# Accra

| Accra
 |
| --- |
| Pogled na centar gradaPogled na centar grada |
|  |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **Država** |  Gana
 |
| **Regija** | Velika Accra
 |
| **Distrikt** | Metropolitanski distrikt Accra
 |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Urbano područje** | 173 km²
 |
|  - **Područje utjecaja** | 894 km²
 |
| **Visina** | 60
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2000.)
 |
|  - **Grad** | 1 658 937
 |
|  - **Urbana gustoća** | 9 589,2 / km²
 |
|  |
| **Vremenska zona** | UTC+0 (UTC+0)
 |
| **Pozivni broj** | 030
 |
| **Službena stranica** City of Accra
 |
| Karta
 |
| Accraclass=notpageimage| Accra na karti Gane
 |

**Accra** (fonetski: **Akra**) je najveći i glavni grad Gane u Givinejskom zaljevu od 1 658 937 stanovnika. *Accra* je i administrativni centar Regije Velika Accra i dio *Metropolitanskog distrikta Accra*, aglomeracije u kojoj živi 2 345 908 stanovnika.

Slavoluk nezavisnosti

## Geografija

Grad leži dijelom na litici visokoj od 8 do 12 metara uz Givinejski zaljev, te se širi prema sjeveru preko valovite ravnice Akra. To je seizmički nestabilan teren, pa su česti potresi.

Historijski centar *Akre* je kompaktan, zbijen oko nekadašnje britanske, danske i holandske utvrde. Vremenom se grad, zbog migracije stanovnika iz ruralnih područja, naglo proširio bez ikakvog urbanističkog plana i reda, na površini od preko 200 km², sa brojnim satelitskim gradovima. Tako da se danas *Metropolitanska velika Akra*, sastoji od 8 distrikta, a to su Akra (centar grada zvan još i Jamestown/Usshertown), Tema, Južni Ga, Isočni Ga, zapadni Ga, Adenta, Ashaiman, Ledzokuku-Krowor i jednog grada - Kasoa, koji se nalazi u *Distriktu Awutu Senya* u Centralnoj regiji.

## Historija

Kad su Portugalci izgradili svoje prvo utvrđeno naselje 1482, na prostoru današnjeg grada nalazilo se nekoliko sela plemena Ga, koja su bila podložna 24 km sjevernijem naselju, *Ajaso* (Ajavaso). Između 1650. i 1680. tri evropske pomorske sile izgradile su svaka za sebe svoje utvrde na obali, namjenjene za trgovinu sa lokalnim stanovništvom (prije svega robovima, koji su u to doba bili najbolja roba); Englezi - **Fort James**, Holanđani **Crevecoeur** i Danci **Christiansborg**. U međuvremenu je Ajaso uništen u međusobnim plemenskim borbama, pa su se njegovi stanovnici, uz druga veća naselja na platou Akra, preselila na obalu privučeni mogućnošću trgovanja s Evropljanima. Tako su izrasla tri obalna naselja; **Osu** (Christiansborg), holandska Akra (kasnije nazvana **Ussher Town**) i **James Town**, ta naselja su postala jezgra današnje Akre.
Ime *Accra* sama po sebi je iskrivljen izgovor od akanske riječi **nkran** koja znači *crni mrav*, kojima inače taj kraj obiluje, pa su tako zvali i njegove stanovnike.

*Akra* je vremenom izrasla u prosperitetno trgovište, koje su pod britanskim pritiskom, prvi napustili Danci 1850. (oni su svoju utvrdu prodali) a zatim 1872. i Holanđani. Britanci su zatim zauzeli cijeli grad 1874., a već 1877. preselili svoju administraciju iz Cape Coasta u *Akru* koja je tako postala glavni grad britanske kolonije Zlatna obala (Gold Coast), 1898. osnovano je gradsko vijeće za bolje upravljanje gradom.

Kad je Kwame Nkrumah (1909. -1972.) postao prvi premijer Gane 1957, krenuo je u izgradnju grada, u skladu sa ​​vlastititim idejama. On je bio veliki panafrikanac, sklon ideji izgradnje afričkog socijalizma i jedan od petorice osnivača Pokreta nesvrstanih.
Umjesto gradnje za elitu, Nkrumah je gradio stanove za obične ljude, ali je gradio i takve objekte koji su trebali potaći kod stanovništva ponos i ljubav prema domovini i Africi. Za njegove vladavine (1957. - 1966.) pored brojnih običnih stambenih i industrijskih zgrada, izgrađeni su Trg nezavisnosti, Državna palača, Zgrada Organizacije afričkog jedinstva, a obnovljena je i danska utvda Christianborg.
U toj izgradnji sudjelovala su i brojna tadašnja jugoslavenska poduzeća, nakon uspješne misije predsjednika Tita, koji je školskim brodom Galeb posjetio Ganu 1961. u sklopu višemjesečnog putovanja po državama Gvinejskog zaljeva.

## Znamenitosti

Plaža Labadi
Najveća atrakcija *Akre* je prije svega njen historijski centar Jamestown, u kom se nalaze utvrde Ussher, James i Osu (Christiansborg), dvije (Ussher i Osu) su 1979. upisane na UNESCOvu Listu mjesta svjetske baštine u Africi kao - lokalitet Utvrde i dvorci Gane.

Ostale atrakcije grada su; *Nacionalni muzej*, u kojem se nalaze eksponati od prahistorije do modernih vremena, modernistički *Nacionalni teatar* (kog su gradili Kinezi), *Trg nezavisnosti* (Zvan i Trg crne zvijezde) sa *Slavolukom nezavisnosti*, *mauzolej Kwame Nkrumaha* i pitoreskna tržnica *Makola*. Ostale manje značajne atrakcije *Akre* su *Kuća zlatnog jubileja* (nova rezidencija i ured predsjednika Gane), *Palača centra nacionalne kulture*, zgrada Parlamenta i *Gana-Indija Kofi Annan centar*.

*Akra* je među turistima poznata po svojim plažama na Atlantiku, najpopularnije gradske plaže su Labadi i Kokrobite, udaljena 25 km zapadno od centra grada.

## Privreda i transport

*Akra* je administrativno, privredno i obrazovno središte Gane, u njoj su sjedišta svih većih banaka, trgovačkih poduzeća, osiguravajućih kuća i velikih državnih poduzeća.

Po procjeni Svjetske banke iz 2008., *Akra* je doprinosila sa 10% u ukupnom BDP Gane sa oko 3 milijarde $.

U gradu djeluje 350 velikih industrijskih poduzeća i oko 4 054 malih i srednjih. Najviše se proizvodi i obrađuje tekstil, drvena građa i prehrambeni proizvodi.

*Akra* ima dobro organiziran javni transport autobusima, grad je povezan željeznicom sa Takoradijem na zapadu zemlje, a preko Kumasija sa unutrašnjošću zemlje, i sa lučkim gradom Tema, udaljenim 27 km prema istoku, koji je preuzeo ulogu *Akre* kao luke. Grad ima međunarodni aerodrom Kotoka udaljen 10 km od grada.

## Obrazovanje

*Akra* ima univerzitet osnovan 1948. koji se nalazi na sjeveru grada u kvartu Legon, u gradu djeluje Nacionalna akademija nauke i umjetnosti i Nacionalni savjet za istraživanje u nauci i industriji

## Sport

Accra Hearts of Oak SC je i najpoznatiji nogometni klub iz Gane i jedan od najpoznatijih u afričkih klubova, pobjednik Afričke lige prvaka (CAF) 2000. godine, koji svoje utakmice igra na najvećem gradskom stadionu Ohene Djan.

## Klima

*Akra* ima Tropsku savansku klimu koja graniči sa Polupustinjskom klimom po Köppenovoj klasifikaciji klime. Prosječna godišnja količina oborina je oko 730 mm, koje padaju u dvije kišne sezone. Glavna kišna sezone počinje u aprilu, a završava sredinom jula, slabija kišna sezona traje u oktombru. Kiše uglavnom padaju u kratkim intenzivnim olujama, koje često uzrokuju poplave.

Kako *Akra* leži blizu ekvatora, ima malo varijacija u temperaturi tokom cijele godine. Srednja mjesečna temperatura kreće se od 24,7 °C u augustu (kad je najhladnije) do 28 °C u februaru (kad je najvruće). Ali za *hladnih* mjeseci ima puno više vlage u zraku, nego za toplijih kad pušu suhi vrući vjetrovi harmatan iz Sahare, tako da je osjećaj vrućine puno veći za hladnih mjeseci.
Relativna vlažnost zraka je visoka, kreće se od 65% u poslijepodnim satima do 95% noću.

Maksimalna brzina vjetra izmjerena u *Akri* bila je 107,4 km / h, jaki vjetrovi povezani s grmljavinom često uzrokuju štete po gradu.

| skupi**Klimatološki medijani za Accra** |
| --- |
| Mjesec
 | jan-sij | feb-velj | mar-ožu | apr-tra | maj-svi | jun-lip | jul-srp | aug-kol | sep-ruj | okt-lis | nov-stu | dec-pro | godina
 |
| Srednji maksimum (°C)
 | 31
 | 31
 | 31
 | 31
 | 31
 | 29
 | 27
 | 27
 | 27
 | 29
 | 31
 | 31
 | **30** |
| Srednji minimum (°C)
 | 23
 | 24
 | 24
 | 24
 | 24
 | 23
 | 23
 | 22
 | 23
 | 23
 | 24
 | 24
 | **23** |
| Precipitacija (mm)
 | 15
 | 33
 | 56
 | 81
 | 142
 | 178
 | 46
 | 15
 | 36
 | 64
 | 36
 | 23
 | **725** |
| *Izvor:*  |

## Gradovi prijatelji

* SAD, Chicago
* SAD, Washington, D.C.

## Reference

Panorama Akre

## Vanjske veze

* *City of Accra* (`en`)
* *Accra Metropolitan Assembly* Arhivirano 2007-09-28 na Wayback Machine-u (`en`)
* *Accra* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)