# Kalibar

**Kalibar** je oznaka za prečnik projektila oružja. Sama riječ kalibar koja se i kod nas upotrebljava, je u 17. vijeku preuzeta od francuske riječi *Calibre* čiji se korijeni nalaze u arapskom *qalib* (postolarska lajsna) i grčkoj riječi *kalapodium* istog značenja. Osim za oružje, kalibar se koristi često za označavanje radijusa cijevi ili metalnih štapova.

Kalibri pištolja u poredbi (9 × 19 mm; 7,62 × 25  mm; .357 SIG; 10 mm AUTO; .40 S&W; .45 GAP; .50AE)

## Podjela

### Kalibar po težini

Kod oružja čiji meci sadrže više kugli (sačma kod sačmarica) je kalibar izveden od engleskog sistema za težinu pri čemu naprimjer *Cal.12* označava broj kugli u veličini radiusa cijevi, da bi se dostigla težina od jedne engleske funte ( *Pound*= 454g ). To znači da je nasuprot kalibrima u mm ili inčama, cijev manjeg prečnika što je veći broj kalibra (12,16,20,22).

### Kalibar u mm i inčima

Kao oznaka kalibra za municiju sa punim zrnom su se probili milimetar i inč.

#### Kalibar u inčima

Oznake u inčima se pišu u obliku decimalnog preloma sa anglo-američkim načinom pisanja, tačkom umjesto zareza ( naprimjer .45, .38 ili .306). U tom slučaju se kalibri pištolja, revolvera i pušaka razlikuju dodavanjem daljih brojeva ili specijalnih oznaka ( kalibar *.25* je na primjer pištolj u kalibru *0,25* inča dok kalibar *.250* označava metak puške istog presjeka ali duže čahure, osim toga koriste se dodaci kao na primjer *.45 ACP* za pištolj, naspram *.45* za revolvere ).

 Puščani metci u kalibrima: 7\*64, 7,92 Mauser, .243 Win., .222 Rem.
#### Kalibar u milimetrima

U milimetrima se označava tačan prečnik kugle pri čemu njena dužina nije bitna. Dužina čahure se označava dodatkom \*X (kao naprimjer 9\*19mm ili 8\*57mm pri čemu prvi broj daje radijus metka a drugi dužinu čahure).

*Osim ovih dodataka, postoje dodaci za jačinu punjenja (naprimjer Magnum, Winchester ) i dodaci za vrstu zrna ili kugle (naprimjer FMJ - Full Metal Jacket, olovna kugla potpuno prevučena metalom).*

## Najčešći kalibri

### Pištolji i revolveri:

Zrno metka 7,92mm Mauser
* *.22* Malokalibarski pištolji velike preciznosti za takmičenja
* *7,65* ili *7.65\*25* Veći broj pištolja u istočnim zemljama
* *9\*18* Normalni pištoljski metak kalibra 9 mm
* *9\*19* ili *9 mm Parabelum* Metak sa malo dužom čahurom i jačim punjenjem nego 9\*18
* *.357 Magnum* Metak u kalibru *.357* jačeg punjenja
* *.38* Metak u kalibru 9mm za revolvere
* *.45* Metak za jače revolvere
* *.45* ACP Metak u kalibru .45 pravljen za pištolje firme Colt
* *10 mm Auto* Najjači pištoljski metak bez Magnum punjenja (Glock, Smith & Wesson)
* *.55 Boxer* Najjači revolverski metak

### Puške sačmarice:

* *Cal.12/76* Kod nas čest kalibar lovačkog oružja
* *Cal.12/70* U Evropi čest kalibar lovačkog oružja pored 12/76
* *Cal.16/76* Čest kalibar sačmarica u Evropi
* *Cal.20* Rijeđi kalibar u Evropi, čest u SAD
* *Cal.22* Vrlo rijedak kalibar sa sačmom, najčešće su meci punjeni samo jednom kuglom (engleska)

Puno sačmarica ima kombinovane cijevi sa sačmom i sa mecima cijelog zrna (naprimjer 12/70 sa 8\*57)

### Karabinske puške:

* *.22 LR* Long Rifle je ustvari metak kalibra .22 sa dužom čahurom (6 mm Flobert)
* *.222 Remington* Kalibar .22 firme Remington
* *.243 Winchester* Manji kalibar firme Winchester
* *.30-06* ili *7,62\*63* Čest kalibar lovačkih pušaka u SAD, izveden od vojnog kalibra
* *7\*57* Karabini i kombinovane puške lovaca u zapadnim zemljama
* *8\*57* Čest kalibar lovačkih pušaka kod nas, koristi se i za preuređene karabine M-48 iako su u kalibru *7,9 Mauser*

Svi kalibri preko 8 mm su najčešće izvedeni od vojnih kalibara.