# 1955.

< |
19. vijek |
**20. vijek**
| 21. vijek
| >

< |
1920-e |
1930-e |
1940-e |
**1950-e**
| 1960-e
| 1970-e
| 1980-e
| >

<< |
< |
1951. |
1952. |
1953. |
1954. |
**1955..**
| 1956.
| 1957.
| 1958.
| 1959.
| >
| >>

1955.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1955.. (MCMLV) |
| Ab urbe condita
 | 2708.
 |
| Islamski
 | 1374–1375.
 |
| Iranski
 | 1333–1334.
 |
| Hebrejski
 | 5715–5716.
 |
| Bizantski
 | 7463–7464.
 |
| Koptski
 | 1671–1672.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 2010–2011.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1877–1878.
 |
| • *Kali Yuga* | 5056–5057.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4591–4592.
 |
| • 60 godina
 | Yin Drvo Koza (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11955.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1955** (**MCMLV**) bila je redovna godina koja počinje u subotu (link pokazuje kalendar) po gregorijanskom kalendaru.

## Događaji

* decembar 1954 - februar 1955 (72 dana) - Titovo putovanje "Galebom": Indija, Burma, Egipat.

### Januar/Siječanj

* 2. 1. - José Antonio Remón Cantera, predsednik Paname, ubijen na trkalištu u glavnom gradu.
* 6. 1. - Tito raskošno dočekan u Burmi (lider U Nu); 18-tog izvešteno da će jedna burmanska brigada biti opremljena u zamenu za pirinač.
* 6. 1. - Trgovački sporazum FNRJ i SSSR, prvi redovni od 1948. (NYT)
* 7. 1. - FNRJ će dobiti grant od 38,1 miliona dolara od SAD, uključujući pšenice za 28,1 milion. U poseti je američki gen. Cook, koji hvali čvrstinu vojnika i staranje o oružju. (NYT)
* 10. 1. - Objavljena uspostava diplomatskih odnosa FNR Jugoslavije i NR Kine, ambasadori razmenjeni na proleće.
* 13. 1. - Departman trgovine SAD uvodi ograničenja na izvoz u FNRJ, radi sprečavanja prenosa u sovjetski blok. (NYT)

Tajvanski moreuz
* 20. 1. - Prva kriza u Tajvanskom moreuzu: Kineska komunistička Narodno-oslobodilačka armija uzela ostrva Yijiangshan od Republike Kine (Tajvan), borbe se nastavljaju oko drugih ostrva u moreuzu.
* 24. 1. - Milovan Đilas osuđen na 18 meseci zatvora, uslovno na tri godine, zbog članka u Njujork Tajmsu u kome je kritikovao političko stanje u Jugoslaviji i istakao potrebu postojanja opozicione partije kao činioca demokratizacije; osuđen i Vladimir Dedijer, na šest meseci uslovno.
* 24. 1. - U njujorškom MoMA otvorena izložba fotografija *The Family of Man*, zatim će osam godina putovati svetom (u Beogradu '57, Zagrebu '58).
* 25. 1. - Prezidijum Vrhovnog Sovjeta SSSR formalno objavljuje kraj rata sa Nemačkom.
* 28. 1. - Formosanska rezolucija: Kongres SAD odobrio predsedniku Eisenhoweru upotrebu sile za odbranu Tajvana.
* 29. 1. - Prikazan francuski film *Les Diaboliques*.
* 29. 1. - Italijanski vojnik ranjen na jugoslovenskoj granici - izraženo žaljenje.

### Februar/Veljača

* 6. 2. - Predsjednik Sabora Vladimir Bakarić potvrđuje da se odustalo od kolektivizacije. (NYT)
* 7. 2. - SAD, V. Britanija i Francuska se složile dati još 89 miliona dolara FNRJ. (NYT)
* 8. 2. - Nikolaj Bulganjin je novi premijer SSSR (do 1958), nakon što je Georgij Maljenkov prinuđen na povlačenje. Novi ministar odbrane je Georgij Žukov (do 1957).
* 9. 2. - Apartheid: prisilno raseljavanje 60.000 stanovnika Sophiatowna, predgrađa Johannesburga.
* 10. 2. - Američka Sedma flota pomaže evakuaciju kineske nacionalističke armije sa ostrva Dachen. Dan ranije oboren je jedan američki Skyraider.
* 11. 2. - Predsednik Tito pristao u riječkoj luci na povratku sa azijske turneje.
* 12. 2. - Američki predsednik Eisenhower poslao prve vojne savetnike u Južni Vijetnam.
* 12. 2. - U Kazaškoj SSR osnovan Naučno-istraživački ispitni poligon br. 5 kod Bajkonura, zapravo Tjuratama, za ispitivanje raketne tehnike.

Grb općine Jablanica
* februar - Završena prva faza izgradnje HE Jablanica, početak proizvodnje el. energije.
* 17. 2. - Na Bjelašnici južni orkanski vetar od 200 km/h (skoro 56 m/s).
* 23. 2. - Edgar Faure na čelu francuske vlade, nakon Pierre Mendès Francea (do 1956).
* 24. 2. - Hladni rat: Formiran "Bagdadski pakt" (METO, zatim CENTO - Organizacija Bliskoistočnog, odn. Centralnog ugovora) koji povezuje Iran, Irak, Pakistan, Tursku i Veliku Britaniju (mala efektivnost, formalno raspušten 1979).
* 25. 2. - FNRJ dobila status posmatrača u Organizaciji evropske ekonomske saradnje (kasniji OECD).
* 25. 2. - Tajvanci (Republika Kina) napuštaju ostrva Tačen tokom Prve krize u Tajvanskom moreuzu.
* 28. 2. - Operacija Crna strela: izraelska akcija u Pojasu Gaze pod egipatskom kontrolom kao odmazda za napade palestinskih fedajina uz egipatsku pomoć - poginulo 38 egipatskih vojnika i osam izraelskih. Naser nakon ovoga zatvara Akapski zaliv za izraelski saobraćaj.
* 28. 2. - Sastanak ino. ministara Balkanskog pakta (Jugoslavija, Grčka, Turska) u Ankari, planiraju konsultativnu skupštinu, ekonomsku konferenciju, institut balkanskih studija.

### Mart/Ožujak

* 2. 3. - Kambodžanski kralj Norodom Sihanouk iznenada abdicira u korist oca Suramarita kako bi direktno učestvovao u politici (premijer u šest navrata do 1962, šef države 1960-70 i 1993, predsednik prezidijuma 1975-76, ponovo kralj 1993-2004).
* 13. 3. - Umro kralj Nepala Tribhuvan, nasleđuje ga Mahendra (do 1972).
* 17. 3. - Rišarovi neredi: Frankokanađani protestuju u Montrealu zbog suspenzije igrača hokeja.
* 17. 3. - U FNRJ se vraćaju norme, kako bi se podigla produktivnost. (NYT)
* 19. 3. - Osnovana Savezna komisija za nuklearnu energiju, na čelu sa potpredsednikom Rankovićem.
* 20. 3. - Premijera filma *Blackboard Jungle* koji popularizuje pesmu *Rock Around the Clock*. Praćen je burnim reakcijama tinejdžera.
* 23. 3. - Kontraobaveštajna služba JNA preimenovana u Organe bezbednosti: Uprava bezbednosta i organi bezbednosti u formacijskom sastavu komandi jedinica i ustanova Vojske i Državnog sekretarijata za narodnu odbranu.
* 29. 3. - Henry Moore stigao u Beograd, na otvaranje svoje izložbe u Paviljonu "Cvijeta Zuzorić".
* 30. 3. - 27. dodjela Oscara: najbolji film je *On the Waterfront*, ukupno osam nagrada od 12 nominacija.
* 31. 3. - Najavljena obnova avionske linije Beograd - Rim.

### April/Travanj

Anthony Eden
* 1. 4. - EOKA (Narodna organizacija kiparskih boraca) započinje borbu protiv britanske vlasti na Kipru (do 1959).
* 1. 4. - Lufthansa počinje letjeti.
* 3. 4. - Voz pao u provaliju u Gvadalahari, Meksiko, 300 mrtvih.
* 5. 4. - Britanski premijer Winston Churchill dao ostavku, nasleđuje ga Anthony Eden (do 1957).
* 11. 4. - Indijski putnički avion *Kashmir Princess* raznesen bombom tokom leta - meta je bio kineski premijer Zhou Enlai, koji se u zadnjem trenutku nije ukrcao.
* 12. 4. - Posle uspešnih testova, Salkova vakcina za poliomijelitis odobrena u SAD.
* april - Stolnotenisač Žarko Dolinar osvojio srebro u singlu na svjetskom prvenstvu u Utrechtu, kao i u dublu sa Vilimom Harangozom.
* 18. 4. - Smenjen Imre Nagy, mađarski predsednik vlade - Rakosi ga je optuživao za "titoizam".
* 18. 4. - Prvi italijanski ambasador, G. Guidotti u Beogradu od 1941.
* 18 - 20. 4. - Predaja odlikovanja narodnim herojima u Belom dvoru po republikama (iz Srbije i Makedonije 18, Hrvatske i Slovenije 19, Crne Gore i BiH 20.).

Bandunška konferencija
* 18 - 24. 4. - Bandunška konferencija: afroazijska konferencija 29 zemalja u Indoneziji (prekursor Pokreta nesvrstanih).
* 21 - 25. 4. - Svetski šampionat u rvanju grčko-rimskim stilom u Karlsruheu, Milorad Arsić osvojio bronzanu medalju u velter kategoriji.

### Maj/Svibanj

* 1. 5. - Na prvomajskoj paradi u Beogradu se pojavio i "Fića" (proizvodnja od sledećeg oktobra).
* 1. 5. - Datum izdanja novih novčanica od 100, 500, 1.000 i 5.000 dinara (u opticaju pred kraj godine).

Spomenik oslobođenja u Rijeci
* 3. 5. - Bitka za Sajgon: vijetnamska vojska, lojalna premijeru Ngo Dinh Diemu, razbila je kriminalnu vojsku Bình Xuyên generala Lê Văn Viễna, kojeg je podržavao i car Bảo Đại.
* 4 - 9. 5. - Poseta turskog premijer Menderesa Jugoslaviji, potpisuju se trgovački sporazumi.
* 5. 5. -  Stupile na snagu Bonsko-pariske konvencije, kojima je okončana saveznička okupacija Zapadne Nemačke i uglavnom obnovljena suverenost. Ova godina je vrhunac *Wirtschaftswunder*a, BNP raste 11,5%.
* 9. 5. - Zapadna Nemačka postaje članica NATO.
* 9. 5. - Žabac Kermit se prvi put pojavljuje u seriji *Sam and Friends* kao gušteroliko stvorenje.
* 11. 5. - Sudar dva japanska feribota u Unutarnjem moru, stradalo je 168 ljudi, uglavnom učenika na izletu.
* 14. 5. -  Hladni rat: Potpisan Varšavski pakt, ugovor o uzajamnoj odbrani SSSR-a i satelita.
* 15. 5. -  Potpisan Austrijski državni ugovor, kojim je obnovljena nezavisnost te zemlje (stupio na snagu 27. 7.); članom 7 Austrija se obavezala da će poštovati prava slovenačke i hrvatske manjine ali to nije do kraja ispoštovano.
* 16. 5. - U Rijeci osuđena petorica katoličkih bogoslova, zatvaraju se Visoka teološka škola i klasična gimnazija.
* 24. 5. - Miroslav Krleža predao predsedniku Titu prvi primerak prvog toma Enciklopedije Jugoslavije.

?, Hruščov, Tito, Bulganjin
* 26. 5. - Normalizacija odnosa Sovjetskog Saveza i SFR Jugoslavije: Hruščov sa delegacijom stigao u posetu Jugoslaviji - prva poseta posle 1948. i kampanje Informbiroa. Izražava žaljenje zbog onoga što se dogodilo, što prebacuje Beriji i Abakumovu i dr., kao i "prezrenim agentima imperijalizma, koji su se na prevaru uvukli u redove naše partije".
* 26. 5. - Autotrkač Alberto Ascari poginuo na probi u Monzi.
* 26. 5. - Izbori u UK: konzervativci povećali većinu, poslednji put su odneli većinu mandata iz Škotske. Sinn Féin je prvi put od 1918. uzeo dva mandata u Severnoj Irskoj.
* 30. 5. - Bill Vukovich poginuo na Indianapolisu 500.
* 31. 5. - Pomoćni brod JRM potonuo u Senjskom kanalu usljed bure, 26 se utopilo.

### Jun/Juni/Lipanj

*The Seven Year Itch*
* 1. 6. - Premijera *The Seven Year Itch*.
* 1. 6. - Radio Beograd počinje s emitovanjem programa "Dobro jutro, deco".
* 2. 6. - Tito i Hruščov potpisuju *Beogradsku deklaraciju* - odbacivanje monolitizma u međunarodnom komunističkom pokretu (normalizovanje državnih odnosa Jugoslavije i SSSR, narušeni 1948).
* 6. 6. - Zakon o narodnoj odbrani: razrađeni organizacija i delovanje civilne zaštite.
* jun - Guverner francuskog Alžira Jacques Soustelle podnosi plan reformi koje bi pomogle integraciju muslimana u francuski sistem.
* jun - Burmanski premijer U Nu posetio FNRJ.
* 11. 6. - Katastrofa na 24 sata Le Mansa - sudar vozila izaziva smrt 83 gledatelja. Mercedes-Benz se nakon ovoga povlači iz moto-sporta (do 1987).
* 16. 6. - Argentinsko vazduhoplovstvo, u sklopu neuspelog puča, bombardovalo miting podrške predsedniku Peronu na Plaza de Mayo, dan nakon što ga je papa Pio XII ekskomunicirao - poginulo 364 ljudi.
* 22. 6. - Proglašen *Opšti zakon o uređenju opština i srezova* - nova teritorijalna podela opština i srezova/kotara - uveden komunalni sistem u kome je uvećana opština osnovna društveno-ekonomska zajednica i političko-teritorijalna jedinica (u FNRJ sada ima 1479 opština u 107 srezova, što će do 1963 biti smanjeno na 581 odn. 40).
* 22. 6. - Premijera Diznijevog animiranog filma *Lady and the Tramp*.
* 25. 6. - Posvećena Le Corbusierova kapela Notre-Dame du Haut u Ronchampu.
* 26. 6. - Tzv. Kongres naroda u Južnoj Africi, sastavljena Povelja slobode.
* 27. 6. - Zajednički kominike FNRJ, SAD, Velike Britanije i Francuske u Beogradu - reafirmacija nezavisnosti Jugoslavije.
* 30. 6. - Indijski premijer Nehru stigao u posetu Jugoslaviji.

### Jul/Juli/Srpanj

Palata kulture i nauke u Varšavi
* 1. 7. - CK KP Kine izdaje Direktivu o pokretanju borbe za čišćenje skrivenih kontrarevolucionarnih elemenata (tzv. pokret Sufan) - na meti su bivši kuomintangovci, ljudi iz bogatih porodica, studenti i učeni. Uhapšen je pisac Hu Feng
* 3. 7. - Tokom aero-mitinga u SSSR zapadni posmatrači misle da su videli 28 strateških bombardera Mjasiščev M-4 ("Bizon") u dve grupe - u stvari 10 od 18 aviona je proletelo dvaput; iz ovoga nastaje strah od "bombarderskog jaza". Prikazan i strateški bombarder Tupoljev Tu-95 ("Medved").
* 6. 7. - Antonio Segni talijanski premijer nakon Scelbe (do 1957).
* 9. 7. - Russel-Einsteinov manifest o opasnostima nuklearnog oružja (→ Pugwashke konferencije o nauci i svetskim poslovima).
* 9 - 17. 7. - 2. Pulski filmski festival: Velika nagrada ”Arena” sa zlatnom medaljom za film "Trenutki odločitve".
* 10. 7. - SIV naređuje povećanje cena i plata (redovi za šećer u Beogradu). (NYT 11. i 12. 7.)
* 16. 7. - Jugoslovenska i britanska mornarica vježbaju u Jadranu. (NYT)
* jul - Fidel Castro i Che Guevara se prvi put sreli, u Meksiku.
* jul - Chuck Berry izdao prvi singl, *Maybellene*.

Zamak uspavane lepotice u Disneylandu
* 17. 7. - Preko televizije predstavljen Disneyland u Anaheimu, California (sutradan otvoren za publiku). Inače, ove godine polovina domaćinstava u SAD ima televizor, u poređenju sa samo nekoliko hiljada 1947.
* 18 - 23. 7. - Prvi samit u Ženevi između SAD, SSSR, Velike Britanije i Francuske.
* 22. 7. - U Varšavi završena Palata kulture i nauke, visina šiljka 237 m.
* 26. 7. - Prva sinhronizacija HE Zvornik, snage 96 MW, prve na Drini.
* 26. 7. - Hruščov izlaže u Istočnom Berlinu Teoriju dve države.
* 26. 7. - Prikazan film *The Night of the Hunter*.
* 27. 7. - Titov govor u Karlovcu nagoveštava novi ekonomski kurs, kako bi generacija koja nosi teret izgradnje socijalizma osetila i rezultate napora; najavio politiku usklađenijeg investiranja i ukazao na potrebu da se u razvojnoj politici poštuje načelo "protezanja prema guberu" (takođe napada "srpske šoviniste" koji su pokušali proturiti tezu o Stambolićevom padu (navodno se on i Kardelj sukobili oko finansiranja industrije). Otkriven je Spomenik palim borcima (devastiran '90-tih).
* 27. 7. - El Al let 402 (Beč - Istanbul - Tel Aviv) oboren iznad Bugarske, poginulo svih 58 putnika i članova posade.
* leto - U Južnom Vijetnamu započeta kampanja "Denunciraj komunistu" - procenjuje se da je za dve godine ubijeno 12.000 neistomišljenika Ngo Dinh Diema.

### Avgust/August/Kolovoz

Hidroelektrana "Zvornik"
* 1. 8. - ORF počinje TV program u Austriji.
* 6. 8. -  Osnovane Francuske južne i antarktičke teritorije.
* 18. 8. - Na jugu Anglo-egipatskog Sudana počinje Prvi sudanski građanski rat - do 1972. strada bar pola miliona ljudi, da bi se rat nastavio 1983-2005.
* 19. 8. - Uragan *Diane* izaziva blizu 200 smrti na severoistoku SAD i veliku materijalnu štetu.
* 20. 8. - Alžirski rat za nezavisnost: Bitka za Philippeville je označena obostranim masakrima i kasnijim masovnim represalijama protiv muslimana, što vodi njihovoj radikalizaciji.
* 20. 8. - U Udinama potpisan talijansko-jugoslavenski sporazum o kretanju ljudi i robe.
* 22. 8. - FNRJ traži pomoć od SAD, VB i Francuske za 100 od 400 miliona dolara dugova. (NYT)
* 27. 8. - U Londonu izašlo prvo izdanje Guinnessove knjige rekorda.
* 28. 8. - Crni tinejdžer Emmett Till brutalno ubijen u mestu Money, Mississippi.
* 31. 8. - Operacija Elkayam: pošto Egipat i dalje podržava fedajine koji napadaju izraelska naselja, izraelski padobranci napali egipatske instalacije u Khan Yunisu, poginula 72 Egipćanina.

### Septembar/Rujan

* 3. 9. - Ekonomski sporazum SSSR i FNRJ - 84 miliona dolara kredita za dve fabrike, kao i pomoć za nuklearnu energiju.
* 6. 9. - U Turskoj je došlo do antigrčkih izgreda ("Istanbulski pogrom" ili *Septemvriana*), izazvanih lažnom vešću da je bačena bomba na turski konzulat u Solunu (Ataturkovu rodnu kuću). Prekinuta je i konferencija o Kipru u Londonu.
* 6. 9. - Grčki kralj Pavle sa kraljicom u poseti Beogradu (prva poseta nekog monarha Jugoslaviji od rata).
* 8. 9. - Malajski ustanak: vlade Malaje i Singapura nude uslovnu amnestiju komunistima, ali retki je prihvataju.
* 8. 9. - Kancelar Adenauer odlazi u posetu Moskvi - pitanja su preostalih 10.000 ratnih zarobljenika i 20.000 civila u SSSR i diplomatski odnosi, o čemu su postignuti sporazumi.
* 10. 9. - Radio serija *Gunsmoke* stiže na televiziju: 635 epizoda do 1975. Istog meseca počinju i *The Life and Legend of Wyatt Earp* (prva western serija za odrasle) i *Cheyenne* (prva jednočasovna dramska serija).
* 10. 9. - SAD odobravaju 5 miliona za novi most u Beogradu.
* 14. 9. - Formirana Vojna policija JNA.
* 15. 9. - U Parizu izdat Nabokovljev roman "Lolita".
* septembar - Prvi sovjetski turisti odlaze u inostranstvo, u Švedsku.
* 16. 9. - *Revolución Libertadora*: vojna pobuna protiv Huana Perona u Argentini - zbačen tri dana kasnije, beži iz zemlje (do 1973).
* 18. 9. - UK anektiralo stijenu Rockall, zapadno od Škotske i sjeverozapadno od Irske.
* 19. 9. - Uragan Hilda pogodio Tampico u Meksiku, stradalo je oko 300 ljudi.
* 20. 9. - Ugovor o odnosima SSSR i NDR: pravna osnova za ostanak Grupe sovjetskih snaga u (istočnoj) Nemačkoj.
* 21. 9. - Izraelci remilitarizovali područje Auja al-Hafir u Negevu/Sinaju.
* 22. 9. - U Londonu pokrenuta prva ITV mreža, čime je okončan BBC-jev monopol.
* 24. 9. - Preds. Dwight D. Eisenhower ima srčani udar, tijekom šest sedmica oporavka funkcije vrši potpreds. Nixon.

† James Dean
* 26. 9. - Predsednik Tito pustio u rad hidroelektranu u Zvorniku.
* 27. 9. - Egipatsko-čehoslovački vojni sporazum: Naser objavio da je postignut sporazum o nabavci teškog oružja (mlazni lovci i bombarderi, tenkovi i artiljerija). Šok na zapadu.
* 28. 9. - Jugoslavija usvojila ekonomski plan: veća ulaganja u potrošačku robu i poljoprivredu na uštrb teške industrije. Izvršni komitet CK SKJ: jedna generacija ne može da snosi sav teret izgradnje socijalizma a da ne oseti i rezultate svojih napora.
* 29. 9. - Sovjetski trkač Vladimir Kuc na stadionu JNA oborio svetski rekord na 5000 metara.
* 30. 9. - U prometnoj nesreći poginuo mladi glumac James Dean.
* 30. 9. - SAD i FNRJ se dogovorili oko dalje pomoći (40,5 miliona), ranije bilo nesuglasica oko njene inspekcije. (NYT) FNRJ će takođe dobiti 300.000 tona žita iz američkih viškova (NYT 6. 10.)
* 30. 9. - *USS Nautilus*, prva nuklearna podmornica, ulazi u službu (do 1980).
* 30. 9. - Gheorghe Gheorghiu-Dej je ponovo na čelu Rumunske KP (do smrti 1965), položaj premijera prepušta Chivu Stoici (do 1961).

### Oktobar/Listopad

Citroën DS
* 1. 10. - Provincija Xinjiang postaje autonomni region NR Kine.
* 2. 10. - Počinje *Alfred Hitchcock Presents* - 361 epizoda do 1965.
* 4. 10. - Umro grčki premijer maršal/stratarhis Aleksandros Papagos, kralj Pavle za novog premijera imenuje ministra za javne radove Konstantinosa Karamanlisa (s dve pauze do 1963, 1974-80 i predsednik 1980-85. i 1990-95).
* 5. 10. - Na pariskom sajmu automobila predstavljen Citroën DS 19, "ajkula".
* 7. 10. - Beat generacija: Allen Ginsberg prvi put čita *Howl* u San Franciscu.
* 10. 10. - JAT-ov avion Convair CV-340-58 udario u brdo kod Beča - 7 mrtvih od 29.
* 11. 10. - Prikazana *Oklahoma!*, snimljena u Todd-AO 70mm sistemu.
* oktobar - 5000 američkih vojnika premešteno iz Austrije u severnu Italiju.
* oktobar - Proširena sednica Izvršnog komiteta CK SKJ: zauzeti stavovi o smanjenju opšteg obima investicija, o usklađiva­nju bazičnih i prerađivačkih grana, o ubrzanom razvoju poljopri­vrede, o podizanju ličnog i društvenog standarda, o stimulisanju produktivnosti i racionalnosti proizvodnje i o bržem razvoju ne­dovoljno razvijenih republika i regiona (nova ekonomska politika, napuštanje stezanja kaiša).
* oktobar - Little Richard izdao pesmu *Tutti Frutti*.

Zastava 750
* 18. 10. - Počela proizvodnja Zastave 750, popularnog "Fiće" (do 1985).
* 20. 10. - Otvoren Muzej Nikole Tesle u Beogradu.
* 23. 10. - Stanovnici Protektorata Saarland na referendumu odbacuju predlog nezavisnosti pod nadzorom Zapadnoevropske unije (vratiće se Nemačkoj 1957).
* 23. 10. - Ngo Dinh Diem, ambiciozni premijer Države Vijetnam, nameštenim referendumom zbacuje bivšeg cara Bao Dai-a - tri dana kasnije proglašava se predsednikom nove Republike Vijetnam (južni).
* 26. 10. - Dan nakon odlaska poslednjeg stranog vojnika, Austrija donosi Deklaraciju neutralnosti.
* 29. 10. - U eksploziji sovjetskog bojnog broda "Novorosijsk" u zalivu Sevastopolj gine 608 mornara.
* jesen - Katastrofalne poplave u severnoj Indiji, 1.700 mrtvih i milioni bez doma.

### Novembar/Studeni

* 1. 11. - Savetodavna grupa vojne pomoći (MAAG) Indokina postaje MAAG Vijetnam - zvanični početak vijetnamskog konflikta za američku vladu.
* 1. 11. - Tempirana bomba raznela putnički avion *Let United Airlines 629* iznad Kolorada - poginule 44 osobe, za šta je osuđen i pogubljen Jack Gilbert Graham koji je na meti imao životno osiguranje svoje majke.
* ca. 1. 11. - Oslobođen biskup Petar Čule.
* 2/3. 11. - Operacija Vulkan: Izraelci uništili egipatske položaje u spornom području oko Nitzane u zapadnom Negevu, poginuo 81 Egipćanin, 55 zarobljeno.
* 5. 11. - Počela sa radom hidrocentrala "Vlasina".
* 5. 11. - U SAD stavljena van zakona rasna segregacija na vozovima i autobusima u međudržavnom saobraćaju.
* 6. 11. - Državni sekretar SAD John Foster Dulles u posjeti Titu na Brijunima.
* 10. 11. - *New York Times* prenosi da je Grčka "na ivici" da napusti NATO zbog turskog stava u vezi Kipra i da bi ušla u bilateralni sporazum sa FNRJ.
* 12. 11. - Faktički nastanak *Bundeswehra* ("Savezna odbrana"), oružanih snaga Zapadne Nemačke: prvi 101 dobrovoljac je položio zakletvu u Bonnu.

Lenjingradski metro, stanica Avtovo
* 15. 11. - Otvoren Lenjingradski metro, jedan od najdubljih na svetu.
* 15. 11. - Spajanjem dve partije u Japanu nastaje desničarska Liberalna demokratska partija - na vlasti su stalno do 1993, zatim 1994-2009. i od 2012.
* 20. 11. - TV debi Bo Diddley-a u šouu Ed Sullivan-a.
* 21. 11. - Elvis Presley potpisao za RCA Victor - trenutno je regionalna zvezda, od Tenesija do Teksasa.
* 22. 11. - Sovjeti detonirali svoju prvu hidrogensku bombu u megatonskom opsegu, RDS-37.
* 23. 11. - Kokosovi otoci prelaze iz jurisdikcije britanske Kolonije Singapur u Australiju.
* 26. 11. - Pošto je EOKA 18-tog pokrenula kampanju "Napred u pobedu", na britanskom Kipru proglašeno vanredno stanje: represivne mere samo povećavaju podršku za EOKA.

### Decembar/Prosinac

Hapšenje Rose Parks
* 1. 12. - U Montgomery, Alabama uhapšena Rosa Parks, jer nije želela ustupiti mesto u autobusu na osnovu segregacionih zakona, što dovodi do crnačkog bojkota autobusa u gradu.
* 2. 12. - Predsednik Tito krenuo "Galebom" u uzvratnu poseti etiopskom caru Haile Selasiju (v. i Spomenik žrtvama fašizma, Adis Abeba), zatim posećen i Egipat, gde je dočekao i Novu godinu.
* 5. 12. - Osnovano Udruženje za poboljšanje Montgomerija (*Montgomery Improvement Association*) na čijem je čelu Martin Luther King, Jr., koje upravlja bojkotom autobusa.
* 8. 2. - Vijeće Europe je usvojilo novu zastavu: .
* 10 - 11. 12. - Operacija Maslinovo lišće/Kinneret: Izraelci uništili sirijske položaje na severoistoku Galilejskog jezera, odakle je pucano na izraelske ribare.
* 14. 12. - Nakon zastoja zbog Korejskog rata, UN primaju 16 članica, među kojima su i svi susedi FNRJ osim Grčke (osnivač).
* 19. 12. - Vanredno stanje u Jordanu, jer su izbili neredi nakon najave priključenja Bagdadskom paktu.
* 20. 12. - Jugoslavija izabrana za nestalnu članicu Saveta bezbednosti UN u 36. glasanju: odslužiće prvu polovinu 2-godišnjeg mandata a protivkandidat Filipini ostatak.
* 2x. 12. - Izlivaju se Ibar, Velika Morava.
* 22. 12. - Američki citogenetičar Joe Hin Tjio utvrdio da čovek ima 46 kromosoma.

### Kroz godinu

Spomenik otpora i stradanja u Kraljevu
* 1955-56 - Akcija sakupljanja oružja na Kosovu i Metohiji (stavljeno na teret Rankoviću 1966).
* Osnovan Filozofski fakultet u Zagrebu.
* Puštena u rad hidroelektrana "Glava Zete".
* Spomenik otpora i stradanja u Kraljevu.
* U Beogradu prvi put gostovala Pekinška opera.
* Kratki filmovi "Ogledalo" (Ante Babaja) i "Pečat" (Dušan Makavejev) označavaju početak "nekon­vencionalnog ili eksperimentalnog filma" u Jugoslaviji. Neki domaći filmovi ove godine: "Hanka", "Ešalon doktora M.", "Pesma sa Kumbare" (→ Kategorija:Filmovi 1955.).
* Louis Essen i Jack Parry napravili u UK prvi praktični atomski sat, sa cezijumom-133.

## 1955. u temama

* Rukovodstvo FNRJ:
	+ Predsednik Republike i Predsednik Saveznog izvršnog veća: Josip Broz Tito
	+ Predsednik Savezne skupštine: Moša Pijade
* Neki domaći filmovi: "Ešalon doktora M.", "Pesma sa Kumbare" (prva uloga Bate Živojinovića), "Krvavi put", "Hanka" (→ Kategorija:Filmovi 1955.).
* Nove dinarske novčanice:

* 100
* 500
* 1000
* 5000

## Rođenja

### Januar/Siječanj

* 1. 1. - Mary Beard, klasičarka
* 6. 1. - Rowan Atkinson, britanski glumac i komičar
* 18. 1. - Kevin Costner, američki filmski glumac i režiser
* 18. 1. - Dario Džamonja, bh. novinar i pisac kratke priče
* 21. 1. - Jeff Koons, umetnik
* 22. 1. - Rajko Žižić, košarkaš († 2003)
* 26. 1. - Eddie Van Halen, gitarista († 2020)
* 27. 1. - John Roberts, sudija Vrhovnog suda SAD
* 28. 1. - Nicolas Sarkozy, predsednik Francuske

### Februar/Veljača

* 3. 2. - Jurica Pađen, hrvatski glazbenik
* 3. 2. - Kirsty Wark, TV novinar
* 6. 2. - Irinej Dobrijević, episkop australijsko-novozelandski
* 6. 2. - Avram Grant, fudbalski trener
* 7. 2. - Miguel Ferrer, glumac († 2017)
* 8. 2. - John Grisham, pisac
* 12. 2. - Dragan Mikerević, premijer RS
* 13. 2. - Zlatan Čolaković, bosansko-hrvatski književnik
* 19. 2. - Senudin Jašarević, bosanskohercegovački književnik i novinar
* 19. 2. - Jeff Daniels, glumac
* 21. 2. - Kelsey Grammer, glumac
* 24. 2. - Steve Jobs, suosnivač kompanije Apple Computer († 2011)
* 24. 2. - Alain Prost, vozač F1

### Mart/Ožujak

* 2. 3. - Shoko Asahara, lider kulta Aum Shinrikyo († 2018)
* 5. 3. - Penn Jillette, mađioničar, pisac
* 9. 3. - Ornella Muti, glumica
* 11. 3. - Nina Hagen, pevačica
* 15. 3. - Jasna Zlokić, hrvatska pjevačica
* 17. 3. - Gary Sinise, američki glumac
* 19. 3. - Bruce Willis, američki glumac
* 19. 3. - Veljko Džakula, političar u Hrvatskoj
* 24. 3. - Dinko Knežević, srpski naučnik i enigmat
* 25. 3. - Gojko Kličković, predsednik vlade RS
* 27. 3. - Mariano Rajoy, premijer Španije
* 28. 3. - Sreten Lukić, general srpske policije, osuđen za ratne zločine
* 29. 3. - Marina Sirtis, glumica
* 31. 3. - Svetozar Marović, predsjednik SCG
* 31. 3. - Angus Young, gitarista *AC/DC*

### April/Travanj

* 5. 4. - Akira Toriyama, manga umetnik († 2024)
* 9. 4. - Milutin Karadžić, glumac
* 13. 4. - Safet Sušić - Pape, bosanski nogometaš
* 14. 4. - Mile Bjelajac, istoričar
* 15. 4. - Dodi Fayed, biznismen († 1997)
* 16. 4. - Henri, veliki vojvoda Luksemburga
* 24. 4. - John de Mol, medijski tajkun
* 27. 4. - Eric Schmidt, softverski inženjer, funkcioner u Novellu i Googleu
* 29. 4. - Kate Mulgrew, glumica
* 30. 4. - Zlatko Topčić, bosanskohercegovački književnik

### Maj/Svibanj

* 2. 5. - Donatella Versace, kreatorka
* 8. 5. - Mladen Markač, hrvatski general
* 9. 5. - Meles Zenawi, predsednik, premijer Etiopije († 2012)
* 14. 5. - Darko Bajić, filmski režiser
* 16. 5. - Biserka Perman, kuglačica, saborska zastupnica
* 16. 5. - Olga Korbut, gimnastičarka
* 16. 5. - Debra Winger, glumica
* 17. 5. - Bill Paxton, glumac († 2017)
* 19. 5. - Branislav Petrušević Petrući, glumac, komičar († 2019)
* 19. 5. - James Gosling, kreator programskog jezika *Java*
* 21. 5. - Sergej Šojgu, ruski političar
* 24. 5. - Rastko Ćirić, ilustrator, animator
* 29. 5. - Ivanka Boljkovac, hrvatska operna pjevačica
* 30. 5. - Safet Oručević, bosanskohercegovački političar

### Jun/Juni/Lipanj

* 1. 6. - Dušan Savić Dule, fudbaler, trener
* 4. 6. - Val McDermid, škotski pisac kriminalističkih romana
* 5. 6. - Aki Rahimovski, makedonsko-hrvatski pjevač († 2022)
* 6. 6. - Sandra Bernhard, glumica, komičarka
* 8. 6. - Tim Berners-Lee, prvi predložio WWW
* 16. 6. - Anatolij Čubajs, ruski političar, biznismen
* 19. 6. - Erol Kadić, glumac († 2025)
* 19. 6. - Miomir Žužul, hrvatski političar i diplomat
* 21. 6. - Nijaz Omerović, bosanskohercegovački slikar i pisac
* 21. 6. - Michel Platini, fudbaler, trener, predsednik UEFA
* 23. 6. - Jean Tigana, francuski nogometaš i trener malijskog porijekla
* 27. 6. - Isabelle Adjani, glumica, pevačica
* 27. 6. - Mladen Andrejević, glumac
* 29. 6. - Zorica Brunclik, pevačica

### Jul/Juli/Srpanj

* 1. 7. - Vladimir Petrović Pižon, srpski fudbaler
* 1. 7. - Li Keqiang, premijer NR Kine († 2023)
* 4. 7. - Duško Korać, sportski komentator († 2016)
* 7. 7. - Svetlana Broz, autor, kardiologinja († 2025)
* 8. 7. - Vladislava Vladica Milosavljević, glumica
* 9. 7. - Lindsey Graham, američki političar († 2026)
* 22. 7. - Willem Dafoe, glumac
* 25. 7. - Iman (model)
* 25. 7. - Josip Reihl-Kir, načelnik osječke policije († 1991)
* 26. 7. - Asif Ali Zardari, pakistanski političar, udovac Benazir Bhutto
* 31. 7. - Mihovil Nakić, košarkaš

### Avgust/August/Kolovoz

* 4. 8. - Billy Bob Thornton, glumac, režiser
* 6. 8. - Bogoljub Šijaković, filozof, profesor, ministar vera SRJ i Srbije
* 7. 8. - Vladimir Sorokin, književnik
* 15. 8. - Peter Gallagher, glumac
* 17. 8. - Slavica Knežević, glumica
* 21. 8. - Gordana Gadžić, glumica
* 24. 8. - Mike Huckabee, američki političar, komentator
* 25. 8. - Branislav Lečić, glumac
* 31. 8. - Edwin Moses, atletičar

### Septembar/Rujan

* 2. 9. - Egon Savin, pozorišni režiser
* 7. 9. - Mira Furlan, hrvatsko-američka filmska, kazališna i TV-glumica († 2021)
* 14. 9. - Robert Francis Prevost, papa Lav XIV
* 15. 9. - Željka Antunović, hrvatska političarka
* 16. 9. - Đorđe Božović Giška, kriminalac, paravojnik († 1991)
* 19. 9. - Lidija Pletl, glumica
* 23. 9. - Paolo Rossi, talijanski nogometaš († 2020)
* 25. 9. - Karl-Heinz Rummenigge, njemački nogometaš

### Oktobar/Listopad

* 2. 10. - Philip Oakey, pevač *The Human League*
* 3. 10. - Slađana Milošević, kantautorka († 2024)
* 3. 10. - Željko Samardžić, pevač
* 7. 10. - Yo-Yo Ma, čelista
* 12. 10. - Ante Gotovina, hrvatski general
* 15. 10. - Vjerica Radeta, srpska političarka
* 17. 10. - Galiano Pahor, hrvatski glumac († 2008.)
* 22. 10.- Bill Condon, američki reditelj i scenarista
* 28. 10. - Bill Gates, osnivač Microsofta

### Novembar/Studeni

* 2. 11. - Ljuba Aličić, pevač
* 5. 11. - Kris Jenner, TV osoba
* 5. 11. - Ljiljana Blagojević, glumica
* 5. 11. - Milorad Pupovac, političar u Hrvatskoj
* 6. 11. - Maria Shriver, TV novinar, bivša supruga A. Schwarzeneggera
* 9. 11. - Biljana Krstić, srpska pevačica
* 10. 11. - Roland Emmerich, nemački reditelj, scenarista i producent
* 11. 11. - Jigme Singye Wangchuck, kralj Butana
* 11. 11. - Friedrich Merz, njemački kancelar
* 13. 11. - Whoopi Goldberg, američka glumica, komičarka i voditeljica
* 22. 11. - Milan Bandić, hrvatski političar, zagrebački gradonačelnik († 2021)
* 22. 11. - George Alagiah, TV novinar († 2023)
* 27. 11. - Bill Nye, popularizator nauke
* 28. 11. - Alessandro Altobelli, fudbaler
* 28. 11. - Adem Jashari, kosovarski gerilac († 1998)
* 30. 11. - Billy Idol, engleski rok muzičar
* 30. 11. - Vladimir Petrović (glumac)

### Decembar/Studeni

* 7. 12. - Predrag Marković, srpski izdavač, političar
* 8. 12. - Milenko Zablaćanski, srpski glumac († 2008)
* 10. 12. - Goran Ipe Ivandić, bosanskohercegovački rock bubnjar († 1994)
* 20. 12. - Dara Džokić, srpska glumica
* 24. 12. - Tomica Milosavljević, ministar zdravlja Srbije

## Smrti

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* 11. 1. - Rodolfo Graziani, italijanski general (\* 1882)
* 15. januar - Isak Samokovlija, bosanskohercegovački književnik (\* 1889)
* 24. 1. - Božidar Magovac, hrvatski političar (\* 1908)
* 11. 2. - Ona Munson, američka glumica (\* 1903)
* 12. 2. - Dušan Dodić, general kraljevske vojske (\* 1884)
* 23. 2. - Paul Claudel, književnik, diplomata (\* 1868)
* 11. ožujka - Sir Alexander Fleming, škotski biolog koji je otkrio penicilin (\* 1881.)
* 11. 3. - Boško Milenković, automobilista (\* 1909)
* 12. ožujka - Theodor Plievier, njemački književnik (\* 1892.)
* 12. 3. - Charlie Parker, džez-saksofonista (\* 1920)
* 16. 3. - Nicolas de Staël, slikar (\* 1914)
* 22. 3. - Ivan Šubašić, bivši hrvatski ban i jugoslavenski premijer (\* 1892)
* 30. 3. - Ylla, fotografkinja (\* 1911)
* 31. 3. - Vladimir Vauhnik, general kraljevske vojske (\* 1896)

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 5. 4. - Irinej Ćirić, episkop bački (\* 1884)
* 7. 4. - Theda Bara, glumica (\* 1885)
* 18. 4. - Albert Einstein, njemački fizičar-teoretičar, nobelovac (\* 1879.)
* 4. 5. - George Enescu, kompozitor (\* 1881)
* 4. 5. - Louis Charles Breguet, konstruktor aviona (\* 1880)
* 25. 5. - Radoslav Grujić, istoričar (\* 1878)
* 26. 5. - Alberto Ascari, auto-trkač (\* 1918)
* 30. 5. - Bill Vukovich, američki automobilista srpskog porekla (\* 1918)
* 6. 6. - Jelisaveta Načić, arhitekta (\* 1878)
* 26. 6. - Engelbert Zaschka, pionir helikoptera (\* 1895)
* 29. 6. - Max Pechstein, slikar (\* 1881)

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* 23. 7. - Cordell Hull, bivši državni sekretar SAD, nobelovac za mir (\* 1871)
* 1. avgust - Stanislav Vinaver, srpski pisac i prevodilac (\* 1891)
* 2. 8. - Rupprecht, poslednji krunski princ Bavarske (\* 1869)
* 5. 8. - Carmen Miranda, glumica, pevačica, plesačica (\* 1909)
* 12. 8. - Thomas Mann, njemački književnik (\* 1875.)
* 17. 8. - Fernand Léger, umetnik (\* 1881)
* 28. 8. - Emmett Till, žrtva rasističkog zločina (\* 1941)
* 1. 9. - Dragutin Boranić, jezikoslovac (\* 1870)
* 26. 9. - Augustin Čičić, hrvatski pjesnik i književni kritičar (\* 1889.)
* 30. 9. - James Dean, američki glumac (\* 1931)
* 30. 9. - Bruno Bauer, hrvatski arhitekt (\* 1884)

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* 4. 10. - Aleksandros Papagos, grčki maršal i premijer (\* 1883)
* 10. 10. - Dušan Pantelić, istoričar i književnik (\* 1879)
* 18. 10. - José Ortega y Gasset, filozof (\* 1883)
* 24. 10. - Tomislav Krizman, slikar, grafičar, kostimograf, scenograf (\* 1882)
* 25. 10. - Sadako Sasaki, djevojčica žrtva Hirošime (\* 1943)
* 1. 11. - Antun Barac, hrvatski povjesničar (\* 1894.)
* 5. 11. - Maurice Utrillo, slikar (\* 1883)
* 12. 11. - Tin Ujević, hrvatski pjesnik (\* 1891.)
* 14. 11. - Nikola Dobrečić, barski nadbiskup (\* 1872)
* 27. 11. - Arthur Honegger, kompozitor (\* 1892)
* 30. 11. - Josip Slavenski (Štolcer), kompozitor, prof. MU u Bg. (\* 1896)
* 1. 12. - Vladislav S. Ribnikar, direktor "Politike", osnivač TANJUG-a (\* 1900)
* 12. 12. - Antun Dobronić, hrvatski skladatelj i glazbeni pisac (\* 1878.)
* 16. 12. - Milan Vujaklija, srpski leksikograf i prevodilac (\* 1891)
* 21. 12. - Milan Marjanović, hrvatski književnik, političar, filmski djelatnik (\* 1879.)

## Nobelova nagrada za 1955. godinu

* **Fizika**: Willis Eugene Lamb (otkrića u vezi fine strukture vodonikovog spektra, → Lambov pomak) i Polykarp Kusch (precizno određenje magnetnog momenta elektrona)
* **Kemija**: Vincent du Vigneaud (rad na biohemijski značajnim spojevima sumpora, naročito za prvu sintezu jednog polipeptidnog hormona)
* **Fiziologija i medicina**: Hugo Theorell (otkrića u vezi prirode i načina akcije oksidacionih enzima)
* **Književnost**: Halldór Kiljan Laxness (živopisna epska snaga koja je obnovila veliku narativnu umetnost Islanda)
* **Mir**: nije dodijeljena

## Reference

## Literatura/Spoljne veze

* Milan Bajec, Ivan Dolničar (1981). *Jugoslavija 1941-1981*. Beograd: Eksport pres.
* "American Economic Review", May 1956. HU OSA 300-8-3-8835; Records of Radio Free Europe/Radio Liberty Research Institute
* Kardelj Recalls Fight with Khrushchev Over the Belgrade Declaration, Zdenko Antić, OSA-RFE Research (1980)