# Kalcijum karbonat

| Kalcijum karbonat
 |
| --- |
|  |  |
|  |
| IUPAC ime
 |

|  |
| --- |
| Kalcijum karbonat |

 |
| Drugi nazivi
 | Krečnjak; kalcit; aragonit; kreda; mermer; biser
 |
| Identifikacija
 |
| CAS registarski broj
 | 471-34-1Y |
| ChemSpider
 | 9708Y |
| UNII
 | H0G9379FGKY |
| KEGG
 | D00932 |
| ChEBI
 | 3311 |
| RTECS registarski broj toksičnosti
 | FF9335000
 |
| Jmol-3D slike
 | Slika 1 Slika 2
 |
|

| SMILES |
| --- |
| [Ca+2].[O-]C([O-])=O

---

C(=O)([O-])[O-].[Ca+2] |

 |
|

| InChI |
| --- |
| InChI=1S/CH2O3.Ca/c2-1(3)4;/h(H2,2,3,4);/q;+2/p-2Y Kod: VTYYLEPIZMXCLO-UHFFFAOYSA-LY

---

InChI=1/CH2O3.Ca/c2-1(3)4;/h(H2,2,3,4);/q;+2/p-2 Kod: VTYYLEPIZMXCLO-NUQVWONBAS |

 |
| Svojstva
 |
| Molekulska formula
 | CaCO3 |
| Agregatno stanje
 | Fine beli prah
 |
| Gustina
 | 2.71 g/cm3 (kalcit) 2.83 g/cm3 (aragonit)
 |
| Tačka topljenja
 |
825 °C (aragonit) 1339 °C (kalcit)

 |
| Tačka ključanja
 |
razlaže se

 |
| Rastvorljivost u vodi
 | 0.00015 mol/L (25 °C)
 |
| *Ksp* | 4.8×10-9 |
| Rastvorljivost u razređene kiseline
 | rastvoran je
 |
| p*K*a | 9.0
 |
| Indeks refrakcije (*n*D)
 | 1.59
 |
| Struktura
 |
| Kristalna rešetka/struktura
 | Trigonalna
 |
| Kristalografska grupa
 | 32/m
 |
| Opasnost
 |
| Podaci o bezbednosti prilikom rukovanja (MSDS)
 | ICSC 1193
 |
| EU-indeks
 | Nije na listi
 |
| NFPA 704
 |
0
0
0 |
| Tačka paljenja
 | Nije zapaljiv
 |
| Srodna jedinjenja
 |
| Drugi anjoni
 | Kalcijum bikarbonat
 |
| Drugi katjoni
 | Magnezijum karbonat Stroncijum karbonat Barijum karbonat
 |
| Сродна једињења
 | Kalcijum sulfat
 |
| Y (šta je ovo?)
  (verifikuj)

Ukoliko nije drugačije napomenuto, podaci se odnose na standardno stanje (25 °C, 100 kPa) materijala

 |
| Infobox references
 |

Kristalna struktura kalcita
**Kalcijum-karbonat** je hemijsko jedinjenje koje spada u klasu neorganskih soli. Molekularna formula kalcijum-karbonata je CaCO3. Najčešći oblici kalcijum karbonata su krečnjak, kreda i mermer.

## Dobijanje

Kalcijum-karbonat se dobija u reakciji između kalcijum-hidroksida i ugljene kiseline. Može se dobiti i reakcijom između kalcijumovog oksida i ugljen-dioksida, ili kombinacija jednog od ovih jedinjenja sa jednim od prethodna dva.
Preko bilo koje od ispod napisanih reakcija može se dobiti kalcijum karbonat.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_4

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_6

Kalcijum-karbonat može se dobiti i na druge načine, npr. u dvoguboj izmeni soli. Ova je reakcija moguća zato što je kalcijum-karbonat talog.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_8

## Fizičke osobine

Kalcijum-karbonat je praskašta so bele boje.
Ova je so nerastvorljiva u vodi. Prilikom mešanja sa vodom nastaje talog.

## Hemijske osobine

Kalcijum-karbonat sa indikatorima reaguje bazno jer je baza koja ga gradi jača od kiseline koja ga gradi.

### Reakcije

Kalcijum-karbonat može da reaguje u svim hemijskim rekacijama koje su karakteristične za karbonate (soli ugljene kiseline).

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_10

Sumporna kiselina je jača od ugljene kiseline (kao i sve ostale neorganske kiseline) i zato može da je istisne iz njenih soli. Pošto je ugljena kiselina veoma nepostojana, ona se odmah raspada na ugljen-dioksid i vodu.
U reakciji se dobija i odgovarajuća so kalcijuma (u ovom slučaju kalcijum-sulfat).

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_12

Na temperaturama od oko 825 °C kalcijum-karbonat se raspada na ugljen-dioksid i kalcijum-oksid.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_14

Oba reakcija zobe se dvoguba izmena soli. Dvoguba izmena soli je moguća samo ako nastaje slaborastvorno jedinjenje ili gas (u ovom slučaju, nastaje talog - kalcijum-karbonat).

Ako se na kalcijum-karbonat doda vode i ugljen-dioksida, doći će do reakcije i nagradiće se kalcijum-hidrogenkarbonat.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_16

Kalcijum-karbonat je elektrolit. Ispod je napisana reakcija elektrolitičke disocijacije kalcijum-karbonata.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_18

## Primena

Primenjuje se u medicinske svrhe kao antacid (neutrališe kicelinu u želucu).
Koristi se i u proizvodnji školskih kreda zajedno sa kalcijum-sulfatom.
Velika je i primena kalcijum-karbonata u građevinarstvu. Koristi se sam po sebi (npr. mermer) ili kao jedan od sastojaka cementa.
U keramici kalcijum karbonat je koristan jer se njegov prah koristi kao jedan od glavnih sastojaka u prahu za glazuru.

## Nalaženje u prirodi

Kalcijum-karbonat se može u prirodi naći u raznim mineralima zajedno sa drugim solima, npr. u dolomitu ( WIKINIUM\_MATH\_PH\_20 ).

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| Kalcit  |
| Kalcit
  |

|  |
| --- |
| Aragonit  |
| Aragonit
  |

|  |
| --- |
| Mermer  |
| Mermer
  |

|  |
| --- |
| Travertin  |
| Travertin
  |

 |

## Povezano

* Krečna voda

## Reference

## Vanjske veze

* Internacionalna karta hemijske bezbednosti 1193
* ATC codes: A02AC01 and A12AA04
* The British Calcium Carbonate Association – What is calcium carbonate Arhivirano 2008-05-24 na Wayback Machine-u
* CDC - NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards - Calcium Carbonate