# 1554.

*Ovo je članak o godini 1554.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1520-e  1530-e  1540-e  – 1550-e –  1560-e  1570-e  1580-e  |
| Godine:
 | 1551 1552 1553 – **1554** – 1555 1556 1557
 |

1554.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1554.. (MDLIV) |
| Ab urbe condita
 | 2307.
 |
| Islamski
 | 961–962.
 |
| Iranski
 | 932–933.
 |
| Hebrejski
 | 5314–5315.
 |
| Bizantski
 | 7062–7063.
 |
| Koptski
 | 1270–1271.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1609–1610.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1476–1477.
 |
| • *Kali Yuga* | 4655–4656.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4190–4191.
 |
| • 60 godina
 | Yang Drvo Tigar (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11554.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1554** (**MDLIV**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* 25. 1. - U Brazilu osnovan Sao Paulo (tj. selo i jezuitska misija São Paulo dos Campos de Piratininga).
* 9. 2. - Predao se Thomas Wyatt, čime je okončana Wyattova pobuna protiv udaje kraljice Mary I za španskog princa Filipa.
* 12. 2. - Lady Jane Grey pogubljena.
* 25. 2. - Ferdinandov kućni red: iz nepoverenja prema sinu Maksimilijanu zbog njegove sklonosti ka protestantizmu, Ferdinand određuje da se habsburške nasledne zemlje mogu podeliti među njegovim sinovima Maksimilijanom, Ferdinandom i Karlom.
* ožujak - Ugarski sabor: Toma Nádasdy izabran za palatina (položaj bio upražnjen još od smrti Stjepana VII. Batorija 1531).
* 18. 3. - Princeza Elizabeta zatvorena u londonski Tower (od maja u kućnom pritvoru).
* 12. 4. - Marie de Guise, majka engleske kraljice Mary, postaje regentkinja Škotske (do 1560).
* pribl. srpanj - Petar Erdedi preuzeo obranu Kostajnice i Novigrada na Uni (ban Zrinski ih ne može sam braniti).
* 25. 7. - Kraljica Mary se udala za španskog princa Filipa, koji tako *jure uxoris* postaje kralj Engleske i Irske do 1558 - nastavlja se pokušaj rekatolizacije Engleske.
* 2. 8. - Italijanski rat 1551–1559: Bitka kod Marciana: carsko-špansko-firentinska pobeda nad Francuzima i Republikom Sienom koja će dogodine biti apsorbovana u Firentinsko Vojvodstvo.
* 12. 8. - Bitka kod Rentyja: Francuzi odbili Karlovu invaziju u Pikardiji.
* 23. 8. - Ban Nikola Šubić Zrinski došao u Đurđevac na dvoboj sa bosanskim sandžakbegom Sofi Mehmed-pašom, ali ovaj nije došao.
* septembar - Bitka kod Tadle: Mohammed ash-Sheikh iz dinastije Saadida porazio poslednjeg Wattasida i povratio grad Fes.
* 23. 11. - Kralj Ferdinand prvi put poslao Ogier Ghiselin de Busbecqa u Carigrad.

### Tokom/tijekom godine

* Pijale paša postao zapovednik osmanske mornarice.
* Izbija Rusko-švedski rat (1554–57).
* Kod teksaškog ostrva Padre potonula tri španska galeona.
* Sebestyén Tinódi pominje guslara Dimitrija Karamana, "najboljeg u Mađarskoj".

## Rođenja

* siječanj - Alessandro Ludovisi, papa Grgur XV. († 1623)
* 20. 1. - Sebastião I, kralj Portugala i Algarvesa († 1578)
* 30. 11. - Philip Sidney, engleski dvoranin († 1586)
* pribl. Walter Raleigh, istraživač i pomorac († 1618)

## Smrti

* 21. 2. - Hieronymus Bock, botaničar (\* 1498)
* 22. 9. - Francisco Vázquez de Coronado, konkistador (\* 1510)
* Leon Afrikanac, arapski putopisac i geograf

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)