# 1645.

*Ovo je članak o godini 1645.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 16. vijek – **17. vijek** – 18. vijek
 |
| Decenija:
 |  1610-e  1620-e  1630-e  – 1640-e –  1650-e  1660-e  1670-e  |
| Godine:
 | 1642 1643 1644 – **1645** – 1646 1647 1648
 |

1645.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1645.. (MDCXLV) |
| Ab urbe condita
 | 2398.
 |
| Islamski
 | 1054–1055.
 |
| Iranski
 | 1023–1024.
 |
| Hebrejski
 | 5405–5406.
 |
| Bizantski
 | 7153–7154.
 |
| Koptski
 | 1361–1362.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1700–1701.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1567–1568.
 |
| • *Kali Yuga* | 4746–4747.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4281–4282.
 |
| • 60 godina
 | Yin Drvo P(ij)etao (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11645.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1645** (**MDCXLV**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u srijedu po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

## Događaji

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* 3. 1. - Engleski Dugi parlament donosi Priručnik za javno bogosluženje (*Directory for Public Worship*).
* 6. 1. - Engleski građanski rat: faktičko osnivanje parlamentarne Nove armije (*New Model Army*), na čelu joj je Thomas Fairfax.
* 10. 1. - Nadbiskup Canterburyja William Laud pogubljen nakon optužbe za izdaju.
* januar - Sultan zabranio trgovinu sa dalmatinskim mletačkim gradovima, ali trgovci ipak prolaze do početka borbi.
* 5. 3. - Tridesetogodišnji rat: Bitka kod Jankaua je velika švedska pobeda u Češkoj, ugrožen i Beč.
* 29. 3. - Veliki požar na zagrebačkom Griču: izgorjelo dvije trećine kuća, dvije crkve, tek izgrađeni isusovački samostan i gimnazija, zahvaćeni i Kaptol (stolna crkva ostala bez krova) i Vlaška ulica.

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 22. 4. - Erdeljski knez Đorđe I Rakoci, koji od rujna pregovara o miru sa Habsburzima, obnavlja savez sa Francuzima i Šveđanima, sada protivno željama Osmanlija.
* 23. 4. - 13. 8. - Torstenson neuspešno opseda Brno u Moravskoj - vojska trpi od kuge, branitelji su uporni. Torstenson kasnije zauzima Litomerice u Češkoj.
* 4. 5. - Hrvatski sabor u Varaždinu odbija kraljev zahtev za najmanje 1.000 konjanika protiv Rakocija; mladi knez Petar Zrinski optužen otimanje imanja drugim plemićima.
* 28. 5. - Rakoci zauzeo Trnavu i šalje pojačanja Torstensonu u Moravsku.
* 14. 6. - Bitka kod Nasebyja: važna pobeda engleskih parlamentaraca.
* 24. 6. - Kandijski rat (1645-69) počinje turskom invazijom Krita. Istranin Blasio Zulian se digao u zrak zajedno s garnizonom i tvrđavom St. Todero kako ne bi pala Turcima u ruke.

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* 21. 7. - Qingovski regent Dorgon naređuje da svi kineski muškarci pod pretnjom smrtne kazne moraju brijati čelo i vezivati kosu u perčin.
* 23. 7. (13. 7. po j.k.) - Aleksej I. je novi car Rusije (do 1676).

Kanija
* 8. 8. - Rakoci sklapa mir sa Habsburzima, ubrzo se povlači iz Moravske (Turci mu prete upadom u Erdelj, saveznici su mu dali mali deo obećanog novca, kuga hara u Moravskoj i Ugarskoj).
* 13. 8. - Mir iz Brömsebroa okončava Torstensonov rat između Švedske i Danske-Norveške - Švedska kontroliše Baltik (→ *Dominium maris baltici*), ima slobodan izlaz na Severno more.
* avgust - Hercegovački glavari poručuju kotorskom providuru spremnost za saradnju.
* 19. 8. - Turci zauzeli Kaniju na zapadu Krete s velikom količinom zaliha.
* 16. 9. (j.k.?) - Skadarski sandžakbeg poslije dvije godine pokušava silom naplatiti danak - ulazi u Crnu Goru s tri hiljade vojnika, ali Crnogorci i Grbljani ga, nanijevši mu prilične gubitke ispod Pješivaca, odbijaju prema Podgorici (sledećeg aprila sa novim sandžakbegom normalizovani odnosi).

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* 27. 10. - Mletačka vlada dobila molbu 15 obitelji iz Crne Gore koji bi pobegli u Istru od Turaka - izgleda prva vest o stanovnicima Peroja.
* novembar - Leonardo Foscolo je novi mletački generalni providur.
* studeni? - Kuga iz Ugarske prodrla u Međimurje.
* 13. 12. - Mir iz Linca između cara Ferdinanda III. i erdeljskog kneza Đorđa I Rakocija: obećana sloboda vjeroispovedanja ugarskih protestanata.
* 17. 12. - Hercegovac Nevesinli Salih-paša je novi veliki vezir (do 1647).

### Kroz godinu

* Suša u Hrvatskoj, skakavci u Primorju. Turci porobili Smoljake kod Karlovca, utvrdili Kremen kod Slunja, zrinjski aga obnavljao tvrđavu Mali Gradac. Ogulinski kapetan Gašpar Frankopan razorio bivšu tursku tvrđavu Cetin. Pojačan Karlovac u koga se doselilo 300 Nijemaca sa ženom i djecom.
* Mlečani razorili Nin da ne bi pao u ruke Turcima.
* Klimenti plenili Dečane, a okolne paše se spremaju protiv Mlečana.
* Oko ove godine počinje Maunderov minimum Sunčevih pjega (do oko 1715) - koincidira sa temperaturama nižim od proseka (Malo ledeno doba).
* Blaise Pascal predstavio javnosti svoju računsku mašinu Paskalina.
* Molière počinje da koristi to ime; nakratko bio u zatvoru zbog bankrotstva svoje pozorišne trupe.

### Karte

Naše zemlje na kartama Joan Blaeu 1645.

* Karst, Kranjska, Istra, Vindska marka
* Slavonija, Hrvatska, Bosna, deo Dalmacije
* Vlaška, Srbija, Bugarska, Rumelija

## Rođenja

* 24. 2. - Ferenc I Rakoci, erdeljski knez († 1676)
* ? - Rami Mehmed-paša, veliki vezir i pesnik († 1706)
* ? - Đorđe Branković, grof († 1711)

## Smrti

* 19. 4. - Antonio van Diemen, kolonijalni guverner (\* 1593)
* 13. 6. - Miyamoto Musashi, japanski samuraj, slikar i pisac (\* o. 1584)
* 22. 7. - Conde-duque de Olivares, španski državnik (\* 1587)
* 23. 7. - Mihajlo I., ruski car (\* 1596)
* 28. 8. - Hugo Grotius, pravnik (\* 1583)
* 8. 9. - Francisco de Quevedo, pesnik (\* 1580)
* 11. 9. - Nikola Esterhazi, ugarski palatin (\* 1583)
* ? - Ivan Franjo Biundović, književnik, diplomat (\* 1573)

## Reference

Literatura
* Rudolf Horvat, *Ban Ivan Drašković II.* (*sic*) (hr Wikisource)
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Treća knjiga, prvi tom, Srbi pod tuđinskom vlašću 1537-1699, SKZ Beograd 1993, ISBN 86-379-0383-5