# 1727.

*Ovo je članak o godini 1727.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 17. vijek – **18. vijek** – 19. vijek
 |
| Decenija:
 |  1690-e  1700-e  1710-e  – 1720-e –  1730-e  1740-e  1750-e  |
| Godine:
 | 1724 1725 1726 – **1727** – 1728 1729 1730
 |

George II od Velike Britanije.

1727.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1727.. (MDCCXXVII) |
| Ab urbe condita
 | 2480.
 |
| Islamski
 | 1139–1140.
 |
| Iranski
 | 1105–1106.
 |
| Hebrejski
 | 5487–5488.
 |
| Bizantski
 | 7235–7236.
 |
| Koptski
 | 1443–1444.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1782–1783.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1649–1650.
 |
| • *Kali Yuga* | 4828–4829.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4363–4364.
 |
| • 60 godina
 | Yin Vatra Koza (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11727.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1727** (**MDCCXXVII**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u nedjelju po julijanskom kalendaru.

## Događaji

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* 1. 1. - Španjolski ambasador u V. Britaniji izjavljuje da su odredbe Utrechtskog mira po pitanju Gibraltara prekršene, što je praktično objava rata. Ali, Britanci još od prošle godine blokiraju špansku luku Porto Bello u Panami, uz velike žrtve od žute groznice; Španci su ovog meseca progurali flotu sa blagom od 31 milion pezeta.
* 12. 1. - Jovan XVII je koptski papa (do 1745).
* 20. 2. - Kompozitor Georg Friedrich Händel je putem parlamentarnog akta postao britanski državljanin.
* 12. 2. - U Beogradu proradila prva srpska škola, Rusa Maksima Suvorova (raspuštena već 8. 9.). Ruski učitelj Maksim Suvorov je otvorio Rusko-slovensku školu sa 29 učenika, ali se zbog otpora sredine u septembru vraća u Sremske Karlovce.
* 16. 2. - Mitropolit ćustendilski Jefrem obaveštava Kotoranina Jeronima Buću da je došao u Boku, Primorje i Hercegovinu da posveti episkope kao izaslanik patrijarha Arsenija IV - "sva ta nastojanja nisu urodila željenim plodom" (dalmatinskog episkopa nema od 1722, po volji mletačkih vlasti).

Trinaesta opsada Gibraltara (druga pod britanskom vlašću)
* 22. 2. (11. 2. po j.k.) - Španija bez formalne objave započinje opsadu britanskog garnizona Gibraltar, a samim time i novi rat sa Velikom Britanijom.
* 26. 2. - Umro vojvoda Parme Francesco Farnese, nasleđuje ga brat Antonio (do 1731), poslednji farnezeovski vojvoda.
* 4. 3. - Bitka kod Halidzora: jermenski branitelji su odoleli opsadi tvrđave i naneli žrtve Turcima u ispadu.
* 9. 3. - Kralj Dahomeja Agadža je porazio i anektirao Kraljevstvo Whydah na obali.
* 18. 3. - Daniel Gottlieb Messerschmidt se vratio u Sankt Peterburg sa putovanja po Sibiru.
* 22. 3. - Umro dugogodišnji sultan Maroka Ismail Ibn Šerif. Sedmorica njegovih sinova se sledećih dvadesetak godina smenjuje na prestolu, dok se Abdallah ne ustali iz šestog puta.

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 12. 4. - Prva deklaratorija namenjena Beogradskoj administraciji u Srbiji i Zemaljskoj administraciji u Banatu: sužavaju se srpske povlastice u korist državne vlasti i Rimokatoličke crkve. Car/kralj sužava reskriptom srpske povlastice, pod izgovorom da ih nije potvrdio Ratni savet: patrijarh gubi svjetovnu vlast i kaducitet za svjetovnjake, naređeno svetkovanje katoličkih praznika (još jedan reskript 1729).
* maj - Patrijarh Arsenije IV u poseti manastiru Piva.

Petar II.
* 17. 5. - Umrla ruska carica Katarina I., nasleđuje je mladi Petar II., unuk Petra Velikog (do 1730). Svu vlast u početku ima savetnik Aleksandar Danilovič Menšikov.
* 31. 5. - Royal Bank of Scotland (Kraljevska banka Škotske) u Edinburghu dobija kraljevsku povelju.
* 13. 6. - Preliminarni mirovni pregovori u Parizu: dogovoreno primirje u sukobu Britanije i Španije.
* 22. 6. (11. 6. po j.k.) - Umro je britanski kralj George I, nasleđuje ga sin George II (do 1760). Takođe je i izborni knez Hanovera, gde ima više uticaja nego u Britaniji.
* 23. 6. - Španske snage odustaju od opsade Gibraltara, koja je predstavljala jedinu veću operaciju u sukobu koji će se formalno nastaviti još dvije godine.
* jun - Srpski skup u Sremskim Karlovcima, protestno pismo mitropolitu zbog deklaratorije iz aprila.

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* 5. 8. - Khangchenné, šef tibetanske vlade pod Qingovskom vlašću, ubijen je od strane kolega u kabinetu. Trebalo je da bude ubijen i Polhané Sönam Topgyé, ali on će nakon građanskog rata postati praktično vladar Tibeta pod kineskim sizerenstvom (1728-47).
* 23. 8. - Blokada Porto Bella: umro je britanski komandant, admiral Francis Hosier. Blokada traje do 1729, od 4.750 ljudi umrlo je 4.000.
* 27. 8. - Sukob Marata Carstva i Države Hajderabad, kojom vlada Nizam-ul-Mulk, Asaf Jah I: maratski *peshwa*, premijer, Baji Rao I započinje uzvratnu gerilsku kampanju - rat traje do sledeće godine.
* 8. 9. - Požar u ambaru tokom lutkarske predstave u Burwellu, Cambridgeshire - stradalo je 78 osoba, većinom dece.
* 20. 9. (9. 9. po j.k.) - Donedavno moćni Aleksandar Menšikov je prognan iz prestonice - umire u Sibiru 1729. Car je pod uticajem Dolgorukovih.

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

Najstarija kuća u Beogradu
* 1. 10. - Pošto je ukinut Maloruski kolegij, Danilo Apostol je izabran za kozačkog hetmana (do 1734).
* 3. 10. - Hamadanskim sporazumom okončan Osmansko-persijski rat: Hotakijska Monarhija je dobila priznanje po cenu zapadnih delova Irana. Od 5.200 Bosanaca koji su otišli u rat vratiće se 500 bolesnih i iscrpljenih.
* 7. 10. - Umro episkop temišvarski Joanikije Vladisavljević, dogodine ga nasleđuje Nikola Dimitrijević.
* 12. 10. - Tajni Wusterhausenski ugovor između svetog rimskog cara i pruskog kralja: Prusija priznaje Pragmatičnu sankciju a car nejasno obećava Jülich i Berg. (pominje se i 1726)
* 17. 10. - Završeni britanski generalni izbori, vigovci pojačali većinu.
* 18. 10. - "Mišljenje o školama" (*Opinija ili misal*): mitropolit Mojsije Petrović izlaže svoj stav o prosvetnoj politici. Austrijske vlasti su ove godine zabranile unošenje knjiga iz Rusije, pa je mitropolit u Rimniku, u Maloj Vlaškoj, odštampao ruski bukvar na srpskom i rumunskom.
* 22. 10. (11. 10. po j.k.) - U Londonu održana krunidba novog kralja Georgea II prilikom koje je prvi put izveden Handelov krunidbeni himan *Zadok the Priest* koji će se nakon toga izvoditi na svim sljedećim krunidbama britanskih monarha.
* 1. 11. (21. 10. po j.k.) - Kjahtinski ugovor o odnosima Rusije i Kine - sa ruske strane ga je potpisao Sava Vladislavić Raguzinski. On je ove godine osnovao grad Troickosavsk, današnju Kjahtu.
* 18. 11. - Jai Singh II, vladar Kraljevine Amber, osnovao Džajpur, u današnjem Radžastanu.
* 18. 11. - Zemljotres kod Tabriza na severozapadu Irana, stradalo je 77.000 ljudi, šest godina nakon prethodnog razornog potresa i dve godine nakon ratnog pustošenja.
* decembar - Suvorov je započeo rad u školi u Sremskim Karlovcima, u školi su 124 đaka, ima i sveštenika.

### Kroz godinu

Karta Ugarske i susednih zemalja
Canaletto: Riva degli Schiavoni u Veneciji, 1724-30
* Ahmed-Paša Rustempašić Skopljak započeo gradnju Vratnika u Sarajevu (do 1739).
* Sagrađena je danas najstarija kuća u Beogradu, u Cara Dušana 10.
* Kontribucija (porez) u Kraljevini Srbiji je dostigla 111.600 forinti, sa 25.364 u 1718, zatim se održava na oko 100.000, a tu su i nameti iz turskog doba, surovo prikupljani, i kulučenje na građevinama - narod, pre svega seljaštvo, izdržava redovnu vojsku i civilnu upravu.
* Austrijski pravilnik za protivkužne kontumce (u Srbiji postoje u Paraćinu, Čačku i Crnoj Bari).
* Mala Vlaška, tj. Severinski Banat, stavljena pod upravu Beogradske mitropolije.
* Ponovo buna u Dunavskoj krajini zbog velikih obaveza. Krajišnik koji digne ruku na oficira, mogao bi ostati bez ruke.
* Vojna egzekucija je ove godine prinudila sve u hrvatskoj Vojnoj krajini na plaćanje kontribucije; ali dogodine će ipak doći do pobune u Lici i Krbavi, kao i u Banskoj krajini gde je ove godine pripremljen novi regulament.
* Jedinica Jovana Albaneza u ruskoj službi preformirana u Srpski husarski puk.
* Prema istorijama Crne Gore vladika Vasilija i Petra, ove godine je Bećir-paša Čengić napadao zemlju, "da bi osvetio svoje rođake u Kčevu pogubljene", "ali njegova vojska bi do nogu potučena".
* Jerotej Račanin: "Putešestvije ka gradu Jerusalimu".
* Sagrađena zgrada za sarajevsku srpsku školu.
* Osmanski sultan dozvolio fermanom štampanje svetovnih knjiga - Ibrahim Muteferrika će 1729-43. izdati 17 dela u 23 toma.
* Umro džungarski kan Tsewang Rabtan, nasleđuje ga sin Galdan Tseren (do 1745).
* 1727-29 - U Brazilu je zasađen prvi grm kafe, u severnoj oblasti Pará, prokrijumčaren iz Francuske Gujane.

## Rođenja

* 28. 3. - Maximilian III. Joseph, izborni knez Bavarske († 1777)
* 10. 5. - Anne Robert Jacques Turgot, francuski ekonomista i šef vlade († 1781)
* maj - Thomas Gainsborough, slikar († 1788)
* jun - Petar Želalić, bokeljski kapetan, malteški vitez († 1811)
* 14. 8. - Louise-Élisabeth, francuska princeza, vojvotkinja Parme († 1759)
* 14. 8. - Henriette, francuska princeza († 1752)
* 30. 8. - Giovanni Domenico Tiepolo, slikar († 1804)
* 9. 10. - Étienne-Charles de Loménie de Brienne, francuski kardinal i političar († 1794)
* 1. 11. - Ivan Šuvalov, ruski državnik i mecena († 1797)
* 22. 11. - Ercole III d'Este, vojvoda Modene († 1803)
* c. Pahomije Knežević, aradski episkop († 1783)

## Smrti

* 24. 1. - Philippe de Vendôme, poslednji vojvoda de Vendôme (\* 1655)
* 26. 2. - Francesco Farnese, vojvoda Parme (\* 1678)
* 28. 2. - Agatangel Bitolski, svetitelj MPC (\* ca. 1700)
* 22. 3. - Ismail Ibn Šerif, sultan Maroka (\* ca. 1645)
* 31. 3. - Isaac Newton, engleski fizičar, matematičar, filozof i alkemičar poznat po tome što je prvi opisao gravitaciju (\* 1643)
* 17. 5. - Katarina I., carica Rusije (\* 1684)
* 11. 6. - George I, kralj Velike Britanije i osnivač dinastije Hanover (\*1660; vl. 1714 - 1727)
* 4. 8. - Victor-Maurice de Broglie, maršal Francuske (\* 1647)
* 10. 9. - Julije Balović, bokeljski kapetan, sakupljač pesama (\* 1672)
* 7. 10. - Joanikije Vladisavljević, episkop temišvarski

## Reference

Literatura
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1), drugi tom (IV-2)