# 1493.

*Ovo je članak o godini 1493.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 14. vijek – **15. vijek** – 16. vijek
 |
| Decenija:
 |  1460-e  1470-e  1480-e  – 1490-e –  1500-e  1510-e  1520-e  |
| Godine:
 | 1490 1491 1492 – **1493** – 1494 1495 1496
 |

1493.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1493.. (MCDXCIII) |
| Ab urbe condita
 | 2246.
 |
| Islamski
 | 898–899.
 |
| Iranski
 | 871–872.
 |
| Hebrejski
 | 5253–5254.
 |
| Bizantski
 | 7001–7002.
 |
| Koptski
 | 1209–1210.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1548–1549.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1415–1416.
 |
| • *Kali Yuga* | 4594–4595.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4129–4130.
 |
| • 60 godina
 | Yin Voda Vo(l) (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11493.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1493** (**MCDXCIII**) bila je redovna godina koja počinje u utorak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* 13. 1. - Prvo putovanje Kristifora Kolumba: pristao u Zalivu strela u dan. Dominikanskoj Republici, gde je naišao na jedini otpor.
* 19. 1. - Barselonskim ugovorom Šarl VIII Francuski vratio Roussillon i Serdanju kastiljansko-aragonskoj monarhiji (do 1659).

+ Maksimilijan I pobeđuje Francuze kod Sanlisa (i Dournona?).
* 4. 3. - Kolumbo na povratku zbog oluje pristao u Lisabon.
* 15. 3. - Kolumbov povratak u španski Palos de la Frontera; ubrzo se štampa "Kolumbovo pismo o Prvom putovanju" i širi Evropom.
* 15. 3. - Blaž Baromić tiska svoj prvi brevijar u Veneciji.
* 3. 5. - Andaluski plemić Alonso Fernández de Lugo dovršava osvajanje kanarskog ostrva La Palma i osniva grad Santa Cruz de La Palma.
* 4. 5. - Papa Aleksandar VI. izdaje bulu *Inter caetera*: naslednici kastiljske krune dobijaju sve zemlje 100 liga zapadno i južno od Azorskih i Zelenortskih ostrva.
* 23. 5. - Senliski ugovor: Šarl VIII zvanično okončava rat sa Sedamnaest Provincija (habsburškom Nizozemskom), Artoa i Flandrija prepušteni Svetom Rimskom Carstvu.
* 8. 6. - Caru Fridrihu III amputirana leva noga.
* ca. srpanj - Ban Emerik Derenčin odbio Bernardina Frankapana od Senja i opsjeo ga u Brinju (tokom opsade poginuo ban Ivan Bot od Bajne).
* ca. kolovoz - Bosanski Hadum Jakub-paša napada Jajce, upada do Slovenije, u Štajerskoj ga odbio habsburški Jakov Sekelj (i car Maksimilijan došao u te krajeve); u povratku zapalio okolinu Modruša (tamošnji biskup prelazi u Novi Vinodolski).
* 19. 8. - Maksimilijan I nasleđuje umrlog oca Fridriha III kao svetog rimskog cara.
* 9. 9. - **Krbavska bitka** - težak poraz Hrvata od Osmanlija, zarobljen ban Derenčin.
	+ Doroteja Kurjaković mora plaćati danak Turcima nakon ove bitke.
* 24. 9. - Kolumbo kreće iz Kadiza sa 17 brodova na svoje drugo putovanje na zapad.
* 20. 10. - Car Maksimilijan I upućuje pismo u Hrvatsku da će se njegovi kapetani pridružiti odbrani Hrvatske čim Hrvati to zatraže.
* 28. 10. - Ugarski sabor u Budimu, Lovro Iločki okuplja opoziciju kralju.
* 3. 11. - Kolumbo se iskrcao na Marie-Galante; opazio i imenovao Dominiku; narednih dana se kreće Malim Antilima.
* 4. 11. - Kolumbo otkriva ananas na Gvadalupi.
* 14. 11. - Kolumbo na ostrvu Saint Croix, dolazi do oružanog sukoba sa Indijancima.
* 15. 11. - Papa Aleksandar VI. proglasio ništetnom neizvršenu ženidbu Ivaniša Korvina i Bjanke Marija Sforca.
* 19. 11. - Kolumbo se iskrcao na dan. Portoriko; tri dana kasnije opet na Hispanioli.
* 22. 11. - Novi hrvatski ban je Ladislav Kanižaj, privrženik njemačkog cara.
* novembar - Povodom proslave zaruke Maksimilijana I i Biance Marije Sforza u Milanu otkriven glineni model kolosalnog Leonardovog konja.

### Tokom/tijekom godine

* U štampariji Đurđa Crnojevića se štampa Oktoih (Osmoglasnik), prva ćirilska inkunabula kod južnih Slovena.
* Pavle Kiniži preseljava veliki broj Srba iz šire okoline Smedereva.
* Despot Đorđe sa saveznicima uzima i pustoši posede Gerebovih od Vintgarta, među kojima Osijek i Sotin; Banićima iz Lendave uzeo Borovo.
* Turci zauzimaju Imotsku krajinu (do 1717).
* Trogiranin Vinko Andreis imenovan otočkim biskupom.
* Šarl VIII okupio reformsku "konsultaciju" sveštenstva u Toursu.
* Huayna Capac je novi *Sapa Inca* - vladar Inkanske imperije (do 1527).
* Kineski car Hongzhi započinje poslednju fazu gradnje Kineskog zida.
* Pokret Bundschuh - niz lokalnih seljačkih pobuna u jugozapadnoj Nemačkoj do 1517.

## Rođenja

* 10. 1. - Nikola Olah, zagrebački biskup, ugarski primas († 1568)
* 25. 1. - Massimiliano Sforza, milanski vojvoda († 1530)
* 5. 5. - Alessandro Pasqualini, italijanski arhitekta († 1559)
* 10. 6. - Anton Fugger, nemački trgovac († 1560)
* 28. 9. - Agnolo Firenzuola, italijanski pesnik († ca. 1545)
* 14. 10. - Shimazu Tadayoshi, japanski daimyo († 1568)
* 17. 10. - Bartolommeo Bandinelli, italijanski skulptor († 1560)
* 11. 11. - Bernardo Tasso, italijanski pesnik († 1569)
* 13. 11. - Wilhelm IV., bavarski vojvoda († 1550)
* 25. 11. - Ozana Kotorska, katolička blaženica († 1565)
* novembar-decembar - Paracelsus, lekar, botaničar, alhemičar, okultista († 1541)
* Simon Grynaeus, nemački teolog i učenjak († 1541)
* Takeda Nobutora, japanski daimyo († 1574)
* Matsudaira Shigeyoshi, japanski general († 1580)

## Smrti

* maj - Pietro Antonio Solari, arhitekta (\* ca. 1445)
* 14. 6. - Ermolao Barbaro, italijanski učenjak (\* ca. 1454)
* 19. 8. - Fridrih III, sveti rimski car (\* 1415)
* Ivan Bot od Bajne, hrvatski ban
* 9. 9. (Krbavska bitka):
	+ Ivan Frankopan Cetinski
	+ Petar II Zrinski
	+ Karlo Gusić Krbavski
* ca. Martín Alonso Pinzón, španski moreplovac (\* ca. 1441)
* 6. 11. - Andrej Boljšoj, ruski knežević (\* 1446)
* Abraham Senior, španski magnat i finansijer (\* 1412)
* Isaac II. Aboab, poslednji kastiljski gaon (\* ca. 1433)
* Topa Inca Yupanqui, inkanski vladar
* Stjepan V. Báthory, erdeljski vojvoda (\* 1430)
* Koriolan Ćipiko, hrvatski ratnik i humanista (\* 1425)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio treći.... Treća knjiga: Doba kralja Matijaša Korvina i Jagelovića (1458-1526) (archive.org)