# 1681.

*Ovo je članak o godini 1681.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 16. vijek – **17. vijek** – 18. vijek
 |
| Decenija:
 |  1650-e  1660-e  1670-e  – 1680-e –  1690-e  1700-e  1710-e  |
| Godine:
 | 1678 1679 1680 – **1681** – 1682 1683 1684
 |

Santa Maria della Salute 1730-tih

1681.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1681.. (MDCLXXXI) |
| Ab urbe condita
 | 2434.
 |
| Islamski
 | 1091–1092.
 |
| Iranski
 | 1059–1060.
 |
| Hebrejski
 | 5441–5442.
 |
| Bizantski
 | 7189–7190.
 |
| Koptski
 | 1397–1398.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1736–1737.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1603–1604.
 |
| • *Kali Yuga* | 4782–4783.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4317–4318.
 |
| • 60 godina
 | Yin Metal P(ij)etao (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11681.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1681** (**MDCLXXXI**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u subotu po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

## Događaji

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* 13. 1. - Bahčisarajski ugovor okončava Rusko-turski rat 1676.-1681.: 20 godina primirja, Dnjepar granica, prostor do Južnog Buga prazan (turski ustupak).
* 14. 3. - William Penn dobio od kralja Čarlsa II zemlju koja će postati Provincija Pennsylvania.
* 17. 3. - Na Tajvanu umro Zheng Jing, mingovski lojalista (Kraljevina Tungning), nasleđuje ga stariji sin Zheng Kezang a posle državnog udara mlađi Zheng Keshuang (do 1683).

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 15. 5. - Zvanično otvoren francuski *Canal du Midi* (faktički 1683).
* 13. 6. - Ugarski sabor u Šopronu: Pál Esterházy izabran za palatina. Na ovom saboru, pod utiskom pobune u Gornjoj Ugarskoj, vraćena nezavisnost financija i vjerske sloboštine iz 1606 (privremeni poraz habsburškog apsolutizma ali i smanjen oslonac za Thokolyja).

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* 1. 7. - Primas sve Irske Oliver Plunkett pogubljen u Londonu nakon lažne optužbe za izdaju - poslednji katolički mučenik u Engleskoj.
* 31. 7. - U Francuskoj donet pomorski zakonik, *Grande ordonnance de la marine*.
* septembar - Snage Imre Thökölyja i varadinskog paše pustoše okolinu Sabolča.
* 30. 9. - Politika reujedinjenja: slobodni carski grad Strasbourg se priključuje Francuskoj.
* 30. 9. - Bitka kod rta San Vicente: Španci porazili brandenburški eskadron kod Portugala.

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* 13. 11. - U Hajdúszoboszló sklopljeno primirje između cara i Tekelija.
* novembar-decembar - Pueblo ustanak: neuspešni španski pokušaj da povrate vlast nad Pueblo Indijancima.
* decembar - U Kini slomljena Pobuna tri vazala: Wu Shifan, unuk Wu Sanguia izvršio samoubistvo.

### Kroz godinu

* Marčanski episkop Pavle Zorčić kupio kuću za grkokatoličko sjemenište u Zagrebu, za izdržavanje je od cara dobio dobro Pribić kod Karlovca ili je 1682. sam kupio Strmac Pribićki.
* Hrvatski sabor zabranio preseljavanje kmetova u Krajinu, koji bi tamo imali veće slobode.
* Mletačka vlast i službeno uspostavljena u Makarskoj.
* Rumelijski beglerbeg krenuo da umiri Arbanase i prisili na poslušnost Crnogorce (uzima taoce).
* Augustin Benković imenovan velikovaradinskim biskupom.
* Posle 50 godina gradnje posvećena bazilika Santa Maria della Salute u Veneciji.
* *De re diplomatica* Jeana Mabillona - delo se smatra temeljem paleografije i diplomatike.

## Rođenja

* 24. 3. - Georg Philipp Telemann, kompozitor († 1767)
* 3. 6. - Ivan Franjo Čikulin, pjesnik († 1746)
* 18. 6. - Feofan Prokopovič, ruski državnik i prelat († 1736)
* avgust - Vitus Bering, moreplovac († 1741)

## Smrti

* 17. 3. - Zheng Jing, mingovski lojalista na Tajvanu (\* 1642)
* 4. 5.? - Sava II Branković, bivši erdeljski mitropolit
* 25. 5. - Pedro Calderón de la Barca, književnik (\* 1600)
* 27. 8. - Patrijarh moskovski Nikon (\* 1605)
* 15. 10. - Janez Ludvik Schönleben, teolog, genealog (\* 1618)
* 8. 12. - Gerard ter Borch, slikar (\* 1617)

## Reference

Literatura
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Treća knjiga, prvi tom, Srbi pod tuđinskom vlašću 1537-1699, SKZ Beograd 1993, ISBN 86-379-0383-5