# 1593.

*Ovo je članak o godini 1593.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1560-e  1570-e  1580-e  – 1590-e –  1600-e  1610-e  1620-e  |
| Godine:
 | 1590 1591 1592 – **1593** – 1594 1595 1596
 |

Bitka kod Siska

1593.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1593.. (MDXCIII) |
| Ab urbe condita
 | 2346.
 |
| Islamski
 | 1001–1002.
 |
| Iranski
 | 971–972.
 |
| Hebrejski
 | 5353–5354.
 |
| Bizantski
 | 7101–7102.
 |
| Koptski
 | 1309–1310.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1648–1649.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1515–1516.
 |
| • *Kali Yuga* | 4694–4695.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4229–4230.
 |
| • 60 godina
 | Yin Voda Zmija (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11593.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1593** (**MDXCIII**) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u ponedjeljak po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

## Događaji

* 8. 1. - Imdžinski rat, Opsada Pjongjanga (1593): Korejci uz pomoć kineskih saveznika povratili Pjongjang.
* 10. 1. - Turska četa iz Petrinje spalila kastel Martinković.
* siječanj - Sinan-paša po treći put postaje veliki vezir.
* 24. 1. - Hrvatsko-slavonski sabor u Zagrebu: tvrdi se da je u poslednje dve godine Hasan-paša bosanski spalio 26 gradova i kaštela i zarobio 35.000 ljudi; ima žalbi i na zulume kraljevskih i carskih vojnika.
* 27. 1. - Rimska inkvizicija započinje sedmogodišnje suđenje Giordanu Brunu.
* veljača, početkom - Novi komandant Ruprecht von Eggenberg stigao u Zagreb.
* 12. 2. - Razbijena četa Rustan-bega petrinjskog, koji je išao robiti Kravarsko - Rustan-beg i narednih mjeseci vrši upade dok gradi dva mosta preko Kupe.
* svibanj - Rustan-beg u dva navrata hara Turopoljem.
* jun - Završena Glavatovića džamija u Podgorici.
* 15. 6. - Hasan-paša Predojević počinje treću opsadu Siska, prethodno osvojio Drenčinu; Sisak brani Blaž Đurak.
* 22. 6. (dan sv. Akacija) - **Bitka kod Siska** - velika pobjeda kršćanskih snaga. Potisnuti od vatre arkebuzira, odsečeni od mosta preko Kupe, veliki broj Turaka se udavio.
	+ Izginuli Turci: Hasan-paša, sultanov sestrić Mehmed-beg od Hercegovine, zvornički sandžak Memi-beg, Hasanov brat Džafer-beg, požeški sandžak Ramadan-beg i Sinan-beg od Orahovice.
* 25. 7. - Anri IV se odrekao protestantizma, što mu omogućava da bude prihvaćen od pretežno katoličke Francuske.
* 29. 7. - Sinan-paša dobio komandu za predstojeći rat protiv Ugarske.
* 10. 8. - Kršćanska vojska stigla pod Petrinju, brzo se povlače 16. 8. nakon vijesti o dolasku rumelijskog beglerbega Hasan-paše Sokolovića.
* 17. 8. - Dugi rat (1593-1606) (ili Sisački rat): sultan Murat III ga objavljuje.
* 23. 8. - Posle pet dana opsade Turci zauzeli Sisak.
* 8. 9. - Turci poharali sela oko Božjakovine i Kraljevca, odveli 5.000 ljudi.
* 27. 9. - Sinan-paša prešao kod Osijeka preko Drave.
* 11. 10. - Mihaj Hrabri uz osmansku pomoć započinje vladavinu u Vlaškoj (do 1601).
* 13. 10. - Sinan-paša zauzeo Vesprim, ubrzo zatim prinuđen odvesti vojsku u zimovnik (u Budim i Segedin, pa u Beograd).
* 28. 10. - Kršćanska vojska opsjeda Stolni Biograd.
* listopad - Nadvojvoda Ernest napušta austrijske zemlje i odlazi za upravitelja u Habsburšku Nizozemsku.
	+ Kao namjesnika u Ugarskoj, Hrvatskoj i Slavoniji ga zamenjuje Matija (zvanično od sljedećeg travnja) a Maksimilijan je namjesnik Prednje Austrije i vrhovni upravitelj slavonske i hrvatske krajine.
* 3. 11. - Novi budimski beglerbeg Hasan-paša Sokolović potučen kod Pákozda uz gubitak 10.000 ljudi i sva 44 topa.
* 21. 11. - Papa Klement VIII. izdao naputak kanoniku Aleksandru Komuloviću za pregovore sa istočnim državama za savez protiv Turaka (kreće još iste zime).
* studeni, druga polovica - Christoph von Teuffenbach osvojio Filek, nakon čega se predaju i okolne tvrđave.

### Tokom/tijekom godine

* Hasan-paša doseljava Srbe u Bihać i okolinu.
* Glina spaljena pri turskom povlačenju. (?)
* Izgrađena džamija oko koje će se razviti Gornji Vakuf.
* Ukinut Ilirski kolegij u Loretu, biće obnovljen 1624.
* Juraj Lenković general hrvatske krajine (do smrti 1601).

## Rođenja

* 13. 3. - Georges de La Tour, slikar († 1652)
* 6. 4. - Mumtaz Mahal (Arjumand Banu), supruga Džahan-šaha († 1631)
* 19. 5. - Jacob Jordaens, slikar († 1678)
* 8. 6. - Đerđ I Rakoci, erdeljski knez († 1648)
* 8. 8. - Artemisia Gentileschi, slikarica († ca. 1656)
* 9. 10. - Nicolaes Tulp, ljekar i gradonačelnik Amsterdama († 1674)

## Smrti

* 6. 2. - Ōgimachi, bivši japanski car (\* 1517)
* 30. 5. - Christopher Marlowe, književnik (\* 1564)
* 22. 6. - Hasan-paša Predojević, bosanski beglerbeg
* 5. 9. - Andreas von Auersperg, general hrvatske krajine (\* 1556)

## Reference

Literatura
* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)