# 1581.

*Ovo je članak o godini 1581.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1550-e  1560-e  1570-e  – 1580-e –  1590-e  1600-e  1610-e  |
| Godine:
 | 1578 1579 1580 – **1581** – 1582 1583 1584
 |

1581.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1581.. (MDLXXXI) |
| Ab urbe condita
 | 2334.
 |
| Islamski
 | 988–989.
 |
| Iranski
 | 959–960.
 |
| Hebrejski
 | 5341–5342.
 |
| Bizantski
 | 7089–7090.
 |
| Koptski
 | 1297–1298.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1636–1637.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1503–1504.
 |
| • *Kali Yuga* | 4682–4683.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4217–4218.
 |
| • 60 godina
 | Yin Metal Zmija (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11581.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1581** (**MDLXXXI**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* 19. 1. - Pakrački i cernički sandžaci Ali-beg i Ahmet-beg upali u Slavoniju da osvete pogibiju Skender-bega požeškog - pale preko Ivanića i Gradca ali su suzbijeni (haraće i sledećeg proleća).
* 5. 2. - Po kraljevom naređenju ban Krsto Ungnad ruši tvrđicu Šabac koju je Mato Keglević bez dozvole izgradio kod Krapine.
* mart - Engleski parlament uvodi kazne za prakticiranje rimokatolicizma.
* 25. 3. - Iberijska unija: Filip II., španjolski kralj krunisan za portugalskog kralja, kao *Filipe I* (do 1598).
* 25. 4. - Hrvatsko-slavonski sabor u Varaždinu se bavi osiguranjem donjeg Pokupja.
* 2. 5. - Sarajevski katolici mole papu Grgura XIII. da im dopusti za prokuratora Aleksandra Komulovića.
* 22. 7. - Sabor u Zagrebu: nakon što se Stjepan Gregorijanec odrekao časti banovca, za novog postavljen varaždinski podžupan Gašpar od Druškovca.
* 26. 7. -  Akt odricanja (*Plakkaat van Verlatinghe*): Utrehtska unija (severna Nizozemska) proglasila nezavisnost od Španije odricanjem vernosti kralju Filipu II - time nastaje Holandska Republika (Sedam Ujedinjenih Provincija, traje do 1795).
* 28. 8. - Livonski rat: poljsko-litvanski kralj Stefan Batory započinje neuspešnu Opsadu Pskova (do februara).
* 28 - 29. 8. - Crkveni sabor u manastiru Bazjaš.
* leto? - Ove godine (ili '79?) Jermak Timofejevič kreće na čelu kozaka u pohod na Sibir, na sibirskog kana Kučuma.
* 1. 9. - Guru Arjan je novi guru Sika (do 1606).
* septembar - Francuski plaćenik u švedskoj službi Pontus De la Gardie zauzeo Narvu od Rusa.
* rujan - Upadi Turaka u Pokupje i Turopolje, razbijeni Ahmet-beg i Ali-beg.
* rujan - Josip Jošt Thurn je novi vrhovni kapetan Hrvatske.
* 15. 10. - Na francuskom dvoru za Katarinu de Medici izveden *Ballet Comique de la Reine*, koji se smatra za prvi *ballet de cour*.
* 15. 11. - Ivan Grozni u gnevu smrtno ranio carevića Ivana Ivanoviča (umire četiri dana kasnije).
* 1. 12. - Sa još dvojicom sveštenika pogubljen engleski jezuita Edmund Campion, optužen za izdaju.

### Tokom/tijekom godine

* Ibrahim-paša Novošeherlija beglerbeg Rumelije.
* Feridun-beg, nekadašnji najbliži pomoćnik Mehmed-paše, vraćen na mesto glavnog pisara.
* Šime Budinić otišao u Rim.
* Malteški vitezovi se pobunili protiv velikog majstora de la Cassièrea ali papa ga vratio na položaj.
* Formirana engleska Levantska kompanija za regulisanje trgovine sa Turskom (monopol do 1754, raspuštena 1825).
* Finska postala titularno veliko vojvodstvo.

## Rođenja

* 4. 1. - James Ussher, irski primat († 1656)
* Benedikt Vinković, zagrebački biskup († 1642)

## Smrti

* 3. 2. - Mahidevran Gülbahar, Sulejmanova sultanija (\* ca. 1500)
* 27. 5. - Báthory Kristóf, erdeljski knez (\* 1530)
* 1. 9. - Guru Ram Das, guru Sika (\* 1534)
* 19. 11. - Ivan Ivanovič (carević), (\* 1554)
* 1. 12. - Edmund Campion, katolički mučenik (\* 1540)
* 21. 12. - Jean de la Cassière, veliki majstor Malteškog reda (\* 1502)
* Bonifacije Drkolica, kulturni djelatnik

## Reference

Literatura
* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)