# Prusko vojvodstvo

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Prusko vojvodstvo** Herzogliches Preußen |
| do 1657. domena Poljsko-Litvanske Unije od 1618. Brandenburg-Pruske
 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| [[Teutonski viteški red|←]]   | **1525. – 1701.** |   [[Prusko Kraljevstvo|→]]
 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Zastava
 | Grb
 |

 |
| Lokacija Karta Vojvodstva |
| **Glavni grad** | Königsberg
 |
| **Jezik/ci** | latinski (službeni),
 |
| **Religija** | Luteranizam
 |
| **Vlada** | Feudalna monarhija
 |
| **vojvoda** |
|  • 1525.-1568.
 | Albrecht od Prusije(prvi) |
|  • 1688.-1701.
 | Friedrich I od Prusije (zadnji) |
| **Historija** | Novi vijek
 |
|  • Pruski poklon
 | 10. april 1525.
 |
|  • Krunidba
 | 1701.
 |
| **Danas dio** |  Litvanija  Poljska  Rusija
 |

 |

**Prusko vojvodstvo** (ili **kneževina**) (njemački: *Herzogtum Preußen*, poljski: *Prusy Książęce*, latinski: *Ducatus Prussiae*) bilo je jedno od historijskih vojvodstava koje je egzistiralo od 1525. do 1701.

Sve do 1657. bila je domena Poljsko-Litvanske Unije a od 1618. domena u personalnoj uniji sa Brandenburg-Pruskom.

## Historija

Prusko vojvodstvo nastalo je nakon protestantske reformacije sekularizacijom Teutonskog viteškog reda, koji je dotad vladao tim teritorijem. Stvoreno je na bazi Krakovskog sporazuma iz 1525 . između kralja Poljsko-Litvanske Unije
Sigismunda I Starog i Velikog majstora Teutonski viteški red Albrechta Hohenzollerna, kom je dodjelio nasljednju titulu vojvode.

Najveći dio stanovnika u Pruskom vojvodstvu bio je njemačkog porijekla (uglavnom plemstvo i buržoazija), a jednu 1/3 činili su Poljaci, koncentrirani uglavnom po južnim i jugoistočnim dijelovima vojvodstva.

Poljska kolonizacija započeta u 14. vijeku trajala je do 17. vijeka i odvijala se uglavnom po Mazuriji.
U tom je periodu nestalo autohtono prusko stanovništvo, ali je nastao Univerzitet u Königsbergu koji je izrastao u centar protestantske kulture i uspio privući brojne naučnike iz Evrope i studente iz Poljske i Litvanije.

Nakon izumiranja Albrechtove grane Dinastije Hohenzollern - 1618., uz poljsku suglasnost, vlast u Pruskom vojvodstvu preuzeo je brandenburški knez izbornik Johann Sigismund. Tako je nastala Personalna unija između Pruskog vojvodstva i Markgrofovije Brandenburg.

Naredni brandenburški kneževi izbornici ograničili su slobode u Pruskom vojvodstvu, a naročito veze sa Poljskom.
Jedan od njih Friedrich Wilhelm iskoristio je tešku situaciju u kojoj se Poljsko-Litvanska Unija našla za Drugog sjevernog rata (1655.-60.), i prisilio kralja Jana Kazimira Vasu da mu 1657. ugovorima (Znamensk, Bydgoszcz) prizna suverenitet nad Pruskim vojvodstvom.
Otpor poljskog plemstva skršen je drastičnim kaznama.

Nakon tog je sin Friedricha Wilhelma - 1701. u Königsbergu okrunjen za pruskog kralja sa vladarskim naslovom **Friedrich I**.
Prusko vojvodstvo je kao Istočna Pruska postalo dijelom Pruskog Kraljevstva.

## Reference

## Vanjske veze

* *Prusy Książęce* (`pl`)