# Narodna skupština (Srbija)

Dom Narodne Skupštine Republike Srbije
**Narodna skupština Republike Srbije** je najviši zakonodavni organ u Srbiji. Sastoji se od 250 poslanika, koji se po Ustavu biraju na slobodnim i tajnim izborima na mandat od četiri godine.

## Historija

### Od Knjaževine Srbije do Kraljevine Jugoslavije

Prvi zakon o Narodnoj skupštini Srbije donet je 28. oktobra 1858. godine. Na osnovu njega sazvana je Svetoandrejska narodna skupština, održana od 30. novembra 1858. do 31. januara 1859. godine u Beogradu. Time je uspostavljena ustanova narodne skupštine i udaren temelj demokratije u Srbiji.

Aktom ujedinjenja, 1. decembra 1918. i stvaranjem Kraljevstva Srba, Hrvata i Slovenaca, prestala je zakonodavna funkcija svih narodnih predstavništava na teritoriji ujedinjene države. Srpska narodna skupština sastala se poslednji put 14. decembra 1918. godine.

### Komunistička vlast i jednopartijski sistem

Posle 1944.godine, Jugoslavijom i Srbijom zavladala je Komunistička partija Jugoslavije na čelu sa Josipom Brozom Titom. Srbija je postala jedna od šest republika nove socijalističke, federalne jugoslovenske države. Na velikoj **Antifašističkoj narodno-oslobodilačkoj SkupštiniSrbije**,održanoj od 9. do 12. novembra 1944. godine u Beogradu učestvovalo je 989 poslanika. Oni nisu bili birani od strane naroda, već delegirani iz redova narodno-oslobodilačkih odbora.
Tada je doneta odluka o formiranju **Antifašističke skupštine narodnog oslobođenjaSrbije** (ASNOS).

U toku 45 godina, Skupština Srbije je imala sledeće nazive:

* **Narodna Skupština Srbije** (1945.-1946.)
* **Narodna Skupština Narodne Republike Srbije** (1946.-1963.)
* **Skupština Socijalističke Republike Srbije** (1963.-1990.)
* **Narodna Skupština Republike Srbije** (1990.)

### Višepartijski sistem

Ustavom Srbije od septembra 1990. godine, srpski parlament je ustanovljen kao
jednodoman koji broji 250 poslanika. Predviđeno je da se oni biraju svake četvrte
godine na slobodnim i tajnim izborima.

Prvi izbori za Skupštinu Srbije održani su decembra te 1990. Najviše poslaničkih mesta osvojila je Socijalistička partija Srbije - 194. Za predsednika parlamenta izabran je Slobodan Unković, a za predsednika srpske Vlade Dragutin Zelenović.

#### 1992

Vanredni skupštinski izbori održani su decembra 1992. godine. Ponovo je najviše
poslanika osvojio SPS, ovog puta 101. Za predsednika Skupštine izabran je
Zoran Lilić, a republički premijer postao je Nikola Šainović.

#### 1993

Na novim vanrednim izborima, decembra 1993. godine, socijalisti ponovo osvajaju
najviše, 123 poslanička mesta. Predsednik parlamenta postaje Dragan Tomić, a premijer Srbije Mirko Marjanović.

#### 1997

Prvi redovni izbori za parlament održani su septembra 1997. godine. Koalicija
SPS - JUL - Nova demokratija osvaja 110 mandata. Tomić i Marjanović ostaju
i dalje na svojim funkcijama.

#### 2000

Vanredni izbori za parlament održani su decembra 2000. godine, dva meseca posle
kraja desetogodišnje vlasti socijalista.

Demokratska opozicija Srbije osvaja 176 poslaničkih mesta. Predsednik Skupštine postaje Dragan Maršićanin, a premijer Srbije Zoran Đinđić.

### 2003

Novi vanredni izbori za Skupštinu Srbije održani su decembra 2003. godine.
Najviše poslaničkih mesta osvaja Srpska radikalna stranka - 82. Predsednik
parlamenta postaje ponovo Dragan Maršićanin (kasnije ga je zamenio Predrag Marković), a za predsednika Vlade Srbije izabran je Vojislav Koštunica.

### 2005

Skupština je tokom 2005. godine usvojila najviše zakona u istoriji srpskog
parlamentarizma - preko 200. Pored toga, usvojeno je nekoliko državnih dokumenata
o stanju na Kosovu i Metohiji. U februaru 2006. godine, sednici parlamenta na kojoj se raspravljalo o izveštaju beogradskog pregovaračkog tima za Kosmet, prisustvovali su predsednik Srbije Boris Tadić, premijer Koštunica, i članovi Vlade.

## Prethodno rukovodstvo i saziv skupštine

#### Predsedništvo Narodne Skupštine RS

**Predsednik: + Slavica Đukić Dejanović SPS

**Potpredsednici: + Nikola Novaković G17+
	+ Nataša Jovanović SRS
	+ Radojko Obradović DSS
	+ Gordana Čomić DS
	+ Božidar Delić SRS
	+ Judita PopovićLDP

#### Prethodni saziv

Sadašnji saziv Narodne skupštine izabran je na izborima održanim 21. januara 2007. godine. Na tim izborima, izborne liste su dobile sledeći broj mandata:

* Izborna lista Mandata
	+ Srpska radikalna stranka 81
	+ Demokratska stranka (Srbija) 64
	+ Demokratska stranka Srbije – Nova Srbija 47
	+ G17+ 19
	+ Socijalistička partija Srbije 16
	+ Liberalno-demokratska partija (Srbija) – Građanski savez Srbije – Socijaldemokratska unija – \*\* Liga socijaldemokrata Vojvodine 15
	+ Savez vojvođanskih Mađara 3
	+ Lista za Sandžak 2
	+ Romska partija 1
	+ Unija Roma Srbije 1
	+ Koalicija Albanaca Preševske Doline 1

## Skupštinsko zdanje

Zgrade u kojima su se održavale sednice skupštine Srbije tokom istorije su:

* "Velika pivara" (u njoj je održana Svetoandrejska skupština),
* Narodno pozorište
* Kapetan Mišino zdanje (Velika škola)
* privremena zgrada Narodne skupštine kod današnjeg bioskopa "Odeon" (od 1882);
* u Kragujevacu, u zgradi Narodne skupštine koja je sazidana po nalogu kneza Miloša 1859;
* u Nišu, Osnovna škola "Sveti Sava" kod Saborne crkve i zgrada Oficirskog doma.

Konkurs za Dom narodnog predstavništva je bio raspisan još 1901. i to za dvodomni parlament (kralj Aleksandar Obrenović je te godine doneo novi Ustav, kojim je uveden Senat kao drugi dom). Prvu nagradu je dobio beogradski arhitekta Jovan Ilkić, tada inspektor u Ministarstvu građevina. Projekat je prevazilazio mogućnosti male kraljevine, pa je razrada planova trajala 5 godina, za koje je vreme došlo i do promene dinastije (Majski prevrat 1903.). Kamen temeljac je položio kralj Petar I Karađorđević 27.7. 1907. Do 1910. je izgrađen suteren i sokla od zelenog granita. Došao je Prvi svetski rat koji je prekinuo gradnju skupštine i oterao arhitektu Ilkića u internaciju, iz koje se nije vratio. Gradnja je nastavljena posle rata, a prvo zasedanje uopšte je održano 19.10. 1936. godine (to je bilo poslednje zasedanje starog saziva Skupštine, a sutradan je bilo prvo zasedanje novog, pa se možda zato navodi 20. oktobar kao dan prvog zasedanja).

## Reference

## Vanjske veze

* Zvanična prezentacija Narodne skupštine Arhivirano 2009-12-06 na Wayback Machine-u
* Zvanična prezentacija predsednika Republike Srbije
* Nastanak i funkcionisanje Narodne skupštine Srbije Arhivirano 2007-09-27 na Wayback Machine-u