela | Godina | Mjesto
 |
| --- | --- | --- |
| Kapela Brancacci | 1386 | Crkva Santa Maria del Carmine u Firenci
 |
| Cadet Chapel | 1963 | Akademija Ratnog zrakoplovstva SAD, Colorado Springs, SASD
 |
| Kapela Contarelli | 1585 | San Luigi dei Francesi u Rimu
 |
| Duke Chapel | 1930 | Univerzitet Duke , Durham, SAD
 |
| Memorijalna kapela Heinz | 1938 | University Pittsburgh, Pittsburgh, SAD
 |
| King's College Chapel (Cambridge) | 1446 | Univerzitet Cambridge, Cambridge, Engleska,
 |
| Lee Chapel | 1867 | Univerzitet Washington i Lee, Lexington, Virginia
 |
| Kapela Magi | 1459-1461 | Palazzo Medici Riccardi u Firenci
 |
| Kapele Medici | 16th-17th centuries | Bazilika San Lorenzo u Firenci
 |
| Naval Academy Chapel | 1908 | Mornarička akademija SAD, Annapolis, SAD
 |
| Niccoline Chapel | 1447-1449 | Vatikanska palača, Vatikan
 |
| Palatinska kapena | 786 | Aachenska katedrala, Aachen, Njemačka
 |
| Palatinska kapela | 1132 | Palazzo dei Normanni u Palermu na Siciliji
 |
| Paulinska kapela | 1540 | Vatikanska palača, Vatiokan
 |
| Pettit Memorial Chapel | 1907 | Belvidere, Illinois, SAD
 |
| Queen's Chapel | 1623 | London, Engleska
 |
| Rosslyn Chapel | 1440 | Roslin, Ujedinjeno Kraljevstvo
 |
| Rothko Chapel | 1964 | Houston, SAD
 |
| Sainte-Chapelle | 1246 | Ile de la Cité, Pariz
 |
| Kapela Sassetti | 1470 | Santa Trinita, Firenca
 |
| Sikstinska kapela | 1473 | Apostolska palača, Vatikan
 |
| St. George’s Chapel | 1348 | Zamak Windsor, Ujedinjeno Kraljevstvo
 |
| Kapela sv. Djevice Orleanske | 15. vijek | premještena na Univerzitet Marquette, Milwaukee, SAD
 |
| St. Paul's Chapel | 1766 | New York
 |
| Chapelle du Saint-Marie du Rosaire | 1949 | Vence, Francuska
 |
| Theodelindska kapela | 15. vijek | Katedrala u Monzi
 |
| Thorncrown Chapel | 1980 | Eureka Springs, SAD
 |

## Izvori

* Catholic Encyclopedia
# Eremitorij

| Eremitorij ἔρημος
 |
| --- |
| Ruševine Eremitorija kod Saint Heliera na Otoku JerseyRuševine Eremitorija kod Saint Heliera na Otoku Jersey
 |
|  |

**Eremitorij** (od grčkog: ἔρημος érēmos, latinski: eremus=pustinja) ili **pustinja**, **isposnica** je teško dostupno mjesto u kom živi pustinjak (ili više njih) zbog vjerskih razloga.

Dakle eremitorij je prebivalište pustinjaka, kao što je planinska koliba ili manastir ili jednostavno izolirana kuća. Ili kako sami vjernici kažu, to je mala pustinjačka kućica, mjesto u kom se u tišini i samoći boravi, moli i radi.

## Historija

Već od ranog kršćanstva bilo je pustinjaka, zanesenih vjernika koji su se htjeli potpuno predati (i sjediniti) sa Bogom pa su odabrali život u potpunoj samoći (monah), tako su nastale prve zajednice pustinjaka - cenobiti, što je dovelo i do stvaranja prvih monašnih zajednica i prvih manastira. Ispočetka su živjeli po prirodnim spiljama uz koje bi podignuli pokoju kapelu ili neku pomoćnu građevinu. Kako je vremenom pravih prirodnih spilja bilo premalo, počeli su graditi skromne kuće - *eremitorije* u kojima su živjeli i kontemplirali.

Osnivač kamaldolijanskog reda Romuald je početkom 11. vijeka osnovao je dva *eremitorija*; Camaldoli u Provinciji Arezzo i Fonte Avellana u Provinciji Pesaro e Urbino.

U *Eremitoriju Camaldoli* koji je osnovan oko 1012. u brdima Apenina, ispočetka je živjelo pet pustinjaka, oni su se nešto kasnije oko 1085. preselili malo dalje i tu podigli skromni samostan. Ispočetka su živjeli po benediktinskim pravilima, da bi ih kasnije modificirali i uskladili sa svojim pustinjačkim načinom života. Tako je nastala nova kongregacija - Kamaldolijanci, čiji je rad odobrio papa Paskal II 1113.

Isposnica Svetog Save pored Manastira Studenica
## Eremitoriji po južnoslavenskim zemljama

Po dalmatinskim otocima Braču, Šolti i Čiovu podignuti su najveći eremitoriji nakon provale Osmanlija tokom 15. i 16. vijeka.

U Makedoniji je poznati eremitorij Prohora Pčinjskog sa početka 11. vijeka u selu Staro Nagoričane.

U Srbiji je najpoznatija isposnica ona Svetog Save pored Manastira Studenica, to su zapravo dvije Donja i Gornja Isposnica, podignute tokom 12. vijeka.

## Povezano

* Pustinjak

## Reference

## Vanjske veze

* *Isposnica Svetog Save* (`sh`)
* *Naš prvi eremitorij* (`sh`)
# Klesarstvo

| Klesarstvo
 |
| --- |
| Klesar na djeluKlesar na djelu
 |
|  |

**Klesarstvo** ili *kamenarstvo*, *kamenorezbarstvo* je zanimanje gotovo isto još od starog vijeka, u kom treba komad grubog prirodnog kamena modificirati u željeni oblik kontroliranim uklanjanjem dijelova kamena, dlijetom i čekićem. I skulptori se koriste klesarstvom kod stvaranja skulptura, jer latinski: **sculpere**, zapravo znači sjeći, rezati, klesati ili tesati.

Klesar ili kamenorezac mora dobro poznavati karakteristike svih vrsta kamena. U kamenolomima radi na vađenju kamena i njegovoj osnovnoj obradi u blokove. U klesarskim radionicama obrađuje kamen u željenu formu, tako da ga lomi, reže, kleše, brusi i polira. Na taj način klesari izrađuju kamene ploče za stepenice, balkone, fasade, mostove, grobnice i druge predmete. Kamen formira prema nacrtu ili šablonu, a ponekad ga i boji.

U klesarstvu se najčešće koristi granit, vapnenac, pješčenjak i mramor.
Pored prirodnih, danas se sve više upotrebljava umjetni kamen. Klesari se danas pored tradicionalnih alata (čekić, dlijeto, visak, libela), služe i mašinama za rezanje, tokarenje, poliranje... Površinu kamenih ploča klesari često dekoriraju uklesanim ornamentima ili natpisima.

Klesari često surađuju sa skulptorima na izradi ili obnovi spomenika, a isto tako i sa arhitektima na obnovi zgrada.

## Historija

Klesarstvo je nastalo za paleolita kad su ljudi morali nadomjestiti korisne, ali rijetke prirodne spilje umjetno podignutim spiljama od kamenih gromada. Do 4. milenija pne. Stari Egipat razvio je tehniku kleserstva po kamenolomima, koja je kulminirala piramidama.

Kamen je i nadalje ostao primarni građevinski materijal kroz cijeli srednji vijek, a koristi se još i danas.

## Reference

## Vanjske veze

* *Klesanje (obrada) kamena* na portalu Marmac klesarstvo Arhivirano 2017-09-03 na Wayback Machine-u
# Veliki tjedan

**Veliki tjedan** ili **Strastna sedmica** (latinski: *Hebdomas Sancta* ili *Hebdomas Maior*"; grčki: *Μεγάλη Ἑβδομάς*, *Megale Hebdomas*) u kršćanstvu predstavlja posljednji tjedan Korizme, odnosno tjedan pred Uskrs.

Veliki tjedan počinje Cvjetnicom ili Nedjeljom Muke Gospodnje. Ovaj se tjedan, najčešće ujutro na Veliki četvrtak, održava misa posvete ulja na kojoj se blagoslivlja ulje za svetu potvrdu, bolesničko pomazanje i katekumene. Uvečer na Veliki četvrtak obilježava se sjećanje na Posljednju večeru. Na Veliki petak nema sv. Mise. Obilježava se sjećanje na Isusovu muku i smrt na križu. Velika subota je dan tišine, do Vazmenog bdijenja, subotu navečer, koje je vrlo bogato obredima. Na Uskrs slavi se Isusovo uskrsnuće i pobjeda nad grijehom i smrti. Dani u Velikom tjednu su vrijeme kršćanske ozbiljnosti, sabranosti i promišljanja o svetosti vremena i događanja u njemu.
# Hodočasnik

**Hodočasnik** je osoba koja ide na religijsko hodočašće. To je obično poseta mestu od nekog religijskog značaja. Na primer hrišćani i Jevreji posećuju Jerusalim, a muslimani Meku. Mesta na koja Budisti hodočaste su Kapilavastu i Gaja.

## Poznati hodočasnici

Papa Ivan Pavao II bio je poznat kao "papa hodočasnik" zbog svojih čestih putovanja.
Mnoge nacionalne i međunarodne vođe su išle na hodočašća iz ličnih, verskih ili političkih razloga.

* Mahatma Gandhi
* Ignacije Loyola
* Sv. Jakov
* Papa Ivan Pavao II
* Junichiro Koizumi
* Malcolm X

## Reference
# Voćnjak

*Za ostale upotrebe, pogledajte Voćnjak (razvrstavanje).*
Stare sorte voća su posebno otporne na bolesti i štetočine. Različite sorte voća mogu biti regionalno specifične. Rasprostranjenost nekih vrsta moze biti ograničena na nekoliko sela, na takozvane "lokalne sorte".

Voćnjaci s tradicionalnim visokim stablima zahtijevaju mnogo više rada od plantaže s nisko rastućim stablima.

Voćnjak blizu Tübingena
Voćnjak
Ovce u voćnjaku u Švapskoj Juri
**Voćnjak** je tradicionalni oblik voćarstva. Za razliku od plantaže voća s niskim voćkama u tradicionalnim voćnjacima rastu visoka stabla različite dobi i različitih vrsta.

Tradicionalni voćnjaci se općenito održavaju bez korištenja umjetnih zaštitnih sredstava ili umjetnih gnojiva.

Sa stanovišta zaštite okoliša važan su dio kulturnog krajolika. Prateća vegetacija osigurava pogodno stanište za mnoge vrste životinja, i tako ima pozitivan utjecaj na očuvanje biološke raznolikosti u okruženju.

Tradicionalni voćnjaci su poljoprivredna zemljišta višestruke koristi: koriste se za proizvodnju voća uz korištenje travnjaka ili livade za proizvodnju sijena ili kao pašnjak.

Voćnjaci su rasprostranjeni u cijeloj srednjoj Europi.

Plantaže voća se s druge strane sastoje od monokultura niskih voćki.

## Vanjske veze

* mojcvijet Arhivirano 2009-10-24 na Wayback Machine-u
# Šalitra

| Kalijum nitrat
 |
| --- |
|  |
|  |
| Drugi nazivi
 | Šalitra
 |
| Identifikacija
 |
| CAS registarski broj
 | 7757-79-1Y |
| PubChem
 | 24434 |
| ChemSpider
 | 22843Y |
| UNII
 | RU45X2JN0ZY |
| EINECS broj
 | 231-818-8 |
| UN broj
 | 1486
 |
| KEGG
 | D02051 |
| ChEMBL
 | CHEMBL1644029Y |
| RTECS registarski broj toksičnosti
 | TT3700000
 |
| Jmol-3D slike
 | Slika 1
 |
|

| SMILES |
| --- |
| [K+].[O-][N+]([O-])=O |

 |
|

| InChI |
| --- |
| InChI=1S/K.NO3/c;2-1(3)4/q+1;-1Y Kod: FGIUAXJPYTZDNR-UHFFFAOYSA-NY

---

InChI=1/K.NO3/c;2-1(3)4/q+1;-1 Kod: FGIUAXJPYTZDNR-UHFFFAOYAM |

 |
| Svojstva
 |
| Molekulska formula
 | KNO3 |
| Molarna masa
 | 101.1032
 |
| Agregatno stanje
 | beli prah
 |
| Gustina
 | 2.109 g·cm−3 (16 °C) osnovno
 |
| Tačka topljenja
 |
334 °C

 |
| Tačka ključanja
 |
400 °C razlaže se

 |
| Opasnost
 |
| EU-klasifikacija
 | O
 |
| NFPA 704
 |
0
2
3
OX |
| R-oznake
 | R8 |
| S-oznake
 | S17, S24/25 |
| Srodna jedinjenja
 |
| Drugi anjoni
 | Kalijum-nitrit
 |
| Drugi katjoni
 | Litijum-nitrat Natrijum-nitrat Rubidijum-nitrat Cezijum-nitrat
 |
|

Ukoliko nije drugačije napomenuto, podaci se odnose na standardno stanje (25 °C, 100 kPa) materijala

 |
| Infobox references
 |

**Kalijum nitrat**, poznat i kao **šalitra**, je so čija je molekulska formula KNO3. Rastvara se u vodi (na temperaturi 20 °C - 31,6 g/100 cm³; na temperaturi 100 °C - 246 g/100 cm³).

Kalijum nitrat se javlja u prirodi u malim količinama u obliiku minerala nitrokalita u krajevima sa suvom i toplom klimom između ostalog u Kini i Indiji. Iz ovih država je donošen u Evropu , zbog čega je i dobio ime "indijska šalitra". Sada se uglavnom dobija reakcijom natrijum nitrata i kalijum hlorida:

NaNO3 + KCl → KNO3 + NaCl
Kalijum nitrat je bezbojna ili bela kristalna supstancija. Njena temperatura topljenja iznosi 334 °C. Pri zagrevanju do 400 °C razlaže se na kalijum nitrit i kiseonik:

2KNO3 → 2KNO2 + O2
Kalijum nitrat je oksidans, koji se od davnina koristi za pravljenje baruta. Takođe se u pirotehnici koristi i mešavina KNO3 sa šećerom u razmeri 1:1 za pravljenje dima. Do početka XX veka koristio se za dobijanje azotne kiseline. Sada se uglavnom koristi za produkciju kalijum nitrita, kao đubrivo (sadrži 13% azota i 45% kalijum oksida), i za konzerviranje hrane (E252).

## Reference

## Povezano

* kalijum
* kalijum nitrit

## Vanjske veze
# Grimsby

| Grimsby
 |
| --- |
| Panorama gradaPanorama grada |
|  |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **država** |  UK
 |
| **Regija** | Yorkshire i Humber
 |
| **Ceremonijalna grofovija** | Lincolnshire
 |
| **Unitarna jedinica** | North East Lincolnshire
 |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 23.383 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2015.)
 |
|  - **Grad** | 88,337
 |
|  - **Gustoća** | 3,777.9 stan. / km²
 |
|  |
| **Vremenska zona** | UTC+0 (UTC+1)
 |
| **Poštanski broj** | DN31 – DN34, DN35, DN37
 |
| **Pozivni broj** | 01472
 |
| Karta
 |
| Grimsbyclass=notpageimage| Grimsby na karti Engleske |

**Grimsby** (izgovor: [Grimsbi]) je lučki grad od 88,337 stanovnika na sjeveroistoku Engleske.

On je i administrativni centar unitarne jedinice North East Lincolnshire.

## Geografija

Grimsby leži u Grofoviji Lincolnshire, na južnoj obali estuarija - Humber, udaljen 10 km od Sjevernog mora.

## Historija

Iako je za srednjeg vijeka bio važno trgovište, smješten nedaleko od lučice na Humberu, Grimsby je kasnije stagnirao jer mu je luka zbog stalnog zasipavanja postala preplitka. Početkom 19. vijeka skrenut je tok riječice Freshney sjevernije od grada, i tako je riješen problem zasipavanja luke, pa je nakon tog Grimsby izrastao u najveću britansku ribarsku luku. Dolazak željeznice sredinom 19. vijeka potaknuo je proširenje luke i rast grada.

Grimsby je i danas velika ribarska luka, iako ne više toliko značajna, jer je ribarstvo zapalo u krizu. U međuvremenu je izrastao u vodeći centar prehrambene industrije. Pored tog ima i snažnu kemijsku industriju i brojne druge tvornicekoje leže duž ušća Humber. Grimsby je također administrativni, servisni, trgovački i obrazovni i za većinu sjevernog Lincolnshira.

## Pobratimski gradovi

* Tromsø, Norveška
* Bremerhaven, Njemačka
* Banjul, Gambija
* Dieppe, Francuska
* Akureyri, Island

## Reference

## Vanjske veze

* Visit Grimsby (`en`)
# Irapuato, Guanajuato

| Irapuato
 |
| --- |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Meksiko
 |
| Savezna država
 | Guanajuato
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo (2012.) | 339554
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| Vremenska zona
 | UTC-6, leti UTC-5
 |
| Nadmorska visina
 | 1721 m
 |
|  IrapuatoIrapuato na karti Meksika
 |

**Irapuato** je naselje u Meksiku, u saveznoj državi Guanajuato.

Prema proceni iz 2012. godine u naselju je živelo 339554 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 1721 m.

## Reference

## Literatura

* Kirkwood, Burton (2005) (engleski). *The History of Mexico*. Palgrave Macmillan Trade. ISBN 1403962588.
* Enrique Krauze (1998). *Mexico: Biography of Power: A history of Modern Mexico 1810–1996*. New York: Harper Perennial. ISBN 0-06-092917-0.
* Meyer, Michael C.; Beezley, William H., ur. (2000) (engleski). *The Oxford History of Mexico*. Oxford University Press. ISBN 0-19-511228-8.
* Santiago, Levy (2008). *Good intentions, bad outcomes: Social policy, informality, and economic growth in Mexico*. Brookings Institution Press. ISBN 0815752199
* Meyer, Michael C., William L. Sherman, i Susan M. Deeds (2002) (engleski). *The Course of Mexican History* (7th izd.). Oxford U.P.
* Russell, Philip (2010). *The history of Mexico: from pre-conquest to present*. Routledge. ISBN 978-0-415-87237-9.
* Werner, Michael S., ur. (1997). *Encyclopedia of Mexico: History, Society & Culture*. Routledge. ISBN 1884964311
* Werner, Michael S., ur. (2001). *Concise Encyclopedia of Mexico*. Routledge. ISBN 1579583377

## Vanjske veze

* Mexico entry at *The World Factbook*
* „Mexico”. UCB Libraries GovPubs.
* Irapuato, Guanajuato na Projektu Open Directory
* „Mexico”. BBC.
* „Mexico”. Encyclopædia Britannica.
* Wikimedia Atlas of Mexico
# Alicante

*Za ostale upotrebe, pogledajte Alicante (razvrstavanje).*

| Alicante
 |
| --- |
| Pogled na grad i lukuPogled na grad i luku |
|  |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **Država** |  Španjolska
 |
| **Autonomna zajednica** | Valencija
 |
| **Provincija** | Alicante
 |
| **Comarca** | Alacantí
 |
|  |
| **Vlast**  |
|  - **gradonačelnik** | Luis Barcala
 |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 201 km²
 |
| **Visina** | 0 metara
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2017.)
 |
|  - **Grad** | 329,988
 |
|  - **Gustoća** | 1,640 stan. / km²
 |
|  |
| **Vremenska zona** | UTC+1 (UTC+2)
 |
| **Poštanski broj** | 03000–03016
 |
| **Pozivni broj** | 966
 |
| Karta
 |
| Alicanteclass=notpageimage| Pozicija Alicantea u Španjolskoj
 |

**Alicante** je lučki grad od 329,988 stanovnika na jugoistoku Španjolske, koji administrativno podpada pod
Španjolsku autonomnu zajednicu Valenciju i Provinciju Alicante.

On je administrativni centar i najveći grad Provincije Alicante i centar rivijere Costa Blanca. On zajedno sa nedalekim Elcheom koji je udaljen svega dvadesetak km zapadno, i okolnim satelitskim naseljima formira konurbaciju Alicante - Elche u kojoj živi 824.424 stanovnika.

### Historija

Alicante je osnovan kao Grčka kolonija 324. pne. pod imenom *Akra Leuke*. Nju su 201. pne. zauzeli Rimljani i prezvali je u *Lucentum*. Hanibal je ovde trebalo da „istovari“ svoje dobro poznate slonove. Između 718. i 1249. gradom su vladali Mauri koji su mu promenili ime u Al Lucant.

Aragonski kralj kralj Jaime I zauzeo je grad 1265. i anektirao ga u svoju Kraljevinu Aragon.

Najveća znamenitost grada je tvrđava Kastiljo de Santa Barbara koja se nalazi iznad grada na jednoj steni.

### Jezik

Po ispitivanjima Nacionalnog instituta za statistike 2003. godine 33% građana koristi se katalonskim. Naime, za vreme diktature Francisca Franca katalonski je bio zabranjen, tako da se španski još više ukorenio na ovom prostoru, a ni katalonski naziv za grad, Alakant, više nije smeo da se upotrebljava. Danas su zvanično oba jezika službena.

### Privreda

Alikante je jedan od najbrže rastućih gradova Španije. Njegova privreda bazira se na turizmu i proizvodnji vina. Pored vina, izvozi se i maslinovo ulje i voće. Ovaj grad raspolaže industrijom tekstila, kože i prehrambenom industrijom.

## Gradovi pobratimi

|  |  |
| --- | --- |
| * Nice, Francuska
* Carloforte, Italija
* Herzliya, Izrael
* León, Nikaragva
* Matanzas, Kuba
 | * Oran, Alžir
* Riga, Letonija
* Toyooka (Prefektura Hyōgo), Japan
* Wenzhou, Kina
* Sivas, Turska
 |

## Reference

## Vanjske veze

* *Ayuntamiento de Alicante* (`es`)
# Cordova

**Cordova** se može odnositi na

* Cordova, Alabama
* Cordova, Alaska
* Cordova, Illinois
* Cordova, South Carolina
* Cordova, Nebraska
* Cordova, Maryland
* Cordova, New Mexico
* Cordova, North Carolina
# Vigo

| Vigo
 |
| --- |
| Panorama gradaPanorama grada |
|  |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **Država** |  Španjolska
 |
| **Autonomna zajednica** | Galicija
 |
| **Provincija** | Pontevedra
 |
| **Comarca** | Vigo
 |
|  |
| **Vlast**  |
|  - **Alcade (gradonačelnik)** | Abel Caballero
 |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 109 km²
 |
| **Visina** | 28 m
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2017.)
 |
|  - **Grad** | 292,986
 |
|  - **Gustoća** | 2,686 stan./km²
 |
|  |
| **Vremenska zona** | UTC+1 (UTC+2)
 |
| **Poštanski broj** | 36201–36216
 |
| Karta
 |
| Vigoclass=notpageimage| Pozicija Viga u Španjolskoj
 |

**Vigo** je najveći grad u autonomnoj zajednici Galiciji sa svojih 292,986 stanovnika On se nalazi na krajnjem zapadu Španjolske, u Provinciji Pontevedra u kojoj je administrativni centar.

Vigo je najveća evropska ribarska luka, poznat po hladnjačama i tvornicama ribljih konzervi.

## Geografija

Centar grada
Vigo leži na jugozapadu Galicije na istoimenom poluotoku koji zadire u Atlantik, udaljen 27 km od grada Pontevedra i nekih 38 km od portugalske granice.

## Historija

Vigo je prvi put dokumentiran u 15. vijeku, dotad je bio toliko mali, da ga nisu držali ni za selo.

Za englesko-španjolskih sukoba oko kolonija u dva navrata 1585. i 1589. ga je napao engleski admiral Francis Drake. A nakon toga u Ratu za španjolsko nasljeđe je zajednička britanska-nizozemska flota pod komandom Georga Rooka i Jamesa Butlera, u zaljevu ispred Viga 1702. uništila španjolsko-francusku flotu.

## Znamenitosti

Vigo je grad moderne arhitekture, ali ima i nekoliko starijih građevina, među njima srednjovjekovnu kapelu Casa de Caridada, neoklasicističku crkvu Santo Cristo de la Victoria, podignutu u spomen na pobjedu protiv napoleonove vojske u Ratu za nezavisnost (1808-14); i Zamak Castro iz 17. vijeka.

## Privreda

Ribarstvo je vijekovima bilo glavna privredna grana Viga, ono je početkom 21. vijeka doživjelo velik udarac nakon izljevanja nafte u Biskajski zaljev.

Vigo je pored tog što je značajna luka i snažan industrijski centar; drvne, prehrambene, kožarske i mašinske industrije.

## Sport

Grad je od 1923. dom nogometnog kluba Celta de Vigo.

## Pobratimski gradovi

|  |  |
| --- | --- |
| * Buenos Aires, Argentina
* Victoria de Durango, Meksiko
* Lorient, Francuska
* Porto, Portugal
 | * Caracas, Venecuela
* Las Palmas de Gran Canaria, Španjolska
* Narsaq, Grenland
 |

## Reference

## Vanjske veze

* *Concello de Vigo* (`es`)
# Vitoria-Gasteiz

| Vitoria-Gasteiz
 |
| --- |
| Centar gradaCentar grada |
|  |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **Država** |  Španjolska
 |
| **Autonomna zajednica** | Baskija
 |
| **Provincija** | Álava
 |
| **Comarca** | Vitoria-Gasteiz
 |
|  |
| **Vlast**  |
|  - **gradonačelnik** | Gorka Urtaran
 |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 277 km²
 |
| **Visina** | 525 metara
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2017.)
 |
|  - **Grad** | 246,976
 |
|  - **Gustoća** | 892.2 stan. / km²
 |
|  |
| **Vremenska zona** | UTC+1 (UTC+2)
 |
| **Poštanski broj** | 01001–01015
 |
| **Pozivni broj** | 988
 |
| Karta
 |
| Vitoria-Gasteizclass=notpageimage| Pozicija Vitorije-Gasteiza u Španjolskoj
 |

**Vitoria-Gasteiz** je grad od 246,976 stanovnika na sjeverozapadu Španjolske, koji administrativno podpada pod
Španjolsku autonomnu zajednicu Baskiju i Provinciju Álava.

On je administrativni centar i najveći grad Provincije Álava.

## Geografija

Vitoria-Gasteiz leži duž obala rijeke Zadora, jugozapadno od San Sebastiána.

Stari dio grada je smješten na brežuljku zbijen oko stare katedrale sv. Marije, koja je podignuta još 1180. ali je potpuno rekonstruirana tokom 14. vijeka.

## Historija

Grad je pod imenom **Victoriacum** osnovao vizigotski kralj Leovigild kako bi proslavio pobjedu nad Baskima 581. Povelju o statusu grada, dobio je od kralja Sancha VI od Navarre u 12. vijeku.

Kastiljski kralj Alfonso VIII zauzeo je Victoriacum 1200. i anektirao ga u svoje kraljevstvo.

Tokom 11. i 12. vijeka bio je obrambeni bastion za kraljevine Navaru i Kastilju. Iz tih vremena ostali su dijelovi srednjovjekovnih bedema i unutrašnjih gradskih vrata.

Za Španjolskog rata za nezavisnost pored grada se 1813. odigrala se jedna od odlučujućih bitaka.

U posljednjim dekadama 20. vijeka brojne strane kompanije otvorile su svoje filijale u gradu, što je rezultiralo eksplozivnim rastom stanovnštva.
Nakon administrativne reforme zemlje provedene 1980. - Vitoria-Gasteiz proglašen je baskijskom prijestolnicom i
sjedištem baskijske vlade, što je dodatno potaknulo privredu.

## Privreda

Industrija Vitoria-Gasteiza usko je povezana sa kompanijama iz susjednih provincija Biskaje i Gipuzkoje. Ona proizvodi
metalne artikle, namještaj, bicikle, poljoprivredne strojeve, šećer i igraće karte.

Grad ima aerodrom Vitoria (IATA: VIT, ICAO: LEVT) smješten 5 km od centra grada.

## Gradovi pobratimi

|  |  |
| --- | --- |
| * Anaheim, California, Sjedinjene Američke Države
* Angoulême, Francuska
* Cogo, Ekvatorijalna Gvineja
* La Güera, Zapadna Sahara
 | * Ibagué, Kolumbija
* Kutaisi, Gruzija
* Victoria, Texas, Sjedinjene Američke Države
* Vitória, Brazil
 |

## Reference

## Vanjske veze

* *Ayuntamiento de Vitoria-Gasteiz* (`es`)