# Michigan

*Za ostale upotrebe, pogledajte Michigan (razvrstavanje).*

**State of Michigan**
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| **Nadimak:Wolverine State, Great Lakes State* |
|  |
| **Glavni grad** | Lansing
 |
| **Najveći grad** | Detroit
 |
| **Guverner** | Rick Snyder
 |
| **Službeni jezik** | engleski
 |
| **Površina** | 250,493 km²
 |
|  - **Kopno** | 147.255 km²
 |
|  - **Voda** | 103.687 km²
 |
| **Stanovništvo (2008.)** |
|  - **Broj** | 9,928,300
 |
|  - **Gustoća** | 67.1/km²
 |
| **Proglašenje saveznom državom SAD-a** |
|  - **Datum** | 26. siječnja 1837
 |
|  - **Poredak** | 26.
 |
| **Vremenska zona** | Eastern : UTC-5/-4
 |
| **Geografska širina** | 41°41'N - 47°30'N
 |
| **Geografska dužina** | 82°26'W - 90°31'W
 |
| **Širina** | 385 km
 |
| **Dužina** | 790 km
 |
| **Visina** |  |
|  - **Najviša** | Mount Arvon 603 m
 |
|  - **Najniža** | Lake Erie 174 m
 |
| **Kratice** |
|  - **Poštanska** | MI
 |
|  - **ISO 3166-2** | US-MI
 |
| **Internet stranica** | www.michigan.gov
 |

**Mičigen** (engleski: *Michigan*, IPA ˈmɪʃɨɡən), savezna je država na srednjem zapadu Sjedinjenih Američkih Država. Mičigen je država regiona Velikih jezera. Ime potiče od naziva Mičigen jezera, čije ime je francuska adaptacija čipeva reči *mišigama*, što znači „velika voda“ ili „veliko jezero“.

Deveta je najmnogoljudnija država SAD (9.883.360, popis iz 2012) i jedanaesta (250,493 km²) od pedeset najvećih. Glavni grad je Lansing (114.297, popis iz 2010), a najveći Detroit (713.777, po popisu iz 2010).

Sastoji se od dva poluostrva (Gornje i Donje), koja razdvaja kanal Makinak, dugačak 8 km. Poluostrva su povezana Makinak mostom. Četiri od pet Velikih jezera nalaze se u Mičigenu. Takođe ima čak 64.980 jezera i bara.

Mičigen ima najdužu slatkovodnu obalu od bilo koje političke jedinice u svetu, graniči se sa četiri od ukupno pet Velikih jezera, plus sa jezerom Sent Kler. 2005. godine, Mičigen je bio rangiran treći po broju rekreativnih čamaca, iza Kalifornije i Floride. Mičigen ima ukupno 64.980 unutrašnjih jezera.

Mičigen je jedina država koja se u potpunosti sastoji od dva poluostrva, od donjeg i gornjeg poluostrva.

## Poreklo imena

Velika jezera
Karta Mičigena
Ime je dobila po francuskoj verziji čipevjanske reči *mishigamaa*, što znači „Velika voda“ ili „Ogromno jezero“.

## Geografija

Mičigen se sastoji od dva poluostrva koja leže između 82°30' i 90°30' zapadne geografske dužine i odvojene su kanalom Makinak. Sa izuzetkom dva mala dela koji se prazne rekom Misisipi putem do reke Viskonsin na gornjem poluostrvu i do Kanaki-Ilionis reke na donjem poluostrvu, Mičigen se prazni vododelnicom Velikog jezera St. Lorens i jedina je država koja se tako prazni.

Gornje poluostrvo je prekirveno šumama i i na zapadu se odlikuje planinskim reljefom. Porkupinske planine su deo jednog od najstarijih planinskih venaca na planeti i visoke 610 metara. Najveći vrh države nalazi se na Hjuronu severozapadno od Marketa i to je Maunt Arvon visok 603 m. Ovo poluostrvo je veliko kao Konektikat, Delaver, Masačusets i Roud Ajland zajedno, ali ima manje od 330.000 stanovnika.

Donje poluostrvo u obliku je rukavca. Udaljeno je 446 km od severa pa do juga i 314 km od istoka do zapada. Najviša tačka je na Brajan Hilu i visoka je 520 m, a najniža je u niziji jezera Iri (174m).

### Položaj

Mičigen se sastoji od dva poluostrva koja se leže između 82°30' i 90°30' zapadne geografske dužine i odvojene su kanalom Makinak. Nalazi se u severoistočnom delu SAD na granici sa Kanadom.

### Reljef i klima

Mičigen ima kontintentalnu klimu, iako postoje dva različita regiona. U južnim i centralnim delovima Donjeg poluostrva je toplija klima, sa toplim letima i hladnim zimama. Severni deo Donjeg polostrva i celo Gornje polostrvo ima oštriju klimu sa toplim, ali kratkim letima i dugačkim hladnim do veoma oštrim zimama. U nekim delovima države prosečna temperatura od decembra do februara je ispod nule, a u severnijim delovima i do početka marta. U Misisipiju u proseku pada 75 do 100 cm snega godišnje, ali u nekim delovima padne i do 400 cm. Najveća temperatura bila 44 °C u Majou 13. jula 1936. godine, a najniža je zabeležena 9. februara 1934. godine kada je u Vanderbiltu bilo -46 °C.

U celoj državi godišnje bude oko trideset snažnih oluja. Mogu biti oštre, pogotovo u južnim delovima države. U proseku godišnje bude oko 17 tornada, do kojih dođe najčešće u južnim delovima države, dok su u na Gornjem poluostvu tornadi retkost.

### Hidrografija

Basen Mičigena
U državi imali veliki broj jezera i ostrva uz njih. Čuvena Velika jezera su Iri, Hjuron, Mičigen i Gornje jezero, a ostrva su Severni i Južni Manitou, Biver i Foks na jezeru Mičigen; Rojal i Grande na Superioru, zatim Market, Bojs Blank i Makinak na jezeru Huron.

Reke u državi su male, kratke i plitke i retko pogodne za plovidbu. Najpoznatije su Detroit, Sent Meri i Sent Kler koje spajaju grupu velikih ostrva i veliki broj reka koje utiču u sama Velika jezera.

Mičigen ima drugu najdužu obalu u SAD, ukupno dužine 5.292 km.

U državi postoji 11.037 kopnenih voda i još Velika jezera koja zauzimaju ukupno 99.910 km². U bilo kom delu Mičigena da se nerka osoba nalazi, u najgorem slučaju udasljena je svega 10 km od izvora vode ili 137 km od nekog od Velikih jezera.

## Historija

Kada su prvi Evropljani došli, najmnogobrojniji narod bili su Algonkvinci, među koje spada narod Odžibva (na francuskom Čipeva), Otava i Potavotomi. Ova tri naroda živela su u miru u savezu, zvanom Savez tri vatre. Najbrojniji su bili pripadnici Odžibva, kojih je bilo između *25,000* i *35,000*.

Narod Odžibva naseljavao je gornje poluostrvo, severni i centralni Mičigen, Ontario, severni Viskonsin, južnu Manitobu i severne i centralne delove Minesote. Narod Otava živeo je južno od kanala Makinak u severnim, zapadnim i južnim delovima Mičigena, takođe i u južnom Ontariju, severnom Ohaju i istočnom Viskonsinu. Potavatomi su živeli u južnom i zapadnom Mičigenu, severnoj i centralnoj Indijani, severnom Ilinoisu, južnom Viskonsinu i južnom Ontariju.

Tokom Američkog revolucionarnog rata (1775–1783), Detroit je bio centar za dobavljanje namirnica Britanske vojske. Većina stanovnika bili su Francuski Kanađani i Indijanci i bili su u savezu sa Francuskom. Po dogovoru iz 1794. godine, Britanci su potpuno napustili Detroit i Mičigen 1796. godine. Gornje poluostrvo i Dramondska ostrva tek su 1818. i 1847. došli pod punu kontrolu SAD.

## Demografija

Rasprostranjenost stanovništva u Mičigenu
Prema popisnom zavodu SAD, Mičigen je imao 9.938.444 stanovnika u aprilu 2000. godine, dok je po popisu iz 2010, u državi živelo 9.883.635 stanovnika, što je znači da je Mičigen jedina savezna država u kojoj se broj stanovnika smanjio u pomenutoj deceniji.
Godine 2010. u Mičigenu je živelo 592,212 stanovnika rođenih u inostranstvu ili 6% od ukupnog broja.

Prema popisu u Mičigenu živi:

* Belih Amerikanaca: 78,9 % (2,3 % Latinosi i 76,6 % ostali)
* Afroamerikanaca: 14,2 %
* Indijanaca: 0,6 %
* Azijskih Amerikanaca: 2,4 %
* Ostalih rasa: 1,5 %
* Australijskih Amerkinaca: < 0,1 %
* Mešovitih: 2,3 %

Deset najmnogoljudnijih manjina u Mičigenu su:

* Nemci (22,3 %)
* Irci (11,9 %)
* Englezi (10,1 %)
* Poljaci (9,0 %)
* Francuzi ili Francuski Kanađani (6,7 %)
* Holanđani (5,1%)
* Škoti (2,4 %)
* Šveđani (1,7 %)

## Privreda

Biro za ekonomsku analizu procenio je 2010. godine bruto državni proizvod Mičigena na 384,1 B. U aprilu 2013. godine, stopa nezaposlenosti bila je *8.4%*.

GM i Ford, dve najveće kompanije u Mičigenu, u top 10 su firmi po prihodu u celom SAD. GM i Ford su od 2009. godine započeli strukturnu reorganizaciju nakon pada berzi početkom 2000-ih godina. Postigli su dogovor sa unijom ujedinjenih autoradnika i tim dogovorom porasla je prerađivačka industrija u državi na 6,6 % od 2001. do 2006., ali je problem bila visoka cena nafte nakon ekonomske krize 2008. godine.

Od 2002. godine Mičigen je četvrti u SAD po broju radnika u visokoj tehnologiji. Ukupno ih je 568.000, od čega 70.000 radi u automobilskoj industriji. Treći su po ukupnoj potrošnji na istraživanju i razvoju u SAD, a taj razvoj i istraživanja se uglavnom vrše za automobile, na kojima su zaradili više od svake države u SAD.

Mičigen je bio treći u državi po novim radnim mestima i povećavanju broja istih, međutim kriza krajem 2000-ih godina usporila je ekonomiju u državi. Automobilska industrija u Detoritu, dobila je 1.36 B iz američkog ministarstva za energetiku, za proizvodnju elektronskih vozila, od koje se očekuje da odmah otvori 6.800 novih radnih mesta, a do 2020. godine očekuje se čak 40.000*.*

Aerodrom Metropolit u Detroitu jedan je od najnovijih proširenih aerodroma u SAD, a uz to jedan je od najmodernijih i najvećih. Država vodi u SAD po kreativnosti posla od 2010. godine.

## Politika i administracija

Slika Mičigenskog senata od 2013. do 2015. godine
Vlada države podeljena je na tri nivoa - saveznu, okružnu i opštinsku vlast. Okruzi su administrativne jedinice države, a opštine su administrativne jedinice okruga. Okrug i opiština vrše jurisdikcije, kao što je predviđeno zakonom. U Mičigenu postoji 83 okruga.

Glasači biraju između dve glavne stranke, ko će biti na vlasti. Republikanski guverner Džon Engler tri puta je bio izabran u periodu od 1991. do 2003. godine, a posle njega 3 puta izabrana je Dženifer Granholm, guvernerka demokrata od 2003. do 2011. godine. Republikanska partija trenutno drži većinu u domu i senatu 'Mičigena. Stanovništvo je podržalo izbor republikanaca Ronalda Regana i Džordža Buša za predsednika. Trenutni guverner je republikanac Rik Snajder i na vlasti je od 2011.

USGS real-time, geographic, and other scientific resources of Michigan

## Okruzi (Counties)

Michigan se sastoji od 83 okruga (counties)

## Najveći gradovi

| Grad
 | Okrug
 | Stanovnici
 |
| --- | --- | --- |
| 1. travnja 2000.
 | 1. srpnja 2004.
 |
| Detroit
 | Wayne
 | 951.270
 | 900.198
 |
| Grand Rapids
 | Kent
 | 197.800
 | 195.115
 |
| Warren
 | Macomb
 | 138.247
 | 136.118
 |
| Flint
 | Genesee
 | 124.943
 | 119.716
 |
| Sterling Heights
 | Macomb
 | 124.471
 | 127.476
 |
| Lansing
 | Ingham
 | 119.128
 | 116.941
 |
| Ann Arbor
 | Washtenaw
 | 114.024
 | 113.567
 |
| Livonia
 | Wayne
 | 100.545
 | 98.936
 |
| Dearborne
 | Wayne
 | 97.775
 | 95.470
 |
| Westland
 | Wayne
 | 86.602
 | 86.316
 |
| Farmington Hills
 | Oakland
 | 82.111
 | 80.787
 |
| Troy
 | Oakland
 | 80.959
 | 81.432
 |
| Southfield
 | Oakland
 | 78.296
 | 77.491
 |
| Kalamazoo
 | Kalamazoo
 | 77.145
 | 73.960
 |
| Wyoming
 | Kent
 | 69.368
 | 70.300
 |
| Rochester Hills
 | Oakland
 | 68.825
 | 69.480
 |
| Pontiac
 | Oakland
 | 66.337
 | 67.582
 |
| Taylor
 | Wayne
 | 65.868
 | 65.383
 |
| Saint Clair Shores
 | Macomb
 | 63.096
 | 61.864
 |
| Saginaw
 | Saginaw
 | 61.799
 | 59.045
 |
| Royal Oak
 | Oakland
 | 60.062
 | 58.573
 |
| Dearborn Heights
 | Wayne
 | 58.264
 | 56.828
 |
| Battle Creek
 | Calhoun
 | 53.364
 | 53.399
 |
| Roseville, MichiganRoseville
 | Macomb
 | 48.129
 | 47.960
 |
| Novi
 | Oakland
 | 47.386
 | 51.934
 |

## Reference

## Literatura

* Bald, F. Clever (1961). *Michigan in Four Centuries*. New York: Harper. OCLC 478659.
* Browne, William P. & VerBurg, Kenneth (1995). *Michigan Politics & Government: Facing Change in a Complex State*. Lincoln, NE: University of Nebraska Press. ISBN 9780803212091.
* Bureau of Business Research (1987). *Michigan Statistical Abstract*. Wayne State University.
* Dunbar, Willis F. & May, George S. (1995). *Michigan: A History of the Wolverine State*.
* Press, Charles; et al. (1984). *Michigan Political Atlas*.
* Rich, Wilbur (1989). *Coleman Young and Detroit Politics: From Social Activist to Power Broker*. Detroit: Wayne State University Press. ISBN 9780814320938.
* Rubenstein, Bruce A. & Ziewacz, Lawrence E. (2008). *Michigan: A History of the Great Lakes State* (4th izd.). Wheeling, IL: Harlan Davidson. ISBN 9780882952574.
* Sisson, Richard; Zacher, Christian K. & Cayton, Andrew R.L., ur. (2006). *The American Midwest: An Interpretive Encyclopedia*. Bloomington, IN: Indiana University Press. ISBN 9780253348869.
* Weeks, George; Kirk, Robert D.; Blanchard, Paula L. & Weeks, Don (1987). *Stewards of the State: The Governors of Michigan*. Ann Arbor, MI: Historical Society of Michigan. ISBN 9780961434427.

## Vanjske veze

* Zvaničan sajt
* Mičigen info, detaljne informacije o 630 gradova
* Zvaničan turistički sajt Mičigena
* Energy Data & Statistics for Michigan Arhivirano 2010-12-29 na Wayback Machine-u
* Michigan Historic Markers
* Historical Society of Michigan
* Clarke Historical Library, Central Michigan University, Bibliographies for Michigan by region, counties, etc..
* Michigan State Guide from the Library of Congress
* Michigan State Fact Sheet Arhivirano 2012-06-22 na Wayback Machine-u from the U.S. Department of Agriculture
* The Michigan Municipal League