# 1503.

*Ovo je članak o godini 1503.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1470-e  1480-e  1490-e  – 1500-e –  1510-e  1520-e  1530-e  |
| Godine:
 | 1500 1501 1502 – **1503** – 1504 1505 1506
 |

1503.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1503.. (MDIII) |
| Ab urbe condita
 | 2256.
 |
| Islamski
 | 908–909.
 |
| Iranski
 | 881–882.
 |
| Hebrejski
 | 5263–5264.
 |
| Bizantski
 | 7011–7012.
 |
| Koptski
 | 1219–1220.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1558–1559.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1425–1426.
 |
| • *Kali Yuga* | 4604–4605.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4139–4140.
 |
| • 60 godina
 | Yin Voda Svinja (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11503.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1503** (**MDIII**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* 20. 1. - U Sevilli osnovana *Casa de Contratación* s namerom kontrole španskog istraživanja i kolonizacije; od ove godine do 1650. u seviljsku luku je ušlo 16.000.000 kg srebra i 185.000 kg zlata.
* februar - Da Gamina flota razbila udruženu flotu kalikutskog zamorina i arapskog gusara Hodže Ambara.
* 13. 2. - Turnir *Disfida di Barletta* - 13 italijanskih vitezova porazilo 13 francuskih.
* 23. 2. - Franko-španski rat u Italiji: bitka kod Ruva, španska pobeda.
* 28. 3. - Ivan III., moskovski veliki knez sklopio šestogodišnje primirje sa Poljsko-Litvanijom, dobio proširenja na severoistoku i istoku.
* 6. 4. - Prvi eskadron pete indijske armade (Afonso de Albuquerque) kreće iz Lisabona.
* 28. 4. - Drugi italijanski rat, Bitka kod Cerignole: odlučujuća španska pobeda (Gonzalo Fernández de Córdoba), smatra se da je ovo prva velika bitka dobijena pretežno vatrenim oružjem (taktika *Pike and shot*).
* 10. 5. - Kristofor Kolumbo otkrio Kajmanske Otoke.
* 13. 5. - Španci ulaze u Napulj, gde ostaju do 1714.
* maj - Portugalska karaka *Esmeralda*, dio Da Gamine flote, potonula kod obala Omana - na njoj će u 21. stoljeću biti pronađen najstariji tada poznati jedan tip astrolaba.
* 20. 5. - Afonso de Albuquerque definitivno locirao otok Ascension.
* 28. 5. - Venčali se preko posrednika škotski kralj James IV i engleska princeza Margaret Tudor (lično 8. 8.); istog dana sklopljen Ugovor o večnom miru između Škotske i Engleske (zapravo potrajao 10 godina).
	+ Na osnovu ovoga, njegov praunuk James VI i I će 1603. naslediti englesku krunu i uspostaviti personalnu uniju Engleske i Škotske.
* 15. 6. - Povelja kralja Vladislava II. potvrđuje pravo Kraljevine Slavonije da se za podžupane i plemićke sudce smiju birati samo domaći plemići.
* 21. 6. - Ismail I odlučujuće porazio Murada, vladara Ak Kojunlua, kod Hamadana.
* 18. 8. - Umro je papa Aleksandar VI *Borgia*, jedan od najkontroverznijih renesansnih papa.
* 20. 8. - Sklopljeno sedmogodišnje primirje između Vladislava II. i Bajazita II., sporazum obuhvata Moldaviju (Stefan III Veliki očuvao samoupravu po cenu danka), Vlašku i Dubrovnik.
* septembar - Sabor ruske crkve: pristalice Josifa Volockog oborile predlog nestjažatelja ("neimućnih") na čelu sa Nilom Sorskim da se ukine manastirsko vlasništvo.
* 22. 9. - Nadbiskup Sijene kardinal Francesco Todeschini-Piccolomini, nećak Pija II (vl. 1458-64), izabran je za papu pod imenom Pio III., kao kompromisni kandidat između frakcija Borgia i della Rovere - bolestan je, umire već 18. oktobra.
* 30. 10. - Španska kraljica Izabela zabranjuje nasilje nad domorocima (od ove godine počinje sistem encomienda-i za eksploataciju indijanske radne snage).

Papa Julije II na Dürerovoj slici "Blagdan Krunice" (1506)
* 1. 11. - Nadbiskup Avinjona kardinal Giuliano della Rovere je izabran za papu pod imenom Julije II. (do 1513). Prozvan je "Ratnički" ili "Strašni papa", ostavlja značajan trag u kulturi i politici.
* 29. 12. - Pobedom kod Garigliana Španci osigurali posed nad Napuljom.

### Tokom/tijekom godine

* Leonardo počinje rad na Mona Lisi.
* Prvi pomen Maglaja.
* Francuz Binot Paulmier de Gonneville plovio pored Brazila.

## Rođenja

* 11. 1. - Parmigianino, italijanski slikar († 1540)
* 10. 3. - Ferdinand I., car Svetog Rimskog Carstva († 1564)
* 23. 7. - Ana Jagelonska, kraljica Ugarske i Češke († 1547)
* 14 - 21. 12. - Nostradamus, lekar i autor "Proročanstava" († 1566)

## Smrti

* 7. 4. - Sofija Paleolog, moskovska velika kneginja
* 3. 7. - Pierre d'Aubusson, Veliki majstor Hospitalera (\* 1423)
* 18. 8. - Aleksandar VI., papa (\* 1431)
* 18. 10. - Pio III., papa (\* 1439)
* 28. 12. - Piero di Lorenzo de' Medici, bivši vladar Firence (\* 1472)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio treći.... Treća knjiga: Doba kralja Matijaša Korvina i Jagelovića (1458-1526) (archive.org)