Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Popov toranj

**Popov toranj** s kupolom Zvjezdarnice Zagreb
**Popov toranj** je danas sačuvani objekt obrambenog sustava zagrebačkog Gradeca. Nalazi se sa sjeverne strane Gradeca (Griča), na vrhu Opatičke ulice. Utvrda je podignuta sredinom 13. stoljeća. Narod ju je zvao Popovim tornjem jer je bila vlasništvo zagrebačkog biskupa. Kada je u prvoj polovici 16. stoljeća toranj uklopljen u gradske utvrde, zadaća mu je bila štititi sjeverna gradska vrata. Sredinom 17. stoljeća u njemu je bila škola, a drugi je kat dograđen u prvoj polovici 19. stoljeća.

## Zvjezdarnica Zagreb

Na vrhu Popovog tornja nalazi se kupola s teleskopom Zvjezdarnice Zagreb. Zvjezdarnica je utemeljena na poticaj Hrvatskoga prirodoslovnog društva. Svečano je otvorena 5. prosinca 1903. godine. Ugledu Zvjezdarnice pridonio je hajdelberški astronom August Kopff, imenovavši novootkriveni planetoid 589 (otkriven 1906. godine), *Croatia*, u čast otvaranja Zvjezdarnice. Prvi upravitelj Zvjezdarnice bio je Oton Kučera.

Sredinom 1980-ih godina kompleks zgrada kojemu pripada Zvjezdarnica intenzivno je preuređen. Godine 1992. postavljena je nova kupola, prostor je suvremeno opremljen, a djelatnost modernizirana.

## Izvori

*
*
# Mitropolija skopska

|  |
| --- |
| Mitropolija skopska Srpska pravoslavna crkva |
| Osnovne informacije
 |
| **Država** | Republika Makedonija |
| **Arhiepiskopija** | Pravoslavna ohridska arhiepiskopija
 |
| **Sjedište** | Bitolj
 |
| **Osnovana** | obnovljena 2005.
 |
| Arhijerej
 |
| **Eparhijski arhijerej** | Jovan VI |
| **Čin arhijereja** | Arhiepiskop, mitropolit |
| **Titula arhijereja** | *Arhiepiskop ohridski i mitropolit skopski* |
|  |

**Mitropolija skopska** je eparhija autonomne Pravoslavne ohridske arhiepiskopije pod jurisdikcijom Srpske pravoslavne crkve.

Nadležni arhijerej je gospodin Jovan VI, a sjedište mitropolije se nalazi u Bitolju.

## Historija

Uspostavljanjem jedinstvene Srpske pravoslavne crkve 1920. u rangu patrijaršije, Mitropolija skopska potpada pod njenu jurisdikciju dok je do tada bila pod jurisdikcijom Carigradske patrijaršije. Mitropoliti su bili: Varnava Rosić (1920–1930) i Josif Cvijović (1932–1957). Mitropolita Josifa su 1941. iz Skoplja proterale okupacione bugarske vlasti, a po završetku Drugog svetskog rata nova vlast mu nije dozvolila da se vrati na upravljanje eparhijom.

Potom je usledilo nekanonsko proglašenje autokefalnosti Makedonske pravoslavne crkve 1967. godine. Od 2002. godine počeli su razgovori za povratak u kanonske okvire koji su kao rezultat dali osnivanje kanonski priznate Pravoslavna ohridska arhiepiskopija i njene autonomije 2005. godine.

## Organizacija

Mitropolija skopska je zvanično uspostavljena uručivanjem *Tomosa o crkvenoj autonomiji za Pravoslavnu ohridsku arhiepiskopiju* od strane poglavara Pećke patrijaršije, patrijarha srpskog Pavla dana 21/11. maja 2005. godine.

Manastiri:

* Stavropigijalni manastir Sveti Jovan Zlatoust, selo Nižopolje – Bitolj;
* Paraklis Sveta velikomučenica Ekaterina – Skoplje;
* Paraklis Sveti Nektarij Eginski – Skoplje;
* Manastir Uspenja Presvete Bogorodice, selo Sušica – Skoplje;
* Manastir Uspenja Presvete Bogorodice, selo Lagovo – Prilep.

Mitropolija skopska izdaje periodični list *„Sobornost“*.

## Povezano

* Pravoslavna ohridska arhiepiskopija
* Jovan Vraniškovski
* Skopljanska eparhija

## Vanjske veze

* Arhiepiskopija ohridska i Mitropolija skopska; Pravoslavna ohridska arhiepiskopija
* Zvanična stranica Pravoslavne ohridske arhiepiskopije
# Firmilijan Dražić

| Dimitrije "Firmilijan" Dražić |
| --- |
| *arhiepiskop* |
|  |
| Crkva | Srpska pravoslavna crkva |
| Dijeceza | Skopska eparhija |
| Ustoličen | 1899 |
| Stolovanje završilo | 1903 |
| Osobni detalji |
| Rođenje | 20. augusta 1852. Šabac, Kneževina Srbija |
| Smrt | 7. decembra 1903. (dob: 51) Beograd, Kraljevina Srbija |

**Dimitrije "Firmilijan" Dražić** (20. avgust 1852 — 7. decembar 1903) bio je skopski vladika od 1902. do 1903. Prvi je Srbin na čelu Skopske eparhije nakon ukidanja Pećke patrijaršije.

## Jedan od najučenijih sveštenika

Rođen je u Šapcu 20. avgusta 1852. kao Dimitrije Dražić. U Šapcu je završio gimnaziju i četiri godine je bio trgovac. Zamonašio se 1869. Bogosloviju je pohađao u Beogradu. Teologiju je studirao prvo na ostrvu Halki u Mramornom moru, a onda u Atini. Filozofiju je studirao u Pragu. Od 1876. do 1878. administrirao je Vranjskom eparhijom. Tokom 1880. izabran je za profesora beogradske bogoslovije. Smatrali su ga jednim od najučenijih i najaktivnijih predstavnika crkve.

## Rektor bogoslovije

Tokom 1883. nudili su mu tada upražnjen položaj mitropolita Srbije, ali Firmilijan je odbio tu čast. Nakon toga postao je arhimandrit. Bio je učitelj kraljevića Aleksandra Obrenovića. Kada je izabran za rektora beogradske bogoslovije osnovao je fond siromašnih bogoslova i kao novinu uveo javna predavanja. Jedno vreme uređivao je Vesnik Srpske Crkve. Jedan je od osnivača Društva Sveti Sava tokom 1886. godine. Otišao je u Čikago 1891. na poziv američkih Srba i tu je jedno kraće vreme bio njihov paroh.

## Borba za Skopsku eparhiju i izbor za mitropolita

Nakon Amerike otišao je u Carigrad da odatle pomogne srpskoj crkvi. Bilo je to teško vreme za srpsku pravoslavnu crkvu unutar Osmanskoga carstva, jer su Carigradska patrijaršija i Bugarska egzarhija imale zvanične dozvole turskih vlasti za nesmetan rad, a srpska crkva je morala da radi ilegalno ili u okvirima Carigradske patrijaršije. Bugarski egzarhat je nastojao da spreči funkcionisanje Srpske pravoslavne crkve u delu Stare Srbije koji uglavnom obuhvata današnju Makedoniju. Rad Egzarhata bio je najpre usmeren na preotimanje patrijaršijskih crkava i proterivanje njihovih sveštenika, a zatim i na sve one koji su se opirali bugarizaciji. Na udaru su se ubrzo našli i srpski sveštenici, učitelji i narodni prvaci. Srpska crkva je imala pravo da djeluje samo u okviru Carigradske patrijaršije, koja je bila pod grčkom kontrolom. U Carigradu je Firmilijan blisko sarađivao sa Stojanom Novakovićem. Izabran je 1897. za administratora Skopske eparhije, a 1899. za mitropolita Skopske eparhije. Nakon ukidanja Pećke patrijaršije bio je prvi Srbin, koji je dobio taj položaj. Međutim zbog velikih otpora rukopoložen je tek 1902. Posle Ilindanskog ustanka u Makedoniji kao srpski skopski vladika napisao je srpskom konzulatu u Skoplju, na 12 avgusta 1903 g. sledeće: „U turskoj carevini sve su narodnosti podeljene na: 1. Muslimane, 2. Grke i 3. Bugare, a nema Srba nigde, i ako su ove zemlje Turci uzeli samo od Srba, koji su u njima živeli i imali svoju carevinu, a danas … kao da ih nikada nije bilo!”

## Reference
# Krka

**Krka** se može odnositi na:

* Krka (Jadransko more), rijeka u Hrvatskoj, ulijeva se u Jadransko more.
* Krka (pritoka Une), rijeka u Bosni i Hercegovini, ulijeva se u Unu.
* Krka (pritoka Save), rijeka Sloveniji, ulijeva se u Savu.
* Kerka (slovenski: *Krka*), reka u Sloveniji i Mađarskoj, ulijeva se u Ledavu.
* Gurk (rijeka) (slovenski: *Krka*), rijeka u Austriji, ulijeva se u Dravu.
* Nacionalni park Krka, nacionalni park u Hrvatskoj
* Krka d.d., farmaceutsko poduzeće u Sloveniji.

## Povezano

* KRKA
# Le Royaume des fées

| Le Royaume des fées |
| --- |
| Režija | Georges Méliès |
| Producent | Georges Méliès |
| Scenario | Marie-Catherine le Jumel d'Aulnoy Georges Méliès |
| Uloge | Bleuette Bernon Georges Méliès |
| Premijera | 5. septembra 1903 (1903-09-05) |
| Trajanje | 16 min. |
| Zemlja |  Francuska |
| Jezik | nijemi francuski među-titlovi |

Le Royaume des fées (srpskohrvatski: *Kraljevstvo vila*) je francuski kratki crno-bijeli nijemi fantasy film snimljen 1903. u režiji Georgesa Meliesa. Radnja je smještena u fantastično vilinsko kraljevstvo gdje princ Bel-Azor (čiji lik tumači Melies), mora spasiti svoju zaručnicu, princezu Azzurine od zle vještice, pri čemu mu pomaže dobra vila Aurora (čiji lik tumači Bleuette Bernon).

## Vanjske veze

* Extrait
* *Le Royaume des fées* na sajtu IMDb
# Georges Simenon

**Georges Simenon** (Liege, 13. februar 1903. – Lausanne, 4. septembar 1989.) je bio belgijski književnik.

Neki književni kritičari stvaralaštvo ovog francusko-belgijskog pisca detektivskih romana smatraju narodnom, marginalnom književnošću, dok ga drugi uzdižu među najznačajnije francuske pripovjedače. Svjetsku slavu stekao je detektivskim romanima u kojima umjesto akcije dominira dočaravanje atmosfere i psihološka analiza likova. Glavno pitanje koje zaokuplja njegovog detektiva Maigreta nije "ko je ubio", već "zašto je ubio". Simenon u svojim romanima oslikava najrazličitije sredine, od pariških pločnika do arizonske pustinje, a u tim ambijentima kreću se zanimljivi likovi od kojih svaki nosi pečat svoje društvene pripadnosti.

Simenon je ostavio iza sebe oko 200 romana. Bio je pisac neiscrpne radoznalosti koju su jednako privlačili svi aspekti života, a posebno pronicljivo razotkrivanje društvenih i moralnih poroka u građanskom društvu: alkoholizma, zločina, seksualnosti, kao i pojava društvene otuđenosti i osjećaj samoće.
# Raymond Queneau

**Raymond Queneau** (21.2., 1903 – 25.10. 1976) bio je francuski pjesnik i romanopisac, poznat kao suosnivač pokreta Ouvroir de littérature potentielle (Oulipo).

Najpoznatije Queneauovo djelo jesu *Stilske vježbe* - zbirka tekstova koja jedan te isti banalni svakondevni događaj opisuje na stotinu različitih načina (u poeziji, prozi, kao dio različitih žanrova itd.). To je djelo često izvođeno na kazališnim daskama, a njemu u počast je napisao grafički roman *99 Ways to Tell a Story: Exercises in Style*.

## Vanjske veze

* Life and works
* Periodicals Arhivirano 2013-05-05 na Wayback Machine-u
* Interview Arhivirano 2012-02-04 na Wayback Machine-u
* Article Arhivirano 2013-11-12 na Wayback Machine-u
* Raymond Queneau Biography at LitWeb.net Arhivirano 2007-09-27 na Wayback Machine-u
# Anaïs Nin

Anaïs Nin in the mid-1970s.
**Anaïs Nin** (izgovara se /ana'i:s nin/ "ana-EESE neen") (21.3. 1903 - 14.1. 1977) je bila francuska spisateljica katalonskog, kubanskog i danskog porijekla najpoznatija po svojim dnevnicima koje je pisala skoro šezdeset godina, od dobi od 11 godina do neposredno pred smrt, kao i erotskoj književnosti.

Anaïs Nin je godinama živjela kao bigamist. Njen prvi suprug je bio Hugh Guiler, bankar i umjetnik s kojim se vjenčala kao mlada žena 1920-ih. Njen drugi suprug bio je Rupert Pole, šumar u rodu sa slavnim arhitektom Frankom Lloydom Wrightom, s kojim se vjenčala 1950-ih dok je još bila u braku s Guilerom. Obojica muškaraca, po svemu sudeći, nisu uopće znali za Ninin dvostruki život te se nisu sreli sve do njene smrti 1977. Nakon što je Hugh Guiler umro 1985, nepročišćene, odnosno necenzurirane, verzije njenih dnevnika su izdane od strane Ruperta Polea. [1]

Godine 1990. je lik Anais Nin u filmu *Henry i June* tumačila Maria de Medeiros.

## Vanjske veze

* Anaïs Nin dot net Arhivirano 2006-10-05 na Wayback Machine-u
* The Anaïs Nin Homepage
* The Official Anais Nin.com
* Anais Nin Cafe discussion group Arhivirano 2006-11-03 na Wayback Machine-u
* Delta of Venus
* Little Birds
* Anaïs Nin Arhivirano 2018-03-03 na Wayback Machine-u
# Adolf Butenandt

|  |
| --- |
| **Adolf Butenandt** |
| Rođenje
 | 24. mart 1903 Lehe/Bremerhaven, Njemačko Carstvo
 |
| Smrt
 | 18. januara 1995. (dob: 91) München, Zapadna Njemačka
 |
| Polje
 | Organska i biochemistry
 |
| Akademski mentor
 | Adolf Windaus
 |
| Istaknute nagrade
 | Nobelova nagrada za kemiju (1939) Kriegsverdienstkreuz (1942)
 |

Adolf Butenandt (1921)
**Adolf Friedrich Johann Butenandt** (Bremerhaven, 24. ožujka 1904. - München, 18. siječnja 1995.), njemački kemičar.

Za istraživanja i sintezu seksualnih hormona dobio je 1939. zajedno s Lavoslavom Ružičkom, Nobelovu nagradu za kemiju. Nagradu nije mogao primiti jer mu je to zabranio nacistički režim, te ju je primio tek iza drugog svjetskog rata.

## Reference

* Peter Karlson (1995). „Adolf Butenandt (1903–1995)”. *Nature* **373**: 660. DOI:10.1038/373660b0.
* Muhammad Akhtar; Monika E. Akhtar (1998). „Adolf Friedrich Johann Butenandt. 24 March 1903-18 January 1995”. *Biographical Memoirs of Fellows of the Royal Society* **44**: 78–92. DOI:10.1098/rsbm.1998.0006.
* Lothar Jaenicke (1995). „Adolf Butenandt: 24. 3. 1903 - 18. 1. 1995”. *Chemie in unserer Zeit* **29** (3): 163–165. DOI:10.1002/ciuz.19950290313.
* Angelika Ebbinghaus, Karl-Heinz Roth (2002). „Von der Rockefeller Foundation zur Kaiser-Wilhelm/Max-Planck-Gesellschaft: Adolf Butenandt als Biochemiker und Wissenschaftspolitiker des 20. Jahrhunderts”. *Zeitschrift für Geschichtswissenschaft* **50** (5): 389–418.
* Schieder, Wolfgang (2004). *Adolf Butenandt und die Kaiser-Wilhelm-Gesellschaft - Wissenschaft, Industrie und Politik im "Dritten Reich"*. Göttingen: Wallstein-Verlag. str. 450. ISBN 3-89244-752-7.

## Vanjske veze

* Biography
* 1939 Nobel Prize in Chemistry
* Biography Arhivirano 2007-08-06 na Wayback Machine-u
* MPG Biography Arhivirano 2009-09-16 na Wayback Machine-u
# José Antonio Primo de Rivera

| Vojvoda od Primo de Rivere GE |
| --- |
| Primo de Rivera godine 1934. |
|  |
| nacionalni vođa Španske falange |
| **Na položaju** 1934–1936 |
| Slijedi | Manuel Hedilla |
| član Kongresa deputata |
| **Na položaju** 30. novembar 1933 – 7. januar 1936 |
| Izborna jedinica | Cádiz |
|  |
| Lični detalji |
| Rođenje | José Antonio Primo de Rivera y Sáenz de Heredia (1903-aprila-24)24. aprila 1903. Madrid, Španija |
| Smrt | 20. novembra 1936. (dob: 33) Alicante, Španija |
| Počivalište | Dolina palih (1959–) |
| Nacionalnost | špansko |
| Politička stranka | Nacionalna monarhistička unija Španska falanga (1933–1934) FE de las JONS (1934–1936) |
| Rodbina | Miguel Primo de Rivera (otac) |
| Zanimanje | pravnik, političar |
| Potpis |  |
|  |

**José Antonio Primo de Rivera y Saenz de Heredia, 1. vojvoda od Primo de Rivere, 3. markiz od Estella**, (24. april 1903 – 20. novembar 1936), također navođen i kao **Jose Antonio**, bio je španjolski advokat, plemić i radikalno desni političar poznat kao osnivač španske Falange, vladajuće stranke u Španiji za vrijeme Francovog režima. Prije njegove uspostave je bio uhapšen od strane republikanskih vlasti pod optužbom za pobunu, a nedugo nakon izbijanja građanskog rata je pogubljen. Među nacionalističkim pobunjenicima je zbog toga stekao status mučenika, a sam Francov režim je oko njega izgradio kult ličnosti.

## Vanjske veze

* Official website of the *Fundación José Antonio*, with a short biography in english Arhivirano 2018-05-07 na Wayback Machine-u
* Plataforma2003.org
* Recent book by Ángel Luis Sánchez Marín
* Recent article about his thought in the context of the times.
* José Antonio Primo de Rivera na Find a Grave
# Marguerite Yourcenar

**Margerit Jursenar** (francuski: *Marguerite Yourcenar*) (8. jun 1903-17. decembar 1987), francuska romansijerka, pripovedateljka i esejistkinja, stekla je svetsku slavu svojim istorijskim i metafizičkim romanima, u kojima dominiraju likovi iz daleke prošlosti. Rodila se u Briselu, u mešovitoj francusko-belgijskoj porodici. Majka joj je umrla deset dana posle porođaja, te se o njenom vaspitanju brinula baka. Otac ju je još u detinjstvu uputio u grčko-rimsku kulturu, a Margerit je počela da piše već u ranoj mladosti. Prvi roman Aleksis ili sporazum o beznadežnoj borbi objavila je 1929. Njeno interesovanje za orijent i stari svet rezultirao je nizom dela u međuratnom periodu, od kojih su za nas posebno zanimljive Orjentalne priče (1938), sa tri teme iz srpske epske tradicije (Osmeh Kraljevića Marka, Zidanje Skadra i Smrt Kraljevića Marka).
Svetsku slavu stekla je romanima Hadrijanovi memoari (1951) i Crna mena (1968). Najveći deo života proživela je u Americi, u koju je otišla početkom Drugog svetskog rata, na poziv univerzitetske profesorke Grejs Frik, da bi njih dve ostale nerazdvojen zauvek. Margerit Jursenar je prva žena koja je izabrana u Francusku akademiju (1980). I druga njena književna dela (Oproštajni udarac, lavirint, Aleksis, Legente vekova, Venac i lira...) zokružuju njen književni opus velike lepote.

Bila je član Francuske akademije, na poziciji 3, u periodu 1980-1987.
# Ona Munson

| Ona Munson |
| --- |
| glumica |
| Ona Munson u *Gone with the Wind* |
| Biografske informacije |
| Rođenje | Owena Wolcott (1903-juna-16)16. juna 1903. Portland, Oregon, SAD |
| Smrt | 11. februara 1955. (dob: 51) New York, SAD |
| Supružnik | Edward Buzzell (vj. 1926 - 1931, razvod) Stewart McDonald (vj. 1941 -?) Eugene Berman (vj. 1949 - 1955, njena smrt) |
| Profesionalne informacije |
| Zanimanje | glumica |
| Opus |
| Djelatni period | 1928–1953 |
| Znamenite uloge |
| Belle Watling u *Gone with the Wind* |

**Ona Munson** (16.6. 1903 – 11.2. 1955.) bila je američka glumica najpoznatija po svojoj ulozi prostitutke Belle Watling u filmu *Gone with the Wind* (1939).

Rođena kao Owena Olcott, karijeru je započela i najveći dio provela na Broadwayu, odnosno nastupajući u njujorškim radio-dramama. Ulogu Belle je dobila nakon što ju je odbila Tallulah Bankhead; ona ju je, u velikoj mjeri, zapečatila karijeru, s obzirom da su je hollywoodski producenti otada gotovo uvijek angažirali za likove prostitutki ili madam.

Posljednje godine života su joj obilježili zdravstveni problemi. Izvršila je samoubistvo predoziranjem barbituratima.

## Vanjske veze

* Ona Munson na sajtu IMDb
# Rudolf Abel

**Rudolf Ivanovič Abel** (ruski **Рудольф Иванович Абель**; pravo ime **Viljam (Vili) Genrihovič Fišer**, rus. **Вильям (Вилли) Генрихович Фишер**; Newcastle upon Tyne, 11. jula 1903. – Moskva, 15. novembra 1971.), sovjetski obavještajac, najpoznatiji kao vođa KGB-ove špijunske mreže u New Yorku 1950-ih, razbijenog od strane FBI u znamenitom aferi probušenog novčića, ali i po tome što je 1961. razmijenjen za oborenog američkog pilota Garyja Powersa, u najpoznatijom razmjeni zatvorenika u doba Hladnog rata.

## Vanjske veze

* *Universal News reporting Capture Of Soviet Spy Col. Rudolph Abel (1957)* on Internet Archive
* *FBI: Rudolph Ivanovich Abel (Hollow Nickel Case)*
# Louis Leakey

|  |
| --- |
| **Louis Leakey** |
| Rođenje
 | 7. kolovoza 1903. Kabete, Kenija
 |
| Smrt
 | 1. rujna 1972. London, Ujedinjeno Kraljevstvo
 |
| Državljanstvo
 | ,  |
| Polje
 | paleontologija, arheologija
 |
| *Alma mater* | Sveučilište Cambridge
 |
| Poznat po
 | pionirskom radu na čovječjoj evoluciji afričkom evolucijskom podrijetlu čovjeka
 |
| Istaknute nagrade
 | Hubbardova medalja (1962.) Prestwicheva medalja (1969.)
 |

**Louis Seymour Bazett Leakey** (Kabete, 7. kolovoza 1903. – London, 1. rujna 1972.) bio je britanski paleontolog. Svojim dugogodišnjim radom na različitim nalazištima čovječjih fosila, posebno u klancu Olduvai, dao je nemjerljiv doprinos razumijevanju čovječje evolucije u Africi.

Zalagao se i za osnivanje organizacija za istraživanje i očuvanje faune na afričkom kontinentu. Tijekom svojih istraživanja na terenu i znanstvenog rada, uvijek je zastupao Darwinovu teoriju evolucije u razvoju čovjeka, pokušavajući pronaći dokaze da su se prvi pripadnici roda *Homo* pojavili u Africi.

## Biografija

Louis Leakey je rođen u Keniji od oca Harryja i majke Mary Bazett, dvoje engleskih misionara Anglikanske crkve. Studirao je na Sveučilištu Cambridge i diplomirao je arheologiju i antropologiju 1926., s diplomskim radom na determiniranju novih tehnika i metodologije morfometrijske i biometrijske analize u proučavanju fosilnih kostiju u antropologiji i arheologiji. Svojim dugogodišnjim istraživanjima otkrio je mnoge fosilne ostatke čovječjih evolucijskih predaka, posebno na fosilnim nalazištima u klancu Olduvai i otoku Rusinga.

Svoju ljubav prema paleoantropologiji prenio je i na suprugu Mary Leakey (prije braka Mary Douglas Nicol) i sina Richarda, koji su svojim istraživanjem na terenu došli di važnih otkrića fosilnih ostataka čovječjih predaka.

Louis Leakey umire 1. rujna 1972. u Londonu od srčanog infarkta u dobi od 69 godina. Njegovi su posmrtni ostaci prevezeni u Keniju gdje je pokopan u malom gradiću Limuru u Velikoj rasjednoj dolini.

## Literatura

## Vanjske veze

* LeakeyFoundation.org – Zaklada Leakey, pristupljeno 14. lipnja 2014.
* Arhiv TalkOrigins – Louis Leakey, pristupljeno 14. lipnja 2014.
* Životopis Louisa S. B. Leakeya, pristupljeno 14. lipnja 2014.
* Louis Leakey, članak Briana M. Fagana, pristupljeno 14. lipnja 2014.
* Louis Seymour Bazett Leakey (1903-1972), pristupljeno 14. lipnja 2014.
# Mark Rothko

| Mark Rothko |
| --- |
| apstraktni ekspresionizam, Color Field |
|  |
| Biografske informacije |
| Rođenje | Markus Jakovljevič Rotkovič (1903-septembra-25)25. septembra 1903. |
| Smrt | 25. februara 1970. (dob: 66) Manhattan, New York, SAD |
| Nacionalnost | ruska američko |
| Opus |
| Polje | slikanje |
| Pokrovitelji | Peggy Guggenheim |

Mark Rothko
**Mark Rotko** (rođen kao *Markus Rotkovič*, engleski: *Mark Rothko*, ruski: Маркус Яковлевич Роткович, latvijski: *Marks Rotko*, 1903 – 1970) bio je američki slikar jevrejskog porekla, rodom iz zapadne Rusije, danas Letonije. Pripadao je slikarskom pravcu Apstraktnog ekspresionizma.

Rođen je 1903. kao četvrto dete u porodici jevrejskih apotekara. Već 1913. porodica se preselila u SAD (Portland u državi Oregon) da bi izbegli progone u Evropi. Markus je studirao u Njujorku na Univerzitetu Jejl. Januara 1940. promenio je prezime u Rotko.

U prvo vreme na njega su uticali umetnici nadrealisti, a u njegovom delu vidljiv je i uticaj Anrija Matisa. Rotko je posebno poznat po svojim velikim slikama u ulju sa monohromatskim površinama koje se pretapaju. Neke od ovih slika su više od 3 metra. Mark Rotko je retko davao komentare o svojim delima, naročito posle 1950. Govorio je da: *„Slike moraju da budu tajanstvene.“*

Rotko je izvršio samoubistvo u svom ateljeu 1970.

## Vanjske veze

* Rotko u Nacionalnoj galeriji u Vašingtonu Arhivirano 2008-01-24 na Wayback Machine-u
* Pojedina dela Arhivirano 2016-07-01 na Wayback Machine-u
* Biografija i kritika