# 1637.

*Ovo je članak o godini 1637.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 16. vijek – **17. vijek** – 18. vijek
 |
| Decenija:
 |  1600-e  1610-e  1620-e  – 1630-e –  1640-e  1650-e  1660-e  |
| Godine:
 | 1634 1635 1636 – **1637** – 1638 1639 1640
 |

*Discours de la méthode*

1637.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1637.. (MDCXXXVII) |
| Ab urbe condita
 | 2390.
 |
| Islamski
 | 1046–1047.
 |
| Iranski
 | 1015–1016.
 |
| Hebrejski
 | 5397–5398.
 |
| Bizantski
 | 7145–7146.
 |
| Koptski
 | 1353–1354.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1692–1693.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1559–1560.
 |
| • *Kali Yuga* | 4738–4739.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4273–4274.
 |
| • 60 godina
 | Yin Vatra Vo(l) (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11637.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1637** (**MDCXXXVII**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u nedjelju po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

## Događaji

* januar - Prvo izvođenje Corneilleve tragikomedije *Le Cid*, nakon čega sledi *Querelle du Cid*, rasprava o dramskoj normi i rat pamfletima oko navodne nemoralnosti.
* 30. 1. - Druga mandžurska invazija Koreje: zemlja postaje vazal Mandžuraca odn. Qingovske Kine do 1894.
* 3. 2. - Tulipanomanija: slom cena tulipanovih lukovica u Holandiji.
* 15. 2. - Umro sveti rimski car, kralj češki i ugarsko-hrvatski Ferdinand II - nasleđuje ga Ferdinand III.
* 18. 2. - Osamdesetogodišnji rat, bitka kod Lizard Pointa: Španci presreli anglo-holandski trgovački konvoj.
* 26. 2. - Francuski zapovednik Henri II de Rohan morao kapitulirati pred "Savezom lanaca" (*Kettenbund*) u Švajcarskoj.
* 10. 3. - Pomeranski vojvoda Bogislaw XIV. umire bez naslednika - zemlja podeljena između Brandenburg-Pruske i Švedske.
* 25. 3. - Blažena Djevica proglašena Kraljicom Đenove.
* proljeće - Veći dio vojnika iz Hrvatske ratuje u Hesenu pod Werthom i Isolanijem.
* 2. 5. - Benedikt Vinković imenovan zagrebačkim biskupom (do 1642).
* maj - Song Yingxing završio enciklopediju *Tiangong Kaiwu* ("Iskorišćavanje dela Prirode").
* 26. 5. - Pequotski rat, masakr na Mysticu: engleski naseljenici uništili indijansko selo i pobili zatečene stanovnike dok su ratnici bili na pohodu.
* 18. 6. - Kozaci uzeli Azov Turcima, drže ga do 1642.
* 27. 6. - John Weddell pokušava da kao prvi Englez uspostavi trgovinu sa Kinom (Makao i Kanton) ali ne uspeva zbog portugalskih intriga.
* 29. 8. - Holanđani uzeli Portugalcima zamak Elmina u današnjoj Gani (→ Holandska Zlatna Obala) i drže ga do 1814 kao važnu tačku trgovine robovima.
* 21. 9. - Otvara se Ugarski sabor u Požunu, svađa između katolika i protestanata.
* 7. 10. - Petogodišnji Francesco Giacinto postaje savojski vojvoda, umire već sledeće godine (regentkinja je majka Christine).
* 11. 10. - Okončana opsada Brede, Holanđani definitivno zauzeli grad.
* 13. 10. - Porinut luksuzni engleski ratni brod *HMS Sovereign of the Seas*.
* 15. 12. - U Japanu počinje Shimabarska pobuna seljaka, pretežno katolika.

### Kroz godinu

* Objavljen Descartesov *Discours de la méthode*, poznat po iskazu Mislim, dakle jesam/postojim; u dodatku *La Géométrie* naslućen Kartezijanski koordinatni sistem.
* Nastaje Fermatov posljednji teorem (dokazan 1995).
* Petar i Nikola Zrinski pobijedili Turke kod Kaniže.
* Izvedeno 150 osoba iz turske Podravine u hrvatsku Krajinu.
* Mardarije I se prvi put pominje kao cetinjski mitropolit (do 1647).
* Mlečani tužili Crnogorce kod turskih vlasti da ometaju prolaz mletačkim knjigonošama; nakon što je skadarski paša tražio od Crnogoraca da prestanu s tim, zbor na čelu s vladikom Mardarijem i spahijom knezom Jovanom Vujovim odlučio prognati krivca.
* 1637/38 - Barski nadbiskup Đorđe Bianki obilazi Srbiju.
* *Teatro San Cassiano* u Veneciji je prva javna operska kuća.
* U mesto Assinie u Obali Slonovače došla petorica francuskih kapucinskih monaha (zbog klime i bolesti se ne mogu održati).

## Rođenja

* 12. 2. - Jan Swammerdam, biolog († 1680)
* 5. 3. - Jan van der Heyden, slikar i pronalazač († 1712)
* 1. 6. - Jacques Marquette, misionar i istraživač († 1675)
* 28. 6. - Aleksandar Gazarović, povjesničar († 1706)
* 6. 12. - Edmund Andros, kolonijalni adminstrator († 1714)
* 27. 12. - Petar Kanavelić, književnik († 1719)
* ? - Mustafa Ćuprilić, veliki vezir († 1691)
* pribl. - Dieterich Buxtehude, orguljaš i kompozitor († 1707)

## Smrti

* 2. 2. - Tabanijasi Mehmed-paša, bivši? veliki vezir
* 15. 2. - Ferdinand II Štajerski, car i kralj (\* 1578)
* 10. 3. - Bogislaw XIV., pomeranski vojvoda (\* 1580)
* 19. 3. - Péter Pázmány, kardinal i filozof (\* 1570)
* 13. 4. - Franjo Ergelski, zagrebački biskup
* 19. 5. - Isaac Beeckman, naučnik i filozof (\* 1588)
* 24. 6. - Nicolas-Claude Fabri de Peiresc, astronom i antikvar (\* 1580)
* 6. 8. - Ben Jonson, književnik (\* 1572)
* 8. 9. - Robert Fludd, mistik (\* 1574)
* 7. 10. - Viktor Amadeus I, vojvoda Savoje (\* 1587)
* 27. 12. - Vincenzo Giustiniani, bankar i sakupljač umetnosti (\* 1564)
* ? - Ivan Tomko Mrnavić, biskup i povjesničar (\* 1579)

## Reference

Literatura
* Rudolf Horvat, *Ban Sigismund Erdedi* (hr Wikisource)
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959