Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 271.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 1. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 2. vijek – **3. vijek** – 4. vijek
 |
| Decenija:
 |  240-e  250-e  260-e  – 270-e –  280-e  290-e  300-e  |
| Godine:
 | 268 269 270 – **271** – 272 273 274
 |

Rimsko Carstvo (271)

Godina **271.** (**CCLXXI**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Aurelijana i Basa** (ili, rjeđe, **godina 1024. *Ab urbe condita). Oznaka 271. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Rimski car Aurelijan protjeruje Vandale preko Dunava iz Panonije. Zaključivši kako su prekodunavske teritorije neobranjive, naređuje da se rimska vojska povuče iz provincije Dacije (današnja Rumunjska); njeni stanovnici su doseljeni u Meziji. (Napomene: Ovaj proces je mogao trajati i do 272, s obzirom da se obje godine spominju i različitim izvorima.)
* januar—Bitka kod Placentije: Alemani, koji su ponovno upalio u Italiju i opljačkali grad Placentiju, u zasjedi dočekuju i tuku rimsku vojsku od 15.000 ljudi pod carem Aurelijanom.
* Felicisim, rimski ministar financija, diže ustanak protiv cara Aurelijan. Njegova vojska, sastavljena od radnika u carskoj kovnici je poražena na Celijskom brdu.
* januar - Bitka kod Fana: Aurelijan, koji je pregrupirao svoje poražene snage, zaustavlja Alemane na rijeci Metaur kod grada Fano i nanosi im poraz.
* Zenobija, vladarica Palmirskog Carstva za sebe i svog sina Vabalata uzima carske titule (*august*), označivši tako i formalno otcjepljenje od Rima.
* Bitka kod Pavije: Nakon što je zatvorio prijevoje na Alpama i tako je spriječio da se vrati u domovinu, Aurelijan kod Pavije opkoljava i uništava ostatke poražene alemanske vojske. Aurelijan nakon te bitke prima titulu *Germanicus Maximus*.
* Viktorin, galski car je ubijnen od strane Acijana, koji je bio motiviran osvetom. Novim carem postaje Domicijan, ali samo nekoliko dana prije nego što će ga zamijeniti Tetrik I.
* Perzijski kralj Šapur I u današnjem Iranu podiže Akademiju u Gundišapuru, koja postaje glavno intelektulano središte Sasanidskog Carstva, i u kome će utočište pronaći nestorijanci pred vjerskim progonima. Šapur naređuje izbjeglicama da sa grčkog i sirijskog jezika prevode tekstove o astronomiji, medicini i filozofiji.
* U Kini se prvi put počinje koristiti magnetni kompas.
* Aurelijan, suočen sa sve većim rizicima od barbarskih invazija, započinje izgradnju bedema oko dotada nebranjenog Rima. Fortifikacije, koje će u ukupnoj dužini od 19 km opasati grad, su poznate kao Aurelijanove zidine

## Rođenja

* Sima Wei, kineski princ iz dinastije Jin (u. 291)

## Smrti

* Ding Feng, general države Wu
* Domicijan II, car Galskog Carstva
* Felicisim, rimski ministar financija (*rationalis*)
* Liu Shan, posljednji car države Shu (r. 207)
* Pei Xiu, ministar i kartograf države Wei (r. 224)
* Sima Wang, general u službi dinatsije Jin (r. 205)
* Viktorin, car Galskog Carstva
# 376.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 1. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 3. vijek – **4. vijek** – 5. vijek
 |
| Decenija:
 |  340-e  350-e  360-e  – 370-e –  380-e  390-e  400-e  |
| Godine:
 | 373 374 375 – **376** – 377 378 379
 |

Kina 376. godine; područja pod vlašću države Raniji Qin označene plavo; područja pod vlašću dinastije Jin označene žuto.

Godina **376.** (**CCCLXXVI**) bila je prijestupna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Valensa i Augusta** (ili, rjeđe, **godina 1129. *Ab urbe condita). Oznaka 376. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Čandragupta II počinje vladati Indijom (ili 375).
* Pod pritiskom Huna koji su zauzeli stepe današnje Ukrajine i južne Rusije, brojna gotska plemena dolaze na obalu Dunava i traže od Rimljana da im se dozvoli prijelaz granice kako bi pronašli utočište.
* Država Raniji Qin zauzima Xianbei državu Dai, ujedinivši tako cijelu sjevernu Kinu pod svojom vlašću.

## Rođenja

* Ciril Aleksandrijski, teolog

## Smrti

* Yuan Hong, kineski političar, učenjak i historičar
* Tuoba Shiyijian, posljednji vladar države Dai (ili 377)

## Reference
# 378.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 1. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 3. vijek – **4. vijek** – 5. vijek
 |
| Decenija:
 |  340-e  350-e  360-e  – 370-e –  380-e  390-e  400-e  |
| Godine:
 | 375 376 377 – **378** – 379 380 381
 |

Valens

Godina **378.** (**CCCLXXVIII**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Valensa i Augusta** (ili, rjeđe, **godina 1131. *Ab urbe condita). Oznaka 377. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* sredina februara - Lencijenci prelaze zamrznutu Rajnu kako bi pustošili rimske teritorije.
* maj - Bitka kod Argentovarije u kojoj Gracijan tuče Lencijence.
* Istočni rimski car Valens dovršava akvadukt koji je započeo Konstantin, a kojim će se Konstantinopol redovno snabdijevati vodom.
* 9.8. - Gotski rat: Bitka kod Hadrijanopolja u kojoj Vizigoti uništavaju dvije trećine rimske vojske i gine car Valens.
* Papa Damaz I optužen za preljub, ali ga car Gracijan oslobađa optužbe.
* Grigorije Nazijanski imenovan arhiepiskopom Konstantinopola.
* Siyah K'ak' počinje mijenjati dotadašnje majanske kraljeve sa rođacima Atlatl Cauaca, cara Teotihuacana.

## Rođenja

* German od Auxerrea, biskup Auxerrea

## Smrti

* 9.8.
	+ Rimski car Valens (bitka kod Hadrijanopolja)
	+ Rimski general Trajan (bitka kod Hadrijanopolja)
* Khui Ningomba, Meitei kralj Manipura

## Reference
# Stilihon

**Flavije Stilihon** (latinski: *Flavius Stilicho*, umro 22. avgusta 408. godine) bio je rimski vojskovođa vandalskog porekla. Istakao se kao staratelj maloletnog cara Honorija u čije ime je sve do svoje smrti upravljao Zapadnim rimskim carstvom.

**Stilihon (desno) i njegova porodica** na diptihu od slonovače izrezbarenom oko 395. godine.
Stilihon je po ocu bio Vandal, ali mu je majka bila Rimljanka. Smatra se da je sebe smatrao pravim Rimljaninom, mada su njegovi protivnici stalno isticali njegovo poluvarvarsko poreklo. Car Teodosije I ga je oko 384. oženio svojom bratičinom Serenom sa kojom je Stilihon dobio suna Euherija. Docnije je bio jedan od istočnorimskoh vojskovođa u bici na Frigidu 394. koja je okončana Teodosijevim trijumfom i porazom zapadnog uzurpatora Evgenija. Teodosije je svog mlađeg sina Honorija postavio za cara Zapadnorimskog carstva ali je ubrzo umro 395. godine. Stilihon je sada zavladao Zapadom u ime mladog cara tvrdeći da mu je Teodosije poverio na staranje i starijeg sina Arkadija, vladara Istočnorimskog carstva. Time je otpočela borba između Stilihona i niza Arkadijevih carigradskih savetnika. Prilike su se iskomplikovale kada su se, nakon Teodosijeve smrti, Goti naseljeni u Trakiji su se izjasnili da nemaju više da poštuju savez koji im je garantovao preminuli car. Stilihon je 401. i 402. porazio Alariha i njegove Vizigote i proterao ih na Balkan, a 405. je kod Firence pogubio gotskog kralja Radagajsta. Ipak, da bi odbio varvare od Italije, Stilihon je morao da povuče dobar deo vojske iz Britanije i sa Rajne. Time je rimska Britanija izgubljena 407, a u 31. decembra 406. plemena Vandala, Alana i Sveva su prešla Rajnu i počela da pljačkaju Galiju. Posle čitavog niza nesreća, rimska vojska u Paviji se pobunila 13. avgusta 408. na podstrek Stilihonovog rivala Olimpija. Oficiri verni Stilihonu su pobijeni a on je nateran da se povuče u Ravenu. Tu je i pogubljen 22. avgusta nakon što je odbio da upotrebi svoje germanske gardiste protiv carske vojske koja je došla da izvrši smrtnu presudu zbog veleizdaje. Njegova smrt je izazvala ogorčenu borbu oko vlasti i dovela je do rasula u zapadnorimskoj vojsci koja će olakšati vizigotsku pljačku Rima 410. godine.
# 408.

*Ovo je članak o godini 408. Za broj, v. 408 (broj). Za automobil, v. Peugeot 408.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 1. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 4. vijek – **5. vijek** – 6. vijek
 |
| Decenija:
 |  370-e  380-e  390-e  – 400-e –  410-e  420-e  430-e  |
| Godine:
 | 405 406 407 – **408** – 409 410 411
 |

Arkadije

Godina **408.** (**CDVIII**) bila je prijestupna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Basa i Filipa** (ili, rjeđe, **godina 1161. *Ab urbe condita). Oznaka 408. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Teodozije II nasljeđuje svog oca Arkadija kao car istočne polovice Rimskog Carstva. S obzirom da je dijete, u njegovo ime Carstvom vlada pretorijanski prefekt, Antemije.
* Huni pod poglavicom Uldinom napadaju Istočno Carstvo, paleći granične utvrde na Dunavu i zauzevši grad Castra Martis. Carska vlast reagira pregovarima i nuđenjem plaćanja danka Uldinu, ali nakon što je Uldin zatražio preveliki iznos, dolazi do oružanog sukoba u kome Rimljani uspijevaju potisnuti Hune preko Dunava.
* ljeto - Rimski uzurpator Konstantin III zauzima Hispaniju, uništivši lokalne trupe odane zapadnorimskom caru Honoriju.
* septembar – Kralj Alarik na čelu vojske Vizigota prodire u Italiju i stavlja grad Rim pod opsadu.

## Rođenja

* Car Taiwu od Sjevernog Weija

## Smrti

* 1.5. – Arkadije, istočni rimski car
* 23.8. – Stilihon, rimski vojskovođa (pogubljen)

## Reference
# 407.

*Ovo je članak o godini 407. Za broj, v. 407 (broj). Za automobil, v. Peugeot 407.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 1. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 4. vijek – **5. vijek** – 6. vijek
 |
| Decenija:
 |  370-e  380-e  390-e  – 400-e –  410-e  420-e  430-e  |
| Godine:
 | 404 405 406 – **407** – 408 409 410
 |

Konstantin III

Godina **407.** (**CDVII**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Honorija i Teodozija** (ili, rjeđe, **godina 1160. *Ab urbe condita). Oznaka 407. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Nakon smrti kralja Godgisela novim kraljem asdinških Vandala postaje Gunderik. Pod njegovih vodstvom, Vandali, koje prate Svevi i Alani, prodiru kroz nebranjena rimska područja u Galiji sve do Atlantika te zauzimaju grad Burdigala (današnji Bordeaux.
* Gracijan, rimski uzurpator u Britaniji je ubijen od strane tamošnjih pobunjenih trupa. Vojnici za novog cara izvikuju Konstantina III koji ih vodi preko La Manchea na Kontinent, odnosno u Galiju. Konstantinove trupe prodiru na jug sve do grada Arelate (današnji Arles). Taj događaj se tradicionalno smatra početkom kraja rimske vlasti u Britaniji.

## Rođenja

* Car Wen od Liu Songa

## Smrti

* Jovan Hrizostom, episkop i propovjednik
* Marija, supruga rimskog cara Honorija i kćer vojskovođe Stilihona
* Carica Fu Xunying
* Murong Xi, vladar države Kasniji Yan

## Reference
# 409.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 1. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 4. vijek – **5. vijek** – 6. vijek
 |
| Decenija:
 |  370-e  380-e  390-e  – 400-e –  410-e  420-e  430-e  |
| Godine:
 | 406 407 408 – **409** – 410 411 412
 |

Godina **409.** (**CDIX**) bila je redovna godina koja počinje u petak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Honorija i Teodozija** (ili, rjeđe, **godina 1162. *Ab urbe condita). Oznaka 409. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* U Hispaniji Geroncije, general u vojsci rimskog uzurpatora Konstantina III, diže ustanak i za novog cara proglašava Maksima.
* Koristeći kaos nastao raskolom u rimskoj pobunjeničkoj vojsci, horde Vandala, Alana i Sveva razbijaju garnizone Konstantina III i prodiru u Hispaniju, gdje teritorije Iberijskog poluotoka počinju dijeliti među sobom - Vandali preuzimaju vlast nad provincijom Hispania Baetica (današnja Andaluzija), Sveci Galeciju (današnja Galicija i sjeverni Portugal) dok Alani preuzimaju Luzitaniju (ostatak suvremenog Portugala i špansku Extremaduru).
* Vizigotski kralj Alarik I po drugi put stavlja Rim pod opsadu; nakon toga postiže sporazum sa Senatom i postavlja Priska Atala za novog cara Zapadnog Carstva.
* Građanski rat i barbarska puštošenja izazivaju veliku glad na području Hispanije, Galije i Italije.
* Car Mingyuan nasljeđuje Daowua na prijestolju sjeverne kineske dinastije Sjeverni Wei.

## Rođenja

* Liu Yikang, kineski političar

## Smrti

* Serena, nećaka cara Teodozija I, supruga Stilihona (pogubljenje u Rimu)
* Car Daowu od Sjevernog Weija
* Gao Yun
* Carica Li

## Reference
# Eurih

Skulptura u Madridu, (Huan Porsel, 1750-53)
**Eurih**, takođe poznat i kao **Eurik**, **Evarik** ili **Ervig**, rodio se 415. godine, a umro je 484. Bio je mlađi brat Teodorika II, vizigotskog kralja koga je ubio i preuzeo presto Vizigotske kraljevine sa sedištem u Tuluzu. Bio je vizigotski kralj od 466. do svoje smrti, 484.

Nasledio je veliki deo vizigotskih poseda u Akvitaniji, jedna od oblasti Galije koja se nalazila pod vizigotskom kontrolom od 415. godine. Decenijama su se Vizigoti postepeno širili na račun oslabljenog Rimskog carstva, i polako su sve više prodirali unutar Hispanije.

Kada je postao kralj, Eurih je prvo pobedio nekoliko drugih vizigotskih kraljeva i plemenskih vođa u građanskom ratu, da bi nakon toga postao prvi vladar ujedinjenog vizigotskog naroda. Iskrostivši probleme Rimskog carstva, proširio je Vizigotsko kraljevstvo na veliki deo Hispanije, potiskujući Sveve na severozapad Iberijskog poluostrva. Do propasti Zapadnog rimskog carstva, Eurih je već kontrolisao celo Iberijsko poluostrvo.

Godine 470. Eurih je uspešno odbio invaziju Kelta i proširio svoje teritorije na sever, najverovatnije do reke Som na franačkoj teritoriji.

Prethodni vizigotski kraljevi su zvanično bili samo legati rimskog cara, ali Eurih je bio prvi vizigotski kralj koji je proglasio potpunu nezavisnost od Rima. Godine 475. Eurih je naterao zapadnog cara Julija Nepota da mu prizna potpunu nezavisnost u zamenu za galsku oblast Provansu. Rimski građani Hispanije su tada priznali Euriha za svog kralja. Iste godine, Klermon Feran se predao nakon duge vizigotske opsade, a biskup grada, Sidonije Apolinar, molio je za mir. Eurih je podelio Zapadno rimsko carstvo sa Odoakarom.

Eurih je bio jedan od učenijih vizigotskih kraljeva, i bio je prvi German koji je formalno sakupio zakone svog naroda u jedan kodeks. Eurihov kodeks iz 471. godine ovekovečio je tradicionalne zakone Vizigota koji su se do tada samo prenosili usmenim putem.

Nakon Eurihove smrti 484. godine, Vizigotsko kraljevstvo je obuhvatalo celo Iberijsko poluostrvo (osim današnje Galicije gde su vladali Svevi) i više od dve trećine današnje Francuske. Edvard Gibon, u 38. poglavlju svoje *Istorije opadanja i propasti Rimskog carstva*, kaže da Francuska svoju veličinu treba da zahvali preranoj Eurihovoj smrti dok je njegov sin Alarih II bio još dete, a njegov protivnik Hlodoveh ambiciozni mladi franački kralj.

## Vanjske veze

* Edward Gibbon, *History of the Decline and Fall of the Roman Empire* Arhivirano 2005-03-13 na Wayback Machine-u Chapter 37
* Edward Gibbon, *History of the Decline and Fall of the Roman Empire* Chapter 38

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: **Teodorik II** | **Vizigotski kralj (466—484)** | Nasljednik: **Alarih II** |
# 475.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 1. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 4. vijek – **5. vijek** – 6. vijek
 |
| Decenija:
 |  440-e  450-e  460-e  – 470-e –  480-e  490-e  500-e  |
| Godine:
 | 472 473 474 – **475** – 476 477 478
 |

Godina **475.** (**CDLXXV**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Lava bez kolege** (ili, rjeđe, **godina 1228. *Ab urbe condita). Oznaka 475. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

Istočna hemisfera godine 475.
## Događaji

* 9.1. – U Konstantinopolu započinje pobuna zbog koje je bizantski car Zenon prisiljen na bijeg.
* 12.1. – Vasilisk proglašen za novog istočnorimskog (bizantskog) cara.
* 9.4. – Vasilisk šalje cirkularno pismo (*Enkyklikon*) episkopima Istočnog Carstva, u kome izražava podršku monofizitskom kristološkom učenju.
* 28.8. – Flavije Orest tjera zapadnorimskog cara Julija Nepota u bijeg i postavlja svog malodobnog sina Romula Augustula na carsko prijestolje.
* Eurih, kralj Vizigota pristaje vratiti današnju Provansu pod zapadnorimsku vlast u zamjenu za formalno priznanje nezavisnosti Vizigota od Carstva.
* Nakon što je država Baekje izgubila dolinu rijeke Han u borbi sa državom Goguryeo njen novi glavni grad postaje Gongju.
* Dovšena zbirka Babilonskog Talmuda, koja predstavlja glavni izvor za jevrejsku Halahu.
* Bodhidharma putuje u Kinu (približni datum).
* Izrađena *Bodhisattva* (detalj zidne slike u Spilji I u Ajanti, Maharashtra, Indija) (približni datum).

## Rođenja

* Klotilda Burgundska, burgundska princeza
* Ita, irska redovnica

## Smrti

* Gaero, kralj Baekjea, jednog od Tri kraljevstva Koreje

## Reference
# 507.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 1. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 5. vijek – **6. vijek** – 7. vijek
 |
| Decenija:
 |  470-e  480-e  490-e  – 500-e –  510-e  520-e  530-e  |
| Godine:
 | 504 505 506 – **507** – 508 509 510
 |

Godina **507.** (**DVII**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Anastazija i Venancija** (ili, rjeđe, **godina 1260. *Ab urbe condita). Oznaka 507. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

Klodvig I ubija Alarika II
## Događaji

* Bitka kod Vouilléa: Franački kralj Klodvig I kod današnjeg Poitiersa nanosi odlučujući poraz Vizigotima koji nakon njega gube dotadašnju hegemoniju nad područjima Galije. Vizigotskog kralja Alarika II, koji je poginuo u bitci, nasljeđuje njegov sin Gesalec.
* Grad Guilin u današnjoj Kini mijenja ime u Guizhou.
* U današnjem centralnom Afganistanu izrađena manja od dvije statue Buda iz Bamyana.
* U gradu Copan u današnjem Hondurasu izrađen oltar majanskog boga smrti.

## Rođenja

* Car Wen od Zapadnog Weija
* Car Xiaozhuang od Sjevernog Weija
* Yuwen Tai, kineski vojskovođa

## Smrti

* Alarik II, kralj Vizigota (u bitci kod Vouilléa)
* Domangart mac Ferguso, kralj Dál Riate
* Car Buretsu, japanski car
* Carica Yu

## Reference
# Narbonska Galija

**Narbonska Galija** (latinski: *Gallia Narbonensis*) je bila rimska provincija koja se nalazila na jugu Francuske. Ranije je bila poznata kao **Gallia Transalpina** (Transalpinska ili "prekoalpska" Galija). Rimljani su je zvali *Provincia Nostra* ("naša provincija") ili samo *Provincia* ("provincija"). Taj naziv je preživeo i u modernom francuskom i krije se u imenu regije Provansa.

Rimska provincija Narbonska Galija oko 58. godine pre Hrista.
Rimsko carstvo oko 120. godine, sa obeleženom provincijom Narbonskom Galijom.
Narbonska Galija se direktno naslanja na Italiju. Bila je važna zbog kontrole prelaza između Italije i Španije, kao i tampon u slučaju napada Gala iz Galije. Narbonska Galija je bila privlačna i zbog kontrole doline reke Rone, kao i zbog kontrole nad Masalijom, današnjim Marsejem. Obuhvata oblasti Provansu i Langedok.

## Historija

Ova oblast južne Francuske postala je rimska provincija posle 121. godine, pod imenom **Gallia Transalpina**. Ovo ime je trebalo da naglasi razliku između prekoalpske Galije i Galije s ove strane Alpa, **Gallia Cisalpina**, u današnjoj severnoj Italiji.

**Gallia Transalpina** je kasnije preimenovana u **Gallia Narbonensis**, po glavnom gradu te provincije, rimskoj koloniji, *Narbo Martius* (Narbon), koji je osnovan na južnoj obali Francuske oko 118. godine.
# 429.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 1. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 4. vijek – **5. vijek** – 6. vijek
 |
| Decenija:
 |  390-e  400-e  410-e  – 420-e –  430-e  440-e  450-e  |
| Godine:
 | 426 427 428 – **429** – 430 431 432
 |

Godina **429.** (**CDXXIX**) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Feliksa i Taura** (ili, rjeđe, **godina 1182. *Ab urbe condita). Oznaka 429. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

## Događaji

* Vandali pod kraljem Gajzerihom sa Iberijskog poluotoka prelaze u rimsku Sjevernu Afriku.
* 26.3. - Istočnorimski car Teodozije II objavljuje početak rada na velikoj reformi rimskog prava kasnije poznatoj kao Codex Theodosianus.
* Papa Celestin I šalje biskupe Germanusa od Auxerrea i Lupusa od Troyesa u Britaniju kako bi pokušali suzbiti pelagijansku herezu.
* Domno II, budući patrijarh Antiohije, proglašen đakonom.
* Teodozije II naređuje da se sva sredstva koja su Jevreji prikupili za svoje vjerske škole zaplijene i prebace u carsku blagajnu.
* Sv. Hilarij postaje biskup Arlesa.

## Rođenja

* Zu Chongzhi, kineski matematičar
* Liu Jun, kineski princ iz dinastije Liu Song

## Smrti

## Reference
# Alarih II

Alarik II.
**Alarik II.(lat. Alaricus )*, bio je vizigotski kralj od 485. do 507. godine. Alarikovo kraljevstvo je obuhvaćalo cijelu Hispaniju (osim sjeverozapadnog dijela), cijelu Akvitansku Galiju i veliki dio tada još uvijek nepodijeljene Narbonske Galije. Bio je oženjen Tindigotom, nezakonitom kćeri Teodorika Velikog, ostrogotskog kralja.

Godine 486. Alarik II. je uskratio utočište Sijagriju, bivšem soasonskom vladaru, koga je potukao franački kralj Klodvig I. u Soasonskoj bitci (486.) Alarik je uhvatio Sijagrija i predao ga Klodvigu koji ga je potom pogubio.

Alarik II. je bio arijanac, kao i svi drugi vizigotski plemići, ali je dosta ublažio politiku proganjanja katolika koju je prakticirao njegov otac Eurik, čak im je odobrio i održavanje sabora 506. godine u Agdu. Bio je u zategnutim odnosima s biskupima iz Arla. Cezarije, biskup od Arla, bio je osumnjičen da kuje urotu kako bi predao Arl Burgundima čiji je kralj bio oženjen sestrom franačkog kralja Klodviga. Alarik je protjerao Cezarija u Bordeaux u Akvitaniji, a potom mu dozvolio i povrakat nakon što je prošla kriza.

Poznat je i po tome što je naredio pravljenje rekompilacije rimskih zakona i proglasa za svoje "rimske" podanike. Ovaj zakonik je poznat kao Alarikov zakonik ili Alarikov brevijar *(lat. Breviarium Alaricianum)*.

Poginuo je u bitci kod Vouilléa 507. godine u kojoj su Vizigoti izgubili od Franaka predvođenih Klodvigom. Ova bitka je označila kraj vizigotskog kraljevstva u Toulouseu i povlačenje Vizigota dublje u Hispaniju, kao i kasnije premještanje vizigotske prijestolnice iz Toulousea u Toledo. Od galskih posjeda, Vizgoti su još jedino zadržali Septimaniju, zapadni dio Narbonske Galije, koja otprilike odgovara današnjem fracuskoj regiji Languedoc-Roussillon.

Alarika je naslijedio njegov izvanbračni sin Gesalek jer je njegov zakoniti sin, Amalarik, tada bio maloljetan.

## Literatura

* Edward Gibbon, *History of the Decline and Fall of the Roman Empire* Poglavlje 38.

## Vanjske veze

* Istorijska biblioteka:Alarihov brevijar

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: **Eurih** | **Vizigotski kralj (485—507)** | Nasljednik: **Gesalih** |