# 1452.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 14. vijek – **15. vijek** – 16. vijek
 |
| Decenija:
 |  1420-e  1430-e  1440-e  – 1450-e –  1460-e  1470-e  1480-e  |
| Godine:
 | 1449 1450 1451 – **1452** – 1453 1454 1455
 |

1452.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1452.. (MCDLII) |
| Ab urbe condita
 | 2205.
 |
| Islamski
 | 855–856.
 |
| Iranski
 | 830–831.
 |
| Hebrejski
 | 5212–5213.
 |
| Bizantski
 | 6960–6961.
 |
| Koptski
 | 1168–1169.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1507–1508.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1374–1375.
 |
| • *Kali Yuga* | 4553–4554.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4088–4089.
 |
| • 60 godina
 | Yang Voda Majmun (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11452.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1452** (**MCDLII**) bila je prijestupna godina koja počinje u subotu (1. 1. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

Januar/Siječanj
* januar - Sultanov izaslanik posreduje između Dubrovnika i Stjepana Vukčića Kosače - Stjepan pristao na povratak Konavala Dubrovniku, ali borbe se nastavljaju.

Februar/Veljača
* februar - Stefanica Crnojević se u Kotoru zakleo na vernost Mletačkoj Republici za šta je proglašen vojvodom.
	+ Luštica, Bogdašići i Lješevići priznali mletačku vlast 9. 2.
	+ Stefanica sa svojim vojnicima i kotorskim Vlasima opustošio Grbalj, tridesetorica pokretača pobune iz 1448. obešena u Kotoru, njihovi sinovi i drugi osuđeni 3. 3. na trajno izgnanstvo.
	+ I Paštrovići se povinovali mletačkoj vlasti.
	+ Altoman, vojvoda Despota Đurđa, stiže u Zetu - Stefanica mu razbio vojsku (ipak ostao bez Žabljaka).

Mart/Ožujak
* 5. 3. - Sabor Ladislavljevih zemalja u Beču traži da on bude otpušten iz starateljstva cara Fridriha III. - on to odbija uz papinu podršku.
* mart - Fridrih III, car Svetog rimskog carstva je poslednji krunisan u Rimu.

+ Odmetnuti Stjepanov sin Vladislav osvaja veći deo Huma uz pomoć saveznika (Dubrovnik, Ivaniš Vlatković, Petar Vojsalić) - zauzeo i glavni očev grad Blagaj.
* 25. 3. - "Provižiun" o savezu Dubrovnika i braće Vlatkovića.

April/Travanj
* 27. 4. - Jirži Podjebradski izabran za gubernatora češkog kraljevstva do punoletstva kralja Ladislava.
* proleće - Mlečani zaposeli Neretvansku krajinu po hercegovom pozivu (nakratko zauzeta Drijeva).

Maj/Svibanj
* 18. 5. - Borso d'Este potvrđen od cara Fridriha za vojvodu Ferrare.

Jun/Lipanj
* lipanj - Pogubljeni bizantski poslanici sultanu.
* 18. 6. - Papa Nikola V. izdao bulu *Dum Diversas* kojom daje portugalskom kralju Afonsu V pravo da porobljava "Saracene i pagane".

Jul/Srpanj
* jul - Mlečani skršili otpor u Luštici zbog rušenja solana, neki beže u Konavle.
* 22. 7. - Po predanju, braća Morišići na hridi u Risanskom zalivu pronašli sliku Gospe; na tom mestu će Peraštani sagraditi hram Gospa od Škrpjela (prvobitno pravoslavna crkva).
* srpanj, krajem - Ulrih II Celjski i Ulrik Eizinger započinju rat protiv Fridriha opsadom "Orta na Moravskom polju".

Avgust/Kolovoz
* 28. 8. - Dva Ulriha napali Bečko Novo Mjesto u kome se nalazi Fridrih III.
* 31. 8. - Sultan Mehmed II izgradio utvrđenje Rumelihisar u pripremi za Opsadu Carigrada.

Septembar/Rujan
* 4. 9. - Fridrih predao mladog Ladislava Ulrihu Celjskom koji ga dovodi u Beč 13. 9..
* 14. 9. - Stefanica Crnojević razbio vojsku despotovog šuraka Tome Kantakuzina u kojoj je bilo i turskih odreda - Crnojević zatim pod mletačkom zastavom osvaja Gornju Zetu.

Oktobar/Listopad
* oktobar - Tesalski namesnik Turahan-beg po četvri put upao na Peloponez, kako vladari Morejske Despotovine ne bi mogli pomoći bratu.

+ Stogodišnji rat: Džon Talbot, prvi erl od Šruzberija ("Engleski Ahil") se iskrcao u Akvitaniji i nakratko je povratio Engleskoj.
* oktobar, krajem - Stjepan Vukčić pustio Ivana Crnojevića, Stefanovog sina, u Veneciju (oslobađanje sina je važan razlog pristajanja starijeg Crnojevića uz Mletke).

Novembar/Studeni
* 25. 11. - Mletački brod potopljen paljbom sa Rumelihisara, posada zarobljena (dva broda uspela proći do Carigrada 10. 11.).

Decembar/Prosinac
* 12. 12. - Neredi u Carigradu nakon sporazuma o uniji latinske i pravoslavne crkve i zajedničke službe u Aja Sofiji.
* decembar - Turski odred dolazi u pomoć Stjepanu Vukčiću - napadnut Vladislavljev grad Novi kod Gorice, borbe traju do februara.
* prosinac '52 ili siječanj '53 - Janoš Hunjadi postaje vrhovnim kapetanom Ugarske, umjesto gubernatorom.

### Tokom/tijekom godine

* Gutenberg počinje sa štampanjem Biblije.
* Portugalski moreplovac Diogo de Teive otkrio zapadna azorska ostrva Flores i Corvo (nazvao ih je "Cvetna ostrva").
* Nastavlja se sukob burgundskog vojvode Filipa Dobrog i grada Genta.
* Albertijeva *De Re Aedificatoria* ("O umetnosti gradnje").
* Prvi put spomenut Ljubuški.
* Kosača predao Makarsku Mlečanima.
* U manastiru Prečista Krajinska na Skadarskom jezeru nalazi se unijatski prelat grčkog porekla Sava.

## Rođenja

* 14. 2. - Pandolfo Petrucci, vladar Sijene († 1512)
* 10. 3. - Ferdinand II. Aragonski († 1516)
* 15. 4. - Leonardo Da Vinci, umetnik i pronalazač († 1519)
* 27. 7. - Ludovico Sforza, milanski vojvoda († 1508)
* 21. 9. - Girolamo Savonarola, verski reformator († 1498)
* 2. 10. - Richard III, kralj Engleske († 1485)
* 10. 12. - Johannes Stöffler, matematičar, astronom itd. († 1531)

## Smrti

* ? - Nikola Radakov, zlatar iz Bara
* 10. 2. - Švitrigaila, veliki knez Litvanije (\* ca. 1370)
* Li Changqi, kineski pisac (\* 1376)
* Ciriaco Pizzecolli, italijanski humanist (\* 1391)
* ? Pleton, grčki neoplatoničar (\* ca. 1355)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio drugi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Druga knjiga: Od gubitka Dalmacije do Matije Korvina (1409-1457) (archive.org)
* Vladimir Ćorović, Historija Bosne
* Grupa autora, Istorija Crne Gore