Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 730-e pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Milenijum:** | 1. milenijum pne. |
| **Vjekovi:** | 9. vijek pne. – **8. vijek pne.** – 7. vijek pne. |
| **Decenije:** | 760-e pne. 750-e pne. 740-e pne. – **730-e pne.** – 720-e pne. 710-e pne. 700-e pne. |
| **Godine:** | 739 pne. 738 pne. 737 pne. 736 pne. 735 pne. 734 pne. 733 pne. 732 pne. 731 pne. 730 pne. |
| **Kategorije:** | Rođenja – Smrti – Arhitektura Nastanci – Prestanci
 |

## Događaji i trendovi

* 739. pne. – Hiram II postaje kralj Tira.
* 738. pne. – Kralj Tiglath-Pileser III od Asirije napada Izrael i sili ga da plaća danak.
* 735. pne. – Naksos na Siciliji osnovan kao kolonija Halkisa na Eubeji. (tradicionalni datum)
* 734. pne. – Sirakuza osnovana na Siciliji kao zajednička kolonija Korinta i Tenee, pod vodstvom Arhije
* 732. pne. – Hošea postaje posljednji kralj Izraela.
* 730. pne. – U Sjevernom Egiptu prestaje vladavina libijskih faraona.
* 730. pne. – Osorkon IV nasljeđuje Shoshenqa V kao vladar Dvadeset druge dinastije Egipta.
* 730. pne. – Piye nasljeđuje svog oca Kashtu kao kralj nubijskog kraljevstva Napata.
* 730. pne. – Mattan II nasljeđuje Hirama II kao kralj Tira.
* 730. pne. – Leontini na Siciliji osnovan od strane kolonista sa Naksosa

## Značajne osobe
# 720-e pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Milenijum:** | 1. milenijum pne. |
| **Vjekovi:** | 9. vijek pne. – **8. vijek pne.** – 7. vijek pne. |
| **Decenije:** | 750-e pne. 740-e pne. 730-e pne. – **720-e pne.** – 710-e pne. 700-e pne. 690-e pne. |
| **Godine:** | 729 pne. 728 pne. 727 pne. 726 pne. 725 pne. 724 pne. 723 pne. 722 pne. 721 pne. 720 pne. |
| **Kategorije:** | Rođenja – Smrti – Arhitektura Nastanci – Prestanci
 |

Lamasu u palači Sargona II u Dur-Sharrukinu.
## Događaji i trendovi

* 728. pne. – Piye napada Egipta, osvaja Memfis i pokorava vladare Delte Nila. Time osniva XXV dinastiju egipatskih faraona.
* 727. pne. – Babilonija proglašava nezavisnost od Asirije nakon smrti Tiglath-Pilesera III.
* 724. pne. – Asirci započinju četverogodišnju opsadu Tira.
* 724. pne. – *Diaulos* trka prvi put održana na Olimpijadi.
* 722. pne. – Započinje Period Proljeća i Jeseni u historiji Kine nakon što je vladavina kralja Zhou ping wanga iz dinastije Zhou postala tek formalnost.
* 722. pne. – Sjeverno Kraljevstvo Izrael osvaja asirski kralj Sargon II.
* 721. pne. – Sargon II započinje vladati i gradi novu prijestolnicu u Dur Sharrukinu (moderni Khorsabad).
* 720. pne. – Kraj asirske opsade Tira.
* cca. 720. pne. – Napravljena Figura stražara na ulazu u prijestolnu odaju palače Sargona II. Danas se čuva u Orijentalnom instititu u Chicagu.

## Značajne osobe

* 729. pne. – Tiglath-Pileser III službeno okrunjen vladarom Azije u Babilonu.
* 729. pne. – Hezekija nasljeđuje Ahaza kao kralj Jude (ili 726. pne.).
* 729. pne. – Luli nasljeđuje Mattana II kao kralj Tira.
* 728. pne. – Smrt Tiglath-Pilesera III, kralja Asirije (ili 727. pne.).
* 727. pne. – Smrt Tiglath-Pilesera III, kralja Asirije (ili 728. pne.).
* 727. pne. – Shalmaneser V postaje kralj Asirije (umire 723. pne.).
* 727 BC – Tefnakhte osniva Dvadeset četvrtu dinastiju Egipta.
* 726. pne. – Hezekija nasljeđuje Ahaza kao kralj Jude (ili 729. pne.).
* 725. pne. – Bakenranef (također poznat kao Bocchoris) nasljeđuje svog oca Tefnakhtea kao kralj Dvadeset četvrte dinastije Egipta.
* 724. pne. – Ahaz, kralj Jude (740. pne.–726. pne.) umire.
* 723. pne. – Shalmaneser V, kralj Asirije, umire.
* 723. pne. – Sargon nasljeđuje Shalmanesera V kao kralj Asirije.
* 721. pne. – Shabaka nasljeđuje svog oca Piyea kao kralj Dvadeset pete dinastije Egipta.
* 720. pne. – Shabaka ubija Bakenranefa (Bocchoris), okončavši tako egipatsku XXIV dinastiju
* 720. pne. – Smrt Zhou ping wanga, kralja dinastije Zhou u Kini.

## Rođenja

* c. 720. pne. - Guan Zhong, politički savjetnik Qija na istoku Drevne Kine.
# 710-e pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Milenijum:** | 1. milenijum pne. |
| **Vjekovi:** | 9. vijek pne. – **8. vijek pne.** – 7. vijek pne. |
| **Decenije:** | 740-e pne. 730-e pne. 720-e pne. – **710-e pne.** – 700-e pne. 690-e pne. 680-e pne. |
| **Godine:** | 719 pne. 718 pne. 717 pne. 716 pne. 715 pne. 714 pne. 713 pne. 712 pne. 711 pne. 710 pne. |
| **Kategorije:** | Rođenja – Smrti – Arhitektura Nastanci – Prestanci
 |

## Događaji i trendovi

* Juda, Tir i Sidon dižu pobunu protiv Asirije.
* 719. pne. — Zhou Huan Wang iz dinastije Zhou postaje vladar Kine.
* 718. pne. — Gig postaje vladar Lidije.
* 717. pne. — Asirski kralj Sargon osvaja hetitsko uporište Karkemiš.
* 717. pne. — Sargon II ustanovljava novi glavni grad Asirije u Dur-Sharrukinu.
* 717-716. pne. — Sargon II vodi vojsku duž filistejske obale i nanosi poraz faraonu.
* 716. pne. — Rimska legenda navodi da je ove godine Romul prestao vladati.
* 715. pne. — Početak vladavine drugog kralja Rima — Nume Pompilija.
* cca. 715. pne. — Sparta dovršava osvajanje Mesenije.
* 713. pne. — Numa Pompilije reformira rimski kalendar.
* 712. pne. — Numa Pompilije ustanovljava službu Pontifex Maximus.
* cca. 710. pne. — Medijci ujedinjeni.

## Značajne osobe

* 715. pne. — Osorkon IV umire kao posljednji vladar XXII egipatske dinastije.
* 713. pne. — Rođenje polu-legendarnog Zalmoxisa u Daciji.
# 700-e pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Milenijum:** | 1. milenijum pne. |
| **Vjekovi:** | 9. vijek pne. – **8. vijek pne.** – 7. vijek pne. |
| **Decenije:** | 730-e pne. 720-e pne. 710-e pne. – **700-e pne.** – 690-e pne. 680-e pne. 670-e pne. |
| **Godine:** | 709 pne. 708 pne. 707 pne. 706 pne. 705 pne. 704 pne. 703 pne. 702 pne. 701 pne. 700 pne. |
| **Kategorije:** | Rođenja – Smrti – Arhitektura Nastanci – Prestanci
 |

## Događaji i trendovi

* 706. pne. — Spartanski doseljenici osnivaju Taras (*Tarentum*, suvremeni Taranto), koloniju u južnoj Italiji.
* 706. pne. — Sargon II umire.
* 705. pne. — Sanherib nasljeđuje oca Sargona II kao kralj Asirije.
* 704. pne. — Sanherib premješta glavni grad Asirije u Ninivu.
* 701. pne. — Kralj Hezekija od Jude, podržan od Egipta, dižu pobunu protiv kralja Sanheriba od Asirije. Sennacherib uništava mnoge izraelske gradove, ali ne uspijeva osvojiti Jeruzalem.
* 700. pne. — Skiti se počinju naseljavati u kimerijska područja, postupno zamjenjujući prethodne stanovnike.
* 700. pne. — Kraj Villanovanske kulture u sjevernoj Italiji i uspon etrurske civilizacije.
* 700. pne. — Upanišade, sveti tekst hinduizma, napisan oko ovog vremena.
* cca. 700. pne. — Geometrijski period vaza završava u Antičkoj Grčkoj. Počinje orijentalizacijski period vaza, i to u Korintu.
* cca. 700. pne. — Hesiod piše "Teogoniju".
* cca. 700. pne.–509. pne. — Period etrurske nadmoći u Italiji.

## Značajne osobe

* 701. pne. — Smrt kineskog vojvode Zhuanga od Zhenga.
# 690-e pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Milenijum:** | 1. milenijum pne. |
| **Vjekovi:** | 8. vijek pne. – **7. vijek pne.** – 6. vijek pne. |
| **Decenije:** | 720-e pne. 710-e pne. 700-e pne. – **690-e pne.** – 680-e pne. 670-e pne. 660-e pne. |
| **Godine:** | 699 pne. 698 pne. 697 pne. 696 pne. 695 pne. 694 pne. 693 pne. 692 pne. 691 pne. 690 pne. |
| **Kategorije:** | Rođenja – Smrti – Arhitektura Nastanci – Prestanci
 |

## Događaji i trendovi

* 699. pne. — Khallushu nasljeđuje Shuttir-Nakhkhuntea kao vladar Elamskog Carstva.
* 697. pne. — U Kini rođen Vojvoda Wen od Jina.
* 697. pne. — Umire Zhou huan wang, kralj kineske dinastije Zhou.
* 696. pne. — Zhou zhuang wang postaje kralj kineske dinastije Zhou.
* 696. pne. — Kimerijci razaraju Frigiju, moguća migracija Armenaca.
* 692. pne. — Karib'il Watar od Saba'e prema zapisima plaća dnaka kralju Sanheribu od Asirije.
* 691. pne. — Kralj Sanherib od Asirije pobjeđuje kralja Humban-nimenu od Elama u bitci kod Halulea.
* 690. pne. — Taharqa, vladar XXV dinastije, dolazi na prijestolje Egipta (približni datum)
* cca. 690. pne. — Smrt Manave, autora indijskog geometrijskog teksta Sulba Sutras.
* 690-e pne. — W'rn Hywt od D'mta u Etipiji se pojavljuje u zapisima kralja Saba'e Karib'il Watara.

## Značajne osobe
# 722. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  9. vijek pne.  - **8. vijek pne.** - 7. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  750-e pne.  740-e pne.  730-e pne. -  720-e pne. - 710-e pne.  700-e pne.  690-e pne.
 |
| **Godine:** | 725. pne. 724. pne. 723. pne. - **722. pne.** - 721. pne. 720 pne. 719 pne.
 |

722. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 722. pne.
 |
| Olimpijada
 | 14:2.–14:3.
 |
| Ab urbe condita
 | 32.
 |
| Seleukidski
 | -410–-409.
 |
| Islamski
 | 1384–1383. BH
 |
| Hebrejski
 | 3039–3040.
 |
| Bizantski
 | 4787–4788.
 |
| Koptski
 | -1005–-1004.
 |
| Iranski
 | -1343–-1342. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -665–-664.
 |
| • *Shaka Samvat* | 644–645.
 |
| • *Kali Yuga* | 2380–2381.
 |
| Kineski
 | 1915–1916.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9279.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Započinje Period Proljeća i Jeseni u historiji Kine nakon što je vladavina kralja Zhou ping wanga iz dinastije Zhou postala tek formalnost.
* Sjeverno Kraljevstvo Izrael osvaja asirski kralj Sargon II.

## Rođenja

## Smrti

## Reference
# 723. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  9. vijek pne.  - **8. vijek pne.** - 7. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  750-e pne.  740-e pne.  730-e pne. -  720-e pne. - 710-e pne.  700-e pne.  690-e pne.
 |
| **Godine:** | 726. pne. 725. pne. 724. pne. - **723. pne.** - 722. pne. 721 pne. 720 pne.
 |

723. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 723. pne.
 |
| Olimpijada
 | 14:1.–14:2.
 |
| Ab urbe condita
 | 31.
 |
| Seleukidski
 | -411–-410.
 |
| Islamski
 | 1385–1384. BH
 |
| Hebrejski
 | 3038–3039.
 |
| Bizantski
 | 4786–4787.
 |
| Koptski
 | -1006–-1005.
 |
| Iranski
 | -1344–-1343. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -666–-665.
 |
| • *Shaka Samvat* | 645–646.
 |
| • *Kali Yuga* | 2379–2380.
 |
| Kineski
 | 1914–1915.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9278.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Sargon nasljeđuje Shalmanesera V kao kralj Asirije.

## Rođenja

## Smrti

* Shalmaneser V, kralj Asirije

## Izvori
# 721. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  9. vijek pne.  - **8. vijek pne.** - 7. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  750-e pne.  740-e pne.  730-e pne. -  720-e pne. - 710-e pne.  700-e pne.  690-e pne.
 |
| **Godine:** | 724. pne. 723. pne. 722. pne. - **721. pne.** - 720. pne. 719 pne. 718 pne.
 |

721. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 721. pne.
 |
| Olimpijada
 | 14:3.–14:4.
 |
| Ab urbe condita
 | 33.
 |
| Seleukidski
 | -409–-408.
 |
| Islamski
 | 1383–1382. BH
 |
| Hebrejski
 | 3040–3041.
 |
| Bizantski
 | 4788–4789.
 |
| Koptski
 | -1004–-1003.
 |
| Iranski
 | -1342–-1341. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -664–-663.
 |
| • *Shaka Samvat* | 643–644.
 |
| • *Kali Yuga* | 2381–2382.
 |
| Kineski
 | 1916–1917.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9280.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Sargon II gradi novu prijestolnicu u Dur Sharrukinu (moderni Khorsabad).
* Shabaka nasljeđuje svog oca Piyea kao kralj Dvadeset pete dinastije Egipta.

## Rođenja

## Smrti

## Reference
# 719. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  9. vijek pne.  - **8. vijek pne.** - 7. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  740-e pne.  730-e pne.  720-e pne. -  710-e pne. - 700-e pne.  690-e pne.  680-e pne.
 |
| **Godine:** | 722. pne. 721. pne. 720. pne. - **719. pne.** - 718. pne. 717 pne. 716 pne.
 |

719. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 719. pne.
 |
| Olimpijada
 | 15:1.–15:2.
 |
| Ab urbe condita
 | 35.
 |
| Seleukidski
 | -407–-406.
 |
| Islamski
 | 1381–1380. BH
 |
| Hebrejski
 | 3042–3043.
 |
| Bizantski
 | 4790–4791.
 |
| Koptski
 | -1002–-1001.
 |
| Iranski
 | -1340–-1339. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -662–-661.
 |
| • *Shaka Samvat* | 641–642.
 |
| • *Kali Yuga* | 2383–2384.
 |
| Kineski
 | 1918–1919.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9282.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Zhou Huan Wang iz dinastije Zhou postaje vladar Kine.

## Rođenja

## Smrti

## Izvori
# 718. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  9. vijek pne.  - **8. vijek pne.** - 7. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  740-e pne.  730-e pne.  720-e pne. -  710-e pne. - 700-e pne.  690-e pne.  680-e pne.
 |
| **Godine:** | 721. pne. 720. pne. 719. pne. - **718. pne.** - 717. pne. 716 pne. 715 pne.
 |

718. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 718. pne.
 |
| Olimpijada
 | 15:2.–15:3.
 |
| Ab urbe condita
 | 36.
 |
| Seleukidski
 | -406–-405.
 |
| Islamski
 | 1380–1379. BH
 |
| Hebrejski
 | 3043–3044.
 |
| Bizantski
 | 4791–4792.
 |
| Koptski
 | -1001–-1000.
 |
| Iranski
 | -1339–-1338. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -661–-660.
 |
| • *Shaka Samvat* | 640–641.
 |
| • *Kali Yuga* | 2384–2385.
 |
| Kineski
 | 1919–1920.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9283.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Gig postaje vladar Lidije.

## Rođenja

## Smrti

## Izvori
# 717. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  9. vijek pne.  - **8. vijek pne.** - 7. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  740-e pne.  730-e pne.  720-e pne. -  710-e pne. - 700-e pne.  690-e pne.  680-e pne.
 |
| **Godine:** | 720. pne. 719. pne. 718. pne. - **717. pne.** - 716. pne. 715 pne. 714 pne.
 |

717. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 717. pne.
 |
| Olimpijada
 | 15:3.–15:4.
 |
| Ab urbe condita
 | 37.
 |
| Seleukidski
 | -405–-404.
 |
| Islamski
 | 1379–1378. BH
 |
| Hebrejski
 | 3044–3045.
 |
| Bizantski
 | 4792–4793.
 |
| Koptski
 | -1000–-999.
 |
| Iranski
 | -1338–-1337. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -660–-659.
 |
| • *Shaka Samvat* | 639–640.
 |
| • *Kali Yuga* | 2385–2386.
 |
| Kineski
 | 1920–1921.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9284.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Asirski kralj Sargon osvaja hetitsko uporište Karkemiš.
* Sargon II ustanovljava novi glavni grad Asirije u Dur-Sharrukinu.
* 717-716. pne. – Sargon II vodi vojsku duž filistejske obale i nanosi poraz faraonu.

## Rođenja

## Smrti

## Izvori
# Seleukidska era

Seleuk I Nikator
Novčić Mitridata I od Partije iz kovnice u Seleukije na Tigru. Datum ΓΟΡ je godina 173 Seleukidske ere, što odgovara 140–139. pne.
**Seleukidska era** je bila sistem brojanja (numerisanja) godina u Seleukidskom carstvu i drugim helenističkim zemljama. Era počinje od povratka Seleuka I Nikatora u Vavilon 311. pne., nakon četvorogodišnjeg progonstva u ptolemejskom Egiptu. Seleuk je taj događaj smatrao ustanovljenjem Seleukidskog carstva. Uvođenje nove ere se pominje u u jednoj od Vavilonskih hronika, Hronici Dijadohâ.

Seleukidske godine su korišćene na dva različita načina:

* Starosedeoci carstva su koristili babilonski kalendar, u kojem nova godina pada na *1 Nisanu* (mlad Mesec oko prolećne ravnodnevice, 3. april/travnja u 311. pne., što je prvi dan prve godine ove ere, po vavilonskom računanju), pa bi po ovom sistemu godina 1 Seleukidske ere približno odgovarala periodu od aprila/travnja 311. pne. do marta/ožujka 310. pne.. Konverzija: u periodu 1. januar–vavilonska nova godina (mart/april): 311 - [godina pne.] odn. 310 + [godina n.e.]; u ostatku godine: 312 - [godina pne.] odn. 311 + [godina n.e.].

* Makedonski dvor je prihvatio babilonski kalendar sa dve razlike: imena meseci su bila na makedonskom, a nova godina je počinjala u jesen (prvi dan prve godine, *Dios 1* na makedonskom, bio je 3. oktobar/listopada 312. pne.). Po ovom sistemu, godina 1 seleukidske ere odgovara periodu od jeseni 312. pne. do leta 311. pne. Konverzija: 1. januar–makedonska nova godina (jesen): 312-[godina pne.] odn. 311+ [godina n.e.]; u ostatku godine: 313-[godina pne.] odn. 312+[godina n.e.].

Tako bi **2337**. godina Seleukidske ere počinjala u proleće 2026. godine po "starosedelačkom" računu, odn. u jesen 2025. godine po "dvorskom".

Ove razlika u početku godine znači da se broj godine može razlikovati za jedan. *Bickerman* daje ovaj primer:

Npr. Juda Makavej je obnovio Hram u Jerusalimu oko 15. decembra/prosinca 164. pne., što je bilo u godini 148 seleukidske ere prema jevrejskom (i vavilonskom) računu, ali u godini 149 za dvor.
Seleukidska era je korišćena i u 6. veku naše ere, npr u natpisu Zebed u Siriji datiranom makedonski na 24. *Gorpiaos*, 823 (tj. 24. septembar/rujna 512. n.e.)

Jevreji su koristili ovu eru, između ostalih, od helenističkih vremena i to naročito u datiranju ugovora; zato je nazivana *Minyan Sheṭarot* - "Era ugovorâ". Na istoku je bila u modi do 16. veka, jedina popularna jevrejska era koja je opstala posle antike. Data je korelacija: 3830 AM ("Godina Sveta") = godina 381 Seleukidske ere = godina 1 Ere uništenja (Hrama) = godina 69/70. naše (hrišćanske) ere.

## Reference
# Bakenranef

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Tefnakht** | **Faraon Egipta24. dinastija* | Slijedi: **Shabaka** |
| **Bakenranef (Bocchoris)** |
| **Nomen** | *Bakenranef* |

**Bakenranef** (također poznat po grčkom imenu **Bocchoris**) bio je staroegipatski kralj iz Dvadeset četvrte dinastije. Vladao je Donjim Egiptom od 725. do 720. pne. Manetho ga smatra jedinim faraonom te dinastije, ali moderni egiptolozi smatraju da je dinastiju osnovao njegov otac Tefnakht.

Bakenranefovu vladavinu je, prema Manethou, obilježio neobični događaj - ovca je progovorila i rekla kako će Egipat osvojiti Asirci. Bakenranefovo kraljevstvo je, međutim napadnuto s juga. Nubijski vladar Shabaka je nastojao potvrditi svoj status egipatskog faraona te je Bakenranefa zarobio i dao živog spaliti. Tako je nestala XXIV dinastija, a Egipat je nakon vijekova ponovno ujedinjen, ovaj put pod nubijskom XXV dinastijom.

Usprkos kratke vladavine, Bakenranef je izazvao pažnju kasnijih antičkih pisaca. Diodor ga opisuje kao velikog zakonodavca, odnosno tvorca egipatskog ugovornog prava. Tacit, pak, citira starije izvore da je Bohoris protjerao bolesne podanike svoje zemlje i da su oni, pod vodstvom Mojsije|Mojsija, stvorili židovski narod.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Tefnakht** | **Faraon Egipta** XXIV dinastija
 | Slijedi: **Shabaka** |
# Dvadeset četvrta dinastija Egipta

|  |
| --- |
| **Dinastije faraona starog Egipta** |
| **predinastički Egipat** |
| **protodinastički period** |
| **rani dinastički period** |
| 1. 2.
 |
| **Staro kraljevstvo** |
| 3. 4. 5. 6.
 |
| **prvi prelazni period** |
| 7. 8. 9. 10.
 |
| 11. (*samo Teba*)
 |
| **srednje carstvo** |
| 11. (*ceo Egipat*)
 |
| 12. 13. 14.
 |
| **drugi prelazni period** |
| 15. 16. 17.
 |
| **Novo carstvo** |
| 18. 19. 20.
 |
| **treći prelazni period** |
| 21. 22. 23. 24. 25.
 |
| **kasni period** |
| 26. 27. 28.
 |
| 29. 30 31.
 |
| **Grčko-rimski period** |
| Ptolomejska dinastija-Rimsko Carstvo
 |

Dvadeset prva, Dvadeset druga, Dvadeset treća, **Dvadeset četvrta** i Dvadeset peta **dinastija** drevnog Egipta se često navode pod zajedničkim nazivom Treći prijelazni period.

## Vladari

Naziv Dvadeset četvrta dinastija se koristi za kratkotrajnu grupu faraona čiji je glavni grad bio Sais u zapadnoj Delti Nila. Poznati vladari u historiji Egipta, za **Dvadeset četvrtu dinastiju** su:

**Dvadesetčetvrta dinastija**
| Ime
 | Datumi
 |
| --- | --- |
| Tefnakhte I
 | Unknown
 |
| Bakenranef (Bocchoris)
 | 725 - 720. pne.
 |

Prvi vladar dinastije Tefnakhte I je zapravo sklopio savez malih državica u Delti te s njime pokušao osvojiti Gornji Egipat, čime je došao u sukob s nubijskim kraljem Piyem. Tefknakhteov poraz je zabilježen na Piyevom pobjedničkom natpisu gdje se Tefnakhte naziva "Veliki poglavica Zapada". Nejasno je li se Tefknahte uopće nazivao faraonom.

Njegov nasljednik Bakenranef je, međutim, preuzeo prijestolje u Saisu kao i kraljevsko ime Wahkare. Vlast mu je priznao veći dio Delte uključujući Memfis. Dinastija je naglo propala kada je Shabaka napao Sais, zarobio Bakenrenefa i dao ga živog spaliti.

## Reference
# Golotinja

Grupa nudista na plaži
**Golotinja** ili **nagost** predstavlja stanje u kome čovjek ne nosi odjeću. Nošenje odjeće je specifično ljudska karakteristika. koja ne postoji u prirodi, ali njeno prakticiranje ovisi o nizu faktora - prije svega zdravstvenih (nastojanje da se očuva tjelesna toplina), a potom i društvenih. U određenim situacijama je minimalna količina odjeće (npr. koja pokriva nečije genitalije ili "privatne dijelove") prihvatljiva, a u određenim situacijama se očekuje više odjeće. Usprkos toga, ljudi mogu biti goli u cijelom nizu situacija - tako se kupanje rijetko može zamisliti s nošenjem odjeće; neke osobe vole spavati gole, a neke prakticiraju nudizam kao svoj životni stil.

Golotinja je u današnjem svijetu sveprisutna, zahvaljujući nizu medijskih sadržaja, bilo da je riječ o slikama, fotografijama, filmu, televiziji ili internetu. Ona gotovo uvijek predstavlja važan sastojak medijskih i drugih sadržaja koji se vezuju uz zabavu za odrasle.

Odnos prema golotinji, s druge strane, varira s obzirom na situacije i okolnosti u kojima se osobe pojavljuju nage i s obzirom na nečije običaje, zakone ili svjetonazor. Skidanje odjeće sa sebe u svrhu higijene (kupanje), odnosno presvlačenja ili zdravstvenog pregleda, uglavnom se smatra opravdanim. S druge strane, skidanje odjeće u javnosti - javna golotinja - često se zna smatrati neprimjerenom i uvredljivom te se u nekim slučajevima tretira kao prekršaj ili krivično djelo.

## Vanjske veze

* Artistic depictions of nudity Arhivirano 2011-01-05 na Wayback Machine-u
* 20 century Nude in the "History of Art" Arhivirano 2006-09-05 na Wayback Machine-u
* *Nudity in Ancient to Modern* Cultures by Aileen Goodson Arhivirano 2010-03-06 na Wayback Machine-u (This chapter excerpt is from Aileen Goodson's Therapy, Nudity & Joy)
# Heloti

**Heloti** (grčki: Εἵλωτες / Heílôtes) su bili državni robovi u Sparti. Za razliku od robova u drugim antičkim državama, heloti nisu bili u vlasništvu pojedinca već su dodjeljivani uz državna zemljišta na kojima su služili. Dobiveni prinos od zemljoradnje bili su dužni u utvrđenoj količini predati Spartancima, a višak im je ostavljan za preživljavanje.

Načelno su mogli zasnivati obitelji i živjeti u njima te je njihova populacija rasla prirodnim putem za razliku od robova u drugim državama gdje je njihov broj uglavnom uvećavan zarobljavanjem neprijatelja u ratnim pohodima.

Brojem su uvelike nadmašivali spartanske građane i to u omjeru većem od deset naprama jedan, a kako su uz to živjeli u izuzetno teškim uvjetima, njihove pobune su bile vrlo učestale. Stoga su Spartanci nad njima provodili brutalne demonstracije moći, a najpoznatija je kriptija. Ovaj termin označava "tajnu službu" ili pohod koji bi pojedinačno poduzimao svaki mladi Spartanac po završetku agoge. Tijekom kriptije mladić bi se danju sakrivao, a noću nekažnjeno napadao i ubijao istaknutije ili fizički jače helote. Na taj način, osim usavršavanja u ubijanju pojedinaca, Spartanci su držali populaciju helota bez istaknutijih članova.

Poznati su slučajevi masovnih pogubljenja helota. Najpoznatiji primjer desio se tijekom rata protiv Tebe kada se Sparta našla u vrlo nepovoljnoj situaciji. Kako bi neutralizirali unutrašnju prijetnju, Spartanci su izdvojili su dvije tisuće helota pod izlikom da će biti proglašeni neodamodima i odveli ih prema hramovima na posvećivanje. Tijekom tog hodočašća svi su heloti potajno pogubljeni. Osim ovakvih, posebnih događaja, povremeno bi efori formalno proglasili rat protiv helota i tada bi ih bilo koji slobodan stanovnik Lakademona mogao nekažnjeno ubijati. Upravo zbog takvih postupaka često se govorilo: "*U Sparti su slobodni ljudi više slobodni nego drugdje ali su zato i robovi više robovi nego bilo gdje drugdje*".

Ukoliko se netko od helota istaknuo u vojnom pohodu u kojima su pratili Spartance kao poslužitelji, a ponekad i kao lako naoružani pješaci - peltasti, mogli su zaslužiti slobodu i biti proglašeni novograđanima - neodamodima.