# 1651.

*Ovo je članak o godini 1651.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 16. vijek – **17. vijek** – 18. vijek
 |
| Decenija:
 |  1620-e  1630-e  1640-e  – 1650-e –  1660-e  1670-e  1680-e  |
| Godine:
 | 1648 1649 1650 – **1651** – 1652 1653 1654
 |

Venera sa ogledalom

1651.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1651.. (MDCLI) |
| Ab urbe condita
 | 2404.
 |
| Islamski
 | 1061–1062.
 |
| Iranski
 | 1029–1030.
 |
| Hebrejski
 | 5411–5412.
 |
| Bizantski
 | 7159–7160.
 |
| Koptski
 | 1367–1368.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1706–1707.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1573–1574.
 |
| • *Kali Yuga* | 4752–4753.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4287–4288.
 |
| • 60 godina
 | Yin Metal Zec (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11651.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1651** (**MDCLI**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u srijedu po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

## Događaji

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* 1. 1. - Čarls II Stjuart krunisan u Škotskoj (prvi put).
* siječanj - veljača - U Zagrebu vijeća veliki "oktavalni sud", prvi put poslije 15 godina.
* 31. 1. - Ruski car Aleksej darovnom poveljom odobrava lepavinskim kaluđerima da svake sedme godine dolaze po milostinju.
* februar - Turci (Alaga Šabanović) poharali selo Bani na padinama Bjelotine i Vitaljinu u Boki Kotorskoj.
* februar - Girolamo Foscarini je novi generalni providur u Zadru. Leonardo Foscolo je izabran za komandanta na Kritu, kuda je otišao sa 600 dalmatinskih morlaka.
* 22. 2. i 4/5. 3. - Poplava svetog Petra - pogođena prvo Nemačka, zatim Holandija, poplavljen Amsterdam.

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* proljeće - Sukob između bana Nikole Zrinskog i tasta grofa Gašpara Draškovića, koji mu traži natrag grad Trakošćan i dvorac Klenovnik koji su bili miraz umrle Nikoline supruge Euzebije.
* maj - Crnogorski i brdski glavari obećali paši u Skadru da će ga služiti.
* 8. 6. - Desetogodišnji Tokugawa Ietsuna je novi japanski šogun (do 1680); tokom godine nezadovoljni ronini digli neuspešnu Keiansku pobunu.
* 12. 6. - U Rimu predstavljena Berninijeva *Fontana dei Quattro Fiumi* ("Fontana četiri reke").
* 28 - 30. 6. - Velika Bitka kod Berestečka: poljsko-litvanska pobeda nad Bogdanom Hmeljnickim i njegovim krimskotatarskim saveznicima.

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* 3. 7. - Hrvatski sabor u Zagrebu, između ostalog odlučeno da će se na sabore pozivati i grad Senj; izabrani i povjerenici za "glavnu komisiju" u Beču povodom vlaškog pitanja ali ova se nije sastala.
* 10. 7. - Kandijski rat: mletačka flota pobedila tursku između Parosa i Naksosa.
* jul - Katalonski ustanak: počinje 15-mesečna španska Opsada Barcelone koju drže Katalonci i Francuzi.
* jul - Bosanski paša poslao 5.000 vojnika na Ravne kotare - Ilija Smiljanić i Janko Mitrović ih porazili kod Biljana i Kožlovca da bi kasnije tokom meseca opustošili nekoliko turskih sela u Lici.
* 26. 7. - Jaka oluja u Zagrebu, izlio se potok Medvešćak - 52 utopljenih.
* leto - Turci i Crnogorci na čelu sa skadarskim sandžakom Jusufbegovićem poharali Grbalj.
* kolovoz - Pohod Zrinskog do Kostajnice, na povratku pobijedio Turke kod potoka Moševnice i na još jednom mjestu.
* 21. 8. - Pod pritiskom trgovaca i zanatlija smenjen veliki vezir Melek Ahmed-paša koji je smanjio količinu srebra u novcu (koji se kovao u Beogradu, Albaniji i Bosni).
* 3. 9. - Ubijena Kösem Sultan, baka sultana Mehmeda IV - njegova majka Turhan Hatice Sultan postaje uticajna.
* 3. 9. - Bitka kod Worcestera je odlučujuća pobeda parlamentaraca nad Čarlsom II i poslednja veća bitka Trećeg Engleskog građanskog rata. Čarls u oktobru beži u Francusku.
* 27. 9. - Ferdinand Maria je novi izborni knez Bavarske (do 1679).
* 27. 9. - Veliki vezir Abaza Sijavuš-paša I je već smenjen i poslat u Bosnu, nasleđuje ga evnuh Gürcü Mehmed-paša.
* 28. 9. - Ugovor iz Bile Cerkve: mir između Poljaka i Kozaka.

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* oktobar - Cromwellovo osvajanje Irske: engleski parlamentarci zauzeli Limerick.
* 19. 10. - Engleski parlament donosi Navigacijski akt (ili Plovidbeni zakon): engleska trgovina će se voditi engleskim brodovima; kratkoročno dovodi do neprijateljstva sa Holandijom a dugoročno do britanske dominacije morima.

### Kroz godinu

* Thomas Hobbes napisao *Leviathana* (društveni ugovor i apsolutna vlast).
* Ilija Smiljanić pobijedio Turke kraj Korlata.
* Petar Zrinski pobijedio Turke kod Široke Kule u Lici.
* Dotiskano "Blago jezika slovinskoga..." Jakova Mikalje.
* Nikola VII. Zrinski napisao knjigu lirike *Adriai tengernek syrenaia* ("Sirena Jadranskoga mora").
* U Čabru otvorena ljevaonica željeza i kovnica.
* Vasilije Ostroški prelazi s čela Trebinjske na Onogošku (nikšićku) eparhiju (tj. spojenu zapadno- i istočnohercegovačku eparhiju).
* Patrijarh srpski Gavrilo I Rajić određuje budimljanskog episkopa Pajsija za izaslanika papi, ali ovaj bude ubijen od Turaka nakon što ga je odao pridvorni kaluđer (znak opozicije patrijarhovoj politici među sveštenstvom).
* Diego Velázquez završio sliku *Venera sa ogledalom*.
* Luj XIV (13 godina) proglašen punoletnim.
* Umro ujedinitelj Butana Shabdrung Ngawang Namgyal - lokalni guverneri (penlopi) kriju to sledećih 54 godine da se zemlja ne raspadne.
* Rojalistički guverner Barbadosa Francis Willoughby osnovao koloniju u Surinamu.

## Rođenja

* 23. 7. - Ivan Tanzlingher Zanotti, leksikograf († 1732)
* 6. 8. - François Fénelon, nadbiskup i književnik († 1715)
* 1. 9. - Natalija Nariškina, majka Petra Velikog († 1694)
* septembar - William Dampier, istraživač († 1715)
* Ivan Antun Zrinski, hrvatski plemić († 1703)
* ? - Mustafa Ejubović, književnik († 1707)

## Smrti

* 7. 4. - Lennart Torstensson, švedski vojnik (\* 1603)
* 8. 6. - Tokugawa Iemitsu, japanski šogun (\* 1604)
* 3. 9. - Kösem Sultan, baka sultana Mehmeda IV (\* ca. 1589)
* 27. 9. - Maximilian I., izborni knez Bavarske (\* 1573)
* 7. 11. (28. 10. po j.k.) - Jov Počajivski, ukrajinski svetac (\* ca. 1551)
* 20. 11. - Mikolaj Potocki, poljski vojnik (\* 1595)
* ? - Nil Mirotočivi, pravoslavni svetac (\* ca. 1601)

## Reference

Literatura
* Rudolf Horvat, *Ban Nikola Zrinski mladji* (hr Wikisource)
* Kenneth Meyer Setton. *Venice, Austria, and the Turks in the Seventeenth Century*. American Philosophical Society; 1991. ISBN 978-0-87169-192-7.
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Treća knjiga, prvi tom, Srbi pod tuđinskom vlašću 1537-1699, SKZ Beograd 1993, ISBN 86-379-0383-5