Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Pei Du

**Pei Du** (裴度) (765 – 21. april 839), kurtoazno ime **Zhongli** (中立), formalno **Vojvoda Wenzhong od Jina** (晉文忠公), bio je kineski velikodostojnik u službi dinastije Tang, koji je služio kao kancelar za vrijeme vladavine cara Xianzonga, njegovog sina cara Muzonga i unuka cara Jingzonga i cara Wenzonga. Iako je bio civilni službenik, istakao se vojničkim umijećem te je za vrijeme vladavine cara Xianzonga bio na čelu pohoda protiv gospodara rata Wu Yuanjija.

## Fusnote i literatura

* *Knjiga Tanga*, vol. 170.
* *Nova knjiga Tanga*, vol. 173.
* *Zizhi Tongjian*, vols. 239, 240, 241, 242, 243, 244, 245, 246.
# Učenjak

**Učenjak** je izraz koji u najširem, odnosno kolokvijalnom smislu, označava osobu koja je *učena*, tj. koja se svojim obrazovanjem ističe od ostalih ljudi. U užem smislu se pod time podrazumijeva osoba koja je stekla stručno znanje iz određene naučne oblasti, najčešće vezane uz društvene nauke ili njoj srodne oblasti kao što su filozofija ili teologija. Učenjak često predstavlja sinonim za naučnika, iako se u tom smislu najčešće primjenjuje u historijskom kontekstu.
# Meng Haoran

Meng Haožan
**Meng Haožan** (kin. 孟浩然, pinjin: *Mèng Hàorán*, japanski: Mōkōren, 689 ili 691 — 740) je bio kineski pesnik tokom Tang dinastije. Nije bio uspešan u državnoj službi, on je uglavnom živio i pisao o svom zavičaju.

Rođen je u Sjangjangu, Hubej, i bio je snažno vezan za tu oblast.
On je tamo živeo gotovo ceo svoj život, i pejzaž, istorija i legende svog zavičaja su teme mnogih njegovih pesama. Posebno su istaknuti Nanšan (ili Južna planina, njegovo porodično sedište) i Lumen Šan, gde je kratko živeo.

On je položio carski ispit kasno u svom životu u svojoj 39. godini. On je dobio prvu i zadnju poziciju tri godine prije smrti, ali je dao ostavku posle manje od godinu dana rada.

## Reference
# Yang Guifei

*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* Yang*.*

| Carska supruga Yang 楊貴妃
 |
| --- |
|  |
| Suprug/a
 | Li Mao, princ od Shoua Car Xuanzong od Tanga
 |
| Puno ime
 | Yang Yuhuan (楊玉環)
 |
| Otac
 | Yang Xuanyan
 |
| Majka
 | Gospa od Lianga
 |
| Rođen/a
 | (719-juna-26)26. juna 719. Yongle, Tang Kina
 |
| Umro/la
 | 15. jula 756. (dob: 37) Stanica Mawei, Xianyang, provincija Shaanxi, Tang Kina
 |

**Supruga Yang Yuhuan** (tradicionalni kineski: 楊玉環; pojednostavljeni kineski: 杨玉环; pinyin: Yáng​ Yù​huán​) (26. jun 719 — 15. jul 756), često poznata i kao **Yáng Guìfēi** (pojednostavljeni kineski: 杨贵妃; tradicionalni kineski: 楊貴妃; pinyin: *Yáng Guìfēi*) (*Guifei* je bio je najviši rang carskih supruga u njeno doba), kraće vrijeme poznata i kao taoističkja redovnica **Taizhen** (太真), je bila kineska carica iz dinastije Tang, poznata kao jedna od Četiri ljepotice drevne Kine. Bila je omiljena supruga cara Xuanzonga u kasnijem periodu njegove vladavine.

Kada je car Xuanzong za vrijeme Anshi ustanka morao bježati iz prijestolnice Chang'an u Chengdu, ubijena je jer su carski čuvari izbijanje ustanka pripisali njenom moćnom rođaku Yang Guozhongu i ostatku njene porodice.

## Povezano

* Li Bai

## Vanjske veze

* The Yang Kwei-fei story Yang Kwei-fei and *The Song of Eternal Sorrow* in The Tale of Genji

## Fusnote i reference

* *Knjiga Tanga*, vol. 51 Arhivirano 2008-10-18 na Wayback Machine-u.
* *Nova knjiga Tanga*, vol. 76 Arhivirano 2008-04-08 na Wayback Machine-u.
* *Zizhi Tongjian*, vols. 215, 216, 217, 218.
# Jia Dan

**Jia Dan** (pojednostavljeni kineski: 贾耽; tradicionalni kineski: 賈耽; pinyin: *Jiǎ Dān*) (730 – 27. oktobar 805), kurtoazno ime **Dunshi** (敦詩), formalno **Vojvoda Yuanjing od Weija** (魏元靖公), bio je kineski učenjak-službenik, general, geograf i kartograf iz doba kineske dinastije Tang.

## Fusnote

## Izvori

* Hsu, Mei-ling. "Chinese Marine Cartography: Sea Charts of Pre-Modern China," *Imago Mundi* (Volume 40, 1988): 96–112.
* Liu, Pean. (1991). 'Viewing Chinese ancient navigation and shipbuilding through Zheng He's ocean expeditions', Proceedings of the International Sailing Ships Conference in Shanghai.
* Liu Xu et al., *Book of Tang*, vol. 138 Arhivirano 2008-06-21 na Wayback Machine-u.
* Needham, Joseph. (1986). *Science and Civilization in China: Volume 4, Physics and Physical Technology, Part 3, Civil Engineering and Nautics*. Taipei: Caves Books Ltd.
* Ouyang Xiu et al., *New Book of Tang*, vol. 166 Arhivirano 2007-12-26 na Wayback Machine-u.
* Schafer, Edward H. (1963). *The Golden Peaches of Samarkand: A study of T’ang Exotics*. University of California Press. Berkeley and Los Angeles. 1st paperback edition: 1985. ISBN 0-520-05462-8.
* Sima Guang et al., *Zizhi Tongjian*, vols. 228, 230, 232, 234, 235, 236.
# 892.

*Ovo je članak o godini 892.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 1. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 8. vijek – **9. vijek** – 10. vijek
 |
| Decenija:
 |  860-e  870-e  880-e  – 890-e –  900-e  910-e  920-e  |
| Godine:
 | 889 890 891 – **892** – 893 894 895
 |

892.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 892.. (DCCCXCII) |
| Ab urbe condita
 | 1645.
 |
| Islamski
 | 278–279.
 |
| Iranski
 | 270–271.
 |
| Hebrejski
 | 4652–4653.
 |
| Bizantski
 | 6400–6401.
 |
| Koptski
 | 608–609.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 947–948.
 |
| • *Shaka Samvat* | 814–815.
 |
| • *Kali Yuga* | 3993–3994.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 3528–3529.
 |
| • 60 godina
 | Yang Voda Miš (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 10892.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **892.** (**DCCCXCII**) bila je prijestupna godina koja počinje u subotu u julijanskom kalendaru.

## Događaji

* Poppo od Tiringije, grof tirinške marke, je svrgnut od strane njemačkog karolinškog kralja Arnulfa Karantanskog.
* Arnulf Karantanski zajedno sa svojim mađarskim saveznicima napada Veliku Moravsku.
* Gyeonhwon, bivši vojskovođa države Silla, napada grad Gwangju i proglašava se kraljem.

## Rođenja

* Matilda od Ringelheima, supruga njemačkog kralja Heinricha I Ptičara
* Saadia Gaon, rabin rodom iz Egipta
* 28. 2. – Gaozu of Kasnijeg Jina, osnivač kineske dinastije Kasniji Jin (u. 942)
* Car Ai od Tanga

## Smrti

* al-Tirmidhi, sastavljač hadisa

## Reference
# Yan (Pet dinastija)

*Ovo je članak o Kraljevini Yan na početku 10. vijeka. Za ostale upotrebe v. Yan (razvrstavanje)*

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **燕 Yan** |
| Carstvo
 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ? [[Datoteka:|border|30px]]
 | **911–914** | [[Datoteka:|border|30px]] ? |

 |
| **Glavni grad** | Prefektura You
 |
| **Vlast** | monarhija
 |
| **car** |
|  - 911-914
 | Liu Shouguang
 |
| **Historijska era** | Period Pet dinastija i Deset kraljevstava
 |
|  - Uspostava
 |  |
|  - Prestanak
 |  |
|  - Liu Shouguangova smrt
 | 914
 |

 |

**Yan** (燕) je bilo kratkotrajno kinesko kraljevstvo sa sjedištem u Pekingu, koje je postojalo na početku perioda Pet dinastija. Osnovao ju je gospodar rata Liu Shouguang, dotadašnji vazal dinastije Kasnije Liang, koji se 911. proglasio njenim carem. Država je opstala samo dvije godine; tada ju je napao i anektirao Li Cunxu, poglavar države Jin i kasniji osnivač dinastije Kasniji Yan.

Zbog Liuove legendarne okrutnosti, kasniji historičari su za ovu državu koristili izraz *Jie Yan*, često uspoređujući njenog vladara sa jednako okrutnim kraljem Jieom iz dinastije Xia.

## Literatura

* Mote, F.W. (1999). *Imperial China (900-1800)*. Harvard University Press. str. 16. ISBN 0-674-01212-7.
# Li Qingzhao

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Ovaj članak sadrži kineski tekst.** Bez pravilne podrške za renderiranje, možete vidjeti upitnike, kvadrate i druge simbole umjesto kineskih znakova.
 |

Statua u Li Qingzhao u Memorijalnom kompleksu Li Qingzhao, Jinan
*Ovo je kinesko ime; porodično ime je* 李 (Li)*.*
**Li Ćingdžao** (kineski: 李清照, pinjin: *Lǐ Qīngzhào*; 1084 – 1151?) je bila kineska pesnikinja i pisac u Song dinastiji. Smatra se najvećom kineskom pesnikinjom.

## Život

Spomenik Li Ćingdžaove u Đinanu
Li Ćingdžao je rođena u Ćinanu, provincija Šantung, u obrazovanoj i otmenoj porodici. Udala se za pesnika i učenjaka Džao Mingčenga, i zajedno sa njim posvetila se izučavanju i skupljanju slika, kaligrafija i drugih umetničkih predmeta. Njen muž i ona su zajedno voleli poeziju i često jedno drugim su pisali pesme.

Glavni grad Severnog Songa Kaifeng je pao Džurdžima 1126. godine. Bitka je izbila u Šandongu i njihova kuća je bila zapaljena. 1127. godine sa mužem pobegla je na jug u Nanking, gde su doveli mnogu svoju imovinu. Džao je umro 1129. godine. Posle njegove smrti živela je usamljeno i u siromaštvu.

## Dela

Veliki deo njenih pesama je izgubljen ali oko sto je sačuvano, većinom c-pesme koje opisuju njen život.
U početku je pisala o svojim osećajima devojke i mlade žene, izražavajući ljubavnu čežnju i ljubav prema prirodi. Posle pada Severnog Sunga kada je pobegla na jugu kao izbeglica, ona je počela da izražava duboku zabrinutost za sudbinu domovine.

## Reference
# 608.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 1. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 6. vijek – **7. vijek** – 8. vijek
 |
| Decenija:
 |  570-e  580-e  590-e  – 600-e –  610-e  620-e  630-e  |
| Godine:
 | 605 606 607 – **608** – 609 610 611
 |

Godina **608.** (**DCVIII**) bila je prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. Oznaka 608. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Bizantsko-perzijski rat 602-628: Perzijske trupe pod kraljem Hozrojem II prodiru do Halkedona na krajnjem sjeverozapadu Male Azije.
* Gruzijska pravoslavna crkva ponovno prihvaća halkedonizam kao svoj službeni nauk.
* Eochaid Buide nasljeđuje Aedana mac Gabraina kao kralj Dalriade.
* Princ Shotoku od Japana po drugi put imenuje Ono no Imokoa kao službenog izaslanika te šalje na dvor kineske dinastije Sui.
* 25.8. – Bonifacije IV nasljeđuje Bonifacija III kao 67. papa.
* U Rimokatoličkoj crkvi se prvi put slavi blagdan Svih svetih, koji će kasnije poslužiti kao podloga za Noć vještica.
* Kineski car Yang od Suija prisilno regrutira preko milion stanovnika današnje provincije Hebei kako bi što prije dovršio izgradnju Velikog kineskog kanala..

## Rođenja

## Smrti

* Áedán mac Gabráin, kralj Dalriade

## Reference
# Kulturna baština

**Kulturna baština**, **kulturno nasleđe** ili **kulturno dobro**, podrazumeva dobra koja su nasleđena od prethodnih generacija ili koja nastaju u sadašnjosti, a imaju specifičnu vrednost za ljude i treba da budu sačuvana za buduće generacije. Ova dobra najčešće su pod režimom zaštite, imaju simbolički značaj u svesti ljudi, a sa ekonomske strane predstavljaju turistički potencijal. Kulturna baština utiče na identitet određenog naselja, regiona ili države, a kada su u pitanju objekti Svetske baštine oni imaju posebnu vrednost za celokupno čovečanstvo.

Kulturna baština se delu na materijalnu i nematerijalnu.

U **materijalnu kulturnu baštinu** spadaju:

* izuzetne građevine (sakralne ili svetovne)
* spomenici
* materijalna umetnička dela

U **nematerijalnu kulturnu baštinu** spadaju:

* nematerijalna umetnička dela (muzika)
* usmena predanja
* način života, tradicija, običaji

Na listi Svetske baštine pod okriljem UNESCO-a nalazi se (2009. godine) 704 lokaliteta kulturne baštine. Cilj programa je da popiše, imenuje i čuva mesta od izuzetnog interesa na osnovu postavljenih kriterijuma. Mesta koja su na listi Svetske baštine mogu koristiti sredstva iz Fonda svetske baštine pod određenim uslovima. Međunarodne organizacije kao što je UNESCO kada je u pitanju kultura sarađuju sa nacionalnim institucijama u državama članicama.

## Povezano

* Prirodna baština
* Prirodno dobro

## Vanjske veze

* UNESCO - Cultural Heritage
# Kotka

| Kotka
 |
| --- |
| Tvornica celuloze i papira SunilaTvornica celuloze i papira Sunila |
|  |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **Država** |  Finska
 |
| **Regija** | Kymenlaakso
 |
|  |
| **Vlast**  |
|  - **gradonačelnik** | Henry Lindelöf
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2013.)
 |
|  - **Grad** | 54,771
 |
|  - **Gustoća** | 201.9
 |
|  |
| **Vremenska zona** | UTC+2 (UTC+3)
 |
| **Službene stranice** www.Kotka
 |
| Karta
 |
| Kotka
 |

**Kotka** je grad i općina na jugoistoku Finske od 54,771 stanovnika.

## Geografija

Kotka leži na dva otoka Hovinsaari i Kotkansaari u delti rijeke
Kymijoki u Finski zaljev, udaljena 134 km sjevereoistočno od Helsinkija.

## Historija i znamenitosti

Carska Rusija podigla je između 1790. - 1800. utvrdu na otoku Kotkansaari, koju je razorila
britanska flota 1855. za Krimskog rata.
Kotka je formalno osnovana za ruske vlasti - 1878. ali se razvila tek nakon 1930.

Pravoslavna saborna crkva iz 1795. je najstarija građevina u gradu, pored nje atrakcija je i luteranska crkva iz 1898. i moderni akvarij - Maretarium.

## Privreda

Kotka je najveća luka istočne Finske važna za uvoz nafte i izvoz drva, celuloze i fosfata.

Kotka je i snažan Industrijski centar, tvornica celuloze i papira, šećerana, pilane, mlinovi.

Grad je dobro povezan željeznicom i cestama sa ostatkom zemlje.

## Gradovi prijatelji

|  |  |
| --- | --- |
| * Švedska, Landskrona
* Danska, Glostrup
* Norveška, Fredrikstad
* Estonija, Tallinn
* Njemačka, Greifswald
 | * Poljska, Gdynia
* Njemačka, Lübeck
* Rusija, Kronstadt
* Litva, Klaipėda
* Kina, Taizhou, Jiangsu
 |

## Reference

## Vanjske veze

* *Službene stranice grada* Arhivirano 2015-10-13 na Wayback Machine-u (`fi`)
# Guilin

| Guilin |
| --- |
| Grad na razini pšrefekture |
| Transkripcija − Kineski |
|  • Pismo | 桂林 |
|  • Pinyin | Guìlín |
|  |
| Transkripcija − Zhuang |
|  • Zhuang | Gveilinz |
|  |
|  |
| Brdo slonove kljove, simbol Guilina |
|  Guilin u Guangxiju u Kini |
|  Administrativna podjela Guilina |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| Opći podaci |
| Zemlja | Kina |
| Oblast | Guangxi |
| Geografija |
|  • Ukupna površina | 27.809 km2 (10,737 sq mi) |
| Stanovništvo  |
|  • Ukupno | 1.340.000 |
| Ostale informacije |
| Vremenska zona | Kinesko standardno (UTC+8) |
| Poštanski broj | 541000 |
| Web |  |

**Guilin** (kineski: 桂林; pinyin: Guìlín) je grad na razini prefekture u Kini, smješten na sjeveroistoku Autonomnne Oblasti Guangxi Zhuang na zapadnoj obali rijeke Li. Ime mu znači "šuma slatke masline", zahvaljujući velikom broju stabala posađenih u gradu. Grad je dugo vremena poznat po svojim živopisnim pejzažima.

## Gradovi-pobratimi

* - Grad Nishikatsura (西桂町), Japan
* - Hastings, Novi Zeland

* Guilin
*
*
*
*
*
*
*
*

## Vanjske veze

* Official website of Guilin Government Arhivirano 2013-01-15 na Wayback Machine-u
* Guilin Tourism Bureau Arhivirano 2020-07-07 na Wayback Machine-u
* Guilin Tourism Network Arhivirano 2009-08-03 na Wayback Machine-u - China Travel Service
* Putni vodič vezan za temu Guilin na Wikivodiču
# Ürümqi

| Ürümqi 乌鲁木齐 |
| --- |
| Panorama gradaPanorama grada |
|  |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **Država** |  Kina
 |
| **Autonomna regija** | Xinjiang
 |
|  |
| **Vlast**  |
|  - **guverner** | Jerla Isamudin
 |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 828 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2007.)
 |
|  - **Grad** | 2 151 000
 |
|  |
| **Vremenska zona** | UTC+8 (UTC)
 |
| **Poštanski broj** | 830000
 |
| **Pozivni broj** | 991
 |
| **Službena stranica** www.Ürümqi.gov
 |
| Karta
 |
| Ürümqiclass=notpageimage| Ürümqi na karti Kine |

**Ürümqi** [ʏrʏmˈtʃi] (ujgurski **ئۈرۈمچى**, **Ürümchi**, od ojratski: prekrasno pasište; kineski **乌鲁木齐**, **Wūlǔmùqí** [úlùmûtɕʰǐ]; od 1763. do 1954. **Dihua**, kin. **迪化**, **Díhuà**), administrativni centar kineske Autonomne regije Ujgurskog naroda - Xinjiang od 2 151 000 stanovnika (prema procjeni iz 2007.).

## Geografija

*Ürümqi* leži u pojasu plodnih oaza na sjevernim obroncima masiva Tanšan.

Prije 2 000 godina *Ürümqi* je bio važna stanica na sjevernom karavanskom Putu svile.

## Reference

## Vanjske veze

* *Ürümqi* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
* Službene stranice grada Arhivirano 2020-05-13 na Wayback Machine-u (`en`)
# Češalj

| Češalj
 |
| --- |
| Češalji iz Antičkog EgiptaČešalji iz Antičkog Egipta
 |
|  |

**Češalj** (od praslavenskog *česati* = češati) je predmet, pljosnate nazubljene forme, koji se koristi za njegu kose, kao i za uređivanje drugih
vlakana.

## Karakteristike i historija

To je jedan od najstarijih alata kojim se Homo sapiens služi od prahistorije.
Najstariji češljevi iskopani na području Perzije stari su oko 5000 godina pne., što se poklapa sa vremenom prvih indoevropskih migracija.

Češljevi se nisu koristi samo u kozmetičke svrhe, već i za higijenske, naročito za uklanjanje uši i sličnih parazita.

Moderni plastični češalj
Češljevi su univerzalni i nema kraja na svijetu bez njega, ali svaka kultura ima vlastiti stil izrade, i koristi specifičan materijal. Najčešći su oni ručno izrađeni od drva šimšira, trešnje i bora,
kakvih se još uvijek može naći po soskim sajmovima u Aziji.
Ali ima i puno onih napravljenih od stočnih rogova, pa su tako najstariji sačuvani oni izrađeni od slonovače ili nekih drugih kostiju.

Kasnije su izrađivani od zlata, srebra, kositra i mjedi, ali su ipak oni izrađeni od kornjačinog oklopa i rogova puno elastičniji i podatniji.

Veliki preokret u izradi češljeva dogodio se 1869. kad su Amerikanci braća Isaiah i John Hyatt, eksperimentirajući u svom laboratoriju sa celuloidom proizvela prvi plastični češalj.

Nakon tog započela je revolucija u načinu proizvodnje češljeva.

## Reference

## Vanjske veze

* *Combs* (`en`)
# Shen Kuo

|  |
| --- |
| **Šen Ko** |
|  |
|  |
| Rođenje
 | 1031 Hangdžou
 |
| Smrt
 | 1095. (dob: 63–64) Nanking?
 |
| Polje
 | geolog, astronom, arheolog, matematičar, farmakolog, fizičar (magnetizam, optika, hidraulika, metafizika), meteorolog, klimatolog, geograf, kartograf, botaničar, zoolog, arhitekta, agronom, ekonom, etnograf, vojni strateg, muzičar, prorok
 |
| Poznat po
 | geomorfologija, klimatske promene, paleoklimatologija, atmosferska refrakcija, pravi sever, retrogradacija, kamera opskura, model terena, određivanje položaja polarne zvezde, korekcije solarnih i lunarnih grešaka
 |
| Istaknute nagrade
 | (Najznačajnije nagrade i medalje)
 |

**Šen Ko** ili **Šen Kua** (kin. 沈括; 1031–1095), bio je svestrani kineski naučnik i državnik Song dinastije (960–1279). Izvrsnost je pokazao na mnogim naučnim poljima i državništvu. Bio je matematičar, astronom, meteorolog, geolog, zoolog, botaničar, farmakolog, agronom, arheolog, etnograf, kartograf, enciklopedista, general, diplomata, hidrauličar, pronalazač, akademik, ministar finansija, državni inspektor, pesnik, i muzičar. Bio je upravnik biroa za astronomiju, i pomoćnik ministra zdravstva.

U svom delu engleski:  *Dream Pool Essays* (kin. 夢溪筆談) iz 1088. godine, opisao je magnetni kompas, koji će se koristiti za navigaciju.

Šen je otkrio koncept pravog severa u smislu pojave magnetne deklinacije vezano za Severni pol, eksperimentišući sa magnetnom iglom i poboljšanim meridijanom utvrđenim Šenovim astronomskim merenjem rastojanja polarne zvezde i pravog severa. To je bio odlučujući korak u ljudskoj istoriji koji je kompase učinio korisnijim u navigaciji, a koji u Evropi nije bio razjašnjen narednih 400 godina .

Zajedno sa kolegom Vei Puom, Šen je planirao kartiranje orbitalnih putanja Meseca i planeta tokom petogodišnjeg projekta koji je uključivao svakodnevna osmatranja, što nije urađeno usled protivljenja političkih suparnika.

## Reference

## Vanjske veze

* Djela čiji je autor Shen Kuo na Projektu Gutenberg
* Shen Kuo at Chinaculture.org Arhivirano 2007-04-09 na Wayback Machine-u
* Shen Kuo at MacTutor
* Shen Kuo's "Bamboo Shoots"
# SARS-CoV-2

| Teški akutni respiratorni sindrom koronavirus 2
 |
| --- |
|  |
| Elektronski mikrograf SARS-CoV-2 virona
 |
|  |
| Ilustracija poprečnog presjeka virusa SARS-CoV-2 koji prikazuje unutrašnje dijelove
 |
| Naučna klasifikacija
 |
| Red:
 | *Nidovirales*  |
| Porodica:
 | *Coronaviridae*  |
| Potporodica:
 | *Orthocoronavirinae*  |
| Rod:
 | *Betacoronavirus*  |
| Podrod:
 | *Sarbecovirus*  |
| Vrsta:
 | Teški akutni respiratorni sindrom povezan sa koronavirusom  |
| Sinonimi
 |
| * *SARS-CoV-2*
* *Novi koronavirus 2019*
* *2019-nCoV*
 |

**SARS-CoV-2** (engleski: *severe acute respiratory syndrome coronavirus 2* – "teški akutni respiratorni sindrom koronavirus 2") jest zarazni virus koji uzrokuje COVID-19 akutnu respiratornu bolest. Virus je uzrok pandemije COVID-19, globalne zdravstvene situacije. Genomsko sekvenciranje je pokazalo da je to pozitivni, jedno-lančani RNK koronavirus.

Mnogi rani slučajevi bili su povezani sa velikom pijacom morskih plodova i životinja u Wuhanu, a smatra se da virus ima životinjsko porijeklo. Redanjem genetskih sekvenci ovog virusa i drugih uzoraka virusa pokazala su sličnost sa SARS-CoV (79,5%) i koronavirusom šišmiša (96%). Zbog toga se smatra da porijeklo virusa vjerovatno dolazi od šišmiša, iako porijeklo od pangolina nije isključeno.

## Galerija

Elektronski mikrografi SARS-CoV-2

*
*
*
*

## Povezano

* Koronavirusna bolest
* Pandemija COVID-19

## Dodatna literatura

* World Health Organization (2020). Laboratory testing of human suspected cases of novel coronavirus (nCoV) infection: interim guidance, 10 January 2020 (Report). World Health Organization. hdl:10665/330374. WHO/2019-nCoV/laboratory/2020.1.
* World Health Organization (2020). WHO R&D Blueprint: informal consultation on prioritization of candidate therapeutic agents for use in novel coronavirus 2019 infection, Geneva, Switzerland, 24 January 2020 (Report). World Health Organization. hdl:10665/330680. WHO/HEO/R&D Blueprint (nCoV)/2020.1.
* „The Novel Coronavirus: A Bird's Eye View”. *Int J Occup Environ Med* **11** (2): 65–71. februar 2020. DOI:10.15171/ijoem.2020.1921. PMID 32020915.

## Reference
# IATA aerodromski kodovi

**IATA aerodromski kodovi**, također poznati i kao **IATA-ino određivanje lokacije**, **IATA-in kod stanice** ili jednostavno **pokazatelj lokacije** je troslovni kod kojim se označuju zračne luke širom svijeta, definiran od strane Međunarodne udruge za zračni prijevoz (IATA). Oznaka je vidljivo prikazana na prtljažnom tegu koji se na šalteru za registraciju putnika stavlja na svaku prtljagu.

Korištenje ovih kodova uređuje IATA-ina *Rezolucija 763*. Kodovi se objavljuju dva puta godišnje u *IATA Airline Coding* imeniku. Većina zemalja u svojim službenim zrakoplovnim publikacijama koriste ICAO kodove umjesto IATA-inih.

IATA također izdaje kodove za željezničke stanice kao i za službe prihvata i otpreme zrakolova na zračnim lukama. Kodovi željezničkih kolodvora često se usklađuju sporazumima (kao što su *Amtrak*, *SNCF French Rail*, *Deutsche Bahn*) između zrakoplovnih i željezničkih prijevoznika.

## Reference

## Vanjske veze

* IATA
* IATA kodni sistem
* United Nations Code for Trade and Transport Locations (UN/LOCODE) - uključuje IATA kodove
* „Airport ABCs: An Explanation of Airport Identifier Codes”. *Air Line Pilot*. Air Line Pilots Association. decembar, 1994. Arhivirano iz originala na datum 2009-02-07. Pristupljeno 2013-10-14.
* Database with extended search functionality Arhivirano 2014-07-15 na Wayback Machine-u
* Searchable database includes both IATA and ICAO codes Arhivirano 2011-09-02 na Wayback Machine-u
* Airport IATA/ICAO Designator / Code Database Search
# Shi Chonggui

**Shi Chonggui** (kineski: 石重貴) (? -947), nakon smrti poznat kao **car Chudi**, bio je posljednji car Kine iz dinastije Kasniji Jin, odnosno Shatuo car iz doba Pet dinastija i Deset kraljevstava.

Njegov poočim Gaozu od Kasnijeg Jina je uz pomoć kitanske dinastije Liao svrgnuo prethodnu dinastiju Kasniji Tang i osnovao dinastiju Kasniji Jin. Zauzvrat je Kitanima predao oblast sjeverne Kine poznatu kao Šesnaest prefektura. Chonggui je došao na vlast nakon poočimove smrti, ali se okrenuo protiv Liaoa, nastojeći vratiti te oblasti. Zbog toga su 946. i 947. Kitani pokrenuli pohod u kome je Shi Chnonggui poražen. Vlast je potom preuzela dinastija Kasniji Han, pretposljednja od Pet dinastija.

|  |
| --- |
| Shi Chonggui **Kuća Shi (936–947)Rođen/a:** 914  **Umro/la:** 974 |
| Kraljevske titule
 |
| Prethodi: **Gaozu od Kasnijeg Jina** | **car Kine** 942–947
 | Slijedi: **car Gaozu od Kasnije dinastije Han** |