# 1570.

*Ovo je članak o godini 1570.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1540-e  1550-e  1560-e  – 1570-e –  1580-e  1590-e  1600-e  |
| Godine:
 | 1567 1568 1569 – **1570** – 1571 1572 1573
 |

1570.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1570.. (MDLXX) |
| Ab urbe condita
 | 2323.
 |
| Islamski
 | 977–978.
 |
| Iranski
 | 948–949.
 |
| Hebrejski
 | 5330–5331.
 |
| Bizantski
 | 7078–7079.
 |
| Koptski
 | 1286–1287.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1625–1626.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1492–1493.
 |
| • *Kali Yuga* | 4671–4672.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4206–4207.
 |
| • 60 godina
 | Yang Metal Konj (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11570.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1570** (**MDLXX**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* 9. 1. - Opričnina: počinje Novgorodski pogrom.
* 23. 1. - Ubijen regent Škotske James Stewart, 1st Earl of Moray što izaziva građanski rat (prvi atentat vatrenim oružjem).
* 8. 2. - Zemljotres razara čileanski grad Concepción.
* 15. 2. - Venera okultira Jupiter (sledeći put 1818).
* 25. 2. - Papa Pio V. bulom *Regnans in Excelsis* ekskomunicira englesku kraljicu Elizabetu I.
* mart - Turci ultimativno zahtevaju predaju Kipra od Mlečana - odbijeno.
* 12. 4. - Zaključci hrvatskog sabora govore o neprekidnim turskim kršenjima primirja kod Hrastovice.
* 11. 5. - Alvise I Mocenigo je novi mletački dužd (do 1577)
* 20. 5. - *Theatrum Orbis Terrarum* Abrahama Orteliusa se smatra prvim modernim atlasom.
* 10. 6. - Livonski rat: pod ruskim okriljem proglašena Kraljevina Livonija (do 1578).
* 3. 7. - Ciparski rat počinje iskrcavanjem osmanskih invazionih snaga na mletački Cipar (do 1573, Peti mletačko-turski rat).
* 14. 7. - Uveden novi Rimski misal.
* 5. 8. - Mir iz Saint-Germain-en-Laye okončava treći Hugenotski rat - Hugenoti zadržali četiri utvrđena grada, dozvoljeno im držati javne položaje, kraljeva sestra Marguerite de Valois obećana Anriju od Navare (mir traje dve godine).
* 26. 8. (ili 1573?)- Turci kod Ivanića zarobili zagrebačkog kanonika Franju Filipovića (poturčio se i odmetnuo 1574).
* 8. 9. - Završene nove freske u eksonarteksu manastira Gračanice.
* 9. 9. - Turci zauzeli Nikoziju posle 40 dana opsade, stanovnici masakrirani (Turci ostaju do 1878); sledi 11-mesečna opsada Famaguste.
* rujan - Hrvatski ban Franjo Frankopan Slunjski sa drugim plemićima upada preko Une kod Kostajnice - odmazda za česta turska kršenja primirja.
* 1. 12. - Špajerski ugovor: Ivan Sigismund Zapolja sklapa mir sa Maksimilijanom, odriče se titule ugarskog kralja.
* 13. 12. - Štetinskim mirom okončan Sjeverni sedmogodišnji rat.

### Tokom/tijekom godine

* Živopisan Manastir Nikoljac kod Bijelog Polja.
* Antonije Sokolović se prvi put pominje kao hercegovački mitropolit
	+ Ostala Mehmed-pašina porodica u ovo vreme: Makarije je patrijarh, Mustafa-paša budimski beglerbeg, Ferhat-paša kliški sandžak, Hasan-paša dijarbakirski.
* U Crnoj Gori ima 2.951 kuća i 426 baština koje plaćaju filuriju i 35 kuća muselema bez te obaveze.
* Tursko-mletački rat: Turci odbijeni od Zadra, Splita i Novigrada, uspevaju osvojiti Zemunik.
* Prvi pomen Kerestinca.
* Grof Juraj Zrinski otvorio tiskaru u Nedelišću.
* Ogulin postaje sjedište krajiške kapetanije, Stjepan II Frankopan ga prodaje Zrinskima.
* 1570-73 - Bosanski sandžak s jedne a Mlečani i uskoci s druge strane haraju Mljet.
* Na otok Zlarin dolaze mnoge izbjeglice.
* Španci osnovali Ahakansku misiju u današnjoj Virdžiniji ali Indijanci je uništili već sledeće godine.
* Juan de Salcedo počinje osvajanje Kraljevine Maynile na Filipinima.
* Izdate *I quattro libri dell'architettura* Andree Palladija.
* Sinan-paša ratuje protiv pobunjenika u Jemenu.

## Rođenja

* 13. 4. - Guy Fawkes, zaverenik († 1606)
* 4. 10. - Péter Pázmány, filozof, kardinal († 1637)
* Hans Lippershey, proizvođač sočiva († 1619)
* Marino Bizzi, Rabljanin, barski nadbiskup († 1625)
* ca. Nikola VI. Zrinski, plemić († 1625)

## Smrti

* 3. 5. - Pietro Loredan, mletački dužd (\* 1482)
* 27. 11. - Jacopo Sansovino, skulptor i arhitekta (\* 1486)
* Anikej Stroganov, osnivač porodice (\* 1488)
* Pavao Gregorijanec, biskup i diplomat

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)