# 1673.

*Ovo je članak o godini 1673.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 16. vijek – **17. vijek** – 18. vijek
 |
| Decenija:
 |  1640-e  1650-e  1660-e  – 1670-e –  1680-e  1690-e  1700-e  |
| Godine:
 | 1670 1671 1672 – **1673** – 1674 1675 1676
 |

1673.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1673.. (MDCLXXIII) |
| Ab urbe condita
 | 2426.
 |
| Islamski
 | 1083–1084.
 |
| Iranski
 | 1051–1052.
 |
| Hebrejski
 | 5433–5434.
 |
| Bizantski
 | 7181–7182.
 |
| Koptski
 | 1389–1390.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1728–1729.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1595–1596.
 |
| • *Kali Yuga* | 4774–4775.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4309–4310.
 |
| • 60 godina
 | Yin Voda Vo(l) (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11673.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1673** (**MDCLXXIII**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u srijedu po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

## Događaji

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* 10. 2. - Premijera Molièrovog "Umišljenog bolesnika" u Parizu. Autor se srušio tokom četvrte izvedbe 17. februara i ubrzo umro.
* 27. 3. - Bajo Pivljanin moli mletačkog dužda da prestanu progoni hajduka koji su se samovoljno vratili iz Istre u Boku (neki su oslobođeni).
* 29. 3. - Engleski *Test Act* uskraćuje državnu službu svima koji ne prihvataju Crkvu Engleske.

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 27. 4. ? - Premijera prve Lullyjeve opere *Cadmus et Hermione*.
* 5. 6. - Kapitulacije Osmanskog carstva: Luj XIV postaje zaštitnik katolika.
* 6. 6. - Vossemski ugovor: Brandenburg-Pruska sklopila separatni mir sa Francuskom.
* 11. 6. - Odbrambeni savez Holandije i Danske.
* 7. i 14. 6. - Treći anglo-holandski i Franko-holandski rat: dve Bitke kod Schoonevelda su pomorske pobede Holanđana nad Englezima i Francuzima.
* 17. 6. - Trgovac Louis Jolliet i jezuit Jacques Marquette stigli do rijeke Mississippi, idu do ušća Arkansasa.
* 30. 6. - Luj XIV nakon opsade zauzima Maastricht. U borbama je poginuo Charles de Batz-Castelmore d'Artagnan.

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* avgust - Počinje Pobuna tri vazala protiv qingovske vlasti u Kini.
* 7. 8. - Holanđani povratili New York, ali definitivno ga gube sledeće godine.
* 21. 8. - Bitka kod Texela je još jedna holandska pomorska pobeda.
* 30. 8. - Sveto rimsko carstvo, Španija, Holandija i luterani sklapaju savez protiv Francuske.

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* 10. 11. - Umro poljsko-litvanski vladar Michał Korybut Wiśniowiecki.
* 11. 11. - Poljsko-turski rat (1672–76). Hotinska bitka je pobeda hetmana Jana Sobieskog nad Turcima.
* 12. 11. - Opsada Bonna: holandsko-carske snage zauzele grad kojeg je držao francusko-kelnski garnizon - preokret u ratu.
* 3. 12. - James, vojvoda od Yorka se oženio Marijom Modenskom.

### Kroz godinu

* Lepoldov apsolutizam - Namjesništvo u Požunu/Bratislavi preuzima prava ugarskog palatina (mjesto upražnjeno od 1667.).
* Dubrovačka Republika ima 22.000 stanovnika, od čega 3.000 u samom gradu.
* Dubrovačka vlada osnovala Društvo za trgovinu u Levantu, sa sjedištem u Beogradu.
* Stjepan Glavač napravio kartu Hrvatske.
* Mladi erdeljski diplomata Đorđe Branković se počinje izdavati za potomka srpskih despota; u kontaktu je sa austrijskim poslanikom na Porti kome odaje tajne iz pregovora Porte sa mađarskim emigrantima.
* Nauka i tehnika:
	+ Gotfrid Vilhelm Lajbnic izmislio cilindar sa zupcima inkrementalne veličine (Lajbnicov točak) koji će se koristiti u mehaničkim računskim mašinama.
	+ Antoni van Leeuwenhoek započeo prepisku sa Kraljevskim društvom u kojoj izlaže mikroskopska osmatranja.
	+ Christian Huygens objavio *Horologium Oscillatorium* u kome se obrađuje klatno i horologija.
* Luj XIV promovisao *allonge* periku u Francuskoj.
* U Francuskoj osnovana kolonijalistička *Compagnie du Sénégal*.

## Rođenja

* 26. 10. - Dimitrie Cantemir, moldavski knez, književnik, filozof itd. († 1723)
* 31. 12. - Ahmed III, osmanski sultan († 1736)

## Smrti

* ? - Semjon Dežnjov, moreplovac (\* ca. 1605)
* 17. 2. - Molière, pisac i glumac (\* 1622)
* 17. 8. - Reinier de Graaf, lekar i anatom (\* 1641)
* 10. 11. - Michał Korybut Wiśniowiecki, poljsko-litvanski vladar (\* 1640)
* 16. 11. - Ana Katarina Zrinska, književnica, velikašica (\* ca. 1625)
* 15. 12. - Margaret Cavendish, naučnica, spisateljica (\* 1623)

## Reference

Literatura
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Treća knjiga, prvi tom, Srbi pod tuđinskom vlašću 1537-1699, SKZ Beograd 1993, ISBN 86-379-0383-5