Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Frula

Uski prorez (*labina*) kroz koji svirač duva da bi dobio ton.
**Frula** (italijanski: *zufolo*, engleski: *pipe*; francuski: *fifre*, njemački: *Pfeife*) je duvački aerofoni instrument koji se pravi od jednog komada drveta (uglavnom šljive), trske, zove i sl. To je jednostavni narodni instrument cilindričnog oblika, sličan *uzdužnoj flauti*.

Frule od kore vrbe (*fujary*), duge 40cm, sa izložbe muzike u Varšavi 1888. godine.

## Istorijat

Smatra se da je frula najstariji i najmnogobrojniji instrument na svetu. U raznim varijantama, veličinama i oblicima, nalazimo ih gotovo kod svih naroda planete.

Instrumenti slični fruli bili su poznati još najstarijim narodima. Obzirom da su se jednostavno i lako gradili. Svaka trska i stara šuplja kost mogla je poslužiti za pravljenje ovog instrumenta.

Razni spisi govore da su Egipćani svirali na primitivnom instrumentu koji se zvao „mem“, Grci su imali panovu frulu.

U našim krajevima na fruli i dvojnicama svirali su pastiri čuvajući svoja stada. Frula se koristi i dan-danas kao narodni instrument.

Koliko je ovaj instrument popularan i koliko se frulaška tradicija do danas očuvala u Srbiji najbolje svedoče *brojne manifestacije* posvećene fruli (selo Jagnjilo kod Mladenovca), *Dani Save Jeremića* (Ražanj), *sabori frulaša* (Lelić kod Valjeva, Prislonica kod Čačka), *takmičenja frulaša* (selo Iđoš kod Kikinde), *Frula fest* (Kruševac).

## Opis instrumenta

Moldavske frule (*fluer*).
Sastoji se iz čepa kojim je instrument zatvoren sa gornje strane (ne u potpunosti s obzirom da mu je odsečen jedan uzdužni deo da bi omogućio prolaz vazduha kroz cev svirale). Princip dobijanja tona je takav da se duvanjem uzana vazdušna struja iz sviračevih usta se upravlja u uski prorez (*pisak* ili *labinu*), gde se razbija o oštru ivicu i dolazi do treperenja usled deljenja vazdušnog mlaza na *usni*. Otuda se frula ubraja u *labijalne instrumente*, jer na *lat.* *labea* znači *usna*.

Na poleđini instrumenta nalazi se otvor sa oštrim bridom koji se naziva *vetrilo*, a koji seče vazduh stvarajući ton. Na dnu svirale nalazi se rupa koja se naziva *oduška*. Na prednjoj strani svirale nalazi se šest rupa pomoću kojih možemo izvesti sedam tonova (najčešće tonovi durske lestvice).

Izrada današnjih frula postala je prava majstorija. Savremeni graditelji izrađuju frule različitih veličina i štimova, kristalno jasnog tona i intonacije.

Graditelji frule često ukrašavaju rezbarijama, šarama u boji i bakarnom žicom ili gvozdenim obručima.

## Poznati srpski frulaši

Bez obzira na krajnju jednostavnost ovog instrumenta, brojni svirači kod nas i u našoj bližoj okolini na fruli postižu zapanjujući umetnički nivo muziciranja i virtuoziteta.

Poznati srpski frulaši su Adam Milutinović, Sava Jeremić, Tihomir Paunović, Velja Kokorić, Borivoje Todorović, Bora Dugić, Slobodan Vukićević, Spasoje Jović, Andrija i Tomislav Bajić, Radovan Jovanović i drugi.

## Povezano

* Aerofoni instrumenti
* Podela muzičkih instrumenata
* Tehnika daha
* Dvojnice
* Muziciranje
* Pipe (*engl*.)
* Chiflo

## Izvori
# Sarasvati

Boginja Sarasvati, najčešće se prikazuje dok svira žičani instrument vina.
**Sarasvati** (sanskrit: सरस्वती) je jedno od božanstava iz hinduističkog panteona. Ona je boginja znanja, muzike i umjetnosti. Sarasvati se poistovjećuje sa istoimenom vedskom rijekom. Ona je pratilja Brahme, boga stvaranja. Skupa sa boginjama Lakšmi i Parvati ili Durga, čini trojstvo, *Tridevi* ("tri boginje"). One su pratilje muškog trojstva bogova, Trimurti koji čine Brahma, Višnu i Šiva. Sarasvatina djeca su Vede, najstariji hinduistički sveti tekstovi.
# Narod

**Narod** ili **puk** je izraz koji se koristi za različite vrste društvenih grupa:

* u najširem smislu, taj izraz označava stanovništvo određenog područja, grada, regije, države ili kontinenta;
* u političkom smislu taj izraz može biti sinonim za naciju i/li etničku grupu;
* pod tim izrazom se mogu podrazumijevati pripadnici većinske grupe unutar nekog društva, kao što su plebejci u starom Rimu; ponekad se radi pojašnjavanja koristi izraz *obični narod* ili puk;

## Vanjske veze

* The Optimum Population Trust. *A reliable and intelligent source of population information. Arhivirano 2019-04-02 na Wayback Machine-u*

Commons logo
Wikimedia Commons has media related to:
People
# Lira (razvrstavanje)

Lira može označavati:

* lira, muzički instrument
* Lira (zviježđe)
* lira (valuta), koja se koristi u nizu država, odgovara funti
	+ Italijanska lira
	+ Malteška lira
	+ Turska lira
	+ Sirijska lira
	+ Vatikanska lira
# Gregorijanski koral

Gradual *Tu es Deus* iz 922.g
**Gregorijanski koral** označava jednoglasno srednjovekovno liturgijsko pevanje Katoličke Crkve (kao i u nekim Pravoslavnim Crkvama na zapadu, u čijim se parohijama služi zapadni obredi pre šizme) na latinskom jeziku.

Gregorijanski koral predstavlja pevanu reč Božju. Kao sastavni dio liturgijskog delovanja sadrži bogatu muzičku baštinu hišćanske crkve od njenog začetka,tokom srednjeg veka do pojave višeglasnog pevanja.

Ime je dobio po Grguru Velikom, koji je bio papa između 590. i 604.

Ovaj stari sakralni oblik muzike je važnim je delom liturgijske ,muzike. Ovo je jednoglasno i nepromenljivo crkveno pevanje. Zbirku takvih misnih korala sastavio je i pročistio u saradnji sa svojim benediktincima u knjigu Antifonarij papa Grgur I., pa ga možemo nazvati reformatorom liturgijske muzike Iz Rima se takvo pevanje proširilo po celom hrišćanskom svetu, čemu je pomogao i Karlo Veliki.

## Reference

## Vanjske veze

* Arhiva gregorianskih napjeva Arhivirano 2012-05-18 na Wayback Machine-u
* GLOBAL CHANT DATABASE: Index of Gregorian Chant - baza podataka s preko 20.000 melodija
# Grgur Veliki

| Grgur I. Gregorius I |
| --- |
|   |
| Pravo ime
 | Gregorius Anicius
 |
| Papinstvo počelo
 | 3. rujna 590.
 |
| Papinstvo završilo
 | 12. ožujka 604.
 |
| Prethodnik
 | Pelagije II. ( 579. - 590.)
 |
| Nasljednik
 | Sabinijan (604. - 606.)
 |
| Rođen
 | oko 540. Rim, Italija
 |
| Umro
 | 604. Rim
 |
| Ostali pape imena Grgur
 |

**Sveti Grgur I. Veliki** bio je papa i crkveni naučitelj. Otac mu je bio Gordijan, a majka Sveta Silvija. Najprije je bio prefekt (od 572.-573.), a potom osniva 6 samostana na Siciliji i samostan svetog Andrije u Rimu. Od 579. do 585. godine bio je legat pape Pelagija II. na carigradskom dvoru, a izabran je za papu 590. godine.

Kao papa reorganizirao je upravu nad papinskim teritorijem i crkvenim dobrima po pokrajinama. Također je poticao širenje benediktinskog reda, pokretao misionarsku djelatnost (pokrštenje Angla), reformirao crkvene ceremonije i crkveno pjevanje.
Spretnom politikom prema Langobardima postavio je temelje kasnijoj političkoj moći papinstva. Prvi je upotrijebio izraz *„servus servorum Dei“* (latinski: *sluga slugu Božjih*) kao titulu rimskih papa.

Iz njegovih djela crpe se podaci o kulturnoj povijesti ranog srednjeg vijeka. Bio je prvi latinski pisac koji je spomenuo Slavene u Istri i Dalmaciji. Njegova djela su:

* *Pastoralno pravilo*
* *Homilije*
* *Četiri knjige dijaloga*

## Vanjske veze

* Documenta Catholica Omnia: Grgur I. Veliki
# Globus

*Za ostale upotrebe, pogledajte Globus (razvrstavanje).*
Centralna projekcija
Animacija okretanja globusa
**Globus** (latinski: *globus* - lopta) je umanjeni loptasti prikaz Zemlje, planeta ili nebeske sfere sa ucrtanim kartografskim prikazom date površine. Odnos i geometrijska podudarnost sa stvarnim prikazima je najsličnija od svih mogućih interpretacija (mapa i dr). Prema tipu globusi se mogu podeliti na geografske i astronomske. U nastavi geografije, sferni prikaz Zemlje je jedan od osnovnih učila.

## Historija

Prvi globusi pojavili su se još u starom veku, odmah po saznanju da je Zemlja okrugla. Prvim tvorcem smatra se Karates sa ostrva Malos, koji je u II veku pre nove ere izradio sferni model planete. Ptolomej je u svom delu „Geografija“, dao uputstva za izradu globusa. Tokom XIII veka u arapskom svetu je napravljenom nekoliko modela Zemlje, samo dva u sačuvana do danas. Martin Behajm je 1492. godine konstruisao prvi globus u srednjem veku, i to pre otkrića Novog sveta. Na međunarodnoj izložbi u Parizu 1889. godine izložen je model prečnika 13 metara i težak oko deset tona u razmeri 1:1.000.000. U današnje vreme standardni globus izrađuju se u razmeri 1:38.000.000

## Osobine

Preslikavanje Zemljine površine na globus vrši se po pravilima centralne projekcije. Naime, zamisle se dve identične lopte sa zajedničih centrom, od kojih je Zemlja veća, a uzeta sfera manja. Zatim, se tačke projektuju zamišljenim zracima koji se sastaju u zajedničkom središtu. Time se projekcije površina sa Zemlje nalaze na globusu u tačkama presecanja. Razmer globusa je jednak u svakoj tački. Uglovi sa modela su jednaki istovetnim na Zemljinoj lopti, pa se to naziva konformnost. Takođe i odnos površina je u razmeri.

Glavna svojstva svakog globusa su: očuvanje sličnosti figure, konformnost uglova i ekvivalentnost površina i linija. Na osnovu ovih pokazatelja globus je naverniji i najpribližniji prikaz Zemljine lopte.

## Podela

Globusi se prema tipu mogu podeliti na:

* *geografske* (opšti, tematski i indukcioni)
* *astronomske* (zvezdani, planetarni i mesečevi)

## Povezano

* Zemlja
* Geografska karta
* Kartografska projekcija

## Galerija

* Nebeski globus
* Globusi
* Behajmov globus

## Literatura

* Mastilo, N. (2005): Rečnik savremene srpske geografske terminologije*, Geografski fakultet, Beograd; ISBN 86-82657-55-4*
* Lješević, A. i Živković, D. (2001): Kartografija, Geografski fakultet, Beograd; ISBN 86-83501-06-X
# Dinamičke oznake

**Dinamičke oznake** koriste ste u glazbenoj umjetnosti, a služe za određivanje jačine izvođenja glazbenog djela. **Dinamika** je *glasnoća* ili *intenzitet* izvođenja glazbenog djela. Ona pripada sastavnicama glazbenog djela.

## Vrste dinamičkih oznaka

* **najtiše moguće** - *tal. pianissimo possibile* - **ppp** -
* **vrlo tiho** - *tal. pianissimo* - **pp** -
* **tiho** - *tal. piano* - **p **srednje tiho** - *tal. mezzopiano* - **mp **srednje glasno** - *tal. mezzoforte* - **mf **glasno** - *tal. forte* - **f** -
* **vrlo glasno** - *tal. fortissimo* - **ff** -
* **najglasnije moguće** - *tal. fortissimo possibile* - **fff** -
* Postupno pojačavanje dinamike naziva se **crescendo**, a postupno stišavanje **decrescendo** (diminuendo).

Vrijednosti izražene u decibelima odnose se na glasnoću orkestra koja se čuje s mjesta dirigenta. Pojedini stupnjevi glazbene dinamike se u jačini razlikuju od 10 do 12 dB.
# Kantata

**Kantata** je vokalno-instrumentalno djelo za soliste, orkestar i zbor, a sastoji se od glazbenih brojeva, kao oratorij i opera. Lirskog je karaktera i govori o osjećajima i razmišljanjima. U kantati se ne opisuje radnja. Kantate su bile osobito popularne u razdoblju baroka, a izvodile su se u crkvi. Najpoznatije duhovne kantate iz tog vremena bile su one koje je pisao Johann Sebastian Bach. Kantate su pisali i skladatelji kasnijih stoljeća. U 20. stoljeću skladatelji češće pišu svjetovne kantate nego duhovne. Najpoznatija suvremena kantata je *Carmina burana* Carla Orffa.

## Vanjske veze

* Dolmetsch music dictionary: C–Car
* Multimedia Dictionary: Cantata Arhivirano 2014-10-27 na Wayback Machine-u at Virginia Tech
# Galantni stil

André Campra, *L'Europe galante* 2. izdanje (1698.)  Uvertira
**Galantni stil**, muzički pravac koji se podudara sa stilom rokokoa u vizualnim umjetnostima i literaturi. U Njemačkoj je poznat kao *Empfindsamer Stil*. Javio u 18. vijeku kao reakcija na barokni stil.

## Odlike

Manje formalan i grandiozan u strukturi, bio je dražestan više nego dubok, više hedonistički nego rizičan ili poduzetan. Davao je naglasak na neposrednost privlačnosti i eleganciji. Najjače se odrazio u francuskoj glazbi instrumenata s tipkama. Najpoznatiji predstavnik tog stila bio je François Couperin (1668 - 1733), dok Jean Philippe Rameau predstavlja ozbiljniju francusku glazbenu misao toga doba. U Njemačkoj su stil do neke mjere prilagodili Georg Philipp Telemann, Johann Mattheson (1681.-1764.) i sinovi Johanna Sebastiana Bacha, a rokoko se javio i kao element u obliku klavirskih sonata Domenica Scarlattija.

Tragovi rokokoa prisutni su i u ranijim djelima Josepha Haydna i Wolfganga Amadeusa Mozarta.

## Izvori
# Disonanca

**Disonsonanca** (lat. *dissonantia*, fr. i engleski: *dissonance*, što znači *razdor, nesloga, nesaglasje, zvučni nesklad*) je sazvučje koje nastaje kada istovremeno zvuče dva ili više tona (intervala) i kod slušaoca izazivaju utisak neprijatnosti, nesklada i nemira i *traže razrešenje*, tj. *smirenje*.

Neki primeri *disonanci* na tonu *ce1*.

|  |
| --- |
| Zvučni primer *disonanci* na tonu *ce1*. |
| Trajanje: 12 sekundi.0:12 |
|  |

Disonantni intervali su:

1. sve sekunde
2. sve septime
3. svi umanjeni intervali
4. svi prekomerni intervali

Uho današnjeg čoveka je do te mere postalo imuno na zvučne nesklade i oštrine, da nekadašnje teoretske disonance današnjem čoveku više nisu grube i neprijatne.

Suprotno *disonanci* je *konsonanca*, koja se doživljava kao prijatno, smireno i ugodno zvučanje za ljudsko uho i *ne traži razrešenje*.

## Reference
# Mjera

**Mjera** može značiti:

* mjera (fizika), u fizici, je tijelo, uređaj ili tvar kojima se ostvaruje neka fizikalna veličina koja služi kao mjerna jedinica, njezin dio ili višekratnik. Tako se, na primjer, mjernim štapom ostvaruje jedinica duljine, utegom jedinica mase, mjernom posudom jedinica volumena, etalonskim otpornikom jedinica električnog otpora i tako dalje. U prošlosti se nije razlikovao zamišljeni pojam mjerna jedinica od njezina ostvarenja mjere, pa su se stare mjerne jedinice nazivale i mjerama, što je ostavilo trag i u nazivu vrhovnih međunarodnih mjeriteljskih ustanova.
* mjera (muzika), u muzici, je jedinica (zvana i takt) za mjerenje glazbenog ritma, kojom se određuje broj i vrsta jedinica trajanja zvuka i stanki u sklopovima od najmanje dviju međusobno oprečnih jedinica. Te se jedinice nazivaju dobe. Sastav mjere određuje se na početku skladbe ili glazbenog odlomka, a označuje se razlomkom u kojem brojnik pokazuje broj doba, a nazivnik trajanje pojedine dobe (na primjer dvočetvrtinska mjera sastoji se od dviju doba, svake u trajanju od jedne četvrtinke). Mjere se dijele na jednostavne (dvodobna i trodobna mjera), složene i mješovite. Iako se takozvana taktna crta (granica između dviju mjera) bilježi već od 15. stoljeća, pojam mjere u europskoj se umjetničkoj glazbi učvrstio tek od 17. vijeka.
* mjera (matematika), u matematici, je cijeli broj kojim je djeljiv neki drugi cijeli broj, na primjer 2 i 3 mjere su broja 6; ako su dva cijela broja djeljiva istim cijelim brojem, taj se broj naziva zajednička mjera. Mjera točnosti služi u teoriji pogrješaka za usporednu ocjenu dvaju ili više pokusa (eksperimenata).

## Reference
# Artikulacija (muzika)

Reč **artikulacija** (fr. i engleski: *articulation*) potiče iz latinskog jezika i znači *jasno, razgovetno*.

U muzici *artikulacija* znači načini na koje se izvode tonovi pri pevanju ili sviranju muzičkog instrumenta.
*Artikulacija* u muzici pomaže da se bogatije, jasnije, razgovetnije i preciznije izrazimo.

| OSNOVNE ARTIKULACIJE
 | ŠTA ZNAČI
 | KAKO SE PIŠE I KAKO SE IZVODI
 | KAKO ZVUČI
 |
| --- | --- | --- | --- |
| **Detaše** - (fr. *détaché*)
 | *odvojeno* | Napisane note izvode se sliveno, sa što manje prekida između tonova. |

|  |
| --- |
| Zvučni primer **detašea**. |
|  |
|  |

 |  |
| **Legato** - (ital. *legato*)
 | *vezano* | Luk iznad ili ispod grupe nota kazuje da te tonove treba izvoditi bez prekida, *na jedan dah*. |

|  |
| --- |
| Zvučni primer **legata**. |
|  |
|  |

 |  |
| **Stakato** - (ital. *staccato*)
 | *odvojeno*, *odsečno* | Tačka iznad ili ispod notne glave znači da se svaki ton izvodi odvojeno, upola kraće od napisane notne vrednosti, što prikazuje notni primer ispod:
 |

|  |
| --- |
| Zvučni primer **stakata**. |
|  |
|  |

 |  |
| **Portato** - (ital. *portato*)
 | *nošeno* | Tačka i luk iznad ili ispod notne glave upućuje na to da te tonove treba nešto skratiti (tj. duže od *stakata*, kraće od *detašea*). Ovo prikazuje notni primer ispod:
 |

|  |
| --- |
| Zvučni primer **portata**. |
|  |
|  |

 |  |
| **Tenuto** - (ital. *tenuto*)
 | *otegnuto*, *izdržano* | Vodoravne crtice iznad ili ispod nota kazuju da se svaki ton izvodi u punom iznosu svog trajanja. |

|  |
| --- |
| Zvučni primer **tenuta**. |
|  |
|  |

 |  |
| **Markato** - (ital. *marcato*)
 | *naglašeno* | Položeno latinično veliko slovom **V** iznad ili ispod nota upućuje da se svaki ton izvodi naglašeno. |

|  |
| --- |
| Zvučni primer **markata**. |
|  |
|  |

 |  |

## Reference
# Fraziranje

**Fraziranje** (eng. *phrasing* i fr. *phrase*) je jasno razčlanjivanje (razdvajanje) muzičkog dela u manje celine od strane izvođača instrumentaliste ili pevača da bi ono slušaocu postalo što jasnije, lepše, razumljivije i razgovetnije.
Slušalac na taj način prati i oseti logične i jasne celine koje ne rasparčavaju muzičko delo, već mu daju još veću *celovitost*.

Pomenute detalje ostvaruje muzičar-izvođač svojom interpretacijom, tj. pravilnom i prirodnom raspodelom muzičkih misli, tj. logičnih celina.

Sve to mora biti učinjeno sa merom i ukusom, jer preteranim sitnim detaljiziranjem gubi se celina kompozicije. Pošto je fraza *celovita muzička misao*, izvođačev osećaj za frazu je *osećaj za celinu*. Nema dobrog muziciranja bez dobrog i prirodnog fraziranja.

Lepo fraziranje možemo uporediti sa dobrim glumcem ili govornikom koji jasno, izražajno i slikovito izgovara tekst, na pravim mestima zastaje, podiže ili spušta glas.

## Praktična uputstva za fraziranje

1. *Pročitaj* notni tekst.
2. Osetiti gde je *početak* a gde *završetak* neke celine.
3. Osetiti gde je pravo mesto za *predah*.
4. Pronađi gde je *vrhunac melodije*, a gde njen *pad*.
5. Pronađi gde treba *pojačati* a gde *oslabiti ton* (dinamičko senčenje).
6. Osetiti gde treba malo *ubrzati* a gde *usporiti* tempo (agogičko senčenje).

## Reference
# Ukrasi (muzika)

**Ukrasi** ili **ornamenti** (eng. i fr. *ornaments* od latinskog *ornamentum*, što znači *ukras, šara*) su u muzici tonovi ili grupe tonova koji se stavljaju na glavne tonove melodija (uglavnom na naglašene delove taktа) i koji imaju zadatak da melodiju učine lepšom, razvijenijom, kitnjastijom.

Instrumentalna i vokalna muzika 17. i 18. veka, prepune su ovakvim primerima. Na početku su bili improvizovani, a kasnije su se počeli beležiti.

Ima ih više vrsta. Beleže se ili sitnim notama (manjim od normalnih), ili posebnim znacima.

Najvažniji ukrasi su:

1. Dugi predudar:  ili  ili
2. Kratki predudar:
3. Dvostruki predudar:
4. Višestruki predudar:
5. Grupeto:
6. Praltriler:
7. Mordent:
8. Triler:  ili
## Izvori
# Instrument

| Instrument Instrumentum |
| --- |
| Stari kirurški instrumentiStari kirurški instrumenti
 |
|  |

**Instrument** (od latinskog: *Instrumentum* - *Instruere* = urediti, podučiti) je naprava, alat, oruđe, pomoćno sredstvo koje služi da se lakše, bolje i preciznije obavi neki rad ili funkcija, pa tako ima mjernih, kirurških i optičkih instrumenata. U društvenom pogledu govori se o logičkim instrumentima, ali i o instrumentima mira, vlasti, države i sličnim stvarima.

U prenesenom značenju, instrument može biti osoba kojom se netko koristi da bi postigao vlastite ciljeve.

## Karakteristike

### Nauka i tehnika

U nauci i tehnici - instrumenti su fino i precizno izrađeni (često vrlo komplicirani) uređaji i pribor za naučna istraživanja ili tehničke radove, pa tako ima električnih, geodetskih, optičkih i navigacijskih instrumenata.

### Medicina

U medicini - instrument je predmet koji se koristi kod pretraga, kao kašika za potiskivanje jezika pri pregledu grla, ogledalo kod pregleda grkljana, lijevčić za pregled uha, endoskopi kod pregleda dušnika, želuca, crijeva i sličnih unutrašnjih organa.

Instrumenti se koriste i kod izvođenja kirurških zahvata, od noža i škara za rezanje, do pinceta za pridržavanje, kuka za širenje tkiva, sondi za ispitivanje okoline, raznih hvataljki, štipaljki, igla za zatvaranje i podvezivanje krvnih žila, do igli, držača igli i kopči za šivanje tkiva.

Kod operacija kostiju koriste se dlijeta, pile, čekići, turpije i slična sredstva.

Kod operacija na srcu, mozgu, sitnim krvnim žilama i živcima koriste se specijalni instrumenti.

Stomatolozi se koriste različitim svrdlima, kliještima i sličnim instrumentima koji se najčešće izrađuju od nehrđajućih materijala, koji se prije operacije moraju se sterilizirati.

### Muzika

U muzici su to razni muzički instrumenti, ali i glas pjevača, dakle sva sredstva kojim se proizvodi muzika.

### Prava

U pravu se to odnosi na dokumente kao što su vlasnički list, obaveznica i ugovor.

## Reference

## Vanjske veze

* *Instrument* (`sh`)
# Interpretator

Reč **interpretator** (fr. *exécutant*, eng. *performer*) potiče iz latinskog jezika i znači *tumač*, *izvođač*, *izlagač*.

U muzici *interpretator* je muzičar (instrumentalista, pevač, dirigent) koji javno izvodi, *interpretira* neko muzičko delo. Drugi naziv za interpretatora bio bi izvođač.

Dobar interpretator je pre svega talentovan i muzikalni izvođač koji izvodeći, tj. zvučno tumačeći neko muzičko delo poštuje kompozitorove zamisli i zahteve koji pišu u notnom tekstu (ako je kompozitor muzički obrazovan) i koji pri muziciranju unosi svoje lično shvatanje stila i svoj doživljaj (emotivni naboj) i prenosi ga jasno i živo slušaocima.

Interpretator može biti profesionalac (živi isključivo od izvođaštva) ili amater (izvođaštvo mu je hobi).

Kako se muzika deli na zabavnu, džez, klasičnu, narodnu, automatski se i interpretatori dele na *zabavne*, *džez*, *narodne* i *klasične*.

Po muzičkom obrazovanju, interpretator može biti školovan i neškolovan (priučen). Školovani interpretator je završio osnovnu muzičku školu u kojoj je morao da izabere odsek (instrument) koji će učiti: klavirski, gudački (violina, viola, violončelo, kontrabas), duvački (flauta, klarinet, oboa, truba, trombon, horna, fagot), odsek za harmoniku, harfu, gitaru, udaraljke, džez muziku, ranu muziku, pevanje (solo). Dalje muzičko obrazovanje stiče se u srednjoj muzičkoj školi, a potom na muzičkoj akademiji - fakultetu.

Samo vrhunski interpretator može biti vrhunski umetnik.

## Reference