# 1599.

*Ovo je članak o godini 1599.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1560-e  1570-e  1580-e  – 1590-e –  1600-e  1610-e  1620-e  |
| Godine:
 | 1596 1597 1598 – **1599** – 1600 1601 1602
 |

1599.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1599.. (MDXCIX) |
| Ab urbe condita
 | 2352.
 |
| Islamski
 | 1007–1008.
 |
| Iranski
 | 977–978.
 |
| Hebrejski
 | 5359–5360.
 |
| Bizantski
 | 7107–7108.
 |
| Koptski
 | 1315–1316.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1654–1655.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1521–1522.
 |
| • *Kali Yuga* | 4700–4701.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4235–4236.
 |
| • 60 godina
 | Yin Zemlja Svinja (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11599.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1599** (**MDXCIX**) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u ponedjeljak po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

## Događaji

* 8. 1. - Izdat *Ratio Studiorum*, jezuitski obrazovni plan.
* 22 - 24. 1. - Masakr Acomi: španjolska kaznena ekspedicija je ubila oko 500 ratnika i 300 žena i dece u pueblu Acoma u dan. Novom Meksiku.
* 1. 2. - Sabor u Krapini: naputak poslanicima na ugarski sabor da porade na vraćanju kmetova koji bježe u Štajersku.
* 16 - 17. 4. - Adolf von Schwarzenberg pokušao osvojiti Budim.
* 23. 4. - Devetogodišnji rat: Robert Devereux, 2nd Earl of Essex stigao u Irsku sa velikom vojskom da bi praktično dezertirao pet meseci kasnije.
* 26. 4. - Sabor u Zagrebu: Zrinski i Frankopani Tržački se žale na agresiju Mlečana na njihove gradove (Novi Vinodolski i Bakar).
* 9. 5. - Schwarzenberg neuspješno napao Stolni Biograd.
* svibanj - studeni - Nakon Đovanija Bemba, mletački providur je Nikola Donato koji gradi tvrđavice na školju sv. Marka i kod "grada Ljube" (na dva kraja Morlačkog tj. Velebitskog kanala).
* 20 - 26. 6. - Dijamperski sinod: Hrišćani svetog Tome sa Malabarske obale u Indiji pripojeni Katoličkoj crkvi.
* 6. 7. - Vlaške vojvode Nikola Pejašinović i Radovan Ožegović dobili posed Bušinci u križevačkoj županiji.
* jul - Druga holandska ekspedicija u Indoneziju: van Neckov deo flote se vratio u Amsterdam natovaren biberom, karanfilićem, oraščićem i cimetom - sponzorima se uloženo vratilo petostruko.
* srpanj - Palfi sa ugarskim hajducima spalio most preko Drave kod Osijeka.
* 24. 7. - Sigismund III Vasa je detroniziran u Švedskoj, njegov stric Karl je regent do 1604., zatim kralj do 1611.
* srpanj i kolovoz - Zagrebački biskup Nikola Stepanić Selnički se tuži jer ga doseljeni Vlasi ne priznaju za feudalnog gospodara u Ivaniću i Svetom Križu niti mu plaćaju crkvenu desetinu (nadvojvoda Ferdinand osujetio tužbu); predlaže da kralj potvrdi sloboštine koje će sam dati vlasima (oslobođenje od državnih tereta).
* 11. 9. - Beatrice Cenci pogubljena u Rimu sa bratom i maćehom zbog ubistva svog oca-zlostavljača.
* rujan - Herbersteinova provala u u tursku Slavoniju, zapalio Požegu.
* 21. 9. - Prvo poznato izvođenje Šekspirovog "Julija Cezara".
* 2. 10. - Četa iz Ivanića prevela 1200 Vlaha u habsburšku Slavoniju.
* 18. 10. - Bitka kod Šelimbara (Selenberka) je pobeda vlaškog vojvode Mihaja Hrabrog nad erdeljskim Andrijom Batorijem, što mu donosi kontrolu nad Erdeljom/Transilvanijom.
* 21. 10. - Hrvatski sabor će se obratiti predstavkom nadvojvodi Ferdinandu zbog plemićkih imanja koja su zauzeli Vlasi (generali ih naseljavaju uz tendenciju stvaranja teritorija zasebnog od banske vlasti); na istom saboru izbjegnut zahtjev kralja Rudolfa i nadvojvode Matije da Hrvati ratuju u Ugarskoj.
* listopad - Veliki vezir Damad Ibrahim-paša pregovara o miru u Ugarskoj, bez uspjeha, a Tatari za to vrijeme četuju u gornjoj Ugarskoj (Slovačkoj).
* novembar - Persijsko poslanstvo u Evropu (1599-1602): prva stanica je Moskva (Abas Veliki se nada savezu protiv Osmanlija).
* studeni - Novi mletački providur je Filippo Pasqualigo, gradi tvrđavicu na Sv. Petru u Ilovičkom vratima.
* prosinac - Po naređenju Claudia Acquavive utemeljena Akademija ilirskog jezika u Rimu.
* 25. 12. - Osnovan Natal u Brazilu.

### Tokom/tijekom godine

* U Veneciji tiskana "Jeđupka" (Andrija Čubranović tj. Mikša Pelegrinović).
* Mlečani napadali habsburšku Rijeku, spalili Lovran, Mošćenice i Berseč.
* Tipik episkopa Nektarija iz Velesa je "najstariji slikarski priručnik".
* Izgrađen prvi *Globe Theatre* u Londonu.
* Prva sahrana u Kapučinskim katakombama u Palermu.
* Holanđanin Dirck Gerritsz Pomp možda otkrio Južna Šetlandska ostrva i video Antarktik.
* Engleska braća Anthony i Robert Shirley obučavaju persijsku vojsku.
* 1599-1600 - U Hrvatskoj hara kuga.

## Rođenja

* 31. 1. - Juraj V Zrinski, hrvatski ban († 1626)
* 13. 2. - Fabio Chigi, papa Aleksandar VII. († 1667)
* 22. 3. - Antonis van Dajk, slikar († 1641)
* 18. 4. - Heinrich Holk, dansko-njemački vojskovođa († 1633)
* 25. 4. - Oliver Cromwell, engleski državnik († 1658)
* 6. 6. kršten - Diego Velázquez, slikar († 1660)
* 20. 9. - Christian od Braunschweig-Wolfenbüttela, njemački protestantski vođa u Tridesetogodišnjem ratu († 1626)
* 25. 9. - Francesco Borromini, arhitekta († 1667)

## Smrti

* 13. 1. - Edmund Spenser, pesnik (\* ca. 1552)
* 16. 5. - Didak Pir, portugalsko-hrvatski humanist (\* 1517)
* 1. 9. - Cornelis de Houtman, moreplovac (\* 1565)
* 11. 9. - Beatrice Cenci, plemkinja (\* 1577)
* 2. 10. - Hodža Sadetin-efendija, učitelj Murata III (\* ca. 1537)
* 3. 11. - Andrija Batori, erdeljski knez i kardinal (\* 1562-66)
* 7. 11. - Gasparo Tagliacozzi, hirurg (\* 1545)
* ? - Petar Ohmućević, španski admiral

## Reference

Literatura
* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959