# 1546.

*Ovo je članak o godini 1546.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1510-e  1520-e  1530-e  – 1540-e –  1550-e  1560-e  1570-e  |
| Godine:
 | 1543 1544 1545 – **1546** – 1547 1548 1549
 |

1546.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1546.. (MDXLVI) |
| Ab urbe condita
 | 2299.
 |
| Islamski
 | 952–953.
 |
| Iranski
 | 924–925.
 |
| Hebrejski
 | 5306–5307.
 |
| Bizantski
 | 7054–7055.
 |
| Koptski
 | 1262–1263.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1601–1602.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1468–1469.
 |
| • *Kali Yuga* | 4647–4648.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4182–4183.
 |
| • 60 godina
 | Yang Vatra Konj (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11546.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1546** (**MDXLVI**) bila je redovna godina koja počinje u petak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* 18. 2. - Umro Martin Luther.
* veljača - Ugarski sabor u Požunu (Bratislavi), doneseni i zaključci za obranu Hrvatske; kralj Ferdinand odredio novog vrhovnog kapetana u Ugarskoj i Slavoniji (Nikola Salmo ml.) odn. kapetana u Slavoniji (Luka Sekelj od Kevenda i Ormuza).
* 15. 3. - Ferdinand ustupio Nikoli Zrinskom Čakovec i Štrigovu na ime prošlih i budućih dugova (gradovi pripadali Ernuštima a sad ih drži odmetnik Petar Keglević), Zrinski se obavezao da će u kraljevo ime zauzeti i ostale Keglevićeve posjede.
* proljeće - Zagrebački župnik Matija Delija i knez Petar Erded upali u Bosnu do Banjaluke.
* 17. 4. - Dionisije II Carigradski je novi vaseljenski patrijarh (do 1556).
* lipanj - Turci iz Bosne prešli preko Save, haraju oko Lendave.
* 7. 6. - Mir iz Ardresa između Engleske i Francuske predstavlja kraj Italijanskog rata 1542-1546.
* 10. 7. - Počinje Schmalkaldski rat između katoličkog cara Karla V. i luteranskog Schmalkaldskog saveza (do 1547).
* jul - Mehmed-paša Sokolović postaje kapudan-paša (zapovednik osmanske mornarice) nakon smrti Hajrudina Barbarose.
* 1. 9. - Ban Zrinski zauzeo Čakovec, Keglević zarobljen sa sinovima (na jesen Keglevićevi sinovi predali kralju Ferdinandu sporne gradove - Koprivnica, Đurđevac i Prodavić tj. Virje).
* novembar - Francisco de Orellana stradao na drugoj ekspediciji u Amazoniji.
* decembar - Henry VIII osnovao *Trinity College, Cambridge*; tokom godine i Christ Church, Oxford.

### Tokom/tijekom godine

* Između Ugarske i Osmanskog carstva je zvanično primirje, ali krše ga i Turci (bosanski i požeški paša) i uskoci iz Senja i Vinodola.
* Vicko Vuković i Bartolomeo Da Schio preštampali u Veneciji Psaltir s posledovanjem, izdanje Božidara Vukovića.
* Mikelanđelo postavljen za glavnog arhitektu na Bazilici sv. Petra u Rimu.
* Zvanično okončano Špansko osvajanje Jukatana (Francisco de Montejo (el Mozo)), još dugo izbijaju povremene pobune.
* pribl. - Ivan Lenković postaje zapovjednik uskoka.

## Rođenja

* 4. 7. - Murat III, osmanski sultan, sin Selima II († 1595)
* 14. 12. - Tycho Brahe, astronom († 1601)
* Dionisije sa Zakinta, svetac († 1624)

## Smrti

* 13. 1. - Jeremija I Carigradski, vaseljenski patrijarh
* 18. 2. - Martin Luther, reformator (\* 1483)
* 4. 7. - Hajrudin Barbarosa, admiral (\* ca. 1478)
* 3. 9. - Petru Rareș, vojvoda Moldavije (\* ca. 1487)
* novembar - Francisco de Orellana, istraživač, konkistador (\* 1511)
* ca. Jelena Štiljanović (monahinja Jelisaveta), svetiteljka

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)