# 1574.

*Ovo je članak o godini 1574.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1540-e  1550-e  1560-e  – 1570-e –  1580-e  1590-e  1600-e  |
| Godine:
 | 1571 1572 1573 – **1574** – 1575 1576 1577
 |

1574.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1574.. (MDLXXIV) |
| Ab urbe condita
 | 2327.
 |
| Islamski
 | 981–982.
 |
| Iranski
 | 952–953.
 |
| Hebrejski
 | 5334–5335.
 |
| Bizantski
 | 7082–7083.
 |
| Koptski
 | 1290–1291.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1629–1630.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1496–1497.
 |
| • *Kali Yuga* | 4675–4676.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4210–4211.
 |
| • 60 godina
 | Yang Drvo Pas (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11574.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1574** (**MDLXXIV**) bila je redovna godina koja počinje u petak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* siječanj, početkom - Turci upali do Bovića, stradale Utinja i Blinja - malodušnost u narodu i plemstvu.
* 21. 2. - Anri, vojvoda od Anžua krunisan za poljsko-litvanskog kralja (u junu se vraća u Francusku).
* 23. 2. - Neuspelim hugenotskim pučem u Saint-Germainu i ustancima u nekoliko oblasti Francuske započinje i peti Religiozni rat.
* 4. 3. - Novi bosanski sandžak Ferhat-paša Sokolović upao iz Bosne u Hrvatsku do Steničnjaka.
* 8. 3. - Sinoda Zagrebačke biskupije: pisac Mihael Bučić izopćen iz crkve.
* ožujak - Posada u Ivaniću razbila Turke koji su četovali u Slavoniji.
* 14. 4. - Osamdesetogodišnji rat: bitka kod Mookerheydea je španska pobeda, poginula braća Willema Tihog, Ludvig i Henrik od Nasaua.
* travanj - Novi upad do Steničnjaka, Turci optužuju Hrvate da su spalili Belaj u čazmanskom sandžaku.
* 15. 5. - Hrvatski sabor, mjere za obranu zemlje - utvrđivanje gradova, odlučeno da se zavedu stalne haramije za obranu od martolosa ili vlaha.
* 30. 5. - Umro francuski kralj Charles IX, nasleđuje ga do 1589. brat *Henri III* (odnedavno poljski vladar); dok on ne stigne regent je majka Katarina de Medici.
* srpanj - Novi turski upad do Bovića.
* kolovoz - Turci pale mjesta u kotaru Steničnjaka, ugrožen Sisak.
* 30. 8. - Neki sinovac Mehmed-paše postavljen za arhiepiskopa u Ohridu.
* septembar - Osmanlije osvojile Tunis od Španaca i Hafsida - osigurana muslimanska vlast u severnoj Africi.
* 3. 10. - Morski prosjaci (Gezi) deblokirali od Španaca opsednuti Leiden.
* jesen - Turci harače oko Steničnjaka i Koprivnice.
* studeni - Kralj Maksimilijan produljio mir sa Selimom II.
* 12. 12. - Sultana Selima II nasleđuje sin Murat III (do 1595) - vladavinu započinje davljenjem petorice braće, pod uticajem je majke Nurbanu Sultan i u manjoj meri velikog vezira Mehmed-paše.
* 19. 12. - Na hrvatsko-slavonskom saboru predstavljen novi ban Gašpar Alapić, kolega Jurju Draškoviću; plemići južno od Kupe se žale da krajiški vojnici pljačkaju njihova imanja.

### Tokom/tijekom godine

* Stari srpski zapis: "Veliki zulum bijaše togda od Arnauta, osobito od Mahmut-begovića u Peći, u Skadru od Ivan-begovića, poturčeni Bušatlije, u Prizrenu Sinan-pašića Rotulovića, u Đakovo od Elasu-pašića; dve hiljade hristijana okolo ovi varoši isekoše.".
* *Decretum* Ivana Pergošića je prvi tiskana knjiga na kajkavskom narječju.
* Dovršeno objavljivanje Magdeburških centurija (protestantska crkvena istorija po inicijativi Matije Vlačića).
* Feridun-beg, glavni pomoćnik velikog vezira Mehmed-paše, postao glavni pisar carske kancelarije.
* Juan Fernández otkrio ostrva nedaleko od Čilea koja će biti nazvana po njemu.

## Rođenja

* 17. 1. - Robert Fludd, rozikrucijanac († 1637)
* 6. 5. - Giovanni Battista Pamphilj, papa Inocent X. († 1655)
* 7. 8. - Robert Dudley (istraživač) († 1649)
* 6. 9. - Luis Sotelo, fratar, mučenik u Japanu († 1624)

## Smrti

* 21. 4. - Cosimo I. de' Medici, veliki vojvoda Toskane (\* 1519)
* 30. 5. - Charles IX od Francuske (\* 1550)
* 27. 6. - Giorgio Vasari, umetnik i pisac (\* 1511)
* 23. 8. - Ebussuud Efendi, osmanski pravnik (\* 1490)
* 27. 8. - Bartolomeo Eustachi, anatom
* 1. 9. - Guru Amar Das, treći guru Sika (\* 1479)
* 23. 10. - Makarije Sokolović, bivši patrijarh
* 4. 12. - Georg Joachim Rheticus, kartograf i matematičar (\* 1514)
* 12. 12. - Selim II, osmanski sultan (\* 1524)
* prosinac - Ilija Gregorić, seljački komandant (\* ca. 1520)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)