# Tyne and Wear

| Tyne and Wear
 |
| --- |
|  |
|  |
| **U sastavu** | Engleske
 |
| **Upravni oblik** | county
 |
| **Lord poručnik Visoki šerif** | Susan Margaret Winfield Ruth Thompson
 |
| Površina
 | 539 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** | 1.104.825
 |
| **Gustoća** | 2050 stanovnika na km²
 |

**Tyne and Wear** je ceremonijalni i metropolitanski county na sjeveroistoku Engleske.
Ime je dobio po svoje dvije najveće rijeke Tyne i Wear.

## Geografija

Tyne and Wear leži u regiji Sjeveroistočna Engleska, ima površinu od 539 km², na kojoj živi 1,104,825 stanovnika.
On graniči sa sjeverozapada sa countyem - Northumberland, a sa juga sa Countyem Durham, Sjeverno more mu je prirodna granica na istoku.
To je visoko urbanizirani industrijski kraj.

## Historija

Tyne and Wear je osnovan 1974. ujedinjenjem pet okruga; Gateshead, North Tyneside, South Tyneside, City of Sunderland i Newcastle upon Tyne.

Okruzi sjeverno od rijeke Tyne; Newcastle upon Tyne i North Tyneside bili su dio historijskog countya Northumberland, dok su oni na jugu Gateshead, South Tyneside i Sunderland bili dio historijskog Durhama.

Metropolitanski county Tyne and Wear je između 1974. - 1986. bio administrativna jedinica sa svim ovlastima, ali je 1986. svoje
ovlasti prenio na svoje konstitutivne okruge, koji su na taj način postali autonomni, tako da je danas samo geografski i
ceremonijalni county, bez administrativne funkcije.

## Privreda

Najveće prirodno bogatsvo tog kraja - ugljen, počeo se iskapati još u 13. vijeku, tada je to bilo ograničeno na površinska nalazišta
zapadno od Newcastla, blizu rijeke zbog lakšeg transporta.
Iako se praktički čitav srednji vijek ugljen iz Newcastla izvozio u London, promet se drastično povećao u elizabetansko doba, kad je ponestalo drva za ogrjev.

Razvojem rudarskih tehnika, uz pomoć tek otkriveneparne mašine, tokom 18. vijeka počelo se iskapati i istočno od Newcastla na dotad nedostupnim, suviše dubokim nalazištima. Taj ugljen omogućio je da prije industrijske revolucije, duž rijeke Tyne niknu brojne manufakture koje su proizvodile;
staklo, keramiku, kemikalije i željezo. U to vrijeme taj kraj - Tyneside, bio je glavni proizvođač soli u Britaniji, koristeći
ugljen za isparavanje morske vode.

Novi 19. vijek donio je dvije velike prednosti, koje su omogućile eksplozivni rast rudarstva, napredak u transportu (željeznica, parobrodi) i porast potražnje za ugljenom, za različite namjene (livenje, plin, para)
Izgradnjom pruga, rudnici više nisu morali biti pored rijeka, a počelo se iskapati puno dublje ispod sloja vapnenca.

Industrijski razvoj krajem 19. vijeka koncentrirao se po lukama duž rijeke Tyne, stare industrije soli, stakla i kemikalija ugasle su, a zamijenjenila ih je brodogradnja željeznih brodova.

Kao i većina britanskih regija zavisnih o teškoj industriji, i Tyne and Wear je teško pogodila Velika ekonomska kriza između dva rata.

Propast rudarstva i bankrot teške industrije krajem 20. vijeka, izazvao je veliku nezaposlenost, pa se traže načini da se promjeni industrijska struktura, na nove sektore kao što je elektronika i automatika, a velike nade se polažu i na sektor usluga.

## Reference

## Vanjske veze

* Tyne and Wear Lieutenancy Arhivirano 2016-04-07 na Wayback Machine-u (`en`)