# Lilongwe

| Lilongwe
 |
| --- |
| Panorama gradaPanorama grada |
|  |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **Država** |  Malavi
 |
| **Regija** | Centralna regija
 |
|  |
| **Visina** | 1050
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2009.)
 |
|  - **Grad** | 674.448
 |
|  |
| **Vremenska zona** | UTC+2 (UTC+2)
 |
| Karta
 |
| Lilongweclass=notpageimage| Lilongwe na karti Malavija
 |

**Lilongwe** (fonetski **Lilongve**) je novi glavni grad afričke države Malavi i administrativno sjedište Centralne regije od 674.448 stanovnika.
 Po uzoru na Južnoafričku republiku i Lilongwe nije sjedište sudske vlasti, već je to Blantyre.

## Geografija

Lilongwe leži u sredini zemlje, blizu granice sa Mozambikom i Zambijom na cestovnoj transverzali M1 koja povezuje sjever i jug zemlje. Grad se prostire duž obje obale rijeke Lilongwe po kojoj je i dobio ime, u brdovitom kraju na prosječnoj nadmorskoj visini od 1050 m.

Centar grada
Lilongwe se sastoji od dva grada – Starog grada koji funkcionira kao servisni i distributivni centar za stanovnike oba grada te 5 km udaljenog *Capital Hilla* u kojom se nalaze vladine zgrade i ambasade.

## Klima

Lilongwe ima jednu mješavinu između Vlažne subtropske (Cfa, Cwa) i subtropske planinske klime po Köppenovoj klasifikaciji klime, sa ugodnim ljetima i blagim zimama. Zbog svoje nadmorske visine, ima temperature niže nego što bi se očekivalo za grad smješten u tropima. Lilongwe ima kratku sezonu kiša koja traje od decembra do marta i dugotrajnu sušnu sezonu ostatak godine, tad su najhladniji jun i juli.

| **Klimatološki medijani za Lilongwe** |
| --- |
| Mjesec
 | jan-sij | feb-velj | mar-ožu | apr-tra | maj-svi | jun-lip | jul-srp | aug-kol | sep-ruj | okt-lis | nov-stu | dec-pro | godina
 |
| Srednji maksimum (°C)
 | 27
 | 27
 | 27
 | 27
 | 25
 | 23
 | 23
 | 25
 | 27
 | 30
 | 29
 | 28
 | **26** |
| Srednji minimum (°C)
 | 17
 | 17
 | 16
 | 14
 | 11
 | 8
 | 7
 | 8
 | 12
 | 15
 | 17
 | 18
 | **13** |
| Precipitacija (mm)
 | 208
 | 218
 | 125
 | 43
 | 3
 | 0
 | 0
 | 0
 | 0
 | 0
 | 53
 | 125
 | **559** |
| *Izvor:*  |

## Historija

Toranj sa satom podignut u čast poginulim braniteljima u oba svjetska rata
Lilongwe je od malenog sela postao 1904. za britanske kolonijalne vlasti, regionalni administrativni centar. Za njegov razvoj bile su važne 20e godine prošlog vijeka, kad je postao sjedište velike duhanske industrije, jer su se u okolici izgradile velike plantaže duhana. Idealni položaj Lilongweja na spoju nekoliko glavnih prometnica, povećao je važnost grada kao trgovačkog centra za poljoprivredne proizvode plodne centralne visoravni zemlje. Prvi predsjednik države Malavi Hastings Kamuzu Banda odabrao je grad 1965. kao centar koji je trebao potaknuti ekonomski razvoj sjevernog i srednjeg Malavija. Na kraju je Lilongwe odabran da bude novi glavni grad države, a 1968. otpočela je izgradnja vladinih zgrada. Lilongwe je 1975., i formalno postao glavni grad zemlje, umjesto dotašnje Zombe.

Centar grada
Od tad je počeo rast stanovništva, tako da je 2008. postao najveći grad u Malaviju. To je postignuto i administrativnim mjerama, tako svi članovi parlamenta imaju obavezu da jedan dio godine moraju živjeti u glavnom gradu. Usprskos činjenice da je Lilongwe političko središte Malavija, u brojnim aspektima Blantyre je ostao ekonomska prijestolnica zemlje.

## Stanovništvo

| Godina
 | Stanovnika
 |
| --- | --- |
| 1977
 | 98 718
 |
| 1987
 | 223 318
 |
| 1998
 | 435 964
 |
| 2008
 | 866 272
 |
| 2009
 | 902 388
 |

## Znamenitosti

Lilongwe je novi grad pa su i njegove atrakcije novijeg datuma, to je prije svega predsjednička palača, zapravo čitav kompleks zgrada na brdu okružen šumskim perivojem i palača parlamenta.

## Privreda, transport i školstvo

Lilongwe je prije svega grad administracije, ali je i važni trgovački centar za poljoprivredne proizvode iz svoje plodne okolice. Najvažniji je duhan, koji je glavni izvozni artikl zemlje, čije se aukcije održavaju u Lilongwelu. Privredom grada dominira kolonija Indijskih trgovaca, uz nešto drugih stranaca iz Južnoafričke republike, Južne Rodezije, Sjeverne Rodezije i Mozambika koji su Lilongwe odabrali kao egzil.

Lilongwe je dobro povezan cestama sa svim većim gradovima u zemlji i susjednim zemljama, osim toga povezan je željeznicom sa lukom Beira u Mozambiku preko grada Nsanje, a i sa gradom Mchinji te preko njega za Zambijom.

Lilongwe nema univerzitet, već samo Poljoprivredni fakultet i Teološku školu za baptističke pastore.

Lilongwe dijeli sa gradom Kamuzu međunarodni aerodrom (IATA kod: LLW, ICAO kod: FWKI) koji je postao izuzetno važan za građanskog rata u Mozambiku, kad je postao jedina veza za brojne međunarodne organizacije koje su osnovale logore za izbjeglice.

## Reference

## Vanjske veze

* *Lilongwe* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)