# Kasim Dobrača

**Kasim** ef. **Dobrača** (Vragolovi, 1910 – Sarajevo, 3. novembar 1979) bio je bosanskohercegovački intelektualac. Jedan je od inicijatora i potpisnika Sarajevske rezolucije usvojene 1941. godine.

## Školovanje

Završio je mekteb i osnovnu školu a zatim je u Sarajevu školske 1920/21. godine upisao Gazi Husrev-begovu medresu. Po završetku medrese se upisao na Univerzitet Al-Azhar u Kairu, na kojem je studirao *ulumi diniju* i uporedo arapski jezik i književnost. Diplomirao je 1935. godine i vratio se u Sarajevo gdje je godinu dana radio kao učitelj vjeronauke u Realnoj gimnaziji u Mostaru i srednjoškolskom internatu društva Gajret, a zatim bio postavljen za muderisa (učitelj u višoj školi) u Islamskoj ženskoj vjerskoj školi a zatim u Gazi Husrev-begovoj medresi gdje je bio sve do maja 1947. godine kada je uhapšen.

## Sarajevska rezolucija

Sarajevska rezolucija je bila rezolucija koju je tokom Drugog svjetskog rata u Sarajevu (tada u sastavu Nezavisne Države Hrvatske) 14. avgusta 1941. godine na prijedlog glavnog odbora usvojila skupština udruženja ilmije (muslimanski vjerski službenici) „El-Hidaje”. Ovom rezolucijom se konstatuje teška situacija u kojoj su se našli muslimani Bosne i Hercegovine a za koju se navodi da je posljedica smišljene politike ustaša da izazovu sukobe pravoslavaca i muslimana, javno se osuđuju zločini pojedinih muslimana nad grko-istočnjacima (npr. pravoslavnim Srbima), konstatuje obespravljenost muslimana koju sprovode katolici i zahtijeva uspostavljanje reda i mira, kažnjavanje odgovornih za zločine i pružanje pomoći žrtvama.

Inicijatori i idejni tvorci ove rezolucije su bili Mehmed Handžić (istaknuti alim, efendija itd.) i predsjednik udruženja El-Hidaje Kasim Dobrača (efendija itd.).

## Odbor narodnog spasa

Dobrača je bio jedan od prvih 48 članova Odbora narodnog spasa koji je 26. avgusta 1942. godine osnovan u Sarajevu s ciljem da organizuje naoružavanje muslimana. Predsjednik odbora je bio Salih Safvet Bašić ali je presudnu ulogu u donošenju odluka imao Uzeir-aga Hadžihasanović koji je bio poznati trgovac iz Sarajeva.

## Suđenje

Inicijatore i organizatore potpisivanja Sarajevske rezolucije su nove vlasti poslije Drugog svjetskog rata proglasile narodnim izdajnicima. Tadašnjeg predsjednika udruženja El-Hidaje, Dobraču je po završetku Drugog svjetskog rata 26. septembra 1947. godine krivično vijeće okružnog suda u Sarajevu osudilo na 15 godina zatvora.
Povodom poboljšanja odnosa Jugoslavije i Egipta, nekoliko muslimana je pušteno iz zatvora prije isteka kazne, na uslovnu slobodu. Među njima je bio i Dobrača koji je poslije deset godina mučenja u Zeničkoj kaznionici – narušenog zdravlja pušten na uslovnu slobodu.

Poslije puštanja iz zatvora 1956. godine je postavljen za bibliotekara Gazi Husrev-begove biblioteke. U ovoj biblioteci je radio sve do avgusta 1979. godine kada je penzionisan.

## Smrt

Umro je 3. novembra 1979. godine, dva mjeseca poslije objavljivanja feljtona ’Parergon’, autora Derviša Sušića, u sarajevskom dnevnom listu *Oslobođenje*, u kojem je Dobrača napadan kao pripadnik islamske zajednice koja je ovim feljtonom predstavljena kao profašistička organizacija koja je sarađivala sa Hitlerom.

## Bibliografija

Pisao je tekstove koje je objavljivao u organizaciji El-Hidaje, publikacijama *Novi behar*, *Kalendar Gajreta* i dr. u kojima je objavio oko stotinu kraćih tekstova u vidu članaka, rasprava ili monografija – kao i desetak tekstova sa tematikom iz kulturne istorije Bošnjaka. Neka od njegovih štampanih djela su:

* *Kadijanje i Ahmendije / Kadijanizam i Ahmedizam /*, 1938
* *Kloni se zla. Islamsko gledanje na štetne navike*, 1974

## Izvori

## Vanjske veze

* Tekst koji je povodom godišnjice smrti Kasima efendije Dobrače objavljen na sajtu *islambosna.ba* 19. novembra 2009. godine