# 1536.

*Ovo je članak o godini 1536.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1500-e  1510-e  1520-e  – 1530-e –  1540-e  1550-e  1560-e  |
| Godine:
 | 1533 1534 1535 – **1536** – 1537 1538 1539
 |

1536.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1536.. (MDXXXVI) |
| Ab urbe condita
 | 2289.
 |
| Islamski
 | 942–943.
 |
| Iranski
 | 914–915.
 |
| Hebrejski
 | 5296–5297.
 |
| Bizantski
 | 7044–7045.
 |
| Koptski
 | 1252–1253.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1591–1592.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1458–1459.
 |
| • *Kali Yuga* | 4637–4638.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4172–4173.
 |
| • 60 godina
 | Yang Vatra Majmun (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11536.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1536** (**MDXXXVI**) bila je prijestupna godina koja počinje u subotu (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* 22. 1. - Anabaptistički lider Ivan Leidenski, kao i Bernhard Krechting i Bernhard Knipperdolling, pogubljeni nakon mučenja u Münsteru - njihove kosti će stajati pedesetak godina u kavezima obešenim na crkvi sv. Lamberta.
* 2. 2. - Pedro de Mendoza osnovao Buenos Aires (*Puerto de Nuestra Señora Santa María del Buen Ayre*).
* 18. 2. - Francuski ambasador u Carigradu Jean de La Forêt sklopio ugovor o kapitulacijama sa Osmanskom carevinom - početak dugotrajne franko-otomanske alijanse.
* 15. 3. - Pogubljen osmanski veliki vezir Ibrahim-paša Pargalija (nasleđuje ga Albanac Ajas Mehmed-paša do 1539).
* 18. 4. - Manco Inca Yupanqui uspeo da pobegne od Španaca u Kusku, zatim okuplja veliku vojsku.
* 6. 5. - Manco Inca započinje desetomesečnu opsadu Kuska.
* 19. 5. - Pogubljena Anne Boleyn, druga supruga Henryja VIII.
* 23. 5. - Osnovana Portugalska inkvizicija.
* 29. 5. - Wittenberški konkord reformisanih i luterana o pitanju prisustva Hristovog tela u euharistiji.
* 30. 5. - Henry VIII se oženio sa Jane Seymour.
* 26. 6. - Andrés de Urdaneta stigao u Lisabon ostvarivši tako drugu cirkumnavigaciju, započetu 1525. sa de Loaísa-nom ekspedicijom.
* 25. 7. - Sebastián de Belalcázar osnovao Cali u Kolumbiji.
* srpanj/kolovoz - Nakon što je ubio despota Stefana Berislavića, bosanski paša Husref-beg napada sa beogradskim Mehmed-beg Jahjapašićem Požešku županiju; vojska branitelja se rasula zbog unutarnjeg sukoba.
	+ Turska osvajanja: Požega, Brod, Đakovo, Cerna, Cernik (kao i utvrde u Šagu, Gračanici i Podvrškom), Dobor Grad i Modriča, Gorjani, Kutjevo, Našice, Pleternica.
	+ Turski upadi se ponavljaju i najesen, mnogi kmetovi im prilaze.
* 15. 8. - Sabor u Križevcima, Ivan Alapić izabran za zemaljskog kapetana.
* rujan i kasnije - Opsada Klisa: Husref-beg bosanski i Piri-beg hercegovački podigli dva utvrđenja ispred Klisa.
* oktobar - "Hodočašće blagodati" (*Pilgrimage of Grace*) - narodni ustanak u Yorku (i drugde u severnoj Engleskoj) zbog raskida sa Katoličkom crkvom i raspuštanja manastira.

### Kroz godinu

Katedrala sv. Jakova u Šibeniku
* 1536/37 - Sukob Valentina Tereka i Pavla Bakića, Terek između ostalog uzeo grad Lak.
* Završena je Katedrala sv. Jakova u Šibeniku, posvećena 1555.
* Petar Zoranić napisao prvi hrvatski roman "Planine", objavljen tek 1569.
* Božidar Vuković nastavlja štampanje u Veneciji ("Zbornik" i "Molitvenik").
* Nakratko radi štamparija u Rujnu pod Zlatiborom.
* Pietro Paolo Vergerio, ml. preuzima modrušku biskupiju nakon Kožičićeve smrti.
* Samostan franjevaca glagoljaša u Vižinadi (do 1805).
* *Institutio Christianae religionis* Žana Kalvina, ključno delo protestantske dogmatike.
* Prvi akt o raspuštanju manastira u Engleskoj.
* Prvi akt o zakonima u Velsu kojim su tamošnji pravni sistem i administracija priključeni engleskim.
* Italijanski rat 1536–1538 - Francuzi i Osmanlije protiv Habsburga.
* U Danskoj okončan Grofov rat, Kristijan III je slobodan uvesti protestantizam u Dansku.
* južna zima - Bitka kod Reynogüeléna označava početak Araukanskog rata protiv Araukanaca koji traje do 19. stoleća.
* Počinje trgovina robovima na otoku Gorée u Senegalu.
* Gonzalo Jiménez de Quesada istražuje unutrašnjost Kolumbije.

## Rođenja

* 24. 2. - Ippolito Aldobrandini, papa Klement VIII. († 1605)
* Dinko Ranjina, dubrovački pjesnik († 1607)
* Franjo I. Frankapan Slunjski, hrvatski ban († 1572)

## Smrti

* 7. 1. - Katarina Aragonska, kraljica Engleske.
* 15. 3. - Ibrahim-paša Pargalija, osmanski veliki vezir (pogubljen) (\* 1494)
* 4. 4. - Marino Sanuto Mlađi, mletački hroničar (\* 1466)
* 19. 5. - Anne Boleyn, engleska kraljica H. VIII (pogubljena)
* 12. 7. - Erazmo Roterdamski, humanista, teolog (\* 1466)
* jul - Juan Pizarro, konkistador (\* ca. 1500)
* oktobar - William Tyndale, prevodilac biblije (\* ca. 1494)
* Šimun Kožičić Benja, plemić i tiskar (\* ca. 1460)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)

## Vanjske veze