Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Radnik plavog ovratnika

**Radnik plavog ovratnika** ili, skraćeno, **plavi ovratnik** (engleski *blue-collar*) je naziv za pojedinca ili pripadnika društvene grupe koji za život zarađuje radeći posao koji ne zahtjeva stručne kvalifikacije, odnosno za koji je fizička snaga i izdržljivost važnija od obrazovanja. Izraz plavi ovratnik se iz SAD i engleskog proširio u druge jezike širom svijeta, a često se smatra i sinoninom za tradicionalnu radničku klasu. Zajedno s tim pojmom se raširio i pojam bijelog ovratnika, odnosno uposlenika za čiji je posao važnije obrazovanje i stručne kvalifikacije, a koji je u pravilu bolje plaćen (i ima bolji društveni položaj) od plavog ovratnika.

Izraz plavi ovratnik dolazi od radnih odijela, i to najčešće plave boje, koje su s vremenom počeli nositi radnici zaposleni u industriji kao i na drugim poslovima koji zahtijevaju fizički rad (kao npr. održavanje električnih uređaja ili vodovodnih instalacija u uredskoj zgradi).

Plavi ovratnici se u pravilu smatraju društveno inferiornim bijelim ovratnicima, s obzirom da su slabije obrazovani i/li plaćeni, a ponekad su predmet negativnih kulturnih stereotipa. Klasičan primjer je prijezir koji se iskazuje prema zaposlenicima McDonald's ovih restorana (odnosno izraz McPosao) kao osobama koje su bile previše lijene ili glupe da bi nastavili akademsko obrazovanje i stekli kvalifikacije za posao bijelog ovratnika.

S druge strane se plavi ovratnici su često i predmet pozitivnih kulturnih stereotipa, kao što je, na primjer njihov zdrav razum, "neiskvarena" radna etika, osjećaj zajedništva i solidarnosti, brige o obitelji i druge konzervativne vrijednosti koje često nedostaju "razmaženim" individualcima iz klase bijelih ovratnika.

## Povezano

* Radnička klasa
* Kriminal plavog ovratnika

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Socijalna stratifikacija : Društvena klasa |  |

 |  |
| Buržoazija
 | Viša klasa
 | Vladajuća klasa
 | Plemstvo
 | Bijeli okovratnik
 |
| Malograđanstvo
 | Viša srednja klasa
 | Kreativna klasa
 | Džentrija
 | Plavi okovratnik
 |
| Proletarijat
 | Srednja klasa
 | Radnička klasa
 | Nouveau riche/Parvenu/Skorojevići
 | Ružičasti ovratnik
 |
| Lumpenproletarijat
 | Niža srednja klasa
 | Niža klasa
 | Klasa starog novca
 | Zlatni okovratnik
 |
| Seljak/Kmet
 | Robovska klasa
 | Potlačena klasa
 |  | Besklasnost
 |
# Nouveau riche

**Nouveau riche** (čitaj: *nuvo riš*) izraz je koji na francuskom znači *novi bogataši* te označava pojedince ili društvene grupe koji su relativno brzo stekli veliko bogatstvo i zahvaljujući tome naglo prešli iz niže u višu društvenu klasu. Na srpskohrvatskom govornom području za takve se osobe koristi riječ **skorojevići**.

Izraz se često koristi u pejorativnom smislu kako bi opisao osobe koje posjeduju materijalno bogatstvo vezano uz višu klasu, ali ne i kulturne značajke karakteristične za tradicionalnu aristokraciju, plemstvo ili klasu starog novca te svima bodu oči svojim primitivizmom, nedostatkom bontona i neukusom.

## Povezano

* Novi Rus
* *Parvenu*

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Socijalna stratifikacija : Društvena klasa |  |

 |  |
| Buržoazija
 | Viša klasa
 | Vladajuća klasa
 | Plemstvo
 | Bijeli okovratnik
 |
| Malograđanstvo
 | Viša srednja klasa
 | Kreativna klasa
 | Džentrija
 | Plavi okovratnik
 |
| Proletarijat
 | Srednja klasa
 | Radnička klasa
 | Nouveau riche/Parvenu/Skorojevići
 | Ružičasti ovratnik
 |
| Lumpenproletarijat
 | Niža srednja klasa
 | Niža klasa
 | Klasa starog novca
 | Zlatni okovratnik
 |
| Seljak/Kmet
 | Robovska klasa
 | Potlačena klasa
 |  | Besklasnost
 |
# Parveni

**Parveni** (franc. *parvenu*; mn. *parveniji*) izraz je koji dolazi od francuskog glagola *parvenir* ("doći", "stići"), a označava pojedince koji su tek nedavno stekli bogatstvo ili na drugi način postali članovi neke, u pravilu hijerarhijski više društvene klase.

Parveniji u pravilu nisu prihvaćeni od članova svoje klase jer se drže nedostojnim zbog svog porijekla, stupnja kulture, obrazovanja i sl. te trpe klasnu diskriminaciju.

Uz pojam "parveni" je vezan i pojam "nuvoriš" (nouveau riche, *skorojević*).

Pojam parvenija može se odnositi čak i na pojedince koji se nalaze na samom vrhu društvene hijerarhije u svojoj državi, pa i šire. Tako se francuski car Napoleon III smatrao ne samo najmoćnijim čovjekom u svojoj državi, nego i na evropskom kontinentu, ali je za druge evropske kraljevske kuće - s obzirom na porijeklo od skromne korzikanske porodice Bonaparte - bio parveni te mu je zapriječena ženidba s njihovim princezama.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Socijalna stratifikacija : Društvena klasa |  |

 |  |
| Buržoazija
 | Viša klasa
 | Vladajuća klasa
 | Plemstvo
 | Bijeli okovratnik
 |
| Malograđanstvo
 | Viša srednja klasa
 | Kreativna klasa
 | Džentrija
 | Plavi okovratnik
 |
| Proletarijat
 | Srednja klasa
 | Radnička klasa
 | Nouveau riche/Parvenu/Skorojevići
 | Ružičasti ovratnik
 |
| Lumpenproletarijat
 | Niža srednja klasa
 | Niža klasa
 | Klasa starog novca
 | Zlatni okovratnik
 |
| Seljak/Kmet
 | Robovska klasa
 | Potlačena klasa
 |  | Besklasnost
 |
# Radnik ružičastog ovratnika

**Radnik ružičastog ovratnika**, ili skraćeno **ružičasti ovratnik** (engleski *pink-collar*) je naziv za pojedinca odnosno društvenu grupu koja za život zarađuje poslom koji je relativno slabo plaćen i ne zahtijeva posebno visoko obrazovanje ili kvalifikacije, ali zato, za razliku od posla plavih ovratnika ne traži ni posebnu fizičku snagu niti sa sobom donosi opasnost od ozljeda na radu.

Zbog potonjeg se pojam ružičastog ovratnika u pravilu vezuje uz zanimanja koje je društvo namijenilo ženama, kao što su konobarice, frizerke, cvjećarke, bolničarke, recepcionistice, sekretarice, guvernante i sl. U najširem smislu izraz ružičasti ovratnik označava sve žene (ili radnike oba spola) zaposlene na slabo plaćenim poslovima u uslužnom sektoru.

## Reference

* Specialinvestor.com Financial dictionary Arhivirano 2007-10-13 na Wayback Machine-u
* The American Heritage Dictionary of the English Language, Fourth Edition

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Socijalna stratifikacija : Društvena klasa |  |

 |  |
| Buržoazija
 | Viša klasa
 | Vladajuća klasa
 | Plemstvo
 | Bijeli okovratnik
 |
| Malograđanstvo
 | Viša srednja klasa
 | Kreativna klasa
 | Džentrija
 | Plavi okovratnik
 |
| Proletarijat
 | Srednja klasa
 | Radnička klasa
 | Nouveau riche/Parvenu/Skorojevići
 | Ružičasti ovratnik
 |
| Lumpenproletarijat
 | Niža srednja klasa
 | Niža klasa
 | Klasa starog novca
 | Zlatni okovratnik
 |
| Seljak/Kmet
 | Robovska klasa
 | Potlačena klasa
 |  | Besklasnost
 |
# Lumpenproletarijat

**Lumpenproletarijat** (njemački *Lumpenproletariat*, "proletarijat rulje"; "iznošeni proletarijat") je izraz koji se koristi u marksizmu kako bi se opisali deklasirani slojevi društva koji žive na njegovim marginama kao što su skitnice, beskućnici, prosjaci, sitni kriminalci, prostitutke i sl.

Taj izraz je prvi put korišten od Karla Marxa i Friedricha Engelsa u djelu *Njemačka ideologija* (1845) kako bi se ukazala razlika od u kapitalizmu potlačene klase proletarijata, a kasnije detaljno opisan u spisu *18. brimer* (1851).

Marx je u lumpenproletarijatu vidio klasnu frakciju koja je, za razliku od proletarijata, s obzirom na svoj način života zainteresirana za status quo, odnosno ekonomski ovisna o mrvicama koje joj udjeljuje buržoazija. Stoga je u njemu vidio kontrarevolucionarni i reakcionarni element.

Kasniji marksistički ideolozi u 20. vijeku, pogotovo Trocki, su na temelju ovakvog mišljenja dali objašnjenje za uspon fašizma čiji su se pristaše često regrutirali iz tih slojeva.

Izraz je kasnije prihvaćen i od ne-marksističkih autora, a ušao je i u svakodnevni govor, pa se tako u ruskom, španskom i turskom jeziku lumpen koristi za *dno društva*.

## Vanjske veze

* Mutinees in World War One by David Lamb, at prole.info Arhivirano 2007-03-12 na Wayback Machine-u

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Socijalna stratifikacija : Društvena klasa |  |

 |  |
| Buržoazija
 | Viša klasa
 | Vladajuća klasa
 | Plemstvo
 | Bijeli okovratnik
 |
| Malograđanstvo
 | Viša srednja klasa
 | Kreativna klasa
 | Džentrija
 | Plavi okovratnik
 |
| Proletarijat
 | Srednja klasa
 | Radnička klasa
 | Nouveau riche/Parvenu/Skorojevići
 | Ružičasti ovratnik
 |
| Lumpenproletarijat
 | Niža srednja klasa
 | Niža klasa
 | Klasa starog novca
 | Zlatni okovratnik
 |
| Seljak/Kmet
 | Robovska klasa
 | Potlačena klasa
 |  | Besklasnost
 |
# Niža srednja klasa

**Niža srednja klasa** je izraz koji se koristi za manje imućni (i, rjeđe, manje politički utjecajni i privilegirani) sloj srednje klase.

Kriteriji kojim se srednja klasa dijeli - na nižu, višu, a ponekad i "srednju srednju" klasu - su u pravilu ekonomski, te se tiču prihoda koje ostvaruje neki pojedinac ili društvena grupa, odnosno kvaliteti života i drugim civilizacijskim standardima koje takav prihod može donijeti.

Takvi kriterije je prilično teško jasno odrediti, jer oni često ovise o prilično fluidnim ekonomskim prilikama.

Niža srednja klasa je često sklonija ljubomorno čuvati svoj status, odnosno povlašteni položaj u odnosu na nižu klasu, pa je konzervativnija u odnosu na višu srednju klasu.

## Izvori

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Socijalna stratifikacija : Društvena klasa |  |

 |  |
| Buržoazija
 | Viša klasa
 | Vladajuća klasa
 | Plemstvo
 | Bijeli okovratnik
 |
| Malograđanstvo
 | Viša srednja klasa
 | Kreativna klasa
 | Džentrija
 | Plavi okovratnik
 |
| Proletarijat
 | Srednja klasa
 | Radnička klasa
 | Nouveau riche/Parvenu/Skorojevići
 | Ružičasti ovratnik
 |
| Lumpenproletarijat
 | Niža srednja klasa
 | Niža klasa
 | Klasa starog novca
 | Zlatni okovratnik
 |
| Seljak/Kmet
 | Robovska klasa
 | Potlačena klasa
 |  | Besklasnost
 |
# Klasa starog novca

Holton Manor je jedna od desetina vila i dvoraca u vlasništvu porodice Rotšild. Najbogatija porodica klase starog novca na svetu.
**Klasa starog novca** (engleski: *Old money*, "stari novac") izraz je kojim se označavaju pojedinci i društvene grupe koji pripadaju višoj klasi u kapitalističkim društvima, a koji su taj položaj naslijedili od svojih predaka, umjesto stekli svojim radom.

Taj izraz se često koristi kako bi se takve ljude razlikovalo od skorojevića i impliciralo da su, zajedno s bogatstvom, odmalena stekli visoku kulturu i bonton, a samim time i društveni ugled koji se smatra prihvatljivim u takvim društvima.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Socijalna stratifikacija : Društvena klasa |  |

 |  |
| Buržoazija
 | Viša klasa
 | Vladajuća klasa
 | Plemstvo
 | Bijeli okovratnik
 |
| Malograđanstvo
 | Viša srednja klasa
 | Kreativna klasa
 | Džentrija
 | Plavi okovratnik
 |
| Proletarijat
 | Srednja klasa
 | Radnička klasa
 | Nouveau riche/Parvenu/Skorojevići
 | Ružičasti ovratnik
 |
| Lumpenproletarijat
 | Niža srednja klasa
 | Niža klasa
 | Klasa starog novca
 | Zlatni okovratnik
 |
| Seljak/Kmet
 | Robovska klasa
 | Potlačena klasa
 |  | Besklasnost
 |
# Seljak

**Seljak** je riječ koja označava poljoprivrednog radnika koji ima prebivalište na selu, a za život zarađuje baveći se poljoprivrednim aktivnostima (poljodjelstvo / poljoprivreda, stočarstvo, ribolov, lov, pčelarstvo i sl.), bilo na svom, bilo na tuđim imanjima.

U prošlosti, od nastanka civilizacije pa sve do industrijske revolucije i suvremenih trendova globalizacije, seljaci su činili većinu stanovništva u svim državama i kulturama. S obzirom na ruralni karakter ekonomije kroz historiju, seljaci su - bilo kao robovi, bilo kao kmetovi - činili potlačenu klasu.

Rastom novčane privrede i kapitalizma, srž ekonomske aktivnosti počeo se prebacivati u gradove, a time je prestala važnost seljaka, koji se s vremenom profiliraju u poseban društveni sloj, a i među njima postupno raste diferencijacija na podtipove klasa, kao što su seljaci-bezemljaši, siromašni seljaci, nadničari i bogati kulaci.

Seljaci su kroz historiju u pravilu bili previše zauzeti svakodnevnim poslovima da bi imali slobodnog vremena za obrazovanje i razvoj visoke kulture. Zbog toga su u pravilu bili manje obrazovani, a zbog zabačenosti sela u odnosu na gradove i manje izloženi dostignućima masovne kulture. Kao krajnja posljedica takvog stanja, razvio se kulturni stereotip seljaka kao neobrazovanih, primitivnih, konzervativnih i zatucanih osoba. Zbog toga izraz seljak danas na srpskohrvatskom govornom području često ima izuzetno pejorativno značenje, ali se i zamjenjuje augmentativom "seljačina".

Često se u novije vrijeme, u nastojanju da se izbjegnu negativne konotacije, za seljake koristi anglicizam *farmer*. Za vrijeme Jugoslavije i socijalističkog uređenja u tu svrhu koristio se izraz *individualni poljoprivredni proizvođač*.

## Napomene i reference

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Socijalna stratifikacija : Društvena klasa |  |

 |  |
| Buržoazija
 | Viša klasa
 | Vladajuća klasa
 | Plemstvo
 | Bijeli okovratnik
 |
| Malograđanstvo
 | Viša srednja klasa
 | Kreativna klasa
 | Džentrija
 | Plavi okovratnik
 |
| Proletarijat
 | Srednja klasa
 | Radnička klasa
 | Nouveau riche/Parvenu/Skorojevići
 | Ružičasti ovratnik
 |
| Lumpenproletarijat
 | Niža srednja klasa
 | Niža klasa
 | Klasa starog novca
 | Zlatni okovratnik
 |
| Seljak/Kmet
 | Robovska klasa
 | Potlačena klasa
 |  | Besklasnost
 |
# Radnik zlatnog ovratnika

**Radnik zlatnog okovratnika** (engleski *Gold collar worker*) je izraz kojim se označavaju pojedinci koji su se u srednjoj školi specijalizirali za točno određenu karijeru, odnosno nastavili stručno obrazovanje koje nema akademski status. Izraz *zlatni okovratnik* se posljednjih godina u anglosaksonskom svijetu udomaćio kako bi se opisali mladi pojedinci koji u društvenoj hijerarhiji zauzimaju sloj između slabo plaćenih i obrazovanih plavih okovratnika i dobro plaćenih i obrazovanih bijelih okovratnika. Taj sloj, pogotovo u dobi od 20-30 godina, ponekad ima i bolji ekonomski položaj od bijelih okovratnika, jer počinje akumulirati bogatstvo dok njegovi vršnjaci troše novac na obrazovanje.

## Reference

* World Wide Words with the definition of Gold collar worker
* USA Today on the young working class
* Robert E. Kelley. 1985. The Gold-Collar Worker: Harnessing the Brainpower of the New Work Force. Addison-Wesley. ISBN 0-201-11739-8

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Socijalna stratifikacija : Društvena klasa |  |

 |  |
| Buržoazija
 | Viša klasa
 | Vladajuća klasa
 | Plemstvo
 | Bijeli okovratnik
 |
| Malograđanstvo
 | Viša srednja klasa
 | Kreativna klasa
 | Džentrija
 | Plavi okovratnik
 |
| Proletarijat
 | Srednja klasa
 | Radnička klasa
 | Nouveau riche/Parvenu/Skorojevići
 | Ružičasti ovratnik
 |
| Lumpenproletarijat
 | Niža srednja klasa
 | Niža klasa
 | Klasa starog novca
 | Zlatni okovratnik
 |
| Seljak/Kmet
 | Robovska klasa
 | Potlačena klasa
 |  | Besklasnost
 |
# Liu Hui

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Liu*.*
**Liu Hui** (pojednostavljeni kineski: 刘徽; tradicionalni kineski: 劉徽; pinyin: *Liú Huī*, 3. vijek) bio je kineski matematičar koji je živio u Kraljevini Wei. Godine 263. uredio je i objavio knjigu rješenja matematičkih problema temeljenun na znamenitom kineskom matematičkom udžbeniku *Devet poglavlja o matematičkoj vještini* (mandarinski: 《九章算术》).

## Povezano

* Popis ličnosti Tri kraljevstva
* Liu Huijev π algoritam
* Kineska matematika

## Izvori

* Chen, Stephen. "Changing Faces: Unveiling a Masterpiece of Ancient Logical Thinking." *South China Morning Post*, Sunday, January 28, 2007.
* Guo, Shuchun, "Liu Hui" Arhivirano 2007-09-29 na Wayback Machine-u. *Encyclopedia of China* (Mathematics Edition), 1st ed.
* Hsu, Mei-ling. "The Qin Maps: A Clue to Later Chinese Cartographic Development," *Imago Mundi* (Volume 45, 1993): 90-100.
* Needham, Joseph & C. Cullen (Eds.) (1959). *Science and Civilisation in China: Volume III*, section 19. Cambridge University Press. ISBN 0-521-05801-5.
* Needham, Joseph (1986). *Science and Civilization in China: Volume 3, Mathematics and the Sciences of the Heavens and the Earth*. Taipei: Caves Books, Ltd.
* Needham, Joseph (1986). *Science and Civilization in China: Volume 4, Physics and Physical Technology, Part 3, Civil Engineering and Nautics*. Taipei: Caves Books Ltd.
* Ho Peng Yoke: Liu Hui, Dictionary of Scientific Biography
* Yoshio Mikami: Development of Mathematics in China and Japan.
* Crossley, J.M et al., The Logic of Liu Hui and Euclid, Philosophy and History of Science, vol 3, No 1, 1994 this bo chen

## Vanjske veze

* Liu Hui at MacTutor
* Liu Hui and the first Golden Age of Chinese Mathematics,by Philip D. Straffin Jr

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ovaj članak sadrži kineski tekst.** Bez pravilne podrške za renderiranje, možete vidjeti upitnike, kvadrate i druge simbole umjesto kineskih znakova.
 |
# Mikrostruktura

Metalografija omogućuje metalurzima proučavanje mikrostrukture metala.
Mikrostruktura bronce koja pokazuje dendritičku (u obliku jelke) strukturu.
Legura aluminija s 4% bakra, a mikrostruktura pokazuje taloženje bakra (tamni dijelovi) unutar osnove aluminija.
**Mikrostruktura** legure opisuje veličinu i oblik kristalnih zrna različitih faza, njihovu orijentaciju i raspodjelu. Legure istog sastava (komponenti) mogu imati vrlo različita svojstva, a veliku ulogu u tomu ima njihova mikrostruktura. Mikrostruktura legure određena je postupcima dobivanja legure (npr. odljevaka) i postupcima oblikovanja, toplinske obrade i drugo.

Metalografija se bavi istraživanjem strukture metala i legura pomoću svjetlosnog (metalografskog) i elektronskih mikroskopa. Makrostruktura je vidljiva golim okom ili uz malo povećanje. Mikrostruktura zahtijeva pomoć mikroskopa, a povećanje treba biti barem 25 puta. Metalografska analiza može dati podatke o sastavu materijala, prethodnoj obradi i svojstvima, posebno:

* veličinu kristalnog zrna
* prisutne faze
* kemijsku homogenost
* raspodjelu faza
* deformacije strukture nastale nakon plastične deformacije materijala
* debljinu i strukturu površinskih prevlaka
* određivanje pukotine i načina loma

## Priprema uzorka metala za metalografsku analizu

Metalni uzorci ne propuštaju svjetlost. Za mikroskopiranje uzoraka metala koriste se svjetlosni (metalografski) mikroskopi, koji su konstruirani tako da se koristi svjetlo koje pada na površinu uzorka. Sustavom zrcala i leća u mikroskopu se povećava slika površine metalnog uzoka. Zbog korištenja reflektiranog svjetla sa površine metalnog uzorka, površina uzorka mora se prije mikroskopiranja temeljito pripremiti.

Priprema uzorka metala za **metalografsku analizu** se satoji od:

* uzimanje (izrezivanje) reprezantanivnog uzorka iz osnovnog materijala (ili oštećenog materijala)
* pripremanje početne ravne površine uzorka i brušenje uzorka
* umetanje uzorka u polimernu smolu
* poliranje površine uzorka
* odmašćivanje,ispiranje i sušenje površine uzorka
* kemijsko nagrizanje površine uzorka
* ispiranje i sušenje površine uzorka

### Kemijsko nagrizanje površine uzorka

Kemijskim se nagrizanjem postiže da se glatka, zrcalno sjajna površina uzorka učini vidljivom za mikroskopiranje. Obično se nagrizaju granice kristalnih zrna (metali i legure su polikristalinični). Sa nagrizane površine se svjetlo različito reflektira, što u okularu mikroskopa daje sliku kristalnog zrna i faze.

## Lom materijala

Kada treba odrediti uzrok loma materijala ili nekog drugog neočekivanog oštećenja konstrukcije, tada se najprije fotografira zatečeno stanje. Zapišu se svi mogući podaci o materijalu, funkciji, radu, te kako je šteta nastala. Zatim se odredi dio koji će se izrezati za metalografsku analizu. Mora se paziti da se odabere onaj dio koji će kemijskom i metalografskom analizom dati najviše odgovora o uzroku nastanka štete. Također, treba uzeti uzorke materijala koji nije bio oštećen radi usporedbe. Osim toga, treba odrediti način izrezivanja uzoraka kako se rezanjem ne bi promijenila struktura (zagrijavanje).

## Reference
# Teba (Grčka)

**Teba** (demotski grčki: *Θήβα* [*Thíva*], katarevusa: *Θῆβαι* [*Thēbai*]) je grad u Grčkoj, smješten sjeverno od Kiteronskih planina, koje dijele Beociju od Atike, te na južnom rubu Beocijske ravnice. Teba je igrala važnu ulogu u grčkoj mitologiji, s obzirom da se u njoj odvijaju priče o Kadmu, Edipu, Dioniziju i ostalima. Arheološki dokazi u i oko Tebe su otkrili mikensko naselje i glinene pločice s natpisima na linearu B, što ukazuje na važnost nalazišta u brončanom dobu. U antičko doba, Teba je bila najveći grad Beocije i vođa Beotske konfederacije. Teba je bila važan suparnik antičke Atene, te se 480. pne. svrstala na stranu Perzijanaca prilikom Kserksovog pohoda. Tebanske snage su okončale dominaciju Sparte u bitci kod Leuktre godine 371. pne. pod komandom Epaminodne. Tebansko sveto bratstvo (elitna vojna jedinica) je stekla slavu izginuvši kod Heroneje 338. pne. u bitci protiv Filipa II i Aleksandra Velikog. Prije nego što ju je Aleksandar 335. pne. uništio u znak odmazde zbog pobune, Teba je imala veliku važnost u grčkoj historiji, odnosno bila najdominatniji grad-država u doba makedonskog osvajanja Grčke. Za vrijeme bizantskog perioda, grad je bio poznat po svili. Moderni grad sadrži Arheološki muzej, ostatke Cadmee (citadele iz brončanog doba), i razbacane drevne ostatke. Suvremeni grad je najveći u prefekturi Beotija. Nalazi se na E962, oko 4 km južno od E75.

## Vanjske veze

* Timeless Myths - House of Thebes Arhivirano 2005-12-26 na Wayback Machine-u