# 1644.

*Ovo je članak o godini 1644.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 16. vijek – **17. vijek** – 18. vijek
 |
| Decenija:
 |  1610-e  1620-e  1630-e  – 1640-e –  1650-e  1660-e  1670-e  |
| Godine:
 | 1641 1642 1643 – **1644** – 1645 1646 1647
 |

Regent Dorgon je uspostavio mandžursku vlast u Kini (1644 - 1911/12)

1644.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1644.. (MDCXLIV) |
| Ab urbe condita
 | 2397.
 |
| Islamski
 | 1053–1054.
 |
| Iranski
 | 1022–1023.
 |
| Hebrejski
 | 5404–5405.
 |
| Bizantski
 | 7152–7153.
 |
| Koptski
 | 1360–1361.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1699–1700.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1566–1567.
 |
| • *Kali Yuga* | 4745–4746.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4280–4281.
 |
| • 60 godina
 | Yang Drvo Majmun (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11644.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1644** (**MDCXLIV**) bila je prijestupna godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru odn. prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

## Događaji

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* siječanj - Seljačka buna u selima oko Božjakovine, opljačkan dvorac Jelisave Seči.
* 30. 1. - Bitka kod Ochmatówa je poljsko-litvanska pobeda hetmana Koniecpolskog nad Tugaj-bejevim Krimskim Tatarima.
* 31. 1. - Smenjen i pogubljen veliki vezir Kemankeš Kara Mustafa-paša, sledi mu Sultanzade Mehmed-paša (marioneta Džindži-hodže).
* 1. 2. - Engleski kralj Čarls I okupio rojalistički Oksfordski parlament (većina Doma lordova i trećina Donjeg doma).
* 2. 2. - Nakon dogovora sa sultanom, erdeljski knez Đorđe I Rakoci kreće u rat protiv Habsburga - sedam istočnih ugarskih županija odmah staje uz njega.
* 4. 2. - Engleski građanski rat: Bitka kod Nantwicha je pobeda parlamentaraca.
* 8. 2. - Pobunjenički kineski vođa Li Zicheng osnovao dinastiju Shun (za cara se proglasio u junu).
* februar–avgust - Abel Tasman mapira severnu obalu Australije - naziva je Nova Holandija (po grofoviji Holland).
* 8. 3. - Guru Har Rai postaje sedmi guru Sika (do 1661).
* ožujak - Rakoci osvojio Košice, Prešov, Bardejov, Satmar, Tokaj.

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 4 - 5. 4. - Izaslanici hrvatskog sabora se žale varaždinskom generalu Schwarzenbergu da su krajišnici izbatinali križevačkog sutca, on im odgovara da je to bila njegova naredba; takođe traže provedbu zaključaka "Vlaške" komisije od 1635 (a u skladu s kraljevom odlukom od prošlog prosinca) ali on upozorava na moguću bunu.
* 18. 4. - Powhatanski poglavica Opchanacanough započinje treći i poslednji Anglo-powhatanski rat.
* 25. 4. - Pobunjenička vojska Li Zichenga zauzela Peking, car Chongzhen se ubio (kraj dinastije Ming na severu Kine).
* 7. 5. - Kralj obaveštava hrvatski sabor da se rješavanje krajiškog pitanja odlaže zbog Rakocijeve bune i opasnosti od turskog upada.
* 25. 5. - Mandžursko osvajanje Kine: mingovski general Wu Sangui sklopio savez sa mandžurskom dinastijom Qing protiv Li Zichenga - otvara im kapiju Shanhaiguan na Velikom zidu.
* 26. 5. - Rat portugalske restauracije: Bitka kod Montija je uspeh za Portugalce.
* 27. 5. - Bitka kod Shanhaiguana: Wu Sangui i mandžurski regent Dorgon poražavaju Li Zichengove snage koji se povlači u Peking - grad je nemilice opljačkan i popaljen a Li beži dalje i nestaje.
* svibanj - kolovoz? - Rat protiv Rakocija: carski general Gotz poražen kod Košica pa se povukao do Trenčina. Nakon dolaska poljskih plaćenika nastavio ofenzivu i porazio Rakocijeve snage kod Ónoda gdje se istakao i Nikola Zrinski.
* 5. 6. - **Dorgon ulazi u Peking**.
* 7. 6. - Zhu Yousong u Nankingu postaje car Hongguang ("Velika svetlost") - početak dinastije Južni Ming (do 1662).
* jun - Umro Gavrilo Predojević, vretanijski episkop (Hrvatska), krajiške starešine za naslednika biraju Vasilija Predojevića, arhimandrita Gomirja.

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* 12. 7. - Bitka kod Marston Moora je odlučujuća pobeda engleskih parlamentaraca i škotskih kovenantera nakon koje Čarls I gubi sever Engleske.
* 26. 8. - Kralj Ferdinand III. imenuje Vasilija Predojevića za episkopa svidničke biskupije (u severnoj Ugarskoj); Vasilije je putovao u Rim sa zagrebačkim biskupom ali nije posvećen.
* 11. 9. - Bitka kod Tippermuira je pobeda rojalista u Škotskoj.
* 14. 9. - U Trnavi počeli pregovori između Habsburga i Rakocija.
* 15. 9. - Giovanni Battista Pamphilj izabran za papu Inocenta X. kao "španski" kandidat nasuprot profrancuske struje (vl. do 1655).

Akcija od 28. septembra 1644.
* 28. 9. - Akcija od 28. septembra 1644.: Malteški pirati kod mletačkog Krita zarobili brod sa osmanlijskim dostojanstvenicima - povod za Kandijski rat (1645–69).

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* jesen - Vasilij Pojarkov stigao do ušća Amura, u zemlji Giljaka.
* 8. 11. - Šestogodišnji Shunzhi (Fulin) ustoličen za prvog Qingovskog cara Kine (do 1661, samostalno od 1651).
* 23. 11. - Tridesetogodišnji rat: bitka kod Jüterboga je švedska pobeda nedaleko od Berlina.
* 23. 11. (j.k.?) - Objavljena Miltonova *Areopagitica*, polemički traktat za slobodu govora i štampe.
* 9. 12. - Švedska kraljica Kristina postaje punoletna.
* 25. 12. po j.k. - Proslavljanje Božića u Engleskoj ove godine nije dozvoljeno, po odluci engleskog parlamenta pod puritanskim uticajem.

### Kroz godinu

* Podignut hram Sićevskog manastira.
* Požar u sarajevskoj čaršiji, izgorela pravoslavna crkva.
* Objavljeni Descartesovi *Principi filozofije*.
* Islam III Geraj postaje krimski tatarski kan.
* Sirijski Mawali beduini uništili alepski garnizon nakon nesporazuma oko isplate godišnjeg poklona.

## Rođenja

* 25. 9. - Ole Christensen Roemer, danski astronom († 1710)
* 14. 10. - William Penn, osnivač Pensilvanije († 1718)
* ? - Antonio Stradivari, tvorac violina († 1737)
* ? - Amdžazade Husein-paša Ćuprilić, veliki vezir († 1702)
* ? - Nikita Zotov, učitelj Petra Velikog († 1717)
* ? - Matsuo Bashō, pjesnik († 1694)

## Smrti

* 19. 3. - Guru Hargobind, šesti guru Sika (\* 1595)
* 25. 4. - Chongzhen, poslednji car dinastije Ming (\* 1611)
* 28. 4. - Zsófia Bosnyák, mađarska plemkinja (\* 1609)
* 29. 7. - Urban VIII., papa (\* 1568)
* 6. 10. - Élisabeth de France, kraljica-supružnica Španije (\* 1602)
* 30. 12. - Jan Baptist van Helmont, hemičar (\* 1580)
* ? - Abdullah Bosnevi, sufija
* ? - Zekeriyazade Yahya, šejh-ul-islam (\* 1552)

## Reference

Literatura
* Gábor Ágoston; Bruce Alan Masters. *Encyclopedia of the Ottoman Empire*. Infobase Publishing; 1 January 2009. ISBN 978-1-4381-1025-7.
* Rudolf Horvat, *Ban Ivan Drašković II.* (*sic*) (hr Wikisource)
* *Istorija srpskog naroda*, Treća knjiga, prvi tom, Srbi pod tuđinskom vlašću 1537-1699, SKZ Beograd 1993, ISBN 86-379-0383-5