# Amenemhat I

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Mentuhotep IV** | **Faraon EgiptaDvanaesta dinastija* | Slijedi: **Senusret I** |
| **Amenemhat I** |
| **Vladavina** | 1991. pne. do 1962. pne.
 |
| **Nomen** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |
| --- |
|  |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |

 |
|  |

 |  |

 |

 Amenemhat Amun je na čelu
 |
| **Praenomen** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |
| --- |
|  |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |

 |
|  |

 |  |

 |

**Sehetepibre** Onaj koji zadovoljava srce Re
 |
| **Zlatni Horus** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |  |

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |

 |

 |  |

 |  |  |

 |

Wehemmesut Ponavljanje rađanja
 |
| **Nebty naziv** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |

 |

 |  |

 |  |

 |  |

Wehemmesut
 |
| **Horusovo ime** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |  |

|  |
| --- |
|  |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |

 |

 |
|  |

 |  |  |

 |  |

Wehemmesut
 |
| **Grob** | Piramida u el-Lishtu
 |

Ruševina piramide Amenemheta I u Lishtu.
**Amenemhat I** je bio prvi vladar Dvanaeste dinastije (dinastije za koju neki smatraju da je osnovala Srednje kraljevstvo Egipta). Vladao je od 1991. do 1962. pne. .
Amenemhet I nije bio kraljevskog roda, pa je bio prisiljen poduzeti mjere kako bi osigurao svoj kraljevski autoritet, kao što su književna djela (v. Proročanstvo Neferti, Instrukcije Amenemhata) i povratak izgradnji kompleksa u stilu piramida karakterističnih za vladare 6. dinastije. Amenemhat I je također prijestolnicu premjestio iz Tebe u Itjtawy, a sahranjen je u el-Lishtu.

Njegov sin Senwosret I je slijedio primjer oca te sagradio piramidu u Lishtu, iako je ta tradicija prestala s Amenemhatom II. Senwosretova piramida je po stilu bliža 6. dinastiji nego priramida Amenemhata I. Za Amenemhata I i Senwosreta I se vjeruje da su vladali zajednički (suvladarstvo) najmanje 10 godina, te da je Amenemhat I slavio svoj jubilej (festival sed) godinu dana poslije početka zajedničke vlasti.

## Atentat

Za Amenhamata se vjeruje da je ubijen u zavjeri dvostrukog harema dok je spavao, a da su počinitelji kraljevski tjelohranitelji. To se dogodilo dok je njegov suvladar i sin vodio pohod na Libiju.

Ime Amenemhata I se vezuje uz jedan od dva sebayta ili etičkih "nauka" pripisanih egipatskih monarsima.

Dokument ima naziv *Instrukcije Amenemhata I*. Drugi kraljevski sebayt je bio *Instrukcije za kralja Merikaru* koji je živio u Prvom prijelaznom periodu, ali za čiji tekst se smatra da je napisan u doba Srednjeg kraljevstva. S obzirom da je Merikara živio u opskurnom i burnom periodu od Sedme do Devete dinastije, skoro ništa se ne zna o njegovom ocu koji je napisao instrukcije.

Naguib Mahfouz, egipatski pisac-[[Nobelova nagrada za književnost|nobelovac uključio je Amenemhata I 1941. u svoju zbirku "Awdat Sinuhi". Pripovijest je na engleski preveo Raymond Stock 2003. kao "The Return of Sinuhe" u zbirci Mahfouzovih novela *Voices from the Other World*. Priča se neposredno temelji na "Priča o Sinuheu", te dodaje element ljubavnog trokuta između Amenemhata I i Sinuhea koja se ne nalazi u originalu.

## Nasljedstvo

Amenemhat I je prvi kralj Egipta koji je kao suvladara imao svog sina - Senusreta I. Stela s dvostrukim datumom spominje 30. godinu Amenemhata I i 10. godinu Senusreta I, što sugerira da je Senusret postao suvladarom u Amenemhatovoj 20. godini vladavine.

## Literatura

* W. Grajetzki, The Middle Kingdom of Ancient Egypt: History,Archaeology and Society, Duckworth, London 2006 ISBN 0-7156-3435-6, 28-35
* Mahfouz, Naguib. The Return of Sinuhe in Voices from the Other World (translated by Robert Stock), Random House, 2003.
* Wolfgang Kosack: *Berliner Hefte zur ägyptischen Literatur 1 - 12*: Teil I. 1 - 6/ Teil II. 7 - 12 (2 Bände). Paralleltexte in Hieroglyphen mit Einführungen und Übersetzung. Heft 9: Die Lehre des Königs Amenemhet I. an seinen Sohn. Verlag Christoph Brunner, Basel 2015. ISBN 978-3-906206-11-0.

## Napomene