Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Zhuge Ke

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Zhuge*.*

| Zhuge Ke
 |
| --- |
| Tradicionalni kineski
 |  諸葛恪  |
| Pojednostavljeni kineski
 |  诸葛恪  |
|

| Transliteracije
 |
| --- |

 |

**Zhuge Ke** (? - 253), stilsko ime **Yuanxun** (元遜) je bio kineski vojskovođa i političar iz doba Tri kraljevstva, koji je postao regent države Istočni Wu. Bio je sin Zhuge Jina, ministra na dvoru Istočnog Wua, kao i nećak Zhuge Lianga, znamenitog državnika u službi Shu Hana. Godine 245. je naslijedio Lu Xuna na mjestu premijera, a nakon smrti cara Sun Quana, Zhuge Ke je postao regent njegovom malodobnom sinu Sun Liangu. Regenstvo je bilo neuspješno, prije svega zbog Zhuge Keove arogancije i lakomislenosti koja je dovela do katastrofalnog poraza u pohodu na sjevernu državu Cao Wei. Godine 253. je Zhuge Ke je zajedno sa porodicom ubijen u dvorskom puču.

## Povezano

* Popis ličnosti Tri kraljevstva
# Sun Xiu

**Sun Xiu** se može odnositi na:

* Sun Xiu (car) (孫休), treći car kineske države Istočni Wu
* Sun Xiu (general) (孫秀), vojskovođa u službi države Istočni Wu
# Sun Jun (Tri kraljevstva)

| Sun Jun (Tri kraljevstva)
 |
| --- |
| Tradicionalni kineski
 |  孫峻  |
| Pojednostavljeni kineski
 |  孙峻  |
|

| Transliteracije
 |
| --- |

 |

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Sun*.*
**Sun Jun** (219–256), stilsko ime **Ziyuan** (子遠) bio je regent Sun Lianga, cara kineske države Istočni Wu, jednog od Tri kraljevstva. Bio je praunuk Sun Jinga, strica Sun Quana, osnivača države. Samom Sun Quanu je bio blizak suradnik, a na njegovo urgiranje je 251. za regenta imenovan Zhuge Ke. Nakon niza neuspjeha u borbi protiv države Cao Wei, Sun Jun je dao Zhuge Kea likvidirati i sam je preuzeo regenstvo. Umro je prilikom planiranja novog pohoda na Cao Wei.

## Povezano

* Popis ličnosti Tri kraljevstva

## Reference

* *Zapisi Tri kraljevstva*, vol. 64.
* *Zizhi Tongjian*, vols. 75, 76, 77.
# Sun Xiu (car)

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Sun*.*

| Car Jing od Wua
 |
| --- |
| Tradicionalni kineski
 |  吳景帝  |
| Pojednostavljeni kineski
 |  吴景帝  |
|

| proširiTransliteracije
 |
| --- |
| Mandarinski
 |
| - Hanyu Pinyin
 | Wú Jǐngdì
 |
| - Wade–Giles
 | Wu Ching-ti
 |

 |

**Sun Xiu** (235 – 3. septembar 264), formalno **Car Jing od Wua**, bio je treći po redu car kineske države Istočni Wu, jednog od Tri kraljevstva.

Bio je sin osnivača države Sun Quana i njegove konkubine, Supruge Wang. Na prijestolje je došao kada je regent Sun Lin, plašeći se za svoj položaj, sa carskog prijestolja svrgnuo Sunovog mlađeg brata Sun Lianga. Sun Xiu je, međutim, odmah po dolasku na vlast isplanirao zavjeru za svrgavanje Sun Lina, koja je sprovedena u djelo iste godine. Kao vladar se pokazao ljubaznim, ali nesposobnim. Godine 263. je za izbila pobuna u današnjem sjevernom Vijetnamu koja neće biti ugušena do 271. Iste je godine sjeverna država Cao Wei uspjela osvojiti, a potom anektirati susjednu državu Shu Han. Kada se sljedeće godine Sun Xiu razbolio i izgubio moć govora, napisao je oporuku kojom prijestolje ostavlja krunskom princu Wanu. Međutim, javnost je, vidjevši propast Shua, htjela da državom odmah upravlja starija osoba, te je carem nakon Sun Xiujeve smrti proglašen Sun Hao.

## Reference

* *Zapisi Tri kraljevstva*, vol. 48.
* *Zizhi Tongjian*, vols. 77, 78.

|  |
| --- |
| Car Jing od Istočno Wu**Kuća SunRođen/a:** 235  **Umro/la:** 264 |
| Kraljevske titule
 |
| Prethodi: **Sun Liang** | **Car Istočnog Wua** 258–264
 | Slijedi: **Sun Hao** |
| Pretendirane titule
 |
| Prethodi: **Sun Liang** | **— TITULARNI —car Kine 258–264 Razlog za neuspjeh sukcesije: Tri kraljevstva | Slijedi: **Sun Hao** |
# Cen Hun

| Cen Hun
 |
| --- |
| Tradicionalni kineski
 |  岑昏  |
| Pojednostavljeni kineski
 |  岑昏  |
|

| Transliteracije
 |
| --- |

 |

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Cen*.*
**Cen Hun** (? -280) je bio ministar na dvoru kineske države Istočni Wu, jednog od Tri kraljevstva. Kineski historijski izvori ga opisuju kao bliskog prijatelja Sun Haoa, posljednjeg cara države.

U romanu *Romansa Tri kraljevstva* je Cen Hun opisan kao eunuh koji je podsticao Sun Haovu tiraniju, odnosno osoba najzaslužnija za propast države 280. godine. Njegov lik završava tako da ga pogube sporim rezanjem.

## Povezano

* Popis ličnosti Tri kraljevstva
# Gu Yong

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Gu*.*
**Gu Yong** (168–243) je bio kineski političar i državnik iz doba Tri kraljevstva, poznat kao ministar, a kasnije i premijer države Istočni Wu. Bio je porijeklom iz jedne od plemićkih porodica u oblasti Wu, a u mladosti je naučio kaligrafiju od znamenitog Cai Yonga koji je tamo privremeno pronašao utočište. Kasnije je ušao u službu Sun Quana koji mu je povjerio vlast nad provincijom Yangzhou; tamo se istakao vještim korištenjem diplomacije, te natjerao bandite i pobunjenike na predaju, a tamošnje etničke manjine na vjernost Sun Quanovoj vlasti. Kada se Sun Quan proglasio carem Wua, Gu Yong je postao premijer. Stekao je reputaciju skromnog i nenametljivog čovjeka, a isticao se time da bi svoje neslaganje s nekim prijedlogom izražavao šutnjom.

## Povezano

* Popis ličnosti Tri kraljevstva

## Izvori

* Chen Shou (2002). *San Guo Zhi*. Yue Lu Shu She. ISBN 7-80665-198-5.
* Luo Guanzhong (1986). *San Guo Yan Yi*. Yue Lu Shu She. ISBN 7-80520-013-0.
* Lo Kuan-chung; tr. C.H. Brewitt-Taylor (2002). *Romance of the Three Kingdoms*. Tuttle Publishing. ISBN 0-8048-3467-9.
# Hua He

| Hua He
 |
| --- |
| Tradicionalni kineski
 |  華覈  |
| Pojednostavljeni kineski
 |  华核  |
|

| Transliteracije
 |
| --- |

 |

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Hua*.*
**Hua He** (217–279) bio je kineski velikodostojnik koji je služioKraljevinu Wu jedno od Tri kraljevstva. Kao ministar je služio cara Sun Haoa, s kojim je došao u sukob, kritizirajući njegovu radikalnu vanjsku politiku. Zbog toga je na kraju prognan sa dvora zajedno sa velikim brojem drugih ministara. Posljednje godine života je proveo kao osamljenik i očajavao zbog Sun Haovih poteza; samo godinu dana nakon njegove smrti je država Wu propala i bila pripojena novoujedinjenoj Kini pod dinastijom Jin.

## Povezano

* Popis ličnosti Tri kraljevstva
# Lu Kai

| Lu Kai
 |
| --- |
| Tradicionalni kineski
 |  陸凱  |
| Pojednostavljeni kineski
 |  陆凯  |
|

| Transliteracije
 |
| --- |

 |

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Lu*.*
**Lu Kai** (198–269) je bio kineski velikodostojnik iz doba Tri kraljevstva koji je služio na dvoru države Istočni Wu. Bio je nećak kancelara Lu Xuna, koji je služio cara Sun Haoa. Lu Kai je bio jedan od rijetkih službenika koji se usudio javno kritizirati carevo ponašanje i politiku. Sun Hao njega samog nije kaznio, ali je nakon Lu Kaijeve smrti dao protjerati njegovu porodicu.

## Povezano

* Popis ličnosti Tri kraljevstva
# Lu Xun (Tri kraljevstva)

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Lu*.*
Lu Xun
**Lu Xun** (183–245) je bio kineski vojskovođa i velikodostojnik iz doba Tri kraljevstva, poznat kao kancelar države Istočni Wu. Najpoznatiji je po tome što je porazio snage Liu Beija u bitci kod Xiaotinga 222.

Njegov sin Lu Kang je bio istaknuti general države Wu.

## Povezano

* Popis ličnosti Tri kraljevstva
* Popis likova u Dynasty Warriors

## Vanjske veze

* Lu Xun's Sanguo Zhi biography
# Zhang Ti

| Zhang Ti
 |
| --- |
| Tradicionalni kineski
 |  張悌  |
| Pojednostavljeni kineski
 |  张悌  |
|

| proširiTransliteracije
 |
| --- |

 |

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Zhang*.*
**Zhang Ti** (236 - 280), stilsko ime **Juxian** (巨先), bio je ministar i kancelar kineske države Istočni Wu, jednog od Tri kraljevstva. Kada je godine 279/280. snage dinastije Jin započele pohod na državu Wu, Shen Ying je Zhang Tiju ponudio da prijeđe u službu Jina. Zhang Ti je to odbio te je poslije poginuo u borbi sa osvajačima.

## Povezano

* Popis ličnosti Tri kraljevstva

## Reference

* Chen Shou. *Zapisi Tri kraljevstva*, Poglavlje 48, Biografija Sun Haoa.
* Chen Shou. *Zapisi Tri kraljevstva*, Poglavlje 61, Biografija Lu Kaija.
* Sima Guang. *Zizhi Tongjian*, Poglavlja 78-80.
# Teng Yin

| Teng Yin
 |
| --- |
| Tradicionalni kineski
 |  滕胤  |
| Pojednostavljeni kineski
 |  滕胤  |
|

| proširiTransliteracije
 |
| --- |
| Mandarinski
 |
| - Hanyu Pinyin
 | Téng Yìn
 |

 |

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Teng*.*
**Teng Yin** (? -256) bio je ministar na dvoru kineske države Istočni Wu, jednog od Tri kraljevstva. Teng Yin je isplanirao atentat na tiranskog regenta Zhuge Kea zajedno sa Sun Junom. Teng Yin je zbog toga kasnije dobio čin Velikog maršala. Poslije je planirao ubistvo još jednog tiranskog regenta - Sun Lina, ali je otkriven i pogubljen.

## Povezano

* Popis ličnosti Tri kraljevstva
# He Qi

| He Qi
 |
| --- |
| Tradicionalni kineski
 |  賀齊  |
| Pojednostavljeni kineski
 |  贺齐  |
|

| Transliteracije
 |
| --- |

 |

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* He*.*
**He Qi** (? -227), stilsko ime **Gongmiao** (公苗), je bio kineski vojskovođa koji je u doba kraja dinastije Han i početka Tri kraljevstva služio Sun Quana, osnivača države Istočni Wu. Historijski izvori ga opisuju kao ekscentrika sklonog da izrađuje i u borbama skupocjeno i vizualno atraktivno oružje i opremu; sa druge strane se iskazao i kao majstor psihološkog ratovanja. Zaslužan je za podjarmljivanje plemena Shanyue na južnim granicama Wua kao i gušenje brojnih unutrašnjih pobuna, a što je omogućilo političku stabilizaciju države i njenu ekspanziju na jug u kasnijim periodima. Pred kraj života je sudjelovao u operacijama protiv države Cao Wei na sjeveru.

## Povezano

* Popis ličnosti Tri kraljevstva

## Reference

* De Crespigny, Rafe. Generals of the South. 1990
# Ding Feng (Chengyuan)

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Ding*.*

| Ding Feng
 |
| --- |
| Tradicionalni kineski
 |  丁奉  |
| Pojednostavljeni kineski
 |  丁奉  |
|

| Transliteracije
 |
| --- |

 |

Ding Feng
**Ding Feng** (? - 271), stilsko ime **Chengyuan** (承淵) bio je kineski vojskovođa iz doba Tri kraljevstva koji je služio državu Wu. Bio je poznat kao hrabar i domišljat ratnik, koji je napredovao od običnog vojnika do generala. Njegov mlađi brat Ding Feng (丁封) je također služio Wu.

## Povezano

* Popis ličnosti Tri kraljevstva

## Izvori

* Chen, Shou (dinastija Jin) *Zapisi Tri kraljevstva.*
# Lu Kang

| Lu Kang
 |
| --- |
| Tradicionalni kineski
 |  陸抗  |
| Pojednostavljeni kineski
 |  陆抗  |
|

| Transliteracije
 |
| --- |

 |

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Lu*.*
**Lu Kang** (226–274) bio je kineski general u službi države Istočni Wu, jednog od Tri kraljevstva. Sa majčine strane je poticao od znamenitog gospodara rata Sun Cea, a otac mu je bio Lu Xun, znameniti vojskovođa zaslužan za mnoge uspjehe Wua. Od njega je naslijedio upravu nad provincijom Jing. Bio je poznat kao sposoban vojskovođa, pogotovo u opsadnom ratovanju, ali i dalekovidan političar; prije ostalih je shvatio da je Shu Han naslabije od Tri kraljevstva te savjetovao caru Sun Quanu preventivnu invaziju kako bi spriječili da ta država padne u ruke državi Cao Wei. Sun Quan je umro prije nego što je pohod odobren; poslije se zalagao za mir sa državom Cao Wei. Yang Hu, vojskovođa te države, nije se usuđivao pokrenuti rat sve dok je Lu Kang bio živ. Njegovi sinovi su kasnije imali važne položaje na dvoru dinastije Jin.

## Povezano

* Popis ličnosti Tri kraljevstva
# Lü Fan

| Lü Fan
 |
| --- |
| Tradicionalni kineski
 |  呂範  |
| Pojednostavljeni kineski
 |  吕范  |
|

| Transliteracije
 |
| --- |

 |

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Lü*.*
**Lü Fan** (? -228), stilsko ime **Ziheng** (子衡) bio je kineski velikodostojnik u službi države Istočni Wu, jednog od Tri kraljevstva. Karijeru je započeo za vrijeme kraja dinastije Han u službi gospodara rata Yuan Shua. Tamo se sprijateljio sa Sun Ceom - a što kineski izvori ponekad pripisuju partiji *weiqija* (go), jednoj od prvih u historiji čiji je svaki potez zabilježen. Potom je ušao u Sun Ceovu službu; nakon Sun Ceove smrti je prešao u službu njegovog brata Sun Quana te se istakao u nizu borbi. Umro je nedugo nakon postavljanja za guvernera države Yan.

Njegov sin Lü Ju je služio kao general države Wu.

## Povezano

* Popis ličnosti Tri kraljevstva

## Izvori

* Chen Shou (2002). *San Guo Zhi*. Yue Lu Shu She. ISBN 7-80665-198-5.
* Lo Kuan-chung; tr. C.H. Brewitt-Taylor (2002). *Romance of the Three Kingdoms*. Tuttle Publishing. ISBN 0-8048-3467-9.
* Dr. Rafe de Crespigny (1990). *Generals of the South*. National Library of Australia. ISBN 0-7315-0901-3.
# Zhou Fang (Tri kraljevstva)

| Zhou Fang
 |
| --- |
| Tradicionalni kineski
 |  周魴  |
| Pojednostavljeni kineski
 |  周鲂  |
|

| Transliteracije
 |
| --- |

 |

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Zhou*.*
**Zhou Fang** (? -240), stilsko ime **Ziyu** (子魚), bio je kineski vojskovođa iz doba Tri kraljevstva koji je služio državi Istočni Wu. Godine 228. se za vrijeme sukoba Wua sa državom Cao Weija pretvarao kako će prijeći na stranu neprijatelja, a samo zato kako bi u klopku uvukao generala Cao Xiuja; to je dovelo do Wuove pobjede u bitci kod Shitinga. Njegov sin Zhou Chu (周處) je kasnije postao slavan vojskovođa u službi dinastije Jin.

## Povezano

* Popis ličnosti Tri kraljevstva
# Car Jing od Hana

**Car Jing od Hana** (188. pne.–141. pne.) bio je car Kine iz dinastije Han od 156. pne. do 141. pne. Njegovu vladavinu su obilježila nastojanja da se ograniči vlast feudalnih velmoža što je 154. pne. dovelo do pobune Sedam država. Car Jing je uspio ugušiti pobunu te knezovi nakon toga više u svojim lenima nisu smjeli samostalno imenovati ministre. Tim je potezom konsolidirana centralna vlast što je omogućilo dugu i slavnu vladavinu njegovog sina cara Wua.

Car Jing je u kineskoj historiji ostao upamćen kao složena ličnost. S jedne strane je nastavio politiku svog cara Wena prema kojoj je car trebao imati što manje kontakta s ljudima, nastojao snižavati poreze i štediti, a sve zbog taoističkog uticaja svoje majke carice Dou. Tako je ostao upamćen i po snižavanju kazni za krivična djela. S druge strane je kritiziran zbog nezahvalnosti prema podanicima, pri čemu je posebno bio loš tretman Zhou Yafua, generala zaslužnog za pobjedu nad pobunjenicima, te vlastite supruge carice Bo.

## Vanjske veze

* „Brief Introduction”. *Hanyangling Museum*. Arhivirano iz originala na datum 2011-07-12. Pristupljeno 27. 06. 2009.

| Kraljevske titule
 |
| --- |
| Prethodi:  **Car Wen od Hana**  |  **car dinastije Han**  156. pne.–141. pne.
 | Slijedi:  **Car Wu od Hana**  |
# Liu Zhang

**Liu Zhang** se može odnositi na:

* Liu Zhang (princ Hana), član Zapadne dinastije Han koji je sudjelovao u likvidaciji klana Lü za vrijeme Meteža klana Lü
* Liu Zhang (gospodar rata), gospodar rata koji je u doba kraja dinastiej Han kontrolirao provinciju Yi.
# Vojvoda Huan od Qija

Vojvoda Huan od Qija
**Vojvoda Huan od Qija** (齊桓公, Qí Huán Gōng, ? - 643. pne.) bio je najpoznatiji vladar drevne kineske države Qi u periodu Proljeća i Jeseni. Njegovo rodno ime je bilo Jiāng Xiǎobái (姜小白) i bio je brat vojvode Xianga.

Nakon bratove smrti je 685. pne. preuzeo vlast i dao pogubiti svog suparnika, princa Jiua. Na nagovor svog vjernog sluge Bao Shuyaa je za premijera imenovao Guan Zhonga, iako ga je Guan, vjeran Jiuu, prije toga bio pokušao ubiti. Ta se odluka pokazala ispravnom, jer je Guan kao talentiran birokrat poduzeo cijeli niz reformi, a Qi doživjela svoj zenit kao najmoćnija kineska država tog perioda.

Pod parolom ‘štovanje kralja i obrana od barbara’(尊王攘夷, pinyin: zūnwáng rǎngyí), vojvoda Huan je stekao hegemoniju nad ostalim državama drevne Kine. Pomogao je državama Yan, Xing i Wei da se obrane od barbara. Također je vodio alijansu kineskih država protiv države Chu kako bi ‘obranio čast kralja’.

Huanov slogan 'Štovanje kralja i obrana od barbara' je kasnije od Japanaca preuzet kao Sonnō jōi u doba Meiji revolucije.

Kada je Guan Zhong bio na samrti, vojvoda Huan ga je pitao koga bi trebao imenovati novim premijerom. Guan Zhong mu je rekao da iz službe mora otpustiti Tang Wua, Yi Yaa, Shu Diaoa i Gongzi Kaifanga. Vojvoda Huan je poslušao, ali ih je vratio nakon nekoliko mjeseci. Ta četvorica su potom izvršila dvorski puč, zaključali vojvodu i njegovim odajama i počeli vladati tvrdeći da prenose njegove zapovijedi. Da nešto nije u redu je otkrila jedna od Huanovih žena, probivši rupu na zidu i otkrivši kako su vojvodu ministri izgladnjeli na smrt. Nije bio sahranjen jedanaest dana, te su se "crvi počeli probijati kroz vrata". (Guanzi, poglavlje Xiaocheng, prijevod Alana Ricketta, p. 428-32.)
# 580.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 1. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 5. vijek – **6. vijek** – 7. vijek
 |
| Decenija:
 |  550-e  560-e  570-e  – 580-e –  590-e  600-e  610-e  |
| Godine:
 | 577 578 579 – **580** – 581 582 583
 |

Godina **580.** (**DLXXX**) bila je prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. Oznaka 580. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Ethelbert postaje kralj Kenta.
* Rimski Senat šalje izaslanstvo u Konstantinopol; to postaje posljednja zabilježena odluka u historiji te institucije
* Yang Jian, regent kineske dinastije Sui, sravnjuje sa zemljom drevnu prijestolnicu Ye.

## Rođenja

* Uthman Ibn Affan, Muhamedov drug i kalif
* Umar, kalif
* Pipin I, franački majordom
* Maksim Ispovjednik, kršćanski redovnik
* Wei Zheng, kineski kancelar dinastije Tang (u. 643)
* Dao Xin, kineski budistički redovnik i učenjak

## Smrti

* Car Xuan od Sjevernog Zhoua
* Martin od Dumesa, biskup Brage
* Gao Anagong, kineski velikodostojnik
* 18.11. - Wei Xiaokuan, kineski vojskovođa
* Yuchi Jiong, kineski vojskovođa

## Reference
# Liu Yu (gospodar rata)

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Liu*.*

| Liu Yu
 |
| --- |
| Tradicionalni kineski
 |  劉虞  |
| Pojednostavljeni kineski
 |  刘虞  |
|

| Transliteracije
 |
| --- |

 |

**Liu Yu** (? - 193) je bio kineski političar i vojskovođa iz doba kraja dinastije Han. Bio je u dalekom srodstvu sa dinastijom Han. Za vrijeme pohod protiv pohoda protiv Dong Zhua koalicija gospodara rata ga je zamolila da se proglasi za cara, ali je on to odbio. Nešto kasnije ga je ubio gospodar rata Gongsun Zan, lažno ga optuživši da je htio prigrabiti prijestolje.

U *Romansi Tri kraljevstva* je Liu Yu opisan kao guverner provincije You za vrijeme ustanka Žutih turbana zaslužan za okupljanje dobrovoljaca - kasnijih gospodara rata kao što su Liz Bei, Guan Yu i Zhang Fei.

## Povezano

* Popis ličnosti Tri kraljevstva
# Yan

**Yan** se može odnositi na:

## Imena

* Yan car, blizak Žutom caru
* Kantonska transkripcija prezimena 甄, stvorena radi tabua imena; Car Ming od Hana (osobno ime Zhuang), preimenovan je od Zhuanga u Zhen u mandarinskoj transkripciji
* Jakov Mihailovič Gordin (1853–1909), jidiš dramatičar koji je u SAD koristio pseudonim Yan
* Martin Yan (1948 -), kinesko-kanadsko-američki televizijski kuhar, zvijezda TV-emisije *Yan Can Cook*
* Yan (muzičar), umjetnički pseudonim Jana Scotta Wilkinsona, engleskog pjevača indie rock benda *British Sea Power*
* Tang Yan (1983 -), kineska glumica
* Yan, zapadna transliteracija imena "Ян" (Jan) u ruskom jeziku
* Yan (prezime), romanizacija nekoliko kineskih prezimena kao "嚴", "顏", "言", "燕", "閻", "闫" itd.

## Mjesta

* Yan (država), drevna kineska država iz doba dinastije Zhou
* Raniji Yan, Južni Yan, Zapadni Yan i Kasniji Yan; Murong-Xianbei države iz perioda Šesnaest kraljevstava
* Yan (Anshi), država proglašena od strane pobunjenika za vrijeme An Shi ustanka u Kini u 8. vijeku
* Yan (Deset kraljevstava), kratkotrajna država na području današnjeg Pekinga na početku perioda Pet dinastija i Deset kraljevstava
* Yan (Kedah), distrikt u Maleziji
* Yan (planine) u Sjevernoj Kini

## Vanjske veze

* History of Chinese surname Yan
# 168.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 1. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 1. vijek – **2. vijek** – 3. vijek
 |
| Decenija:
 |  130-e  140-e  150-e  – 160-e –  170-e  180-e  190-e  |
| Godine:
 | 165 166 167 – **168** – 169 170 171
 |

168.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 168.. (CLXVIII) |
| Ab urbe condita
 | 921.
 |
| Islamski
 | 468 BH – 467 BH.
 |
| Iranski
 | 454 BP – 453 BP.
 |
| Hebrejski
 | 3928–3929.
 |
| Bizantski
 | 5676–5677.
 |
| Koptski
 | -116–-115.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 223–224.
 |
| • *Shaka Samvat* | 90–91.
 |
| • *Kali Yuga* | 3269–3270.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 2804–2805.
 |
| • 60 godina
 | Yang Zemlja Majmun (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 10168.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **168.** (**CLXVIII**) bila je prijestupna godina koja počinje u četvrtak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Apronijana i Paula** (ili, rjeđe, **godina 921. *Ab urbe condita). Oznaka 168. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Markomanski ratovi: Rimski car Marko Aurelije zajedno sa svojim pobratimom i su-vladarom Lucijem Verom napušta Rim te uspostavlja svoj štab u Akvileji.
* Nakon smrti kineskog cara Han Huandija i dolaska na vlast Han Lingdija počinje prva godina ere *Jianning* dinastije Han.
* Markomanski ratovi: Rimska vojska prelazi Alpe i dolazi u Panoniju gdje nanosi poraz Markomanima kod Carnuntuma sjeverno od Dunava.

## Rođenja

* Jiang Qin, oficir u vojsci Kraljevine Wu (u. 219)
* Cao Ren, rođak kineskog gospodara rata Cao Caoa (u. 223)
* Zhao Yun, kineski gospodar rata iz doba kraja dinastije Han i početka Tri kraljevstva (u. 229)
* Gu Yong, ministar kraljevine Wu (u. 243)
* Yan Rou, wuhuanski poglavica koji je pomagao Cao Caou

## Smrti

* An Shih Kao, budistički misionar u Kini rodom iz Irana
* Han Huandi, kineski car iz dinastije Han (r. 132)
* Dou Wu, kineski dvorski službenik
* Klaudije Ptolemej, grčki astronom i astrolog (r. 83)
# Wuhuan

**Wuhuan** (pojednostavljeni kineski: 乌桓; tradicionalni kineski: 烏桓; pinyin: *Wūhuán*) je naziv za nomadski narod koji je živio na sjeveru Kine, u područjima današnjih provincija Hebei, Liaoning, Shanxi, te općini Beijing i autonomnoj oblasti Unutrašnja Mongolija. Smatra se kako su poticali od Donghua ili "Istočnih barbara" koji su bili potisnuti na istok od strane Xiongnua. U kineskim historijskim izvorima se uglavnom spominju u doba Istočne dinastije Han, i to kao jedan od rijetkih nomadskih naroda koji je bio pouzdan partner i saveznik carske vlasti. Od 190-ih su, međutim, sve više počeli koristiti kolaps carske vlasti za pljačkaške pohode po sjeveru Kine, odnosno kao najamnici nudili svoje usluge brojnim gospodarima rata, od kojih se najviše isticao Yuan Shao. Godine 207. je protiv njih sjevernjački gospodar rata Cao Cao poduzeo veliki pohod te im nanio odlučujući poraz u bitci na Planini bijelog vuka. Preživjeli Wuhuani su se priključili Cao Caovoj vojsci i u kasnijim sukobima Tri kraljevstva dobili reputaciju "najbolje konjice ispod neba". U 3. vijeku se spominju manje wuhuanske pobune, da bi u 4. vijeku Wuhuani bili apsorbirani u Xianbeije.