# 1711.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 17. vijek – **18. vijek** – 19. vijek
 |
| Decenija:
 |  1680-e  1690-e  1700-e  – 1710-e –  1720-e  1730-e  1740-e  |
| Godine:
 | 1708 1709 1710 – **1711** – 1712 1713 1714
 |

Prutski pohod Petra Velikog

1711.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1711.. (MDCCXI) |
| Ab urbe condita
 | 2464.
 |
| Islamski
 | 1122–1123.
 |
| Iranski
 | 1089–1090.
 |
| Hebrejski
 | 5471–5472.
 |
| Bizantski
 | 7219–7220.
 |
| Koptski
 | 1427–1428.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1766–1767.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1633–1634.
 |
| • *Kali Yuga* | 4812–4813.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4347–4348.
 |
| • 60 godina
 | Yin Metal Zec (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11711.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1711.** (**MDCCXI**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u ponedjeljak po julijanskom kalendaru.

## Događaji

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* 6. 1. - Skopski mitropolit postaje patrijarh srpski Atanasije I (samo do 1712), proveo je šest meseci i oboleo u kuli Nebojši, gde ga vezir drži zbog ostavine njegovog brata, mitropolita, po privatnoj tužbi jednog čoveka.
* 7. 1. - Umro krušedolski mitropolit Sofronije Podgoričanin. Vikentije Popović-Hadžilavić ga nasleđuje tek 1713.
* 14. 1. - Katastrofalni požar pogodio Jevrejsku ulicu u Frankfurtu na Majni.
* januar - Caryjeva pobuna u engleskoj Karolini: raniji guverner Thomas Cary digao sa kvekerima pobunu na severu protiv novoimenovanog guvernera Edwarda Hydea, anglikanca - poraženi na leto.
* 21. 1. - Vojvoda Kurlandije Friedrich Wilhelm Kettler umro na povratku sa svadbe u Sankt Peterburgu - njegova udovica Ana, bratanica Petra Velikog, regent je Kurlandije do 1730. pa carica Rusije 1730-40.
* 31. 1. - Rat za špansko nasleđe (RzŠN): francuski maršal Adrien Maurice de Noailles je ušao u Gironu u Kataloniji, Filip V je ranije tokom meseca ušao u Saragosu.
* 21. 2. - Ferenc II Rákóczi napušta zemlju. Sándor Károlyi ostaje i ubrzo se dogovara sa Habsburzima.
* 23. 2. - Proglas Petra Velikog o ratu sa Turcima.
* 3. 3. - Objavljena ruska carska gramota, upućena Crnogorcima, zatim je 23. marta upućen poziv na oružje svim hrišćanskim narodima.
* 5. 3. (22. 2. po j.k.) - Reforme Petra Velikog: osnovan Praviteljstvujušči senat, zakonodavno, izvršno i sudsko telo, zamena za bojarsku Dumu.
* 17. 3. - Petar Veliki proglasio Katarinu za svoju suprugu (venčanje 1712, nasledila ga je 1725-27).

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 3. 4. - Francuzi (ponovo) otkrili otok Clipperton u istočnom Pacifiku.
* 13. 4. - Moldavski knez Dimitrije Kantemir se priključio Petru Velikom u ratu protiv Turaka.
* 14. 4. - Louis od Francuske (Veliki Dauphin) umire od boginja; novi prestolonaslednik postaje raniji Mali Dauphin, Louis, vojvoda Burgundije, dok ne umre od morbila sledećeg februara.

Karlo VI
* 17. 4. - Joseph I, car Svetog rimskog carstva umire od boginja. Nasleđuje ga brat Karlo VI (do 1740), trenutno pretendent na španski presto i poslednji Habsburg u direktnoj muškoj lozi (u Beč stiže sledeće godine). Britansko učešće u Ratu za špansko nasleđe postaje besmisleno, jer oni ne žele ni uniju Austrije i Španije.
* 29. 4. - Satmarski mir okončava Rakošijevu bunu: amnestija pobunjenicima i staleško uređenje iz 1681, Habsburzima priznato nasljedno pravo na zemlju, pa i ograničeno pravo revizije staleških prava.
	+ Današnja Vojvodina, osim turskog Banata i Srema, je opustošena; razvija se srpsko-mađarska mržnja jer dvor jača apsolutizam oslanjanjem na srpske umesto mađarskih vojnika. Srbi severno od Moriša i Erdelja, kao i zapadno od Dunava između Drave i Budima su se uglavnom odselili iz tih krajeva.
* 4 - 11. 5. - Epidemija boginja u Evropi: umiru dve sestre i jedan brat budućeg svetog rimskog cara Franza I.
* jun - Turci napadali Klimente u Brdima, ali su potučeni. Klimenti iz Albanije su u ovo vreme izvukli sa Peštera 50 porodica koji su zadržali staru veru, a ostatak koji je prešao u islam ostaje.
* 21. 6. - Rat kraljice Ane: Bitka na Bloody Creeku je pobeda Indijanaca nad Englezima u dan. Novoj Skotiji.

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* jul, početkom - U Crnu Goru dolazi prva ruska misija, puk. Mihajlo Miloradović i kap. Ivan Lukačević (ideja Save Vladislavića Raguzinskog), iskrcava se u Grblju, donose carsku gramatu, nešto novca i obećanja. Crnogorska, brdska i hercegovačka plemena će napadati Nikšić, Gacko, Spuž, Grahovo, Trebinje - neuspešno, pa se borba svodi na krvave pravoslavno-muslimanske obračune u bosanskom pašaluku. Mlečani i Dubrovčani blokiraju ustanike.
* 4. 7. - Pećki patrijarh Atanasije piše iz Beograda ruskom caru Petru.
* 14. 7. - Rusko-turski rat: Rusko-moldavske snage zauzele Brăilu nakon kratke opsade.
* 18. 7. - Počinje Bitka kod Stănileștija u kojoj osmanske snage nanose težak poraz ruskom caru Petru Velikom čime je odlučen rat, a Petar Veliki, koji se našao okružen nadmoćnim neprijateljem, prisiljen na kapitulaciju. U bici na Prutu učestvovalo je 1553 posjednika timara i zeameta iz Bosanskog ejaleta.
* 21. 7. - Sklopljen Prutski mirovni sporazum kojim je formalno okončan rusko-turski rat; Rusija se obavezuje Osmanskom Carstvu vratiti Azov, razrušiti svoje tvrđave na osmanskoj granici i prestati "miješati u unutrašnje poslove Poljsko-Litvanske Unije"; sporazum s neočekivanom blagim odredbama, zbog kojih će osmanski glavni pregovarač Osman-paša postati predmetom optužbi za podmićivanje, omogućava ruskom caru Petru da sve svoje resurse sljedećih godina usmjeri prema Šveđanima i pobjedi u Velikom sjevernom ratu. Crnogorci nastavljaju borbu, što će posredno dovesti do tursko-mletačkog rata 1714.
* 27. 7. - Ahmed Karamanli je nakon građanskog rata zavladao Tripolitanijom (do 1745), pod nominalnim osmanskim sizerenstvom, njegova porodica Karamanli vlada do 1835. U susedstvu, dey Alžira Baba Ali Šauš je ove godine odbio primiti pašu kojeg je poslao sultan, praktično je suveren.
* 5. 8. - RzŠN: Snage Alijanse na čelu sa Marlboroughom prešle franucusku liniju *Ne Plus Ultra*, nakon čega opsedaju Bouchain.
* 11. 8. - RzŠN: Britanci zauzeli španski galeon *San Joaquin* blizu Cartagene u dan. Kolumbiji.
* 22. 8. - RzŠN, Rat kraljice Ane: Quebečka ekspedicija je engleski pokušaj protiv francuskog Quebeca, propada zbog potonuća osam brodova sa 850 vojnika i mornara.
* 2. 9. - Veliki severni rat (VSR): koalicione snage opsele Stralsund u Švedskoj Pomeraniji - opsade i blokada traju do 1715. kada se grad predaje.
* 8. 9. - U Londonu, akcionarsko društvo pod imenom Kompanija Južnih mora dobija kraljevsku povelju i počinje sa radom, svrha joj je rešavanje britanskog državnog duga, spekulacijom će nastati mehur koji je pukao 1720.
* 12. 9. - Opsada Bouchaina: snage Alijanse zauzele grad. Bila je to poslednja Marlboroughova kampanja.
* 12 - 22. 9. - RzŠN: Bitka za Rio de Janeiro: francuski pirat René Duguay-Trouin osvojio grad u portugalskom Brazilu - oslobođeno je oko 600 zarobljenika iz prošlogodišnjeg neuspeha, uzet je veliki otkup.
* 22. 9. - U Severnoj Karolini počinje Tuskarorski rat, u kome će Tuskarore do 1715. biti razbijeni.
* 27. 9. - "Karlo III" odn. Karlo VI odlazi iz Barcelone u Njemačku, kao zamjenika ostavlja suprugu Elizabetu Kristinu (pominje se i maršal Guido von Starhemberg kao vicekralj).

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* 8. 10. - RzŠN: Nakon tajnih pregovora u Parizu, Britanija i Francuska sklapaju preliminarni mir: odvojenost francuske i španske krune, priznanje protestantskog nasleđa u Britaniji.
* 12. 10. - Karlo VI izabran za rimsko-nemačkog kralja u Frankfurtu.
* 14. 10. - Etiopski car Tewoflos je umro ili je ubijen, nasleđuje ga Yostos (do 1716).
* 25. 10. - Ruski carević Aleksej Petrovič se u Torgau oženio sa Šarlotom Kristinom, sestrom nove habsburške carice.
* jesen - Počinje aktivnost slovačkog odmetnika Juraja Jánošíka (do 1713).
* 7. 11. - Holandski brod *Liefde* se nasukao i potonuo u Šetlandskim ostrvima, na povratku sa Istoka, stradalo oko 300 ljudi, jedan je preživeo.
* 8. 11. - Nikola Mavrokordat je postavljen za kneza Moldavije (do 1715), grčki fanarioti vladaju do 1821.
* 20. 11. - Veliki vezir Baltadži Mehmet-paša smenjen zbog nezadovoljstva Prutskim sporazumom, dolazi Aga Jusuf-paša (do nov. 1712).
* 9. 12. - Hrvatski sabor odlučuje da se novom vladaru uputi posebno poklonstveno izaslanstvo - mađarska strana ovo osuđuje, ovogodišnji ugarski sabor je nastojao oduzeti Hrvatskoj povlasticu iz 1492. da ratnu kontribuciju (dicu) plaća u polovičnom iznosu.
* 22. 12. - Karlo VI krunisan za cara u Frankfurtu na Majni.

### Kroz godinu

* U službena dokumenta uveden termin "Austrijska Monarhija" za sve zemlje pod vlašću Habsburgovaca (*Austriaca Monarchia*, *Monarchia Austriaca*).
* Još jedna pobuna u Lici i Krbavi.
* Čabarska željezara stradala u poplavi.
* Ikonostas manastirske crkve sv. Nauma na Ohridskom jezeru.
* Odlaskom bosanske vojske na rusko ratište, zemlja je još više prepuštena neredu.
* Banditizam u Slavoniji: bivši beogradski biskup mora bežati iz Nijemaca u Osijek, ubijeni su vukovarski poštar i osječki pivar, vukovarski komorski provizor ne sme dočekati noć bez straže od 12 pandura.
* Iz Bosne dolazi nekoliko stotina porodica u Karlovački generalat (Kordun).
* Ukinut Bihaćki sandžak.
* Dok je Tahir-paša Mahmudbegović na ruskom ratištu, Kurd Mehmed-paša ohrabruje doseljenike iz plemena Gaši da upadaju i pljačkaju Peć, ubijaju muslimane i pale okolna sela. "Posle" je muteselim Jusuf-aga ušao u grad sa 4.000 ljudi, pljačkao i terorisao grad i okolinu.
* Modenski vojvoda Rinaldo d'Este je kupio malo Vojvodstvo Mirandola.
* John Shore izmislio zvučnu viljušku.
* Scipione Maffei opisao instrument Bartolomea Cristoforija kao *gravicembalo col piano, e forte*, iz čega nastaje naziv pianoforte, tj piano (klavir).
* Mobile u Francuskoj Lujzijani je premešten na sadašnju lokaciju.
* U istočnoj Pruskoj je 1709-11. od kuge umrlo 240.000 ljudi.

## Rođenja

* 1. 1. - Franjo Trenk, barun, austrijski vojnik († 1749)
* 2. 2. - Wenzel Anton von Kaunitz-Rietberg, habsburški državni kancelar († 1794)
* 27. 2. - Konstantin Mavrokordat, knez Vlaške i Moldavije († 1769)
* 22. 4. - Paul II. Anton Esterházy de Galantha, knez, habsburški feldmaršal († 1762)
* 7. 5. - David Hume, filozof († 1776)
* 18. 5. - Ruđer Bošković, polihistor († 1787)
* 1. 9. - Willem IV van Oranje-Nassau, prvi nasledni stadtholder Holandske republike († 1751)
* 25. 9. - Qianlong, kineski car († 1799)
* 19. 11. - Mihail Lomonosov, polihistor († 1765)
* Pjotr Šuvalov, ruski maršal († 1762)
* Sinesije Živanović, episkop aradski († 1768)
* Vikentije Popović, episkop vršački († 1785)

## Smrti

* 7. 1. - Sofronije Podgoričanin, mitropolit krušedolski/karlovački
* 21. 1. - Friedrich Wilhelm Kettler, vojvoda Semigalije, muž buduće Ane Ruske (\* 1692)
* 1. 2. - Vladimir Atlasov, istraživač Kamčatke (\* 1661-64)
* 13. 3. - Nicolas Boileau-Despréaux, francuski pesnik i kritičar (\* 1636)
* 14. 4. - Louis, Veliki Dauphin, nesuđeni naslednik Louisa XIV (\* 1661)
* 17. 4. - Joseph I, car Svetog rimskog carstva, ugarsko-hrvatski kralj itd. (\* 1678)
* 22. 8. - Louis François de Boufflers, maršal Francuske (\* 1644)
* 4. 10. - Saif bin Sultan, imam Omana
* 14. 10. - Tewoflos, car Etiopije
* 19. 12. - Đorđe Branković, grof, zatočenik (\* 1645)

## Reference

Literatura
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1)

## Vanjske veze

* Njegoš: Glas kamenštaka, pjesma o junačkim djelima Crne Gore od 1711. do 1813. godine. rastko.rs