Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kupa

*Za ostale upotrebe, pogledajte Kupa (razvrstavanje).*

| Kupa  |
| --- |
| Kupa u Karlovcu |
| Lokacija |
| Države | Hrvatska, Slovenija |
| Gradovi | Ozalj, Karlovac, Petrinja, Sisak |
| Hidrografija |
| Izvor   – aps. visina | Nacionalni park Risnjak Gorski kotar, Hrvatska 321 m |
| Ušće | kod Siska |
| Dužina | 296 km |
| Pritoke | Čabranka, Kupica, Lahinja, Dobra, Korana, Utinja, Kupčina, Trepča, Glina, Odra |
| Hidrologija |
| Protok   – srednji |  283 m³/s |
| Sliv   – površina |  10.032 km² |
| Ulijeva se u | Savu |
| Transport |
| Plovnost | ušća Odre do ušća u Savu (oko 4km) |

Kupa u Brodu na Kupi. Sa desne strane pridružuje joj se Kupčica, a na lijevoj obali je Slovenija.
**Kupa** (slovenski: *Kolpa*) je rijeka čiji je izvor i ušće u Hrvatskoj, a dijelom svoga toka čini granicu sa Slovenijom. Područje uz rijeku Kupu naziva se Pokuplje.

## Tok rijeke

Rijeka Kupa izvire iz krškog jezerca tirkizno zelene boje u Nacionalnom parku Risnjak kod mjesta Razloge u Gorskom kotaru. Oko 100 m nizvodno s desne strane prima vodu povremenog bujičnog potoka Krašićevica, a dalje s lijeve strane povremenog toka Sušice i skreće prema sjeveroistoku, te zatim prema sjeveru. Ispod izvora Kupa je brza rijeka, dok se nakon nekoliko kilometara smiruje i postaje mirna rijeka ispresjecana mnogim umjetnim slapovima koji su u povijesti služili za pokretanje vodenica: mlinova i pilana. Granična rijeka postaje na ušću lijeve pritoke Čabranke u Kupu.

U svom gornjem toku, Kupa se probija kroz šumovit kanjon. Na nekim se mjestima kanjon proširuje te se tamo nalaze plodne njive i polja. Sljedeća veća rijeka koja se ulijeva u Kupu je Lahinja.

Kupa kod Ozlja ulazi u svoj ravničarski tok. Zatim stiže do Karlovca gdje se s desne strane ulijeva rijeka Dobra te ubrzo nakon toga i Korana koja već nosi vode Mrežnice. Kasnije se u Kupu još ulijevaju rijeke Kupčina s lijeve i Glina s desne strane.Kod Petrinje se ulijeva Petrinjčica. Nedaleko svog ušća u Savu kod Siska u Kupu se s lijeve strane ulijeva još rijeka Odra.

Kupa u Sisku za niska vodostaja.
Kupa
Ukupna dužina toka rijeke Kupe je 296 km.

## Protok vode

Minimalna izdašnost izvora rijeke Kupe iznosi 1,2 m3/s, a maksimalna čak 144 m3/s (izmjereno na limnigrafu u Kuparima ). Temperatura vode iznosi 7 °C. Izvor nije kaptiran. Voda istječe na visini od 321 mnm. Kupa u godišnjem prosjeku rijeci Savi donese 283 m3/s vode.

## Sport

Rijeka Kupa je pogodna za vožnju kanuom i kajakom. Osim toga u ljetnim mjesecima Kupa je pogodna za kupanje te su uređena mnoga kupališta. Kupa je također bogata i ribom te je vrlo pogodna za športski ribolov.

## Zanimljivosti

Na rijeci Kupi postoji samo jedna hidroelektrana (Ozalj) koju je konstruirao Nikola Tesla.

## Vanjske veze

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala o temi: **Kupa** |
# Makroekonomija

|  |
| --- |
| **Ekonomija** |
|  |
| **Ekonomija po regijama**
Afrika  • Sjeverna Amerika
Južna Amerika  • Azija
Evropa  • Okeanija

 |
| Generalni aspekti
 |
|
Razvoj ekonomske misli
Mikroekonomija • Makroekonomija

 |
| Metodologija
 |
|
Bihejvioristička  • Komputacijska
Ekonometrija  • Evoluciona
Eksperimentalna • Teorija igre
Matematička  • Društvena psihologija

 |
| Polja i podjele
 |
|
Razvoj • Rast • Historija
Međunarodna trgovina • Rad
Ekonomija bogatstva • Finansijska
Monetarna teorija • Javni sektor
Industrijska organizacija • Zakon
Ekološka • Ekonomski sistemi
Prirodni resursi • Poljoprivreda
Okruženje • Regionalna nauka
Gradska • Kultura • Zdravlje

 |
| **Kategorija:Ekonomija** |
|
Časopisi • Publikacije
Kategorija:Ekonomija • Teme • Ekonomisti

 |
| **Ekonomske ideologije**
Anarhistička • Kapitalistička
Komunistička • Korporativna
Fašistička • Džordžijska
Islamska • Slobodna trgovina
Tržišna socijalistička • Merkantilistička
Protekcionistička • Socijalistička
Sindikalistička • Treći put

 |
| Ova kutijica: pogledaj • razgovor • uredi |

**Makroekonomija** potiče od grčkih reči *macros* (veliki) i *oikonomia* (privreda), što znači da proučava ekonomske agregatne veličine. Drugim rečima, bavi se proučavanjem problema društvene privrede, kao celine, gde se varijable svode na mali broj globalnih veličina, tj. kompleksnih agregatnih veličina. U tom smislu makroekonomija se bavi izučavanjem pojava, procesa i problema, kao što su: bruto proizvod, društveni proizvod, nacionalni dohodak, potrošnja, štednja, investicije, ekonomski rast, spoljnotrgovinska razmena, društvena reprodukcija, platni bilans, ciklična kretanja privrede, budžet, fiskalna i monetarna politika, agregatna tražnja i ponuda, zaposlenost, inflacija itd. Prema tome, makroekonomija proučava finkcionisanje i upravljanje ekonomijom u celini.

Makroekonomija dobija na značaju posle velike ekonomske krize (1929-1933. godine), kada su obelodanjeni ekonomski problemi sa nesagledivim posledicama, koji se nisu mogli razrešiti putem mehanizma Smitove "nevidljive ruke". Među ekonomistima je to najbolje uočio Džon Majnord Kejnz (1883-1946. godine), te se nastanak navedena makroekonomija teorije i politike vezuje za njegovo ime.

* Ekonomija
* Mikroekonomija
# Nacionalni dohodak

**Nacionalni dohodak** je ekonomski pojam koji podrazumeva novonastalu vrednost u privredi jedne zemlje u toku posmatranog vremenskog perioda, najčešće jedne godine.

Nacionalni dohodak koristi se kao agregatni pokazatelj dostignutog stepena razvoja privrede. Vrlo je upotrebljiv i za upoređivanje razvoja privrede pojedinih zemalja. Tada se obračunava nacionalni dohodak po glavi stanovnika (*per capita*).

Nacionalni dohodak izvodi se iz društvenog proizvoda umanjenog za amortizaciju osnovnih sredstava.

Raspodela nacionalnog dohodka najznačajnija je komponenta ekonomske politike jedne zemlje. Raspodelom se determinišu granice svih oblika krajnje potrošnje (lične, opšte, investicione). U tom kontekstu, strukturu nacionalnog dohodka čini zbir lične potrošnje, opšte potrošnje i akumulacije.