# 1505.

*Ovo je članak o godini 1505.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1470-e  1480-e  1490-e  – 1500-e –  1510-e  1520-e  1530-e  |
| Godine:
 | 1502 1503 1504 – **1505** – 1506 1507 1508
 |

1505.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1505.. (MDV) |
| Ab urbe condita
 | 2258.
 |
| Islamski
 | 910–911.
 |
| Iranski
 | 883–884.
 |
| Hebrejski
 | 5265–5266.
 |
| Bizantski
 | 7013–7014.
 |
| Koptski
 | 1221–1222.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1560–1561.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1427–1428.
 |
| • *Kali Yuga* | 4606–4607.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4141–4142.
 |
| • 60 godina
 | Yin Drvo Vo(l) (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11505.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1505** (**MDV**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* 17. 3. - Umro mali Krsto Korvin, čime se prekida loza ove porodice; ubrzo zatim njegova majka Beatrica Frankopan sklapa bračni savez sa Jadvigom Zapolja (Beatricina Elizabeta sa Jurjem Zapoljom).
* 25. 3. - Francisco de Almeida na čelu sedme indijske armade kreće iz Lisabona - imenovan je za vicekralja u Indiji; jedan od mornara je i Ferdinand Magellan.
* 3. 5. - Poljski kralj Aleksandar Jagelonski potpisao akt *Nihil novi* ("Ništa novo [bez opšteg pristanka]") čime je ustanovljena "plemićka demokratija" nazvana "Zlatna sloboda"; iste godine seljacima u Poljskoj zabranjeno napuštanje zemlje ("drugo kmetstvo").
* 29. 5. - Mlečani se žale na vojvodu Kozulića i njegova sina i glave im ucjenjuju na 3000 libara.
* lipanj - Ugarski sabor: Ivan Zapolja traži od kralja Vladislava II njegovu dvogodišnju kćerku Anu (čime bi postao nasljednik), ali kralj to odbija.
* 19. 6. - Novi kineski car je Zhengde ("Prava Vrlina", do 1521).
* 24. 6. - Pobuna u Kazanskom Kanatu protiv moskovske vrhovne vlasti.
* srpanj? - Turci odveli 8000 ljudi sa područja Frankopana.
* 2. 7. - Bliski udar groma naveo Martina Luthera da postane monah - 15 dana kasnije postaje augustinac u Erfurtu.
* ca. 23. 7. - Almeida pokorio Kilwu.
* 24. 7. - Njemački državni staleži odobravaju Maksimilijanu I za eventualnu intervenciju u Ugarskoj u korist kralja Vladislava.
* 13. 8. - Almeida nakon uličnih borbi opljačkao Mombasu.
* ca. 30. 8. - Tatari iz Kazana opsedali tri dana Nižnji Novgorod, oterali ih litvanski strelci (ruski zarobljenici).
* oktobar - U zapaljenoj sirijskoj crkvi u Kilonu (Kolamu, u jugozap. Indiji) masakrirani Portugalci nakon što su njihovi zemljaci demolirali arapske brodove u luci.
* 11. 10. - Lucien preuzima Monako nakon što je izbo brata - presuđeno da se radilo o samoodbrani.
* 12. 10. - Zaključak Ugarskog sabora na polju Rakošu da se za ugarsko-hrvatskog kralja više ne biraju tuđinci (misli se na Habsburge).
* 6. 11. - Vasilije III je novi veliki knez Moskve.
* novembar - Noćni ispad Turaka u šibenskom kraju, odvedeno 120 ljudi, kao i krupna i sitna stoka.

### Kroz godinu

"Tri Gracije" (Rafael)
* Feriz-beg ponovo bosanski sandžakbeg.
* Lourenço de Almeida je prvi Portugalac na Šri Lanki, njegovi izaslanici stižu i na Komore.
* Španac Juan de Bermúdez otkrio Bermude.
* Portugalac Gonçalo Álvares otkrio ostrvo Gof u južnom Atlantiku.
* Portugalci zauzeli Agadir u Maroku i grade utvrdu u Sofali, u Mozambiku; Španci zauzeli Mers El Kébir u Alžiru.

## Rođenja

* 15. 9. - Marija Austrijska (1505), španska princeza, ugarska kraljica, guverner Nizozemske († 1558)
* 1505/6 - Mehmed-paša Sokolović, veliki vezir († 1579)

## Smrti

* 17. 3. - Krsto Korvin, sin bana Ivaniša (\* 1499)
* 8. 6. - Hongzhi imperator, kineski car (\* 1470)
* 27. 10. - Ivan III., moskovski veliki knez (\* 1440)
* Nikola Ivanov Firentinac, talijanski graditelj i skulptor

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio treći.... Treća knjiga: Doba kralja Matijaša Korvina i Jagelovića (1458-1526) (archive.org)