# 1633.

*Ovo je članak o godini 1633.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 16. vijek – **17. vijek** – 18. vijek
 |
| Decenija:
 |  1600-e  1610-e  1620-e  – 1630-e –  1640-e  1650-e  1660-e  |
| Godine:
 | 1630 1631 1632 – **1633** – 1634 1635 1636
 |

1633.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1633.. (MDCXXXIII) |
| Ab urbe condita
 | 2386.
 |
| Islamski
 | 1042–1043.
 |
| Iranski
 | 1011–1012.
 |
| Hebrejski
 | 5393–5394.
 |
| Bizantski
 | 7141–7142.
 |
| Koptski
 | 1349–1350.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1688–1689.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1555–1556.
 |
| • *Kali Yuga* | 4734–4735.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4269–4270.
 |
| • 60 godina
 | Yin Voda P(ij)etao (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11633.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1633** (**MDCXXXIII**) bila je redovna godina koja počinje u subotu po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u utorak po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

## Događaji

* 13. 2. - Galileo Galilej stiže u Rim radi suđenja pred inkvizicijom.
* 20. 4. - Tridesetogodišnji rat: protestanti pod Bernhard von Sachsen-Weimarom masakrirali stanovnike grada Landsberg am Lech.
* 23. 4. - Osnovana Heilbronnska liga Švedske, Francuske i protestanata zapadne Nemačke.
* 18. 6. - Charles I se posle osam godina krunisao i u Škotskoj.
* 22. 6. - Presuda Galileju: sumnjiv je za herezu (heliocentrizam), osuđen na zatočenje što je odmah izmenjeno u kućni pritvor u kome ostaje do smrti. "Dijalog o dva glavna sistema sveta" je zabranjen, kao i njegova buduća dela.
* 29. 6. - Poljsko-turski rat (1633-34): Tatari iz Budžaka upadaju u Poljsku-Litvaniju i robe oko Kamenec-Podolskog, hetman Stanisław Koniecpolski im se ubrzo osvetio.
* 2. 7. - Prva moderna trka *Palio di Siena*.
* 8. 7. - Bitka kod Oldendorfa - švedska pobeda u Nemačkoj.
* 9. 9. - General Heinrich von Holk umro u Saksoniji od kuge, kao i 1000 Hrvata.
* 4. 10. - Smolenski rat: Poljaci deblokirali grad od ruske opsade.
* 16. 10. - Hrvatski sabor: ponovna molba da se zabrani novačenje za Njemačku u Hrvatskoj, standardizuju se mjere za žito: 32 pinte, koje služe za mjeru vina, čine 1 zagre­bačku mjeru, a 16 pinta čine pol mjere (vagan).
* 22. 10. - Silistrijski paša Abaza Mehmed-paša i nogajski Kan Temir poraženi u Poljskoj.
* 22. 10. - Bitka u zalivu Liaoluo: kineska flota porazila holandsku.
* 22. 11. - Hrvatski sabor zaključuje da se, po kraljevom traženju, sastave popisi šteta koje su nanijeli Turci, odnosno tvrđava koje su napravili i zauzeli na granici.

### Kroz godinu

* Podignuta tvrđava Kriva Palanka u Makedoniji, zbog masovne hajdučije u tom kraju, osnivač Bajram-paša prethodno ugušio neku bunu.
* Turci zauzeli Veliku Kladušu.
* Petsto Turaka iz Virovitice četuje u Podravini dok ih kod Virja nije razbio gen. Juraj Schwarzenberg.
* Druga buna Štibrenaca (kaptolskih podložnika), predvode sela Nart i Kraljevec. Istovremeno i Prva sisačka buna, na vlastelinstvu zagrebačkog kaptola
* Pobuna kmetova protiv vojnog odreda koji je prolazio kraj Ptuja (anticipacija pobune iz 1635).
* Sultan Murat IV zabranio kafu, duvan i alkohol pod pretnjom smrti.
* Iranci zauzeli gruzijske zemlje Kartli i Kaheti, proteravši Tejmuraza I - opet se razgoreva Osmansko-safavidski rat (1623-39).
* Završena katedrala Svetog Kolumbe u Derry-ju, severna Irska, prva protestantska katedrala.
* Epidemija boginja u Massachusettsu, teško pogodila Indijance ali i naseljenike.
* Španski franjevci podigli misiju San Luis de Apalachee u "dršci" današnje Floride.
* Japanski šogun Tokugawa Iemitsu započinje politiku izolacije *Sakoku*.

## Rođenja

* 23. 2. - Samuel Pepys, dnevničar († 1703)
* 20. 4. - Go-Kōmyō, japanski car († 1654)
* 15. 5. - Sébastien Le Prestre de Vauban, maršal Francuske i vojni inženjer († 1707)
* 1. 6. - Geminiano Montanari, astronom († 1687)
* 16. 6. - Jean de Thévenot, putopisac († 1667)
* 8. 9. - Ferdinand IV., hrvatsko-ugarski kralj († 1654)
* 24. 10. - James II od Engleske (James VII od Škotske) († 1701)
* ? - Arsenije III Crnojević, patrijarh srpski († 1706)
* ? - Nikola Spanić, korčulanski biskup († 1707)

## Smrti

* jun? - Étienne Brûlé, istraživač (\* ca. 1592)
* 22. 7. - Trijntje Keever, možda najviša žena ikad (\* 1616)
* 12. 8. - Jacopo Peri, kompozitor (\* 1561)
* 9. 9. - Heinrich Holk, dansko-njemački vojskovođa (\* 1599)
* 1. 10. - Filaret, patrijarh moskovski (\* ca. 1553)
* 7. 11. - Cornelis Drebbel, pronalazač (\* 1572)
* 8. 11. - Xu Guangqi, naučnik (\* 1562)
* 27. 12. - Meletij Smotricki, unijatski kijevski mitropolit, lingvista (\* ca. 1577)

## Reference

Literatura
* Rudolf Horvat, *Ban Sigismund Erdedi* (hr Wikisource)
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959