# 1702.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 17. vijek – **18. vijek** – 19. vijek
 |
| Decenija:
 |  1670-e  1680-e  1690-e  – 1700-e –  1710-e  1720-e  1730-e  |
| Godine:
 | 1699 1700 1701 – **1702** – 1703 1704 1705
 |

Anne od Engleske

1702.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1702.. (MDCCII) |
| Ab urbe condita
 | 2455.
 |
| Islamski
 | 1113–1114.
 |
| Iranski
 | 1080–1081.
 |
| Hebrejski
 | 5462–5463.
 |
| Bizantski
 | 7210–7211.
 |
| Koptski
 | 1418–1419.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1757–1758.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1624–1625.
 |
| • *Kali Yuga* | 4803–4804.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4338–4339.
 |
| • 60 godina
 | Yang Voda Konj (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11702.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1702.** (**MDCCII**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u četvrtak po julijanskom kalendaru.

## Događaji

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* 9. 1. - Veliki severni rat: Bitka kod Erastfera je prva veća ruska pobeda u ratu, na čelu sa Borisom Šeremetjevom, u Švedskoj Livoniji (južna Estonija). Ruska invazija Ingrije.
* 12. 1. - Francuzi na Meksičkom zalivu dolaze iz Fort Maurepas i grade Fort Louis de La Louisiane - staru lokaciju Mobila, glavni grad Francuske Lujzijane do 1711. (zatim na novoj lokaciji do 1719).
* januar - Izdat hatihumajun da se Niš izgradi i utvrdi kao i Beograd, jer ga smatraju "prednjim bedemom Dunava" - velike radove predvodi ćustendilski sandžakbeg Mehmed-paša Serhatlija iz Vranja, uz pomoć kruševačkog sandžaka i rumelijskog beglerbega. Ove godine počinju opravke Gornjeg i Donjeg grada Beogradske tvrđave, opravljene su i palanke u Ćupriji, Paraćinu, Ražnju i Aleksincu
* januar - Dubrovačka Republika i Osmansko Carstvo: dubrovački senat nudi poklon sultanu od 6.000 ongara da bi se jednogodišnji danak davao svake treće godine, zbog posledica Bečkog rata.
* zima - Palijev ustanak: u Ukrajini odlučeno da se bore protiv Poljske države i feudalaca, ustanak se razgoreo u julu, traje do 1704, na čelu sa puk. Semenom Palijom.
* 31. 1./1. 2. - Rat za špansko nasleđe - Bitka kod Kremone: Eugen Savojski pokušao zauzeti Kremonu, zarobio je maršala de Villeroya ali su irske jedinice u francuskoj službi odbranile grad.
* 19. 3. (8. 3. po j.k.) - Kralj William III od Engleske umire od posljedica pada s konja.
	+ U Engleskoj, Škotskoj i Irskoj ga nasljeđuje njegova šurjakinja Anne,
	+ U Nizozemskoj Staleške skupštine odbijaju imenovati novog *stadtholdera*, čime tadašnja Nizozemska ponovno postaje *de facto* republika, te tako prestaje de facto personalna unija između Velike Britanije i Nizozemske.
	+ Krefeld pripao Pruskoj.
* 22. 3. (11. 3. po j.k.) - U londonskom Fleet Streetu se počinje izdavati *The Daily Courant*, prve dnevne novine u historiji Velike Britanije.

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 4. 4. - Papa Klement XI. potvrdio javni kult Augustina Kažotića.
* 14. 5. (kalendar?) - Veliki severni rat: švedski kralj Karl XII ušao u nebranjenu Varšavu.
* 15. 5. - Rat za špansko nasleđe: Engleska i Holandija objavljuju rat Francuskoj i Španiji.
	+ Rat se u Severnoj Americi zove Rat kraljice Ane, to je drugi Francuski i indijanski rat.
* svibanj - Primljene "točke", osnovni principi o odnosima ugarskih županija i novoosnovanih krajina: županije nemaju jurisdikciju u krajini, moraju ih izdržavati. Ipak, Srbi-milicionari plaćaju kontribucije, a samo viši oficiri, Nijemci, dobivaju cijelu plaću u novcu.
* 15. 6. - Holandske i carske trupe uzimaju Kaiserswerth na Rajni od Francuza nakon dvomesečne opsade.

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* 19. 7. - Bitka kod Kliszówa: poljsko-saksonska armija Augusta II, duplo brojnija i na boljoj poziciji, poražena je od švedske armije Karla XII u južno-centralnoj Poljskoj.
* 24. 7. - Opat François Langlade, mučitelj protestanata, ubijen u Le Pont-de-Montvert od strane kamizara - rat u Cévennesima traje do 1704.
* 26. 7. - Bitka kod Santa Vittorie: novi francuski komandant u Italiji, maršal Louis-Joseph de Vendôme je uspešan u čarki nakon koje zauzima Guastallu i Borgoforte na putu ka Mantovi.
* 29. 7. - Bitka kod Hummelshofa: još jedna ruska pobeda u Livoniji, zatim bez otpora marširaju i pljačkaju jug teritorije.

Bitka kod Luzzare
* 8. 8. - Umro vaseljenski patrijarh Kalinik II, naslediće ga Gavrilo III (do 1707).
* 15. 8. - Bitka kod Luzzare između Eugena Savojskog i de Vendôma, bez jasnog pobednika.
* 23. 8. - 30. 9. - Bitka kod Cádiza je prva na poluostrvu - anglo-holanđani ne uspevaju zauzeti Cádiz.
* 29. 8. - 4. 9. - Bitka kod Santa Marte: francusko-engleski okršaj ispred današnje Kolumbije, engleski viceadmiral John Benbow je smrtno ranjen a dvojica kapetana streljana zbog kukavičluka.
* 4. 9. - Bivši provincijal fra Maksimilijan Klarić postavio je kamen temeljac za novi franjevački samostan u Čakovcu.
* 4. 9. - Veliki vezir Husein-paša Ćuprilić napušta položaj zbog bolesti.
* 12. 9. - Ludwig Badenski uzeo Francuzima Landau posle skoro tromesečne opsade.
* 23. 9. - Trupe pod komandom Johna Churchilla zauzimaju Venlo u dan. jugoistočnoj Holandiji. Ove jeseni zauzima i Roermond, Stevensweert i Liège.
* 30. 9. - Nemački carski sabor objavljuje rat Francuskoj.

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* 14. 10. - Bitka kod Friedlingena: skupa francuska pobeda s druge strane Rajne.
* oktobar - Bitka na Flintu: na pohodu u Provinciju Carolina, špansko-Apalachee snage upale u zasedu u dan. zapadnoj Džordžiji.
* 22. 10. - Opsada Nöteborga: Petar Veliki zauzima uz velike gubitke švedsku tvrđavu na izlasku Neve iz Ladoge, menja joj ime u Šliselburg ("Ključni grad").

Bitka u zaljevu Vigo
* 23. 10. - Pomorska Bitka u zaljevu Vigo na sjeverozapadu Španjolske: anglo-nizozemci su potpuno uništili franko-španjolsku flotu s blagom iz Amerike, ali uzeli su tek nešto više od 2 tone srebra, koje nije istovareno.
* 27. 10. - Umro velikovaradinski biskup Augustin Benković, dogodine ga nasleđuje Imre Csáky.

Današnja Vojvodina
* 10. 11. - Englezi i Indijanci iz Karoline započinju opsadu St. Augustina na Španskoj Floridi.
* 26. 11. - U Lucku streljan ukrajinski književnik Danilo Bratkovski, učesnik ustanka protiv Poljske (kanoniziran od Ukrajinske crkve 2013.).
* 30. 11. - U Slavoniji i Srijemu osnovane Posavska i Podunavska krajina, sa sjedištem u Osijeku. Osniva se i Potisko-pomoriška vojna krajina, gde se preseljavaju mnogi Srbi iz Ugarske Komandant pomoriške vojne granice je Jovan Popović Tekelija.
* decembar - John Churchill dobija titulu vojvode od Marlborougha za osvajanje gradova u Nizozemskoj.
* 30. 12. - Pošto je stigla flota sa Kube, Englezi prekidaju opsadu St. Augustina.

### Kroz godinu

* Hrvatska:
	+ U Vitezovićevoj tiskari prvi put štampani zaključci hrvatskih sabora, *Articuli regni Slavoniae*, ali nije sačuvan nijedan primjerak.
	+ Buna u Lici i Krbavi povodom feudalnih davanja. Lički Hrvati se pobunili zbog globljenja grofa Antona Koroninija i barona Jakoba Rambšisla (koji su ubijeni), kao i komorskih činovnika.
	+ Pobuna Srba u "Maloj Vlaškoj" (centr. Slavoniji), nakon što je spahiluk Sirač prešao iz komorskog u privatno vlasništvo (rešeno 1703).
	+ Nastavlja se "konfuzija" u Banskoj krajini - Srbi se odupiru pretenzijama zagrebačkog biskupa na zemlju i podanike između Kupe i Une
	+ 1702 ili 1704 - Pobuna "Vlaha" u Varaždinskom generalatu na pokušaj izaslanika hrvatskog Sabora da na silu uzmu porez - izaslanici ubijeni a oružana pratnja pretučena i skinuta do gola.
* Srbija, Crna Gora:
	+ c. 1702 - Prema pesmi "Srpski Badnji veče", oko ove godine vladika Danilo je bio zarobljen od skadarskog paše kada je osvećivao crkvu u Zeti, skupo je otkupljen, nakon čega poziva na likvidaciju muslimana u Crnoj gori - što se navodno događa u Badnjoj noći, januara 1703, po novom.
	+ Pošto je slomljen njihov otpor, skadarski paša preseljava Klimente (Keljmendije) na Pešter (251 kuća, 1.987 ljudi), u Gnjilane, Rugovu, okolinu Peći i Rožaja.
	+ Izgrađena Srpska crkva u Aradu.
	+ Beogradski muhafiz Juruk Hasan-paša sačinio popis vojske u svome serhatu: 10.647 erlija, od čega 5.611 u Beogradu a ostali u 35 gradova i palanki
* Bosna:
	+ U Travnik stigao Sejfulah-paša, ubrzo kreću žalbe Porti jer se novac grabi putem izmišljenih poreza - nastavak situacije iz perioda Halil-paše. Slično se ponašaju i sandžakbegovi, kadije, spahije, sakupljači poreza, vojne starešine....
* Kunšag, tj. ugarska Kumanija, izdata Tevtonskim vitezovima.
* New Jersey, ranije podeljen na Istočni i Zapadni, ponovo je ujedinjen, sada sa kraljevskim guvernerom umesto posedničkog.

## Rođenja

* 14. 1. - Nakamikado, car Japana († 1737)
* 18. 1. - Sava Petrović Njegoš, vladika crnogorsko-primorski († 1781)
* 7. 8. - Muhammad Shah, mogulski car († 1748)

## Smrti

William III od Engleske.

* 28. 2. - Müneccimbaşı Ahmed Dede, osmanski učenjak (\*
* 8. 3. - Vilim III, kralj Engleske, Irske i Škotske (\* 1650)
* 8. 8. - Kalinik II Carigradski, vaseljenski patrijarh (\* 1630)
* 4. 9. - Husein-paša Ćuprilić, veliki vezir (\* 1644)
* 17. 9. - Olaus Rudbeck, švedski polihistor (\* 1630)

## Reference

Literatura
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-I)

## Vanjske veze