# Windhoek

| Windhoek Windhuk |
| --- |
| Panorama gradaPanorama grada |
|  |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **Država** |  Namibija
 |
| **Regija** | Regija Khomas
 |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 645 km²
 |
| **Visina** | 1654 m
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2001.)
 |
|  - **Grad** | 233.529
 |
|  |
| **Vremenska zona** | UTC+1 (UTC+1)
 |
| Karta
 |
| Windhoekclass=notpageimage| Windhoek na karti Namibije
 |

Panorama grada iz aviona
**Windhoek** (njemački: *Windhuk*, kojsanski: *Ai-Gams* i *Otjomuise*) je glavni grad afričke države Namibije od 233.529 stanovnika po popisu iz 2001.

Windhoek je nešto više od uobičajenog glavnog grada, on je gotovo sve u toj slabo naseljenoj zemlji, u njemu je jedini univerzitet i jedini teatar u zemlji, sve medijske kuće i novine, i gotovo sva poduzeća iz zemlje.

Evangelička katedrala Christuskerk i spomenik Reiterdenkmal iz 1912.

## Geografija

Windhoek se nalazi otprilike u sredini zemlje, na visoravni Khomas, na nadmorskoj visini od 1654 m, okružen sa svih strana planinama koje ga štite od suhih pustinjskih vjetrova. Sa sjevera i istoka je to masiv Eros, a sa juga i zapada štiiti ga masiv Auas. Windhoek je udaljen oko 650 km sjeverno od rijeke Oranje, i oko 1225 km sjeverno od Cape Towna u Južnoj Africi. Grad je leži u polupustinjskom kraju, na velikim podzemnim jezerima termalne vruće vode, koja je do prije pedesetak godina korištena u gradskom vodovodu, ali tako da se morala hladiti.

## Historija

Windhuk
Windhuk
Prije dolaska prvih evropljana u taj kraj, lokalni stanovnici iz plemena Nama zvali su to mjesto zbog termalnih izvora **Ai-Gams** (što je značilo vruća voda), a suparničko Herero pleme **Otjimuise** (što je značilo mjesto gdje se dimi).

Windhoek je osnovao oko 1840. Jonker Afrikaner, koji se u taj kraj uputio kao vođa karavane afrikanerskih naseljenika iz Cape Towna.
On i njegovi sljedbenici izgradili su prvo naselje sa crkvom, koju su koristili i kao školu, u neposrednoj blizini jednog od termalnih izvora (današnji kvart Klein-Windhoek). Od tog naselja nije ostalo ništa, jer je razrušeno nakon sukoba sa lokalnim plemenima Nama i Herero. Nakon toga grad je bio napušten i zjapio je tako dosta dugo.

Britanci su 1878. zauzeli namibijsku luku Walvis Bay i pripojili je svojoj koloniji Cape Town, ali ih suha unutrašnjost zemlje nije interesirala. U međuvremenu se bremenski trgovac, Adolf Lüderitz uspio domoći velikog posjeda od lokolnih poglavica, pa je službeno zatražio kancelara Bismarcka da Carska Njemačka proglasi protektorat nad tim teritorijem, što je ona i napravila 1884. tako je taj kraj postao kolonija Njemačka Jugozapadna Afrika. Nakon izbijanja sukoba sa lokalnim stanovništvom u koloniju je poslan ekspedicioni korpus (*Schutztruppe*) pod vodstvom kapetana Curta von Françoisa. On se utaborio u Windhoeku zbog izvora vode, i centralne pozicije, Nijemci su prezvali grad u Windhuk i on je postao i glavni grad kolonije, zapravo su to ispočetka bila dva naselja Grosse i Klein Windhuk.

Kao službeni datum osnivanja današnjeg Windhoeka uzima se 18. oktobar 1890., kad je Von François postavio kamen temeljac za gradnju utvrde **Alte Feste** (današnji Muzej Namibije). Za njemačke uprave grad se razvijao vrlo sporo, jer suho zemljište nije omogućavalo razvoj ratarstva, tako da su se rijetki novi naseljenici uglavnom bavili stočarstvom, i to uzgojem ovaca koje su se pokazale izdržljivijim na nedostatak vode. Za uzgoj se osobito pokazao uspješan tip uzbekistanske ovce karakul, koja živi u sličnim uvjetima. Nakon 1907., povećao se priliv stanovnika, djelomično zbog novodošlih imigranata iz Njemačke, ali još više zbog afrikanerskih nezadovoljnika koji su pobjegli od britanske dominacije u Južnoj Africi. Za vrijeme Prvog svjetskog rata, početkom 1915. tadašnji britanski dominion Južnoafrička Unija zauzela je Windhoek i Njemačku Jugozapadnu Afriku i pokrenula zahtjev pred Ligom naroda da dobiju protektorat nad tim teritorijem, koji je odtada poznat kao *Mandatni teritorij Lige narode Jugozapadna Afrika*. Oni su 1919. ponovno prezvali grad u Windhoek, i to ime ostalo je do danas.

Tek nakon Drugog svjetskog rata dolazi do intenzivnijeg razvoja grada, nakon što su otkriveni dijamanti i ostala rudna blaga po Namibiji. Tako da se grad od 1955., počeo širiti, u u tom razdoblju izgrađene su brojne građevine; škole, bolnice, ceste i novi vodovod, za čije su potrebe podignuta dva umjetna jezera Goreangab (na zapadu) i Avis (na istoku).

Nakon što je Namibija stekla nezavisnost od Južne Afrike 1990., grad se počeo još ubrzanije razvijati, kao glavni grad nove države Namibije. Današnji Windhoek je vrlo uredan i čist grad, jednan od najurednijih gradova na afričkom kontinentu i mjesto brojnih međunarodnih kongresa.

## Znamenitosti

Najveća i najstarija atrakcija grada je utvrda Alte Feste, podignuta 1890. godine, u kojoj se danas nalazi Muzej Namibije. Pored toga tu je luteranska neogotička Kristova crkva, izgrađena 1910. godine, koja se nalazi u centru grada pored zgrade Parlamenta i parka ispred njega, vrijedna je i neoromanička katolička katedrala sv. Marije, podignuta za njemačke vladavine između 1906. i 1908. godine, i modernistička palača Vrhovnog suda Namibije, podignuta između 1994. i 1996. godine.

## Privreda, transport i školstvo

Windhoek je prije svega centar državne administracije, ali je on i glavni privredni centar zemlje, povezan cestom B2 i željezničkom prugom TransNamib sa lukom Walvis Bay i gradovima u Južnoj Africi. On je centar regije u kojoj je glavna privredna grana uzgoj karakul ovaca, tako da ima dosta pogona za konzerviranje mesa, štavljenje kože i preradu vune. Grad ima nekoliko srednjih škola, i jedan univerzitet koji drže augustinci. Grad ima i međunarodni aerodrom Hosea Kutako (IATA kod: WDH, ICAO kod: FYWH) sa letovima za Johannesburg i Cape Town, udaljen 40 km od centra grada i jedan manji Eros (u gradu) za manje avione.

## Klima

Windhoek ima Polupustinjsku klimu po Köppenovoj klasifikaciji klime. Danju je uglavnom toplo, a ljeti i pakleno vruće, ali je po noći svježe, zbog male količine vlage u zraku. Prosječna godišnja temperatura je 19, 47 °C, koja je još uvijek visoka za mjesto na tako velikoj nadmorskoj visini.
U zimskim mjesecima od juna do augusta uobičajeno vlada suša. Minimalna temperatura kreće se između 5 i 18 °C. Noći su svježe, iako se temperatura rijetko spušta ispod 0 °C, a gotovo nikad ne sniježi. Po danu je većinom vruće, temperature se kreću od 20 °C u julu, do 31 °C u januaru. Iako je u sezoni 2010. / 2011. palo rekordnih 1000 mm kiše, srednja godišnja količina oborina iznosi oko 360 mm, a to je premalo za ozbiljni uzgoj usjeva, bez velikog navodnjavanja. Zbog tog je vegetacija u gradu i okolici rijetka, tipično stepska, velike suše su redovita pojava, koje ponekad traju do 10 godina.

| **Klimatološki medijani za Windhoek** |
| --- |
| Mjesec
 | jan-sij | feb-velj | mar-ožu | apr-tra | maj-svi | jun-lip | jul-srp | aug-kol | sep-ruj | okt-lis | nov-stu | dec-pro | godina
 |
| Srednji maksimum (°C)
 | 29
 | 28
 | 27
 | 25
 | 22
 | 20
 | 20
 | 23
 | 25
 | 29
 | 29
 | 30
 | **25,6** |
| Srednji minimum (°C)
 | 17
 | 16
 | 15
 | 13
 | 9
 | 7
 | 6
 | 8
 | 12
 | 15
 | 15
 | 17
 | **12,5** |
| Precipitacija (mm)
 | 76
 | 74
 | 79
 | 41
 | 8
 | 0
 | 0
 | 0
 | 3
 | 10
 | 23
 | 48
 | **362** |
| *Izvor:*  |

## Gradovi prijatelji

Windhoek ima ugovore o suradnji i prijateljstvu sa slijedećim gradovima:

* Kina, Shanghai, od 1. juna 1996
* SAD, Richmond, od 20. marta 1998
* Njemačka, Wetzlar
* Njemačka, Berlin, od 18. apria 2000
* Njemačka, Trossingen (Baden-Württemberg) od 3. oktobra 2000
* Njemačka, Bremen, od 18. aprila 2000
* Kamerun, Douala, od 31. augusta 2000
* Zimbabve, Harare, od 8. novembra 2000
* Bocvana, Gaborone, od 23. augusta 2001
* Kuba, Havana, od 23. oktobra 2001
* Namibija, Eenhana, od 17. aprila 2002
* Namibija, Ongwediva, od 17. aprila 2002
* Namibija, Ondangwa, od17. aprila 2002
* Namibija, Outapi, od 17. aprila 2002
* Namibija, Oshakati, od 18. aprila 2002
* Južna Afrika, Lephalale, od 22. maja 2002
* Finska, Vantaa, od 13. augusta 2002
* Namibija, Walvis Bay, od 8. oktobra 2002
* Namibija, Mariental, od 11. marta 2003
* Namibija, Gibeon, od 11. marta 2003
* Namibija, Maltahöhe, od 12. aprila 2002
* Namibija, Aranos, od 13. marta 2003
* Namibija, Stampriet, od 13. marta 2003
* Namibija, Rehoboth, od marta 14. 2003
* Namibija, Lüderitz, od 14. marta 2003

## Reference

## Vanjske veze

* Windhoek Namibia Information (`en`)
* *Windhoek* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)