# 1636.

*Ovo je članak o godini 1636.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 16. vijek – **17. vijek** – 18. vijek
 |
| Decenija:
 |  1600-e  1610-e  1620-e  – 1630-e –  1640-e  1650-e  1660-e  |
| Godine:
 | 1633 1634 1635 – **1636** – 1637 1638 1639
 |

1636.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1636.. (MDCXXXVI) |
| Ab urbe condita
 | 2389.
 |
| Islamski
 | 1045–1046.
 |
| Iranski
 | 1014–1015.
 |
| Hebrejski
 | 5396–5397.
 |
| Bizantski
 | 7144–7145.
 |
| Koptski
 | 1352–1353.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1691–1692.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1558–1559.
 |
| • *Kali Yuga* | 4737–4738.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4272–4273.
 |
| • 60 godina
 | Yang Vatra Miš (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11636.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1636** (**MDCXXXVI**) bila je prijestupna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom kalendaru odn. prijestupna godina koja počinje u petak po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

## Događaji

* 24. 2. - Dansko-norveški kralj Kristijan IV zaposlio sve prosjake na gradnji flote u Brinholmenu ili da veslaju na galijama.
* 3. 3. - Pod imenom *River Colony* osnovana Kolonija Connecticut kao utočište za puritansku gospodu.
* 6. 3. - Druga buna Štibrenaca: hrvatski ban po nalogu kralja odredio granice dozvoljenih tereta.
* 20. 3. - Wismarski ugovor: Francuzi i Šveđani protiv Habsburga.
* 26. 3. - Osnovan Univerzitet Utrecht.
* proleće - Osmansko-safavidski rat (1623-39): safavidski šah Safi I povratio Jerevan.
* 15. 5. - Hong Taiji menja naziv dinastije iz *Jin* ("zlato") u Qing ("bistrina", "prozirnost").
* 22. 6. - Franko-španski rat (1635-59): bitka kod Tornaventa u Italiji je franko-savojska pobeda.
* jul - Johann von Werth, kao i Isolani sa 60 četa hrvatskih konjanika, učestvuju u upadu iz Belgije u francusku Pikardiju i Šampanju uz uobičajeno pustošenje; imenom *Jean de Wert* će plašiti decu.
* 20. 7. - Ubistvo trgovca Johna Oldhama će dovesti do Pequotskog rata u Americi.
* 5. 8. - Prelazak Somme: uspjeh carsko-španjolsko-lorenskih snaga u invaziji Francuske (istakli se i konjanici Hrvati i Poljaci).
* 15. 8. - Španci (Fernando de Austria) zauzeli Corbie na severu Francuske (drže do novembra), zapretili i Parizu. Francuzi u ovom mesecu objavili rat Svetom Rimskom Carstvu čime započinje njihova intervencija u Tridesetogodišnjem ratu.
* 31. 8. - Carski general Matthias Gallas prodro u Burgundiju, i ovde ima Hrvata.
* 8. 9. - Pod nazivom Novi Koledž osnovan Univerzitet Harvard u Masačusetsu.
* 1. 10. - Sazvan Hrvatski sabor nakon što je kralj tražio "nekoliko tisuća" lako naoružanih vojnika od gen. Schwarzenberga: Sabor moli da oni ostanu u zemlji radi obrane "predziđa kršćanstva".
* 4. 10. - Tridesetogodišnji rat: bitka kod Wittstocka je velika švedska pobeda na severu Nemačke.
* 9. 12. - Druga mandžurska invazija Koreje.
* 13. 12. - Kolonija Zaljeva Massachusetts osniva tri regimente milicije, što se danas smatra početkom Nacionalne garde SAD.
* 22. 12. - Ferdinand III. izabran u Regensburgu za nemačko-rimskog kralja (preuzima po očevoj smrti u februaru).
* prosinac - U Dubrovniku otvoreno "Budislavićevo pravovjerno sjemenište" (*Collegium Orthodox­um Budislavum*), po oporuci trebinjskog biskupa Tome Budislavića.

### Kroz godinu

* Isusovci osnovali gimnaziju u Varaždinu.
* Arhimandrit Visarion počinje gradnju (obnovu) manastira Lepavina.
* Vlaška/Srpska komisija rešila da se privilegovani Srbi (*privilegiati Walachi*) tj. krajišnici odele od neprivilegovanih ili privatnih Srba (*priuati Walachi*) sa kmetskim obavezama, kao i od "predavaca" i Slavonaca - ali odluka nije sprovedena.
* Bosanski beglerbeg se hvali da je sprečio bekstvo "10.000" seljačkih porodica u Kliškom i Krčkom sandžaku zbog velikih nameta (u prvoj polovini stoljeća pobeglo 1000 kuća iz nahije Brvenik u Zvorničkom sandžaku).
* Hajdučija muslimana u Bosni: pominje se "Ibrahim vojvoda" (muslimanka iz Kliškog sandžaka) u okolici Banje Luke, kao i neki Abdurahman vojvoda.
* Hannover postao glavni grad Kneževine Calenberg.
* Etiopski car Fasilides osniva grad Gondar kao novu prestonicu.
* Teolog Roger Williams, borac za slobodu vere i separaciju crkve i države, osnovao Koloniju Rhode Island i Providence Plantations (danas država Rhode Island) kao utočište za verske manjine.
* Završen građanski rat u Sijamu, Prasat Thong učvrstio vlast.

## Rođenja

* 1635-36 - Stojan Janković, uskočki vođa († 1687)
* 6. 5. - Laura Mancini, nećaka kardinala Mazarina († 1657)

## Smrti

* 22. 2. - Sanctorius, lekar (\* 1561)
* 20. 6. - Martin Aichinger, vođa seljačke bune u Austriji (\* ca. 1592)
* 27. 12. - Iskandar Muda, najveći sultan Aceha (\* ca. 1583)
* iza 1636 - Vinko Jelić, skladatelj (\* 1596)

## Reference

Literatura
* Rudolf Horvat, *Ban Sigismund Erdedi* (hr Wikisource)
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Treća knjiga, prvi tom, Srbi pod tuđinskom vlašću 1537-1699, SKZ Beograd 1993, ISBN 86-379-0383-5