# Radijum

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| Fr - **Ra** - Ac
 |
| Ba **Ra** |
|  periodni sistem
 |

 |
| **Opšti podaci** |
| Ime, simbol, atomski broj
 | Radijum, Ra, 88
 |
| Pripadnost skupu
 | zemljanih alkalnih metala
 |
| grupa, perioda
 | IIA, 7
 |
| gustina, tvrdoća
 | 5000 kg/m3, bd
 |
| Boja
 | srebrnobela
 |
| **Osobine atoma** |
| atomska masa
 | 226 u
 |
| atomski radijus
 | 215 pm
 |
| kovalentni radijus
 | bez podataka
 |
| van der Valsov radijus
 | bez podataka
 |
| elektronska konfiguracija
 | [Rn]7s2 |
| e- na energetskim nivoima
 | 2, 8, 18, 32, 18, 8, 2
 |
| oksidacioni broj
 | 2
 |
| Osobine oksida
 | jako bazni
 |
| kristalna struktura
 | regularna prostorno centrirana
 |
| **fizičke osobine** |
| agregatno stanje
 | čvrsto
 |
| temperatura topljenja
 | 973 K (700 °C)
 |
| temperatura ključanja
 | 2010 K (1737 °C)
 |
| molska zapremina
 | 41,09×10-3 m3/mol
 |
| toplota isparavanja
 | 136,8 kJ/mol
 |
| toplota topljenja
 | 37 kJ/mol
 |
| pritisak zasićene pare
 | 327 Pa (527 K)
 |
| brzina zvuka
 | bez podataka
 |
| **Ostale osobine** |
| Elektronegativnost
 | 0,89 (Pauling) 0,97 (Alred)
 |
| specifična toplota
 | 94 J/(kg\*K)
 |
| specifična provodljivost
 | 1×106 S/m
 |
| toplotna provodljivost
 | 18,6 W/(m\*K)
 |
| I energija jonizacije
 | 509,3 kJ/mol
 |
| II energija jonizacije
 | 979 kJ/mol
 |
| III energija jonizacije
 | 3300 kJ/mol
 |
| IV energija jonizacije
 | 4400 kJ/mol
 |
| **Najstabilniji izotopi** |
|

| izotop
 | zast.
 | v.p.r.
 | n.r.
 | e.r. MeV
 | p.r.
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 223Ra
 | (veš.)
 | 11,43 dana
 | α
 | 5,979
 | 219Rn
 |
| 224Ra
 | (veš.)
 | 3,66 dana
 | α
 | 5,789
 | 220Rn
 |
| 225Ra
 | u tragovima
 | 1600 godina
 | α
 | 4,780
 | 221Rn
 |
| 226Ra
 | (veš.)
 | 6,7 godina
 | β- | 0,045
 | 226Ac
 |

 |
| Tamo gde drugačije nije naznačeno, upotrebljene su SI jedinice i normalni uslovi. |
| Objašnjenja skraćenica: zast.=zastupljenost u prirodi, v.p.r.=vreme polu raspada, n.r.=način raspada, e.r.=energija raspada, p.r.=proizvod raspada, z.e=zarobljavanje elektrona |

**Radij/Radijum** (**Ra**, latinski - *radium*) - je zemljoalkalni metal IIA grupe. Ime potiče od latinske reči *radius* koja označava zraku ili zračenje.

Radijum ima 25 izotopa čije se atomske mase nalaze između 213-230. Svi njegovi izotopi su nestabilni. Najstabilniji izotop je 226, koji ima vreme polu raspada 1600 godina.

Radijum je otkriven od strane bračnog para Pierrea i Marie Curie u Parizu. Oni su ga otkrili 1898. godine.

Radijum se u prirodi javlja među rudama urana, u obliku oksida RaO i hidroksida Ra(OH)2. Zastupljen je u zemljinoj kori u količini od 6x10-7 ppm (ang. parts per million).

Najvažnija jedinjenja radijuma su soli Ra2+ koje su se koristile za proizvodnju nekih vrsta farbi. Radijum se više ne koristi zbog toga što je radioaktivan.

Biološki značaj - radijum nema nikakav biološki značaj. Prisutan je u ljudskim kostima u količini od 2x10-9 ppm (ang. parts per million)..

U čistom obliku on je srebrnast, blistav metal. Ima jake radioaktivne osobine. Njegove hemijske osobine su slične magnezijumu. Vrlo sporo reaguje sa kiseonikom gradeći oksid RaO i dosta brzo sa vodom gradeći hidroksid Ra(OH)2 .