Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Švicarski franak

| Švicarski franak |
| --- |
| Franc suisse (francuski) Schweizer Franken (njemački) Franco svizzero (talijanski) |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Novčanica od 10 švicarskih franaka | Kovanica : 1 švicarski franak |

 |
| ISO 4217 |
| Kod | CHF |
| Denominacije |
| Novčanice | 10, 20, 50, 100, 200, 1000 franaka |
| Kovanice | 5, 10, 20 centima, 1/2, 1, 2, 5 franaka |
| Demografija |
| Izdavanje |
| Nacionalna banka | Švicarska narodna banka |
| Kovnica | Swissmint |
| Vrijednost |
| Inflacija | 1.2 % |
|  Izvor | The World Factbook 2005. |

**Švicarski franak** (ISO 4217 kod: *CHF* ili *756*) je valuta Švicarske i Lihtenštajna. Izdaje ga središnja banka Švicarske, *Švicarska nacionalna banka*. U 2005. jedan franak vrijedio je oko 0,65 € i oko 4,7 HRK.

Manja jedinica čija je vrijednost 1/100 franka naziva se *Rappen* na njemačkom, *centime* na francuskom, *centesimo* na talijanskom i *rap* na retoromanskom jeziku.

## Novčanice

| Pregled švicarskih novčanica (osma emisija)
 |
| --- |
| Slika | Vrijednost | Dimenzije | Glavna boja | Prednja strana | Datum izdavanja | Napomena
 |
| Prednja | Zadnja
 |
|  |  | 10 franaka
 | 74 x 126 mm
 | Žuta
 | Le Corbusier
 | 8. travnja 1997
 |  |
|  |  | 20 franaka
 | 74 x 137 mm
 | Crvena
 | Arthur Honegger
 | 1. listopad 1996
 |  |
|  |  | 50 franaka
 | 74 x 148 mm
 | Zelena
 | Sophie Taeuber-Arp
 | 3. listopad 1995
 |  |
|  |  | 100 franaka
 | 74 x 159 mm
 | Plava
 | Alberto Giacometti
 | 1. listopad 1998
 |  |
|  |  | 200 franaka
 | 74 x 170 mm
 | Smeđa
 | Charles Ferdinand Ramuz
 | 1. listopad 1997
 | Zamjena za 500 franaka u prijašnjoj seriji novčanica.
 |
|  |  | 1000 franaka
 | 74 x 181 mm
 | Ljubičasta
 | Jacob Burckhardt
 | 1. travnja 1998
 |  |
|  |

## Povezano

* Spisak valuta

## Vanjske veze

* (`de`) (`fr`) (`en`) (`it`) SNB - Švicarska nacionalna banka Arhivirano 2006-04-11 na Wayback Machine-u
* (`de`) Schweizer Franken - Euro - Chart
* (`de`) (`en`) (`fr`) Švicarski franak (Novčanice)
* (`en`) Swiss coins (catalog and gallery) Arhivirano 2009-12-14 na Wayback Machine-u
# Element

**Elemenat** ili **element** je pojam sa različitim značenjima u naukama,matematici i hemiji.

* U hemiji, *elemenat supstance* se ne može razbiti u dve ili više supstanci na bilo koji način. Svi elementi sadrže atome koji imaju samo jedan atomski broj, mada im se mase mogu menjati (izotopi). Elementi su poredani u Mendeljejevom periodnom sistemu elemenata prema svojim atomskim brojevima.
* U matematici, elemenat je član skupa. To se piše WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 i znači WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 je elemenat skupa WIKINIUM\_MATH\_PH\_4
* U matematici, elemenat je član matrice.
* U matematici, elemenat je izraz koji sledi iza znaka integrala. Tako u integralu WIKINIUM\_MATH\_PH\_6 izraz WIKINIUM\_MATH\_PH\_8 je elemenat prostora. Često je korisno posmatrati oblast integracije kao "zbir" elemenata.

## Povezano

* Osnovni elementi
# Kibernetika

**Kibernetika** je nauka o upravljanju oslonjena na teoriju informacija, razvoj komunikacionih modela i proučavanje povratnih sprega kao i kontrolnih mehanizama prenošenja informacija i upravljanja. Razlikuje se od empirijskih nauka po tome što se ne interesuje za materijalnu formu, nego za organizaciju, obrazac i komunikaciju kod celina.

## Istorija kibernetike

Kibernetika se u raznim zemljama razvijala na rezličite načine. U zapadnim zemljama severoatlantske alijanse više ili manje ona se stopila sa opštom teorijom sistema i ceo red struka koje su bili povezeni sa kibernetikom su se razvili u samostalna područja, kao naprimer informatika, umetna inteligencija ili neuronska mreža.

U zemljama istočnog bloka kibernetika je u početku, iz čisto ideoloških razloga, smatrana za buržoasku kvazinauku. Počela je biti ponovo prihvaćena tokom 50-ih godina i na kraju je postala krovna disciplina za mnoge struke koje su se u zemljama mimo istočnog bloka osamostalile. Tako je npr. u sastavu kibernetike bila i informatika.

## Literatura

*

Ovaj članak, ili jedan njegov segment, izvorno je preuzet iz knjige Ivan Vidanović "*Rečnik socijalnog rada*" uz odobrenje autora.

## Vanjske veze

General
* Norbert Wiener and Stefan Odobleja - A Comparative Analysis
* Reading List for Cybernetics
* *Principia Cybernetica Web*
* Web Dictionary of Cybernetics and Systems Arhivirano 2009-12-13 na Wayback Machine-u
* Glossary Slideshow (136 slides) Arhivirano 2015-07-05 na Wayback Machine-u
* Basics of Cybernetics Arhivirano 2010-08-11 na Wayback Machine-u
* What is Cybernetics? Livas short introductory videos on YouTube
* A History of Systemic and Cybernetic Thought. From Homeostasis to the Teardrop Arhivirano 2012-10-19 na Wayback Machine-u

Societies
* American Society for Cybernetics
* IEEE Systems, Man, & Cybernetics Society
* International Society for Cybernetics and Systems Research Arhivirano 2015-02-26 na Wayback Machine-u
* The Cybernetics Society
# Buenos Aires (razvrstavanje)

**Buenos Aires** može značiti:

* Buenos Aires, glavni grad Argentine
* Buenos Aires (pokrajina), jedna od 23 pokrajine Argentine

Još nekoliko naselja nosi isti naziv:

**Brazil Buenos Aires (Acre)
* Buenos Aires (Bahia)
* Buenos Aires (Maranhão)
* Buenos Aires (Pernambuco)

**Kolumbija Buenos Aires, (Amazonas)
* Buenos Aires (Antioquia)
* Buenos Aires (Cauca)
* Buenos Aires (Caqueta)
* Buenos Aires (Córdoba)
* Buenos Aires (Guaviare)

**Kostarika Buenos Aires (Guanacaste)
* Buenos Aires (Puntarenas)

**Meksiko Buenos Aires (Campeche)
* Buenos Aires (Chiapas)
* Buenos Aires (Chihhuahua)

**Nikaragva Buenos Aires (Rivas)

**SAD' Little Buenos Aires, Miami Beach (Florida)

**Ostalo Buenos Aires (jezero), u Argentini
* Buenos Aires (pjesma) pjesma iz mjuzikla *Evita*.
# Provincije Argentine

| Argentinske provincije Provincias de Argentina |
| --- |
| Karta Argentinskih provincijaKarta Argentinskih provincija |
|  |
| **Država** |  Argentina
 |
| **Osnivanje** | 1853.
 |
|  |

**Argentinske provincije** (španjolski: *Provincias de Argentina*) su osnovne federalne jedinice Argentine, odnosno administrativne jedinice prvog nivoa.

Argentina je podjeljena na 23 provincije i jedan autonomni glavni grad Buenos Aires.

Provincije se dalje u drugom nivou, dijele na okruge (španjolski: *departamentos*) osim glavnog grada Buenos Airesa koji se dijeli na *partidose* (dijelove ili kvartove).

## Historija

provincije su uvedene izglasavanjem ustava 1853. i nakon tog su doživjele brojne zakonske izmjene u skladu sa promjenama ustava, a posljednja se dogodila 1994. od kada je Argentina federalna republika.

## Lista Argentinskih provincija

|  | Provincija
 | Glavni grad
 | Stanovnika
 | Površina u km²
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1
 | Autonomni grad Buenos Aires
 | Buenos Aires
 | 2 776 138
 | 203
 |
| 2
 | Buenos Aires
 | La Plata
 | 13 827 203
 | 307 571
 |
| 3
 | Catamarca
 | San Fernando del Valle de Catamarca
 | 334 568
 | 102 602
 |
| 4
 | Chaco
 | Resistancia
 | 984 446
 | 99 633
 |
| 5
 | Chubut
 | Rawson
 | 413 237
 | 224 686
 |
| 6
 | Córdoba
 | Córdoba
 | 3 066 801
 | 165 321
 |
| 7
 | Corrientes
 | Corrientes
 | 930 991
 | 88 199
 |
| 8
 | Entre Ríos
 | Paraná
 | 1 158 147
 | 78 781
 |
| 9
 | Formosa
 | Formosa
 | 486 559
 | 72 066
 |
| 10
 | Jujuy
 | San Salvador de Jujuy
 | 611 888
 | 53 219
 |
| 11
 | La Pampa
 | Santa Rosa
 | 299 294
 | 143 440
 |
| 12
 | La Rioja
 | La Rioja
 | 289 983
 | 89 680
 |
| 13
 | Mendoza
 | Mendoza
 | 1 579 651
 | 148 827
 |
| 14
 | Misiones
 | Posadas
 | 965 522
 | 29 801
 |
| 15
 | Neuquén
 | Neuquén
 | 474 155
 | 94 078
 |
| 16
 | Río Negro
 | Viedma
 | 552 822
 | 203 013
 |
| 17
 | Salta
 | Salta
 | 1 079 051
 | 155 488
 |
| 18
 | San Juan
 | San Juan
 | 620 023
 | 89 651
 |
| 19
 | San Luis
 | San Luis
 | 367 933
 | 76 748
 |
| 20
 | Santa Cruz
 | Río Gallegos
 | 196 958
 | 243 943
 |
| 21
 | Santa Fe
 | Santa Fe
 | 3 000 701
 | 133 007
 |
| 22
 | Santiago del Estero
 | Santiago del Estero
 | 804 457
 | 136 351
 |
| 23
 | Ognjena Zemlja, Antartik i otoci južnog Atlantika
 | Ushuaia
 | 101 079
 | 21 571
 |
| 24
 | Tucumán
 | San Miguel de Tucumán
 | 1 338 523
 | 22 524
 |

Izvor:

## Reference

## Vanjske veze

* *Provinces of Argentina* na portalu Statoids (`en`)
# La Plata (estuarij)

Río de la Plata u odnosu na Urugvaj i Argentinu
Satelitska snimka estaurija La Plata
**La Plata** (šp. *Río de la Plata*, dosl. *Srebrna rijeka*) je najveći estuarij na svijetu koji nastaje spajanjem ušća rijeka Paraná i Urugvaj u Atlantski ocean. La Plata predstavlja granicu između Argentine i Urugvaja. Ovisno o geografu, La Plata se može smatrati rijekom, estuarijem, zaljevom ili čak marginalnim morem.

Površina estuarija iznosi 35.000 km², dužina 320 km, a širina od 80 do 220 km (šire od Jadranskog mora). Estuarij La Plata je relativno plitak, dubok je samo između 2 i 8 m, što se objašnjava velikom količinom materijala koji nanose obe rijeke. Površina sliva iznosi oko 3.200.000 km².

Prvi Europljanin koji je otkrio La Platu bio je Juan Díaz de Solís 1515. i 1516. godine, međutim, ime je dao Magellan 1519. godine.

Na La Plati se nalaze sljedeći gradovi:

* Buenos Aires
* Montevideo

## Vanjske veze

* Hidrološki izvještaj, izdavač: Organizacija Američkih Država
* Ugovor između Urugvaja i Argentine o Rio de la Plate i granici na moru (19. studeni 1973.)
* RioPla.com Río de la Plata on-line informacije (WAP, RSS i WWW)
# Buenos Aires (provincija)

| Provincija Buenos Aires
 |
| --- |
|  |
|  |
| **U sastavu** | Argentine
 |
| **Upravni oblik** | provincija
 |
| **Službeni jezik** | španjolski
 |
| **Glavni grad** | La Plata
 |
| **gobernador** | Axel Kicillof
 |
| Površina
 | 307571 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** | 17.569.053
 |
| **Gustoća** | 57 stanovnika na km²
 |

**Provincija Buenos Aires** (španjolski: *Provincia de Buenos Aires*) je jedna od 23 provincija Argentine.

## Karakteristike

Buenos Aires se prostire na istoku zemlje, najvećim dijelom po stepskoj Pampi, na prosječnoj nadmorskoj visini od 54 metra.

Sa sjevera graniči sa provincijama Santa Fe i Entre Ríos, na sjeveroistoku sa Estuarijem Río de la Plata i Autonomnim gradom Buenos Aires, na istoku i jugu sa Atlantskim oceanom. Na sjeverozapadu graniči sa Provincijom Córdoba, na zapadu sa Provincijom La Pampa i na jugozapadu sa Provincijom Río Negro.

Buenos Aires je svojom površinom od 307,571 km², i brojem stanovnika - 17,569,053 (2022.) najveća i najmnogoljudnija provincija, kulturni i ekonomski centar Argentine.

Provinciju oplakuje Rijeka Salado, koja teče u dužini od 580 km sjeverozapada prema jugoistoku.
Na jugu se nalaze dva niža planinska masiva, Sierra del Tandil i Sierra de la Ventana, koja se protežu od obale prema unutrašnjosti u smjeru sjeverozapada.

Administrativni centar provincije je grad La Plata koji ima 643,133 stanovnika.

## Historija i privreda

Za Kolonijalnih vremena to je bio rijetko naseljen kraj, poznat po ogromnim rančevima po Pampi.
Stanovnici su se pridružili Argentinskom ratu za nezavisnost 1810., ali su veći dio 19. vijeka proveli u sukobima kakva bi trebala biti budućnost Argentine. Buenos Aires je postao provincija 1862. sa administrativnim centrom u Buenos Airesu, ali kad je 1880., postao federalni distrikt administracija je preseljena u La Platu.

Nakon dolaska velikog broja novih kolonista, došlo je do ekspanzije stočarstva i ratarstva (pšenica, kukuruz, lucerna) pa je krajem 19. početkom 20. vijek. Provincija Buenos Aires postala velik izvoznik mesa i žita.
Stočarstvo je danas koncentrirano duž obale prema jugu do Mar del Plate i prema unutrašnjosti u pojasu od 240 km, ostatak je rezerviran za ratarstvo, osim pojasa od 80 km oko Buenos Airesa koji je povrtlarsko- voćarski kraj.

Industrija je koncentrirana su u glavnom gradu i njegovim predgrađima, ali i u Bahíji Blanco, Mar del Plati i La Plati.

## Reference

## Vanjske veze

* *Gobierno de la Provincia de Buenos Aires* (`es`)
# Neobarok

| Neobarok
 |
| --- |
| Pariška opera (Opéra Garnier) iz 1875.Pariška opera (Opéra Garnier) iz 1875. |
|  |

**Neobarok** je naziv za jedan umjetnički pravac unutar stilskog razdoblja historicizma, koji je okvirno trajao od kraja 19. vijeka do početka Prvog svjetskog rata, a najviše se ogledao u arhitekturi kod podizanja reprezentativnih javnih građevina.

## Historija i karakteristike

Neobarok je krenuo iz Francuske gdje se zvao i **stil drugog carstva**, on je bio široko prihvaćen i po Sjedinjenim Američkim Državama, po čitavoj Latinskoj Americi i po Dalekom Istoku (Japan i Kina).

Gradska vijećnica Belfast 1906.
Stil se od 1885. počeo širiti i po Velikoj Britaniji i svim zemljama Britanskog Carstva.
Veliki uticaj na ponovno buđenje interesa za baroknu arhitekturu, imala je pariška Akademija umjetnosti - École des Beaux-Arts koja je bila najuticajniji arhitektonski studij u zapadnog svijeta 19. vijeka. Ona je svoje studente obrazovala za projektiranje monumentalnih javnih građevina u klasičnom stilu.Pariška opera (Opéra Garnier) iz 1875. Charlesa Garniera bila je amblematska građevina neobaroka.

Po austrougarskim zemljama se podiglo puno građevina u tom stilu, posebno je produktivan bio arhitektonski biro Fellner & Helmer, koji je podigao 48 teatarskih palača u tom stilu od Beča, Graza, Budimpešte, Odese, Hamburga, Zagreba, Sofije, Brna, Rijeke...

## Galerija

* HNK Zagreb
* Volkstheater Beč
* Zgrada rektorata Sofija
* Kupalište Széchenyi Budimpešta

## Povezano

* Historicizam

## Reference

## Vanjske veze

* NeoBaroque Architecture (na portalu essential-architecture) Arhivirano 2013-03-08 na Wayback Machine-u (`en`)
# Eklekticizam

**Eklekticizam** (od grč. ἐκλέγειν - izabrati) je filozofski pristup koji se ne drži ni jedne rigidne paradigme postavljenih pretpostavki ili zaključaka, već stvara višestruke teorije kako bi stekao uvid u fenomen, ili primenjuje samo određene teorije u određenim slučajevima. Eklekticizam smatra da se traženje istine ne iscrpljuje u jednom filozofskom sistemu. Pojam potiče od grčke reči eklektikos, birati najbolje.

Eklekticizam u psihologiji i socijalnom radu predstavlja pristup stvarnosti po kome mnogi činioci utiču na ponašanje i psihu, te je neizbežno razmotriti sve perspektive pri identifikovanju, objašnjenju, određenju i promeni ponašanja.

## Reference
# Pampa

Tipičan krajolik argentinskih pampi
**Pampa** ili **pampas** je travnata stepa na jugoistoku Južne Amerike, blizu ušća rijeke La Plata. Na zapadu je omeđuju Ande, s na istoku Atlantski ocean. Na sjeveru je grmovita savana regije Gran Chaco. Reljef pampi ide od vrlo ravnih do valovitih ravnica.

Na kečuanskom jeziku, pampa označava ravnicu, posebno ravnicu između planina.

Pampe su po osobinama srodne s australskim zaleđem, (autbekom), južnoafričkim veldom, ili novozelandskom visoravni.

Područje pampa pokriva oko 600.000 četvornih kilometara, i dijele je države: Argentina, Urugvaj i Brazil. Pampe su poljoprivredno srce Argentine, gdje se pretežno uzgajaju goveda.

Razlikuje se *vlažna pampa* na istoku, gdje su oborine ravnomjerno raspoređene tijekom godine i *suha pampa* na zapadu, koja se nadovezuje na planinsko područje Monte u zapadnoj Argentini. U području Monte nalaze se planine Sierras pampeanas.

Klima u pampi je umjerena. Na istoku su razlike u temperaturama između godišnjih doba blage uslijed utjecaja oceana. Na zapadu klima poprima kontinentalni predznak s vrućim ljetima i suhim i hladnim zimama.

Divlja životinja karakteristična za područje pampi je glodavac patagonijska mara.

## Vanjske veze

* Pampe na Enciklopediji Britannici
# Boca Juniors

**Boca Juniors**
|  |
| **Puno ime** | Club Atlético Boca Juniors
 |
| **Nadimak** | Xeneizes, Boquita
 |
| **Osnovan** | 3. travnja 1905.
 |
| **Igralište** | *La Bombonera*, Buenos Aires
 |
| **Navijači** | {{{navijači}}}
 |
| **Kapacitet** | 57.400
 |
| **Direktor** |  [[ Juan Román Riquelme]]
 |
| **Trener** |  Fernando Gago
 |
| **Liga** | Primera División
 |
| **2024** | 6
 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
|  |
|  |
|  |
| **Glavni dres** |

 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
|  |
|  |
|  |
| **Pričuvni dres** |

 |

 |

**Club Atlético Boca Juniors** je popularni argentinski nogometni klub iz grada Buenos Airesa.

Prema stranici *International Federation of Football History & Statistics* Boca Juniors je najviše rangiran fudbalski klub na svijetu godine 2004.

## Historija

grb Boce juniora se sastoji od plavo zute boje.
Na stitu se nalazi trideset dva zvezda.Izmecu grba pise CAbj.

## Športske odore

## Naslovi

### Amaterski

Prva liga: **7**

1919, 1920, 1923, 1924, *Copa de Honor* 1925, 1926, 1930
### Profesionalni

#### Argentinski

Prva liga: **22**

1931, 1934, 1935, 1940, 1943, 1944, 1954, 1962, 1964, 1965, *Nacional* 1969, *Nacional* 1970, *Metropolitano* in *Nacional' 1976,* Metropolitano *1981,* Apertura *1992,* Apertura *1998,* Clausura *1999,* Apertura *2000,* Apertura *2003,* Apertura *2005,* Clausura *2006.*
Argentinski Kup: **1**

1969
#### Međunarodni

Copa Libertadores (*Copa Libertadores de América*): **5**

1977, 1978, 2000, 2001, 2003 2007
Interkontinentalni Kup (*Intercontinental Cup*): **3**

1977, 2000, 2003
Ostali međunarodni kupovi: **8Supercopa* 1989, *Recopa* 1990, 2005 i 2006, *Copa Masters* 1992, *Copa de Oro* 1993, *Copa Sudamericana* 2004 i 2005
## Igralište

## Navijačka baza i skupine

## Najveći treneri i igrači

### Najveći treneri

### Najveći igrači

* Diego Armando Maradona

## Zanimljivosti

## Vanjske veze
# Zastava Argentine

Zastava Argentine
Ukrasna argentinska zastava
**Zastava Argentine** potiče iz 1811. godine. Sastoji se od tri horizontalne trake. U sredini se nalazi bela dok su gornja i donja traka svetloplave boje. Godine 1818. u središnji deo zastave dodato je simbolički prikazano žuto Sunce. Zastava sa Suncem se zove „Zvanična zastava za proslave“ (španski *Bandera Oficial de Ceremonia*). Zastava bez Sunca se naziva ornamentalna (ukrasna) zastava (španski *Bandera de Ornato*) i nije zvanična zastava. Iako se obe smatraju zastavama ove zemlje ukrasna verzija uvek dolazi ispod zvanične.
# Manuel Belgrano

| Manuel Belgrano |
| --- |
| Belgranov portret |
| Rođenje | 3. jun 1770. Buenos Aires, Vicekraljevstvo Río de la Plata  |
| Smrt | 20. jun 1820. Buenos Aires, Vicekraljevstvo Rio de la Plata |

**Manuel Belgrano** (Buenos Aires, 3. jun 1770. - Buenos Aires, 20. jun 1820.) bio je vojskovođa u Ratu za nezavisnost Argentine.

## Biografija

Nakon studija prava u Španjolskoj, Belgrano je 1794. postavljen za sekretara moćnog ceha trgovaca Buenos Airesa. Na tom se poslu istakao kao zagovornik liberalnih ideja, naročito u obrazovanju i ekonomskim reformama.

Prvo vojno iskustvo stekao je za vrijeme neuspješne britanske invazije na Vicekraljevstvo Río de la Plata 1806.-07.
To je bilo vrijeme Napoleonskih ratova kad su sve veze sa Vicekraljevstva sa kolonijalnom metropolom1810. prekinute.
Belgrano je postao član vladajuće hunte koja je pokušavala sačuvati teritorijalni integritet te bivše kolonije. Proslavio se nakon što je 1812. svojim dekretom usvojio buduću Zastavu Argentine.

Nakon što su udaljeni dijelovi zemlje odmetnuli, Belgrano je poslan sa malom vojskom na teritorij današnjeg Paragvaja, da ga stavi pod vlast hunte, ali nije uspio.
Kasnije je porazio snage odane Španjolskom Imperiju na sjeverozapadu kod Tucumána i Salte, ali je 1813. poražen u Gornjem Peruu (današnja Bolivija). Zbog tog je 1814. smjenjen, a na njegovo mjesto je postavljen José de San Martín.

Belgrano je kao i mnogi drugi lideri Južnoameričkog pokreta za nezavisnost, u duši ostao monarhist, zbog tog je zajedno sa Bernardinom Rivadavijom otišao u Evropu u neuspješnu potragu za dobrim monarhom.

## Reference

## Vanjske veze

* *Manuel Belgrano Argentine military leader* (na portalu Encyclopaedia Britannica) (`en`)
# Santiago Calatrava

| Santiago Calatrava |
| --- |
| High-tech arhitektura |
| Portret Calatrave |
| Biografske informacije |
| Rođenje | 28. jul 1951. Valencia |
| Nacionalnost | Španjolac |
| Opus |
| Polje | arhitektura |
| Znamenita djela |
| Grad umjetnosti i nauke (Ciudad de las Artes y las Ciencias) Valencia |

**Santiago Calatrava** punim imenom *Santiago Calatrava Valls* (Valencia, 28. jul 1951. - ) je španjolski arhitekt naročito poznat po mostovima.

## Biografija

*L'Hemisfèric*, Grad umjetnosti i znanosti u Valenciji (1998.)
*Auditorio de Tenerife*, Santa Cruz de Tenerife (2003.)
Calatrava je rođen u Benimàmetu, staroj općini koja je danas dio Valencije, u kojoj je pohađao fakultet umjetnosti i obrta. Kao trinaestogodišnjaka, njegova obitelj ga je poslala na razmjenu učenika u Pariz gdje je pohađao noćne sate u školama *École des Beaux-Arts*. God. 1969. započeo je studij arhitekture na Politehničkom sveučilištu u Valenciji (*Universitat Politècnica de València*), nakon kojega je 1975. godine upisao Švicarski federalni institut za tehnologiju u Zürichu (ETH Zürich), gdje je studirao niskogradnju. Od raznih arhitekata i stilova na Calatravu je naviše utjecao rad švicarskog modernog arhitekta Le Corbusiera. Nakon završetka dvije doktorske disertacije, naslova „O savitljivosti prostornih okvira”, Calatrava se počeo baviti arhitekturom i inženjerstvom 1981. godine.

„Rotirajući torzo”, Malmö (2005.)
Most Samuela Becketta, Dublin (2009.)
Njegovi rani radovi su bili mostovi i željeznički kolodvori, koje je izdigao od niskogradnje u projekte umjetničkih oblika. Njegov komunikacijski toranj Montjuic, izgrađen za Olimpijske igre u Barceloni 1992. god., i to u simboličnom obliku ruke s olimpijskim plamenom; kao i Galerija Allen Lambert u Torontu iz iste godine, su ga proslavili i označili su prekretnicu u njegovoj karijeri.

## Djela

Most mira, Calgary (2012.)
Calatravin jedinstven i kreativan stil povezuje jasan arhitektonsko vizualni stil koji je u harmoniji s čvrstim principima inženjerstva. Njegov rad često rezultira u formama i strukturama koje se mogu naći u prirodi, te se mogu definirati kao antropomorfne. Podigao je standarde mnogim inženjerima i projektantima mostova te dizajnirao veliki broj željezničkih kolodvora koje odišu bistrim, otvorenim i funkcionalnim prostorima.

Calatrava je također i plodan kipar i slikar, koji ipak tvrdi da njegova arhitektura ujedinjuje sve ove umjetnosti.

## Izvori

## Vanjske veze

* *Santiago Calatrava* (`en`)
# Domingo Faustino Sarmiento

|  |
| --- |
| **Domingo F. Sarmiento** |
|
 |
|

---

7. predsjednik Argentine
 |
| **Na dužnosti** 12. oktobar 1868 – 11. oktobar 1874
 |
| Potpredsjednik
 | Adolfo Alsina
 |
| Prethodnik
 | Bartolomé Mitre
 |
| Nasljednik
 | Nicolás Avellaneda
 |
|

---

 |
| Rođen/a
 | 15. februar 1811 San Juan
 |
| Umro/la
 | 11. septembra 1888. (dob: 77) Asunción, Paragvaj
 |
| Državljanstvo
 | Argentinac
 |
| Politička stranka
 | Liberalna stranka
 |
| Suprug/a
 | María Jesus del Canto Benita Martínez Pastoriza
 |
| Djeca
 | Ana Faustina Sarmiento Domingo Fidel Sarmiento
 |
| Profesija
 | novinar
 |
| Potpis
 |  |

**Domingo Faustino Sarmiento** (15. februar 1811 – 11. septembar 1888) bio je argentinski publicist, liberalni političar i državnik, koji je od 1868. do 1874. služio kao predsjednik Argentine. Postao je poznat zahvaljujući knjizi *Facundo*, napisanoj za vrijeme egzila u Čileu 1845. godine, u kojoj je nastojao opisati konflikt između "barbarstva" koje su predstavljali *gauchosi* i *caudillosi* u tadašnjoj Argentini te "civilizacije" koju su predstavljali prosvijećeni liberalni intelektualci. Istakao se radom na uvođenjeg općeg i obaveznog obrazovanja, te ga se danas smatra ocem obrazovnog sistema u Argentini. Predsjednički mandat mu je obilježio Paragvajski rat, zbog koga je bio nepopularan, ali i izgradnja moderne telegrafske i željezničke mreže u Argentini.

## Izvori

## Vanjske veze

* Djela čiji je autor Domingo Faustino Sarmiento na Projektu Gutenberg
* Works by or about Domingo Faustino Sarmiento at Internet Archive