# 1568.

*Ovo je članak o godini 1568.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1530-e  1540-e  1550-e  – 1560-e –  1570-e  1580-e  1590-e  |
| Godine:
 | 1565 1566 1567 – **1568** – 1569 1570 1571
 |

1568.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1568.. (MDLXVIII) |
| Ab urbe condita
 | 2321.
 |
| Islamski
 | 975–976.
 |
| Iranski
 | 946–947.
 |
| Hebrejski
 | 5328–5329.
 |
| Bizantski
 | 7076–7077.
 |
| Koptski
 | 1284–1285.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1623–1624.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1490–1491.
 |
| • *Kali Yuga* | 4669–4670.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4204–4205.
 |
| • 60 godina
 | Yang Zemlja Zmaj (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11568.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1568** (**MDLXVIII**) bila je prijestupna godina koja počinje u četvrtak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* 13. 1. - Tordanski edikt ili Patent tolerancije daje slobodu vere u Erdelju (Istočno ugarsko kraljevstvo).
* 15. 1. - Umro ugarski primat Nikola Olah, nasljediće ga Antun Vrančić.
* 16. 2. - Inkvizicija osuđuje na smrt sve Nizozemce optužene za jeres, što prihvata gospodar zemlje, španski kralj Filip II.
* 17. 2. - Jedrenski ugovor: osmogodišnji mir između Osmanlija i Habsburga, Maksimilijan plaća 30.000 dukata godišnje; zvanični mir traje do 1593 (u pregovorima učestvovao Antun Vrančić).
* 22. 2. - Hrvatski sabor u Zagrebu, žalbe na kraljeve izmjene donijetih zaključaka prošlogodišnjeg sabora i na veliki ratni porez, traže oslobađanje zatočenog Tome Klarića.
* 23. 3. - Mir iz Longjumeau-a okončava drugu rundu Hugenotskih ratova u Francuskoj, ali samo do avgusta.
* maj - Mary, kraljica Škota beži iz zatvora, gubi bitku sa škotskim protestantima i beži u Englesku gde je uhapšena.
* 23. 5. - Bitka kod Heiligerleea je pobeda holandskih pobunjenika, početak Osamdesetogodišnjeg rata protiv španske habsburške vlasti.
* 24. 6. - Hrvatski sabor: mnogi plemići se žale na pobune svojih kmetova (naročito protiv Franje Tahija).
* 21. 7. - Bitka kod Jemmingena: Vojvoda od Albe porazio nizozemskog pobunjenika Ludviga od Nasaua.
* kolovoz - Turski upad do Hrastovice i Siska, banovi ga odbili.
* 18. 8. - Rojalisti pokušali zarobiti hugenotske vođe Condea i Colignyja čime započinje treći religiozni rat u Francuskoj.
* 29. 9. - Švedski kralj Erik XIV zbačen od polubraće Johana i Karla - Johan se sutradan proglasio za kralja (do 1592).
* 5. 10. - Willem van Oranje ušao u jugoistočnu Nizozemsku, ali vojvoda od Albe ga ubrzo osujetio.
* jesen - Odmetanje i zavera protiv Maksimilijana, u korist erdeljskog vladara Ivana S. Zapolje (od hrvatskih velikaša pristaje samo Franjo Tahi).
* 24. 12. - U Granadi počinje Pobuna Moriskosa, kripto-muslimana (do 1571).

### Tokom/tijekom godine

* Kuga u Hrvatskoj.
* Luka Sekelj od Ormuža upraznio mjesto vrhovnog kapetana hrvatske i slavonske krajine.
* U Veneciji objavljeno Hektorovićevo "Ribanje i ribarsko prigovaranje".
* Obnova fresaka u Studenici.
* Rusko-turski rat 1568.-1570. (Astrahanski) - prvi sukob dve sile.
* Mimar Sinan napravio most dužine 635 metara na ulazu u jezero Büyükçekmece nedaleko od Carigrada.
* U Japanu počinje Period Azuchi-Momoyama (do 1600).
* Španac Álvaro de Mendaña de Neira otkriva Solomonske Otoke i Otok Wake.
* 1568-73 - crnogorski mitropolit je Pahomije, koji "išao u Carigrad radi zaštite ribolova Komskog i Cetinjskog manastira".

## Rođenja

* april - Maffeo Barberini, papa Urban VIII. († 1644)
* 5. 9. - Tommaso Campanella, filozof († 1639)
* 2. 10. - Marin Getaldić, znanstvenik († 1626)
* Jan Brueghel Stariji, flamanski slikar († 1625)

## Smrti

* 15. 1. - Nikola Olah, ugarski primat (\* 1493)
* 24. 7. - Carlos de Austria y Portugal, španski prestolonaslednik (\* 1545)
* 21. 8. - Jean Parisot de la Valette, veliki majstor Malteškog reda (\* ca. 1495)
* 3. 10. - Isabel de Valois, španska kraljica (\* 1545)
* Sankardev, hinduistički svetac (\* ca. 1449)
* poslije ove godine - Stjepan Konzul Istranin, pisac i prevoditelj (\* 1521)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)