# 1532.

*Ovo je članak o godini 1532.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1500-e  1510-e  1520-e  – 1530-e –  1540-e  1550-e  1560-e  |
| Godine:
 | 1529 1530 1531 – **1532** – 1533 1534 1535
 |

Bitka u Kahamarci

1532.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1532.. (MDXXXII) |
| Ab urbe condita
 | 2285.
 |
| Islamski
 | 938–939.
 |
| Iranski
 | 910–911.
 |
| Hebrejski
 | 5292–5293.
 |
| Bizantski
 | 7040–7041.
 |
| Koptski
 | 1248–1249.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1587–1588.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1454–1455.
 |
| • *Kali Yuga* | 4633–4634.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4168–4169.
 |
| • 60 godina
 | Yang Voda Zmaj (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11532.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1532** (**MDXXXII**) bila je prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* 1. 1. - Sabor ugarske i hrvatske "srednje stranke" na Balatonu, na čelu sa Tamás Nádasdyjem, Ivan Zapolja zabranio dolazak svojim pristalicama, a Ferdinand I naprotiv.
* 22. 1. - São Vicente je prvo portugalsko naselje u Brazilu (Martim Afonso de Sousa).
* 13. 3. - Crkveni sabor u Ohridu - isključen iz crkve smederevski episkop Pavle, čelnik srpske opozicije Ohridskoj arhiepiskopiji, kao i svi episkopi i sveštenici koje je rukopoložio, ali on to ne priznaje i proglasiće se za patrijarha .
* 18. 3. - Engleski parlament zabranio isplate engleske crkve Rimu.
* april - Bitka kod Quipaipana, Atahualpa porazio brata Huáscara u inkanskom građanskom ratu.
* 25. 4. - Začetak Vojne krajine: ugarsko-hrvatski kralj Ferdinand dao doseljenicima iz turskih krajeva da besplatno žive na zemljištu, koje će sami kultivisati, i odobrio im je da sami sebi biraju svoje starešine (na leto dobili i pravo nasleđivanja i oslobođenje od poreza na 20 godina).
* 26. 4. - Sultan Sulejman krenuo s vojskom iz Carigrada (treći pohod na Ugarsku, drugi na Beč).
* proleće - Turci pripremaju Herceg Novi za mogući napad Andrea Dorije (admiral svetog rimskog cara Karla V).
* 1. 5. - Mali rat u Ugarskoj: isteklo primirje, Zapolja opseda Višegrad.
* 13. 5. - Francisco Pizzaro se iskrcao u severnom Peruu.
* 16. 5. - Thomas More dao ostavku na položaj lorda kancelara Engleske (protivi se raskidu sa Rimom).
* 4. 6. - Turska vojska na čelu sa Mlečaninom Nikolom Querinijem ušla u Klis, uz pomoć subverzije lažnog redovnika.
* 13. 6. - Ferdinandovi poslanici pred Sulejmanom u Nišu (on stiže 21. 6. u Beograd).
* 19-20. 7. - Sulejmanova vojska prešla Dravu kod Osijeka, ide jugozapadnom Ugarskom prema Beču.
* 27. 7. - *Constitutio Criminalis Carolina* je prvi korpus krivičnog zakona u Nemačkoj.
* 13. 8. - Vojvodstvo Bretanja stavljeno pod francusku krunu.
* 5 - 30. 8. - Opsada Kisega (Kesega - *Kőszeg*, *Güns*) - Nikola Jurišić dugom odbranom osujetio Sulejmanov pohod na Beč.
* 24. 8. - Hrvatski sabor u Kladuši, kralj Ferdinand poslao iz tamnice senjskog biskupa Franju Jožefića da obnovi red u Hrvatskoj.
* avgust i kasnije - Hajrudin Barbarosa krenuo iz Alžira u Carigrad, usput hara obalama Italije, pobedio Dorijinu flotu kod Preveze.
* lipanj - rujan? - Petar Kružić povratio Klis doplovivši iz Ankone, dok je Querini bio odsutan iz grada.
* septembar - Sulejman prelazi Dravu kod Maribora, ide Slavonijom, razorena Rasinja (zarobljen Juraj Hus Rasinjanin), dva krila (sultanovo i velikog vezira Ibrahim-paše) haraju oblast.

+ Vlaški vojvoda Vlad VI Înecatul se udavio u reci, nasleđuje ga Vlad VII Vintilă.
* 18. 9. - Kružić osvojio i turski kaštel u Solinu.
* 19. 9. - Kasim-beg poražen i ubijen u Donjoj Austriji (protiv Turaka se u ovoj oblasti bori i Pavle Bakić).
* 23. 9. - Car Karlo V. stigao sa vojskom u Beč (Sulejman već odustao od opsade).
* 16. 11. - Bitka u Kahamarci: Pizzarovi ljudi masakrirali Atahualpinu pratnju i zarobili ga.

### Tokom/tijekom godine

* Carski admiral Andrea Doria osvojio Koroni, Patras i Naupakt.
* *De origine successibusque Slavorum* ("O poreklu i zgodama Slovena") Vinka Pribojevića.
* Kotorski biskup Trifun Bizanti se odrekao položaja.
* Svetački podigli utvrdu u Novskoj.
* Bezvlašće u Hrvatskoj (1532-37): Stjepan Blagajski "zatire" plemiće Smrčkoviće i Siraviće, kmetovi iz Hrvatske bježe u Kranjsku i Štajersku.
* Objavljen Makijavelijev "Vladalac", pet godina nakon autorove smrti.
* *Orlando furioso* dobio konačan oblik.
* pribl. - Objavljen "Pantagruel" François Rabelais-a.
* Počinje Osmansko-safavidski rat (1532–1555) (emir Bitlisa ranije prešao na stranu Safavida).
* Ankona priključena Papinskoj Državi.
* Prvi zapis na gornjolužičkosrpskom jeziku.

## Rođenja

* pribl. - Martin Rota-Kolunić, bakrorezac, grafičar i kartograf († ca. 1583)

## Smrti

* septembar - Vlad VI Înecatul, vlaški vojvoda (\* ca. 1508)
* 1. 10. - Jan Mabuse, slikar (\* ca. 1478)
* 19. 11. - Jakov Banićević, humanist i diplomat (\* ca. 1490)
* Huáscar, vladar Inka

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)