Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 724. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  9. vijek pne.  - **8. vijek pne.** - 7. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  750-e pne.  740-e pne.  730-e pne. -  720-e pne. - 710-e pne.  700-e pne.  690-e pne.
 |
| **Godine:** | 727. pne. 726. pne. 725. pne. - **724. pne.** - 723. pne. 722 pne. 721 pne.
 |

724. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 724. pne.
 |
| Olimpijada
 | 13:4.–14:1.
 |
| Ab urbe condita
 | 30.
 |
| Seleukidski
 | -412–-411.
 |
| Islamski
 | 1386–1385. BH
 |
| Hebrejski
 | 3037–3038.
 |
| Bizantski
 | 4785–4786.
 |
| Koptski
 | -1007–-1006.
 |
| Iranski
 | -1345–-1344. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -667–-666.
 |
| • *Shaka Samvat* | 646–647.
 |
| • *Kali Yuga* | 2378–2379.
 |
| Kineski
 | 1913–1914.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9277.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Asirci započinju četverogodišnju opsadu Tira.
* Održana XIV Olimpijada na kojima se prvi put trči *diaulos*. Pobjednik igara je Desmon iz Korinta.
* Prvi mesenijski rat završava predajom Mesenenjana koji će otada nekoliko vijekova živjeti kao spartanski heloti (približni datum).

## Rođenja

## Smrti

* Ahaz, kralj Jude (740. pne.–726. pne.)

## Izvori
# Prijestolna dvorana

**Prijestolna dvorana** je prostorija, najčešće u sali, koja se nalazi u službenoj rezidenciji krune, najčešće palači ili u utvrđenom zamku, gdje je prijestolje važne ličnosti (najčešće monarha) smješteno s posebno razrađenom pompom — najćešće uzdignuto od poda, sa stepenicama, ili pod baldahinom.

Zadaća prijestolne dvorane je da podanicima i posjetiteljima usadi "veličanstvo" monarha prilikom službenih ceremonija, audijencija i drugih javnih događaja.

## Vanjske veze
# Orijentalni institut u Chicagu

Vrata Orijentalnog instituta u stilu Art-Decoa, skulptura Ulrica Ellerhusena
Glava bika koji je nekad čubvao ulaz u Halu stotinu stupova u Persepolisu
Lamassu sa palače Sargona II u Dur-Sharrukinu
**Orijentalni institut** (*The Oriental Institute*, **OI**), je arheološki muzej Univerziteta u Chicagu te istraživački centar za proučavanje drevnog Bliskog Istoka. Osnovan je godine 1919.

Institut je smješten u neobičnoj Art-Deco/gotičkoj zgradi na uglu Univerziteta i 58. ulice u Chicagu, a projektirala ju je arhitektonska firma Mayers Murray & Phillip. Muzej sadrži artefakte sa iskopavanja po Egiptu, Izraelu, Siriji, Turskoj, Iraku i Iranu. Značajni eksponati su znamenite Bjelokosti iz Megidoa, blaga iz Persepolisa, drevne perzijske prijestolnice, ogromni krilati bik s ljudskog glavom težak 40 tona (lamassu) iz Khorsabada, prijestolnice Sargona II, te monumentalna statua Tutankhamuna.

Muzeju je besplatan pristup, iako se posjetiteljima sugerira da ostave donaciju od 5 dolara za odrasle i 2 dolara za djecu.

Gornji katovi Instituta sadrže učionice i urede, prodavaonicu suvernira kao i knjižaru gdje se prodaju udžbenici za studije Bliskog Istoka.

Naučnici Instituta su poznati po mnogim važnim otkrićima Plodnog polumjeseca, zahvaljujući kojima se danas stvorila slika početaka civilizacije. Sam izraz "Plodni polumjesec" je stvorio nekadašnji direktor OI James Henry Breasted, za koga se tvrdi da je bio jedan od stvarnih modela za fiktivni lik Indiane Jonesa (slično kao i naučnik Robert Braidwood).

Naučnici OI su nedavno dovršili rječnik asirskog od 21 toma, te trenutno rade na rječnicima hetitskog i demotskog jezika.

## Vanjske veze

* the Oriental Institute, University of Chicago - home page for the Oriental Institute
* Abzu - A guide to open access material of the Ancient Near East
* A database on the Oriental Institute's website maintained by Dr. Clemens Reichel documenting artifacts stolen from the Iraq Museum in April 2003
* Persepolis Fortification Archive Project
* The Oriental Institute: Fragments for a History of an Institution. A collaborative project intended to focus ideas and thoughts on the history of the Oriental Institute of The University of Chicago
# Guan Zhong

**Guan Zhong** (kineski: 管仲, Wade-Giles: Kuan Chung) (rođen 725. pne., umro 645. pne.) bio je kineski političar u Periodu Proljeća i Jeseni. Osobno ime mu je bilo *Yíwú* (夷吾). *Zhong* je bilo njegovo kurtoazno ime. Na preporuku Bao Shuyaa je imenovan za premijera od strane Vojvode Huana od Qija godine 685. pne..

Guan Zhong je modernizirao državu Qi poduzevši brojne reforme. U političkom smislu je centralizirao vlast, a državu podijelio na sela, od kojih je svako bilo specijalizirano za jedan obrt. Umjesto da se za radnu snagu obraća tradicionalnoj aristokraciji, koristio je direktnu regrutaciju po selima. Također je razvio bolju metodu izbora guvernera. Pod Guan Zhongom, Qi je upravne službe pomjerio s nasljednih aristokrata na profesionalne birokrate.

Guan Zhong je također poduzeo brojne ekonomske reforme. Stvorio je jedinstveni porezni zakon. Državnom vlašću je poticao proizvodnju soli i željeza; historičari obično upravo Guan Zhonga smatraju tvorcem državnih monopola na sol i željezo. Pod njegovim mandatom, država Qi je znatno ojačala a Vojvoda Huan od Qija stekao hegemoniju nad drugim državama.

Navodi se kao autor *Guanzi* enciklopedije, iako je riječ o kasnijoj (kasni period "Zaraćenih država") kompilaciji koju je sastavila Akademija Jixia.

## Vanjske veze

* Djela čiji je autor Guan Zhong na Projektu Gutenberg (kineski)
*

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ovaj članak sadrži kineski tekst.** Bez pravilne podrške za renderiranje, možete vidjeti upitnike, kvadrate i druge simbole umjesto kineskih znakova.
 |
# Kralj Ping od Zhoua

**Kralj Ping od Zhou** (prije 771. pne. – 720. pne.) (ch. 周平王 zhōu píng wáng) ili **Kralj P'ing od Choua** bio je trinaesti po redu vladar kineske dinastije Zhou i prvi vladar Istočne dinastije Zhou. Pobjegao je na istok nakon što su zapadni barbari ubili njegovog oca.

## Osobne informacije

|  |  |
| --- | --- |
| Porodično ime | Ji (姬 jī) na kineskom |
| Osobno ime | Yijiu (宜臼 yí jìu) na kineskom |
| Ime ere | nema |
| Otac | Kralj You od Zhoua |
| Mother | Kći Markiza od Shena |
| Supruga | nepoznata |
| Unuci | Kralj Huan od Zhoua |
| Dužina vladavine | 770. pne.-720. pne. |
| Grob | nepoznat |
| Hramsko ime | nepoznato |
| Kurtoazno ime | nepoznato |
| Posthumno ime | Ping 平 (pinyin píng), doslovno znači: "mirni" |

|  |
| --- |
| Kralj Ping od Zhoua **Zhou Dynasty** |
| Prethodi: **You** | **KraljKine** 772. pne. – 720. pne.
 | Slijedi: **Huan** |
# Žuti car

Žuti Car
**Žuti Car** ili **Huang Di** (tradicionalni kineski: 黃帝; pojednostavljeni kineski: 黄帝; pinyin: huángdì) je legendarni kineski suveren i narodni junak za koga se govori da je predak svih Han Kineza. Prema kineskoj tradiciji on je jedan od Pet Careva, te je vladao od 2698. pne. do 2599. pne..

Narodna predaja njegovo povlačenje na zapad u ratu protiv istočnog cara Chi Youa, odnosno bitci kod Zholoua, vidi kao stvaranje nacije Han Kineza.

Žutom Caru se, među brojnim drugim dostignućima, pripisuje otkriće načela Tradicionalne kineske medicine. *Nèijīng* (内經, *Medicinski kanon Žutog Cara*), je navodno napisan u suradnji sa njegovim liječnikom Qi Boom. Međutim, moderni historičari uglavnom tvrde da je on bio sastavljen na temelju drevnih spisa od strane naučnika koji je živio u periodu između dinastija Zhou i Han, više od 2.000 godina kasnije. Njegovo zanimanje za prirodno zdravlje, kao i spriječavanje i liječenje bolesti se smatra razlogom što je živio do dobi od 111 godina, odnosno što je stekao besmrtnost nakon svoje fizičke smrti.

Prema legendi je njegova supruga Lúo Zǔ naučila Kineze da prave svilu od svilenih buba, a njegov historičar Cāng Jié je stvorio prve znakove kineskog pisma.

Legenda kaže da je Žuti Car izmislio magični kompas za vrijeme bitke protiv Chi Youa koji je koristio pješčanu oluju da bi kamuflirao svoju vojsku. Zahvaljujući kompasu, Žuti Car je otkrio gdje se Chi You nalazi i tako ga pobijedio. Pokretna stolica u njegovoj kočiji je također bila kompas koji bi uvijek pokazivao na jug, koji Kinezi uvijek smatraju dobrim Feng Shui. Za njega se također govori da je igrao ulogu u stvaranju guqina, zajedno s Fuxijem i Shennongom, kao i da je izmislio najstariji oblik kineskog kalendara, pa se današnji seksagesimalni ciklusi broje na osnovu njegove vladavine.

Stvarno postojanje Žutog Cara je, u najboljem slučaju, upitno. Period njegove vladavine prethodi pisanoj kineskoj historiji za više od tisuću godina. Zato se pretpostavlja da su priče o njegovim podvizima lako bile preuveličane, odnosno da su u potpunosti apokrifne.

## Žuti Car u popularnoj kulturi

* Huang Di se pojavljuje kao Bog u strateškoj igri Emperor: Rise of the Middle Kingdom koju je proizvela Sierra Entertainment, današnji odjel Vivendija. U igri je on zaštitnika lova i ima vještine s kojima ljude može voditi u bitku.
* U kopnenoj Kini su snimljene su TV-drame koje prikazuju život Huang Dija. Međutim, njihova historijska točnost je upitna. One su polu-fikcijske jer se uglavnom fokusiraju na borilačke vještine, Wuxiju i dramu.
* Žuti Car se pojavljuje kao junak priče Jorgea Luisa Borgesa "Fauna i ogledalo." Britanski fantasy pisac China Mieville je potom napisala njen svojevrsni nastavak u obliku postapokaliptičke pripovjetke "The Tain" u svojoj zbirci priča - "Looking for Jake."

## Povezano

* Car Kine
* Tri Uzvišena i Pet Careva

## Literatura

* The Yellow Emperor

## Vanjske veze

* The Yellow Emperor Arhivirano 2011-02-06 na Wayback Machine-u

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:  **Shennong**  |  **Car Kine**  2591.pne.-2491.pne.
 | Slijedi:  **Zhuanxu**  |
# Kralj Zhou od Shanga

**Kralj Di Xin od Shanga** (kineski: 帝辛), rođen kao **Zi Shou** (kineski: 子受) bio je posljednji kralj drevne kineske dinastije Shang. Rodno ime mu je bilo Zhòu (紂), pa se zato zvao **Zhou Xin** (紂辛; Zhòu Xīn) ili **Kralj Zhou** (紂王; Zhòu Wáng). Također mu se radi identifikacije često dodaje "Shang" (商 Shāng) pred svako od imena.

## Biografija

U *Zapisima Velikog Historičara* Sima Qian tvrdi da je Di Xin na početku svoje vladavine ima osobine koje su premašivale svakog običnog čovjeka, da je bio domišljat, ali i nagle narave. Legende kažu da je bio u stanju dobiti svaku raspravu, a da je bio dovoljno snažan da hvata divlje zvijeri golim rukama.

Bio je mlađi brat Wei Zija (微子) i Wei Zhonga (微仲) (oba sinovi konkubine) te otac Wu Genga (武庚) i Lu Fua (祿父). Otac Di Yi je imao dva brata Ji Zia i Bi Gana. Di Xin je na početku vladavine proširio teritoriju Shanga boreći se protiv okolnih plemena, uključujući narode Dongyi na istoku.

U kasnijim godinama Di Xin se odao piću, ženama i razvratu, smatrajući to važnijim od ispravne vladavine, te je ignorirao sve državne poslove. Prema Sima Qianu, on je čak priređivao velike orgije i skladao pjesme s vulgarnim (erotskim) stihovima i lošim ritmom. Legende govore da je došao pod loš utjecaj svoje izopačene supruge Daji (妲己), te je zajedno s njom činio svakojake opačine. U književnosti inspiriranoj njegovim životom, uključujući roman *Fengshen Yanyi*, Daji je bila opsjednuta zlim duhom lisice.

Najpoznatiji način zabave za Zhoua je bio "Bazen alkohola i vrt mesa" (酒池肉林). Veliki je bazen bio napunjen alkoholom, dok je na grane drveća i grmlja oko bazena obješeno meso. To je Zhouu i njegovim prijateljima omogućilo da cijeli dan jedu i piju, a istovremeno uživaju u ženskom društvu.

Kako bi ugodio Daji, stvorio je "eksplozivnu plamenu kaznu" (炮烙之刑). Dvije šipke od bronce su bile pokrivene uljem. Potom su se stavile iznad kotla s usijanim ugljenom dok i same nisu postale vruće. Žrtve su bile prisiljene hodati po tim šipkama. Oni koji ne bi mogli izdržati vrućinu su padali u kotao i živi gorjeli. Za Zhoua i Daji se govorilo da su uživali gledajući takve patnje. Žrtve tog postupka su bili obični podanici, zarobljenici, ali i visoki vladini službenici kao što je bio Mei Bo.

Kako bi se održavao takav životni stil, Zhou je ustanovio visoke poreze. Zbog toga je narod počeo trpiti i izgubio poštovanje prema dinastiji Shang. Zhouov brat Wei Zi je Zhoua pokušao nagovoriti da promijeni politiku, ali je odbijen. Stric Bi Gan je dao isti savjet, ali ga je Di Xin na to naredio da se ubije bi vidio kako izgleda srce mudraca. Kada je stric Ji Zi čuo za to, otišao se žaliti, ali je shvatio da je najbolje da glumi ludilo.

Kada je dinastija Zhou porazila snage dinastije Shang u bitci kdo Muyea, Di Xin je spalio kraljevsku palaču i sebe.

Ime "Zhou" se počelo upotrebljavati nakon smrti kralja Zhoua. To je ime predstavljalo i beščašće i bezdušnost. Kralj Zhou se kroz kinesku historiju navodio kao najgori primjer izopačeng kralja u Kini.

## Napomene

|  |
| --- |
| Kralj Zhou od Shanga **Dinastija Shang** |
| Prethodi: **Di Yi** | **Kralj Kine** 1075. pne.–1046. pne.
 | Slijedi: **Wu** |
# Kralj Yi od Zhoua (Ji Xie)

**Kralj Yi od Zhoua** (ch 周夷王 zhōu yí wáng) ili **Kralj I od Choua** bio je deveti vladar kineske dinastije dinastije Zhou.

## Osobne informacije

|  |  |
| --- | --- |
| Ime porodice | Ji (姬 jī) na kineskom |
| Osobno ime | Xie (燮 xìe) na kineskom |
| Ime ere | nema |
| Otac | Kralj Yi od Zhoua (Ji Jian) |
| Majka | nepoznata |
| Supruga | nepoznata |
| Djeca | Kralj Li od Zhoua |
| približna dužina vladavine | 885-878. pne. |
| Grob | nepoznat |
| Hramsko ime | nepoznato |
| Kurtoazno ime | nepoznato |
| Posthumno ime | Yi 夷 (pinyin yí), doslovno: "barbar" ili "istrebljiv" |

|  |
| --- |
| Kralj Yi od Zhoua (Ji Xie) **Dinastija Zhou** |
| Prethodi: **Xiao** | **Kralj Kine** 885. pne. – 878. pne.
 | Slijedi: **Li** |
# Dao (država)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **道國/道国 Država Dào** |
| Vazal od država/države Dinastija Zhou Država Chu
 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ?  | **nepoznate godine–prije 221. pne** |  ? |

 |
| **Glavni grad** | Dào (moguće sjeverno od današnjeg Okruga Quèshān u Henanu ili južno od Okruga Xī)
 |
| **Jezik/ci** | kineski jezik
 |
| **Vlast** | nepoznato
 |
| **Historija** |  |
|  - Uspostava
 |  |
|  - Prestanak
 |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ovaj članak sadrži kineski tekst.** Bez pravilne podrške za renderiranje, možete vidjeti upitnike, kvadrate i druge simbole umjesto kineskih znakova.
 |

**Država Dao** (pojednostavljeni kineski: 道国; tradicionalni kineski: 道國; pinyin: *Dào Guó*) bila je vazalna država kineske dinastije Zhou (1046 – 221. pne.) smještena u južnom dijelu današnjeg Okruga Runana u provinciji Henan. Dao je sve vrijeme bio u sjeni moćnog susjeda Države Chu, povremeno se oslanjajući na jednako moćnog susjeda Državu Qi. Dok je vojvoda Huan od Qija bio živ, odnosno jedan od Pet hegemona, Qi je održavao prijateljske odnose sa Državom **Dao** kao i manjim državama Jiang (江国), Huang (黄国) i Bai (柏国). Kada je godine 643. pne. vojvoda umro, u Državi Qi je izbio metež, što je iskoristila Država Chu kako bi se proširila na sjever. Stanovnici Države **Dao** su prisilno raseljeni u mjesto zvano Jingdi (荊地); njihov egzil je potrajao do dolaska kralja Pinga od Chua; on je obnovio Državu Dao i njene stanovnike vratio u domovinu. Međutim, Chu je na kraju ipak konačno asimilirao Državu Dao; kada se to dogodilo, nije poznato.

## Izvori

* Yang Bojun (杨伯峻), *Annoted Zuozhuan* (kineski)
# Deng (država)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **鄧國/邓国 Država Deng** |
| Vazal od država/države dinastije Shang, dinastije Zhou
 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ?  | **oko 1200. pne–678. pne** |  ? |

 |
| **Glavni grad** | Dengzhou (鄧州/邓州), provincija Henan ili Xiangfan (襄樊), provincija Hubei
 |
| **Jezik/ci** | kineski jezik
 |
| **Vlast** | Markgrofovija
 |
| **Historija** |  |
|  - Uspostava
 |  |
|  - Prestanak
 |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ovaj članak sadrži kineski tekst.** Bez pravilne podrške za renderiranje, možete vidjeti upitnike, kvadrate i druge simbole umjesto kineskih znakova.
 |

**Država Deng** (pojednostavljeni kineski: 邓国; tradicionalni kineski: 鄧國; pinyin: *Dèng*) bila je kineska vazalna država pod dinastijama Shang i dinastijom Zhou do perioda Proljeća i Jeseni, a kojom je upravljala porodica Màn (曼). Kineski izvori su proturječni po pitanju gdje se nalazila njena teritorija - jedni navode Dengzhou (鄧州/邓州) u provinciji Henan a drugi Xiangfan (襄樊) u provinciji Hubei. U svakom slučaju, njen nastanak se smješta u doba dinastije Shang, odnosno doba vladavine kralja Wu Dinga (武丁) (vl. 1250–1192. pne.) koji je teritorije nazvana **Država Deng** dao kao leno svom mlađem bratu Zĭ Mànu (子曼), a nad kojom su kasnije vladali njegovi potomci. Za vrijeme Wú Líja (吾离) Deng je postala bogata i moćna država, ali se njena moć i uticaj smanjila kada su ojačali hegemoni u periodu Proljeća i Jeseni.

Godine 688. pne.kralj Wén od Chǔa morao je proći kroz **Državu Deng** kao bi napao Državu Shēn. Iako je Dèng bio zavičaj Dèng Màn (邓曼), jedne od supruga kralja Wǔa od Chǔa (楚武王), oca kralja Wena, tri kancelara Države Deng -Zhuīshēng (騅甥/骓甥), Dānshēng (聃甥) i Yǎngshēng (養甥/养甥) - su molili svog gospodara da iskoristi priliku i ubije kralja Wéna Markiz od Denga ih nije poslušao, te je kralj Wen, nakon što je pokorio Državu Shen, pri povratku napao i pokorio Državu Deng. Time se Država Chu proširila na sliv Nanyanga. Tamošnje stanovništvo je, pak, u znak sjećanja na bivšu državu uzelo prezime Deng (鄧/邓) koje je dan-danas uobičajeno.

## Reference
# Istočni Guo (država)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **東虢國/东虢国 Država Istočni Guo** |
| Vazal od država/države Dinastija Zhou
 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ?  | **1046. pne–767. pne** |  ? |

 |
| **Glavni grad** | *Nije naveden* |
| **Politička struktura** | Vazal
 |
| **Historija** |  |
|  - Uspostava
 |  |
|  - Prestanak
 |  |

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ovaj članak sadrži kineski tekst.** Bez pravilne podrške za renderiranje, možete vidjeti upitnike, kvadrate i druge simbole umjesto kineskih znakova.
 |

**Država Istočni Guo** (pojednostavljeni kineski: 东虢国; tradicionalni kineski: 東虢國; pinyin: *Dōng Guó Guó*) bila je kineska vazalna država pod Zapadnom dinastijom Zhou (1046-770. pne.). Nastala je tako da je kralj Wu od Zhoua, nedugo nakon što je 1046. pne. uništio prethodnu dinastiju Shang, dvojici svojih stričeva poklonio zemlju svog oca kralja Wena. Jedna, poznata kao Država Zapadni Guo bila je u Yongdiju, a druga, **Državni Istočni Guo**, u Zhidiju (suvremeni grad Xiyang u provinciji Henan). Te dvije države su dinastiji Zhou služile kao zaštitna tampon-zona za središte njihove teritorije.

**Država Istočni Guo** je jedva preživjela pad Zapadne i početak Istočne dinastije Zhou. Već na samom početku perioda Proljeća i Jeseni ju je uništila Država Zheng 767. pne.

## Reference
# Zapadni Guo (država)

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ovaj članak sadrži kineski tekst.** Bez pravilne podrške za renderiranje, možete vidjeti upitnike, kvadrate i druge simbole umjesto kineskih znakova.
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **西虢國/西虢国 Država Zapadni Guo** |
| Vazal od država/države Dinastija Zhou
 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ?  | **1046. pne–687. pne** |  ? |

 |
| **Glavni grad** | Yongdi (雍地) Shangyang (上阳) Xiayang (下阳)
 |
| **Vlast** | vojvodstvo ili grofovija (nejasno)
 |
| **Historija** |  |
|  - Uspostava
 |  |
|  - Prestanak
 |  |

 |

**Država Zapadni Guo** (pojednostavljeni kineski: 西虢国; tradicionalni kineski: 西虢國; pinyin: *Xī Guó Guó*) bila je kineska vazalna država dinastije Zhou; većina historičara drži da se pod "državom" više podrazumijevao klan nego teritorijalna cjelina, odnosno da se "Guo" kroz svoje postojanje nalazio na pet različitih lokacija pod vlašću Zhoua.

U svakom slučaju, Zapadni Guo je nastao godine 1046. pne. nakon što je kralj Wu od Zhoua uništio dinastiju Shang te potom dvojici svojih stričeva kao leno dao zemlju svog oca kralja Wena. Jedno je postalo poznato kao Država Istočni Guo u Zhidiju , a drugo kao **Država Zapadni Guo** u Yongdiju. Vladari Zapadnog Guoa su bili poznati i po nasljeđivanju administrativnih položaja na dvoru dinastije Zhou.

## Vladari

**Vladari Države Zapadni Guo**
| Ime
 | Ostala imena
 | Napomene
 |
| --- | --- | --- |
| Guo Shu (虢叔)
 |  | mlađi brat kralj Wen od Zhoua
 |
| kasnija loza izgubljena
 |
| Guo Cheng Gong (虢城公)
 |  | suvremenik kralja Mua od Zhoua (vl. cca 976 pne. - cca. 922. pne.)
 |
| kasnije loza izgubljena
 |
| Vojvoda Guo (虢公)
 |  | suvremenik kralja Yija od Zhoua (vladao cca. 885 - cca. 878. pne.)
 |
| Vojvoda Li od Guoa (虢厉公)
 | Patrijarh Guo Gong Chang (虢公長父), Guo Zhong (虢仲)
 | U trećoj godini vladavine kralja Lija od Zhoua cca. 874 - 841. pne. vojvoda Li je ugušio ustanak barbarskog plemena Huaiyi (淮夷). Otpoičeo je egzodus u Sanmenxia.
 |
| Vojvoda Xuan od Guoa (虢宣公)
 | Guo Ji-zi Bai (虢季子白)
 | Kralj Xuan od Zhoua poslao kaznenu ekspediciju na pleme Xianyun (猃狁) i napravio veliku pobjedu. Nastavljen egzodus u Sanmenxia.
 |
| Vojvoda Wen od Guoa (虢文公)
 | Guo Ji (虢季)
 | Ukoren od kralja Xuana od Zhoua zbog toga što nije registrirao 10.000 mua zemlje.
 |
| Guo Shi Fu (虢石甫)
 | Patrijarh Guo Shi (虢石父), Guo Gong Gu (虢公鼓)
 | Dvor kralja Youa od Zhoua pogođen korupcijom.
 |
| Guo Gong Han (虢公翰)
 |  | kralj Xie od Zhoua postavlja dvor u Xieyongu (攜擁).
 |
| Patrijarh Guo Gong Ji (虢公忌父)
 |  | Ponovno postavljen za Sluga sa titulom (卿士) u kasnijim godinama vladavine kralja Pinga od Zhoua.
 |
| Patrijarh Guo Gong Lin (虢公林父)
 | Guo Zhong (虢仲)
 | Pratio kralja Huana za vrijeme gušenja ustanka vojvode Zhuanga od Zhenga.
 |
| Guo Gong Chou (虢公醜)
 | Guo Shu (虢叔)
 | Godine 655. pne. Državu Zapadni Guo je uništila Država Jin.
 |
# Sun Bin

Sun Bin
**Sun Bin** (kineski: 孫臏; pinyin: Sūn Bìn; ? - 316. pne.) je bio Historija Kine|drevni kineski vojskovođa koji je živio u periodu Zaraćenih država. Slavu je stekao kao komandant snaga Države Qi, a kasnije je napisao znameniti traktat *Sun Bin Bing Fa*, otkriven prilikom arheološkog iskopavanja godine 1972. nakon što je bio izgubljen preko 2000 godina.

Sun Bin je, prema kineskoj predaji, bio daleki potomak velikog vojskovođe Sun Zija, autora *Umjetnosti ratovanja*. Ratnu vještinu je naučio kod Učitelja Guiguzija, a koga je impresionirao time što je Sun Zijev tekst naučio napamet. Sun Bin je bio u istom razredu s Pang Juanom, koji je postao ljubomoran na Sun Binov talent. Kada je Pang Juan nekoliko godina kasnije imenovan premijerom države Wei, pozvao je Sun Bina da mu se pridruži, ali samo zato da bi ga poslije pred kraljem Huijem od Weija optužio za izdaju. Sun Bin je uhapšen te su mu za kaznu razbijena koljena. Pang Juan se nadao da će obogaljenom suparniku zauvijek biti onemogućena vojna karijera.

Sun Bin je, uz pomoć jednog od svojih prijatelja, pobjegao u Qi. Tamo je njegov talent prepoznao kralj Wei od Qija te ga htio imenovati komandantom. Sun Bin je, međutim, smatrao da je nepriličnim da vojsku vodi bogalj, te se zadovoljio ulogom savjetnika, dok je formalnu komandu imao Tian Ji. Sun Bin je priliku za obračun sa svojim suparnikom dobio kada su 354. pne. Qi i Wei zaratili, te je u bitci kod Guilinga porazio Pang Juana. Usprkos tog uspjeha, Tian Ji je postao žrtvom dvorskih intriga, te je prognan u Državu Chu, gdje ga je pratio i Sun Bin. Nešto kasnije je kralj obojicu pozvao da mu se vrate u službu. Zahvaljujući tome, Sun Bin je zajedno s Tian Jijem godine 342. pne. izvojevao još jednu veliku pobjedu nad Pang Juanom u bitci kod Malinga, nakon čega je njegov veliki suparnik izvršio samoubistvo. Sun Bin se, nešto kasnije, zbog intriga premijera Zou Jija povukao iz službe i ostatak života proveo kao pustinjak.

## Reference

* The Seven Military Classics of Ancient China. Sawyer, Ralph D. ISBN 0-8133-1228-0
* Sun Pin: The Art of Warfare. Lau, D.C. and Ames, Roger T. ISBN 0-345-37991-8