# Dagestan

**Republika DagestanРеспублика ДагестанДагестан**

|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Zastava Dagestana
 | Grb Dagestana
 |

 |
|  Geografski položaj federalnog subjekta u Ruskoj Federaciji
 |
| **Glavni grad** | Mahačkala
 |
| **Površina**
- ukupno
- % vode

 | 55. po veličini
- 50.300 km²
- zanemarivo

 |
| **Stanovništvo**
- Ukupno
- Gustoća

 | 22. po veličini
- 2.576.531 (2002.)
- 51,2/km²

 |
| **Politički status** | [[{{{pol stat poveznica}}}|Republika]]
 |
| **Federalni okrug** | [[{{{federalni okrug}}} federalni okrug|Južni]]
 |
| **Privredna regija** | Sjevernokavkaska
 |
| **Službeni jezici** | ruski
 |
| **Predsjednik (*Президент*)** | Muhu Gimbatovič Alijev (*Муху́ Гимбатович Алиев*)
 |
| **Predsjednik vlade (*Председатель правительства*)** | Šamilj Zajnalov (*Шамиль Зайналов*)
 |
| **Zakonodavno tijelo** | ...
 |
| **Glava zakonodavne vlasti (Глава законодательной власти)** | Magomadsalam Magomedovič Magomedov (*Магомедсалам Магомедалиевич Магомедов*)
 |
| **Himna** | Himna Dagestana
 |
| **Automobilska oznaka** | 05
 |
| **Vremenska zona** |  Moskovsko vrijeme (UTC + 3/+4)
 |

**Republika Dagestan** (Ruski: Респу́блика Дагеста́н), je jedna od republika u sastavu Ruske federacije. To je najveća ruska republika u severnom Kavkazu, kako u površini tako i u stanovništvu.

Reč *Dagestan* ili *Dagstan* dolazi iz turkijskog izraza za *zemlju planina*.
Dagestan ima površinu od 50.300 km². Ima 2.576.531 stanovnika. Dagestan predstavlja višenacionalnu sredinu sa sledećim nacionalnostima.: Avari (29.4%), Dargini (16.5%), Kumjuki (14.2%), Lezgini(13.1%), Laki (5.4%), Rusi(4.7%), Azeri(4.3%), Tabasarani(4.3%), Čečeni(3.4%). službeni jezik je ruski, a govori se preko 30 lokalnih jezika.

## Historija

Najstariji zapisi govore o državi zvanoj Kavkaska Albanija na jugu. Severni delovi su bili konfederacija paganskih plemena. U prvom veku posle Hr. Kavkaska Albanija je vladala današnjim Azerbejdžanom. Borili su se sa Rimljanima i Persijancima i rano su prešli na hrišćanstvo. Persijski Sasanidi su u petom veku sagradili jaku tvrđavu zvanu Kaspijaska vrata, a severni deo Dagestana su poharali Huni, a posle njih Avari. Avarska država je postojala u Dagestanu u seni Hazarije i kalifata sve o devetog veka. Arapi su pobedili Persijance u 7. veku, pa onda i Hazare, tako da je islam postao glavna religija u gradskim centrima. Avarska država je potpuno nestala u 12. veku, a albansko hrišćanstvo nestaje do 15. veka.

Uspostavljale su se i muslimanske države ovisne o Zlatnoj hordi i Mongolima. Mongoli su više puta izvršili razorne invazije. Mongolski autoritet je postajao vremenom sve slabiji, a ruski je jačao. Petar Veliki je prvi anektirao delove Dagestana. Vremenom je Rusija došla u posed celog Dagestana do početka 19. veka. Pojavile su se brojne pobune radikalnih muslimana tokom prve polovine 19. veka. To su bile pobune Gazi Muhameda (1828-1832.), Gamzar bega (1832.-1834.) i Šamila (1834.-1859.). Kavkaski rat je trajao do 1864, a onda je Šamil konačno uhvaćen. Dagestan i Čečenija su se ponovo pobunile protiv Rusije tokom rusko-turskog rata 1877.-1878. Pobuna je ponovo skršena. Tokom 1999. grupa muslimanskih fundamentalista predvođenih Šamilom Basajevom pobunilo se protiv Rusije. Tokom pobune bilo je stotine mrtvih boraca i civila. Ta pobuna je navela Rusiju da izvrši invaziju Čečenije te iste godine.