Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Centralne sile

**Centralne sile** (rjeđe **Centralnoevropske sile**) je neformalni naziv koji se u prvom svjetskom ratu koristio za Njemačku i države koje su u ratu sudjelovale kao njeni saveznici.

Naziv svoje porijeklo ima u tome što su se dvije države koje su u savezu bile od samog početka - Njemačka i Austro-Ugarska - predstavljale dio Centralne Evrope, odnosno nalazile su se u centru između sila Antante - Rusije s istoka te Velike Britanije i Francuske sa zapada.

Korijen tog saveza je vojni sporazum koji je 1879. sklopljen između Njemačke i Austro-Ugarske, a kojemu se 1882. priključila Italija te je dobio naziv Trojni savez.

Međutim, prilikom izbijanja rata u ljeto 1915. Italija se odlučila za neutralnost, ostavivši svoje saveznike na cjedilu.

U oktobru 1914. se Centralnim silama priključio Otomanski imperij, a u jesen 1915. i Bugarska.

Te četiri države su bile jedine članice bloka Centralnih sila. S druge strane, Centralne sile su uživale podršku nekih paravojnih formacija u državama Antante - irskih revolucionara, a od 1917. i proturuski raspoloženih Poljaka i Ukrajinaca.

Mirom u Brest-Litovsku su 1918. formirane nezavisne države Poljska, Ukrajina, Litva, Latvija, Estonija i Finska koje su formalno bile članice Centralnih sila, ali u stvarnosti pod okupacijom njemačkih i austro-ugarskih snaga.

29.9. 1918. je Bugarska, nakon proboja solunskog fronta, potpisala primirje sa silama Antante i izašla iz Centralnih sila. 30.10. 1918. je isto učinio i Otomanski imperij.

3.11. 1918. je Austro-Ugarska, nakon raspada vojske na italijanskom frontu i serije deklaracija nezavisnosti širom Monarhije, potpisala primirje sa silama Antante.

11.11. 1918. je Njemačka kao jedina preostala članica bloka također potpisala primirje čime je završio rat, a Centralne sile prestale postojati.
# Paul Wolfowitz

| Paul Wolfowitz |
| --- |
|  |
|  |
| Predsjednik Grupe Svjetske banke |
| **Na položaju** 1. jun 2005 – 1. jul 2007 |
| Prethodi | James Wolfensohn |
| Slijedi | Robert Zoellick |
| Zamjenik sekretara za obranu SAD |
| **Na položaju** 20. januar 2001 – 1. jun 2005 |
| Predsjednik | George W. Bush |
| Prethodi | Rudy de Leon |
| Slijedi | Gordon England |
| Podsekretar obrane za politiku |
| **Na položaju** 15. maj 1989 – 19. januar 1993 |
| Predsjednik | George H. W. Bush |
| Prethodi | Fred Iklé |
| Slijedi | Frank Wisner |
| Ambasador SAD u Indoneziji |
| **Na položaju** 11. april 1986 – 12. maj 1989 |
| Predsjednik | Ronald Reagan George H. W. Bush |
| Prethodi | John Holdridge |
| Slijedi | John C. Monjo |
| Državni podsekretar SAD za istočmoazijske i pacifičke poslove |
| **Na položaju** 22. decembar 1982 – 12. mart 1986 |
| Predsjednik | Ronald Reagan |
| Prethodi | John Holdridge |
| Slijedi | Gaston Sigur |
| Direktor planiranja politike |
| **Na položaju** 13. febraur 1981 – 22. decembar 1982 |
| Predsjednik | Ronald Reagan |
| Prethodi | Anthony Lake |
| Slijedi | Stephen Bosworth |
|  |
| Lični detalji |
| Rođenje | Paul Dundes Wolfowitz 22. decembra 1943.  (1943-12-22) New York, New York, SAD |
| Politička stranka | Demokratska stranka (prije 1981) Republikanska stranka (1981–present) |
| Supružnik/ci | Clare Selgin (1968–2001) |
| Djeca | Sara David Rachel |
| Alma mater | Cornell University University of Chicago |
| Website | aei.org/wolfowitz |

**Paul Dundes Wolfowitz** (22. decembar 1943-) je američki politolog, poslovni čovjek i publicist, poznat po vršenju niza visokih dužnosti u administracijama Ronalda Reagana, Busha Seniora i Busha Juniora, kao i predsjedanjem Svjetskom bankom od 2005. do 2007. Wolfowitz se tokom svoje karijer isticao promicanjem militantnog kursa u američkoj vanjskoj politici, zbog koga je dobio reputaciju jastreba, a kasnije i jednog od osnivača i najistaknutijih predstavnika neokonskog pokreta. Njegov mandat u Svjetskoj banci je okončan zbog kontroverzi vezanih uz njegovu tadašnju djevojku Shahu Riza.

## Izvori

## Vanjske veze

* Paul Wolfowitz Arhivirano 2011-10-27 na Wayback Machine-u na stranicama American Enterprise Institutea
* Nastupi na kanalu *C-SPAN*
# Pojas i put

| Ekonomski pojas Svilenog puta i Pomorski Svileni put 21. vijeka
 |
| --- |
| Tradicionalni kineski
 |  絲綢之路經濟帶和21世紀海上絲綢之路  |
| Pojednostavljeni kineski
 |  丝绸之路经济带和21世纪海上丝绸之路  |
|

| Transkripcije
 |
| --- |
| Mandarinski
 |
| - Hanyu Pinyin
 | Sīchóu zhī lù jīngjìdài hé èrshíyī shìjì hǎishàng sīchóu zhī lù
 |
| Kantonski
 |
| - Jyutping
 | si1 cau4 zi1 lou6 ging1 zai3 daai3 wo4 ji6 sap6 jat1 sai3 gei2 hoi2 soeng6 si1 cau4 zi1 lou6
 |

 |
| Pojas i Put
 |
| Tradicionalni kineski
 |  一帶一路  |
| Pojednostavljeni kineski
 |  一带一路  |
|

| Transkripcije
 |
| --- |
| Mandarin
 |
| - Hanyu Pinyin
 | Yídài yílù
 |

 |

**Ekonomski pojas Svilenog puta i Pomorski Svileni put 21. vijeka** (pojednostavljeni kineski: 丝绸之路经济带和21世纪海上丝绸之路; tradicionalni kineski: 絲綢之路經濟帶和二十一世紀海上絲綢之路), također poznat i kao **Inicijativa Pojasa i Puta**, **Pojas i Put** (engleski: *Belt and Road*; skr. **B&R**) ili **Jedan pojas, jedan put** (engleski: *One Belt, One Road*; skr. **OBOR**, pojednostavljeni kineski: 一带一路; tradicionalni kineski: 一帶一路) je razvojna strategija koju je predložio kineski predsjednik Xi Jinping koja se fokusira na poovezivanje i suradnju između Narodne Republike Kine i ostatka Eurazije, a koji se sastoji od dvije kompometne - kopnenog "Ekonomskog pojasa Svilenog puta" (SREB) i prekomorskog "Pomorskog svilenog pita" (MSR). Strategija naglašava kinesko nastojanje da se uzme veća uloga u globalnim zbivanjima i potrebu za prioritet suradnje u oblastima kao što je proizvodnja čelika.

Objavljena je u septembru i oktorbu 2013. kroz službeno proglašaanje inicijativa SREB i MSR. Također je promovira premijer Li Keqiang tokom državnih posjeta u Aziji i Evropi. To je bio najčešće spominjan koncept u *Ženmin Žibaou* 2016 godine.

## Izvori
# Shenzhou VI

**Shenzhou VI** (kineski 神舟六号) je naziv za kinesku svemirsku letjelicu čiji je let predstavljao drugi po redu let kineskog svemirskog broda s ljudskom posadom. Lansiran je 12. oktobra 2005. a spustio se 16. oktobra 2005 u Unutrašnjoj Mongoliji. Sa sobom je nosio posadu od dva člana - Fei Junlonga i Nie Haishenga.

Smatra se da će uspjeh misije predstavljati značajan poticaj kineskom svemirskom programu.
# Rubidij

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Rb** - Sr
 |
|   K **Rb** Cs
 |
|  periodni sistem
 |

 |
| **Opšti podaci** |
| Ime, simbol, atomski broj
 | Rubidijum, Rb, 37
 |
| Pripadnost skupu
 | alkalnih metala
 |
| grupa, perioda
 | IA, 5
 |
| gustina, tvrdoća
 | 1532 kg/m3, 0,3
 |
| Boja
 | srebrnobela  |
| **Osobine atoma** |
| atomska masa
 | 85,4678 u
 |
| atomski radijus
 | 235 (265) pm
 |
| kovalentni radijus
 | 211 pm
 |
| van der Valsov radijus
 | 244 pm
 |
| elektronska konfiguracija
 | [Kr]5s1 |
| e- na energetskim nivoima
 | 2, 8, 18, 8, 1
 |
| oksidacioni broj
 | 1
 |
| Osobine oksida
 | jako bazni
 |
| kristalna struktura
 | regularna prostorno centrirana
 |
| **fizičke osobine** |
| agregatno stanje
 | čvrsto
 |
| temperatura topljenja
 | 312,46 K (39,31 °C)
 |
| temperatura ključanja
 | 961 K (688 °C)
 |
| molska zapremina
 | 55,76×10-3 m3/mol
 |
| toplota isparavanja
 | 72,216 kJ/mol
 |
| toplota topljenja
 | 2,192 kJ/mol
 |
| pritisak zasićene pare
 | 1,56×10-4 Pa (312,6 K)
 |
| brzina zvuka
 | 1300 m/s (293,15 K)
 |
| **Ostale osobine** |
| Elektronegativnost
 | 0,82 (Pauling) 0,89 (Alred)
 |
| specifična toplota
 | 363 J/(kg\*K)
 |
| specifična provodljivost
 | 7,79×106 S/m
 |
| toplotna provodljivost
 | 58,2 W/(m\*K)
 |
| I energija jonizacije
 | 403,0 kJ/mol
 |
| II energija jonizacije
 | 2633 kJ/mol
 |
| III energija jonizacije
 | 3860 kJ/mol
 |
| IV energija jonizacije
 | 5080 kJ/mol
 |
| V energija jonizacije
 | 6850 kJ/mol
 |
| VI energija jonizacije
 | 8140 kJ/mol
 |
| VII energija jonizacije
 | 9570 kJ/mol
 |
| VIII energija jonizacije
 | 13120 kJ/mol
 |
| IX energija jonizacije
 | 14500 kJ/mol
 |
| X energija jonizacije
 | 26740 kJ/mol
 |
| **Najstabilniji izotopi** |
|

| izotop
 | zast.
 | v.p.r.
 | n.r.
 | e.r. MeV
 | p.r.
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 83Rb
 | (veš.)
 | 86,2 dana
 | z.e.
 |  | 83Kr
 |
| 85Rb
 | **72,168%** | stabilni izotor sa 48 neutrona
 |
| 86Rb
 | (veš.)
 | 18,63 dana
 | β- |  | 86Sr
 |
| 87Rb
 | 27,835%
 | 4,7×1010 godina
 | β- | 0,283
 | 87Sr
 |

 |
| Tamo gde drugačije nije naznačeno, upotrebljene su SI jedinice i normalni uslovi.
 |
| Objašnjenja skraćenica: zast.=zastupljenost u prirodi, v.p.r.=vreme polu raspada, n.r.=način raspada, e.r.=energija raspada, p.r.=proizvod raspada, z.e=zarobljavanje elektrona
 |

**Rubidij/Rubidijum** (**Rb**, latinski - *rubidium*) je alkalni metal IA grupe.
Ima 30 izotopa čije se atomske mase nalaze između 75-98. Postojan je samo jedan - 85. U prirodi se javlja i njegov izotop 87.
Zastupljen je u zemljinoj kori u količini od 90 ppm (eng. parts per million), u obliku minerala lepidolita (KLi2Al(OH, F)2Si4O10) i karmalita.

Otkriven je 1861 godine od strane Roberta Bunsena i Gustav Robert Kirchhoffa u Heidelbergu, u Nemačkoj.

Poznati su njegovi oksidi, soli neorganskih kiselina i nekoliko organometalnih kompleksa. Nijedno od tih jedinjenja nema praktičnu primenu.

Biološki značaj - nema.

U čistom obliku rubidijum je metal srebrnosive boje. Ima slične hemijske osobine kao i kalijum, samo je još reaktivniji od njega. Na vazduhu se sam od sebe pali, a sa vodom reaguje eksplozivno.
# Sinus

|  |
| --- |
| **Sinus** |
|  |
| *Osnovne osobine* |
|  Parnost  |  neparna  |
|  Domen  |  (-∞,∞)  |
|  Kodomen  |  [-1,1]  |
|  Period  |  2π  |
| *Specifične vrednosti* |
|  Nule  |  kπ  |
|  Lok. maksimumi  |  ((2k+1/2)π,1)  |
|  Lok. minimumi  |  ((2k-1/2)π,-1)  |
| *Specifične osobine* |
|  Prevoji  |  kπ  |
|  Ulazak u nulu pod uglom  |  π/4  |
| Promenljiva k je ceo broj. |

**Sinus** (latinski: *sinus* zavoj, nabor, vijuganje; poluokrug, šupljina) je trigonometrijska funkcija. Definiše se kao odnos naspramne katete i hipotenuze pravouglog trougla izgrađenog nad datim uglom, čiji se sinus određuje.

Graf sinusne funkcije jeste sinusoida. Ona je izvijena kriva linija po određenim pravilima, i podsjeća na vijuganje zmije.

## Etimologija

Sanskritska riječ *jyā́ḥ* - tetiva na luku, u arapskom prihvaćena i napisana kao *jayb* جيب, odakle ju je Gerard iz Kremone prevedeo u 12. veku na latinski kao *sinus* - luk, kriva.

## Definicije

Pravougli trougao
Definicija 1: Sinus određenog ugla u pravouglom trouglu je odnos (količnik) naspramne katete (a) tom uglu i pripadajuće hipotenuze (c).
Po definiciji slijedi (slika pravougli trougao):
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0  ; WIKINIUM\_MATH\_PH\_2

Definicija 2: Sinus ugla u trigonometrijskoj kružnici je vertikalna projekcija jediničnog radijus vektora koji sa početnim smjerom ose X zatvara taj ugao.

## Diskusija funkcije sinus

Animacija grafičkog prikaza funkcije sinus u trigonometrijskom krugu *y* = sin(*x*)
Kada ugao raste od 0° do 90°, sinus je pozitivan i njegova vrijednost raste od 0 do +1;

kada ugao raste od 90° do 180°, sinus je pozitivan i njegova vrijednost opada od +1 do 0;

kada ugao raste od 180° do 270°, sinus je negativan i njegova vrijednost opada od 0 do -1;

kada ugao raste od 270° do 360°, sinus je negativan i njegova vrijednost raste od -1 do 0.

## Reference

## Povezano

* Sinusoida

## Vanjske veze

* Funkcija sinus na wolfram.com

|  |
| --- |
| **Trigonometrijske i hiperbolične funkcije** |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Sinus | Kosinus | Tangens | Kotangens | Sekans | Kosekans |
| Funkcija | sin(x) | cos(x) | tg(x) | ctg(x) | sec(x) | cosec(x) |
| Inverzna | arcsin(x) | arccos(x) | arctg(x) | arcctg(x) | arcsec(x) | arccosec(x) |
| Hiperbolična | sinh(x) | cosh(x) | tgh(x) | ctgh(x) | sech(x) | cosech(x) |
| Inv. hiperbolična | arcsinh(x) | arccosh(x) | arctgh(x) | arcctgh(x) | arcsech(x) | arccosech(x) |

 |
# Megacunami

**Megatsunami** je naziv koji se u masovnim medijima koristi za morske valove više od 40 m. Taj izraz se obično ne upotrebljava u naučnoj zajednici.

Megatsunami se od tsunamija razlikuje uglavnom po tome što ga ne uzrokuju podzemni potresi, odnosno što je njegov efekt obično ograničen na relativno usko područje.

Najpoznatiji primjer megatsunamija se dogodio u Zaljevu Lithuya na Aljasci 10.7. 1958. kada je odron velike gromade zemlje u uski zaljev izazvao nagli porast vode na razinu od nekoliko stotina metara.

Sličan odron zemlje u akumulacijsko jezero kod Planine Toc u Italiji je 1963. izazvao vodeni val visine 200 m koji je ubio preko 2000 ljudi.

## Vanjske veze

* Mader, Charles L. Mega-Tsunamis Arhivirano 2012-02-08 na Wayback Machine-u Description of the Lituya Bay event.
* Ward, S.N. and Day, S. 2001. Cumbre Vieja Volcano — Potential collapse and tsunami at La Palma, Canary Islands. Online version in Adobe PDF format.
* Benfield Hazard Research Centre Arhivirano 2008-07-25 na Wayback Machine-u
* Science of Tsunami Hazards Arhivirano 2008-05-17 na Wayback Machine-u A more skeptical view from The Tsunami Society.
* BBC — Mega-tsunami: Wave of Destruction BBC Two program broadcast 12. 10. 2000.
* La Palma threat "over-hyped" Arhivirano 2017-03-24 na Wayback Machine-u, BBC News, 29. 10. 2004.
* Envirtech Tsunami Warning System, based on real time seafloor observatories measuring seismic waves and sea levels Arhivirano 2006-08-13 na Wayback Machine-u
# Okular

**Okular** je leća ili sustav leća kroz koji se gleda slika predmeta koju stvara neka optička naprava.

Okular omogućuje gledanje slike s manje udaljenosti nego što bi bilo moguće prostim okom, pa se time postiže i veći vidni kut, tj. predmet čiju sliku gledamo izgleda veći.

Zbog potrebe za poboljšavanjem optičkih svojstava tijekom je vremena razvijeno mnogo tipova okulara, a najpoznatiji su:

Huygensov okular
Ramsdenov okular
Kellnerov okular
Abbeov ortoskopski okular
Ploesslov okularl
Erfle okular
* Huygensov
* Ramsdenov
* Kellnerov
* Abbeov ortoskopski
* Ploesslov
# Spomenik

Spomenik
Pobednik (spomenik)
**Spomenik** ili **monument** je umetnički oblikovan objekat, čija je funkcija da javno pripominje neki događaj iz istorije ili neku istorijsku ličnost.

Tematski se može govoriti o:

* groblje
* konjanička skulptura
* mauzolej
* grobnica
* obelisk
* spomen kamen
* spomen krst
* spomen ploča
* skulptura
* stela
* slavoluk

## Preneseno značenje

Reč se upotrebljava i u prenesenom smislu i ponekad su tako obeleženi čini pojedinaca ili neki događaji na koje se ne može jednostavno zaboraviti.

## Vanjske veze

* Website of Monuments and Sculptures in UK Arhivirano 2007-02-17 na Wayback Machine-u
* Monuments of India at kamat.com
# Ivrea

| Ivrea
 |
| --- |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Italija
 |
| Regija
 | Piemonte
 |
| Provincija
 | Torino
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo (2026.) | 22.544
 |
| Gustina stanovništva
 | 749 st./km²
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| Nadmorska visina
 | 253 m
 |
| Površina
 | 30,1 km²
 |
| IvreaIvrea (Italije)
 |

**Ivrea** je naselje u Italiji u provinciji Torino, u regiji Piemonte.

Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 23278 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 265 m.

## Reference

## Literatura

* Gino Moliterno, ur. (2003). *Encyclopedia of Contemporary Italian Culture* (Routledge; Routledge World Reference izd.). ISBN 0415285569.
* Marco Armiero, Marcus Hall, ur. (2010). *Nature and History in Modern Italy (Ecology & History)* (1st izd.). Ohio University Press. ISBN 0821419161.
* Francesco Guicciardini (1984). *The History of Italy*. Princeton University Press. ISBN 0691008000.
* Roy P. Domenico (2001). *The Regions of Italy: A Reference Guide to History and Culture*. Greenwood. ISBN B001BWSQ66.
* Catherine B. Avery, ur. (1972). *The New Century Italian Renaissance Encyclopedia* (Simon & Schuste izd.). ISBN 0136120512.
* Frank J. Coppa (1985). *Dictionary of Modern Italian History*. Greenwood. ISBN 031322983X.

## Vanjske veze

 Wikimedia Atlas of Italy

* by the CIA Factbook Arhivirano 2017-07-09 na Wayback Machine-u
* Italian Railways
* Italian National and Regional Parks
* History of Italy: Primary Documents
* List and maps of archaeological sites in Italy
* WWW-VL: History: Italy Arhivirano 2021-08-15 na Wayback Machine-u at IUE
# Torino

| Torino Comune di Torino |
| --- |
| Kolaž atrakcija gradaKolaž atrakcija grada |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **Zastava** |  **Grb** |

 |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **Država** |  Italija
 |
| **regija** | Pijemont
 |
| **provincija** | Torino
 |
|  |
| **Vlast**  |
|  - **Gradonačelnik** | Chiara Appendino
 |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 130 km²
 |
| **Visina** | 239 m
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2011)
 |
|  - **Grad** | 872.367
 |
|  |
| **Vremenska zona** | UTC+1 (UTC+2)
 |
| **Poštanski broj** | 10100, 10121-10156
 |
| **Pozivni broj** | 011
 |
| **Službene stranice** www.comune.torino
 |
| Karta
 |
| Torinoclass=notpageimage| Torino na karti Italije |

**Torino** (latinski: *Augusta Taurinorum*, pijemonteški: *Turin*) je glavni grad talijanske regije Pijemont i istoimene provincije Torino. Grad ima 872.367 stanovnika i četvrti je talijanski grad po veličini.

## Geografija

Torino se nalazi u Sjevernoj Italiji. Većina grada leži duž lijeve obale rijeke Po, sve do obronaka Alpa.

## Historija

Torino je vrlo stari grad, čija prošlost seže do predrimskih vremena i keltsko-ligurskog plemena Taurina koji su prvi imali naselje na području grada. Rimljani su 27. pne. osnovali koloniju *Castra Taurinorum* kojoj su kasnije dali ime *Julia Augusta Taurinorum*. Tragovi rimskog ortoganalnog urbanizma tipičnog za kastrum vide se još i danas u strukturi grada. Nakon propasti Zapadnog Rimskog Carstva gradom su zavladali Langobardi, a nakon njih Franci.

## Znamenitosti

Torino je barokni grad poznat po palačama koje je projektitrao arhitekt Guarino Guarini.

## Privreda

Torino je jedan od najvećih talijanskih industrijskih centara, svjetski poznat kao sjedište automobilske industrije FIAT.

## Sport

Juventus i Torino Calcio su dva najpoznatija sportska kluba iz Torina, oba iz nogometa. Grad je bio domaćin Zimskih olimpijskih igara održanih 2006. godine.

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada Arhivirano 2010-10-23 na Wayback Machine-u (`it`)
* Experimental interactive maps Arhivirano 2007-11-13 na Wayback Machine-u (`it`)
* A brief visitor's guide Arhivirano 2006-02-16 na Wayback Machine-u (`en`)
* Photo Gallery Piedmont and Turin Arhivirano 2006-02-20 na Wayback Machine-u
* Torino 2006 Olympic Games Arhivirano 2005-10-27 na Wayback Machine-u (`en`)
* Guide to Turin city (`en`)
* ItalianVisits.com (`en`)
* National Cinema Museum of Italy (`en`)
* Postcards from Turin (`en`)
# Eichstätt

| Ajhštet *Eichstätt* |
| --- |
|  Ajhštet |
|  |
|  Grb
 |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Njemačka
 |
| Gradonačelnik
 | *Arnulf Neumeyer* (SPD)
 |
| Savezna država
 | Bavarska
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo
 | 14.103
 |
| Gustina stanovništva
 | 295 st./km²
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| Vremenska zona
 | UTC+1, ljeti UTC+2
 |
| Nadmorska visina
 | 371 - 534 m
 |
| Površina
 | 47,8 km²
 |
| AjhštetAjhštet (Njemačke)
 |
| Ostali podaci
 |
| Poštanski kod
 | 85072
 |
| Pozivni broj
 | 08421
 |
| Registarska oznaka
 | EI
 |
| Web-stranica
 | www.eichstaett.de |

**Ajhštet** (njemački: *Eichstätt*) je opština u njemačkoj saveznoj državi Bavarska. Jedno je od 30 opštinskih središta okruga Ajhštet. Prema procjeni iz 2010. u opštini je živjelo 14.103 stanovnika. Posjeduje regionalnu šifru (*AGS*) 9176123.

## Geografski i demografski podaci

Položaj opštine u okrugu Ajhštet
Ajhštet se nalazi u saveznoj državi Bavarska u okrugu Ajhštet. Opština se nalazi na nadmorskoj visini od 371 - 534 metra. Površina opštine iznosi 47,8 km². U samom mjestu je, prema procjeni iz 2010. godine, živjelo 14.103 stanovnika. Prosječna gustina stanovništva iznosi 295 stanovnika/km².

## Međunarodna saradnja

| Mjesto
 | Država
 | Vrsta saradnje
 | Od
 |
| --- | --- | --- | --- |
| Chrastava
 | Češka
 | partnerstvo
 | 2003.
 |
| Sijera de Marija
 | Španija
 | partnerstvo
 | 1994.
 |
| Bolka
 | Italija
 | partnerstvo
 | 1973.
 |
| Izvor |

## Reference

## Literatura

* Berger, Dieter (1999). *Geographische Namen in Deutschland*. Bibliographisches Institut. ISBN 3411062525.
* Fulbrook, Mary (1991). *A Concise History of Germany*. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-36836-0.
* Gareth, Shaw (2011). *Urban Historical Geography: Recent Progress in Britain and Germany (Cambridge Studies in Historical Geography)* (Reprint edition izd.). Cambridge University Press. ISBN 0521189748.
* Home, William R.; Pavlovic, Zoran (2007). *Germany (Modern World Nations)* (2 ed. izd.). Chelsea House Pub. ISBN 0791095126.
* Hamm, Ingrid; Werding, Martin; Seitz, Helmut (3540681353). *Demographic Change in Germany* (8. izd.). New York: Springer-Verlag. ISBN 2007.
* Berghahn, V. R. (2004). *Modern Germany: Society, Economy and Politics in the Twentieth Century* (2. izd.). Cambridge University Press. ISBN 0521347483.
* Jähnig, Bernhart; Biewer, Ludwig (1991). *Kleiner Atlas zur deutschen Territorialgeschichte* (2. izd.). Bonn: Kulturstiftung der Deutschen Vertriebenen. ISBN 3885570963.
* Dornbusch, Joachim; Aner, Ekkehard (1997). *Grosser Atlas zur Weltgeschichte*. Braunschweig: Westermann. ISBN 3075095206.

## Vanjske veze

* Zvanični sajt opštine (`de`)
* Nem. Savezni zavod za statistiku (`de`)
* Stalna konferencija gradova i opština (`de`)
* KommOn Arhivirano 2014-04-29 na Wayback Machine-u - Informacioni sistem gradova, opština i okruga. (`de`)
# Stativ

Bireta na stativu
**Stativ** je deo laboratorijske opreme, na koji se pomoću klemni mogu učvrstiti epruvete i drugi pribor, na primer birete koje se koriste u titraciji. On se takođe koristi prilikom filtracije.

Stativi su obično napravljeni od hemijski otpornih metala i mogu da budu pokriveni slojem kalaja/aluminijuma radu dodatne zaštite.

## Reference
# Krst

*Za ostale upotrebe, pogledajte Krst (razvrstavanje).*
*Grčki krst* (jednakostranični), dole tvz. Andrejin krst.
**Krst** ili **križ** je geometrijska figura koju sačinjavaju dve linije koje se seku pod pravim uglom, najčešće su orijentisane horizontalno odnosno vertikalno. On predstavlja, posle kruga, najstariji simbol kod ljudske vrste.

Danas je najrasprostranjeniji kao simbol hrišćanstva, jer je na njemu razapet Isus Hristos. Postoje više vrsta krstova, jedan od njih je i Andrejin krst nazvan po sv. apostolu Andreju koji ima oblik slova H, prema hrišćanskom predanju na takvom krstu je raspet sveti apostol Andrej.

Kao hrišćanski simbol nalazi se na hramovima i unutar njih, na predmetima koji se koriste u bogosluženjima, a postoji i celivajući krst koji vernici ljube (celivaju). Krstom se obeležava grob hrišćanina. Pravo nošenja naprsnog krsta (na grudima) je najviše odlikovanje koje može dobiti sveštenik, u pravoslavlju je to čin protojereja-stavrofora, naziv potiče od grčke reči „stavros“ što znači krst. U hrišćanstvu postoji verovanje da se đavo boji krsta, u srpskom jeziku postoji izreka „beži kao đavo od krsta“.

Krst se nalazi u simbolu i u nazivu najveće međunarodne humanitarne organizacije Crveni krst.

Jedan deo Beograda se naziva „Crveni krst“ prema krstu koji je u 19. veku postavio beogradski knjigovezac i knjižar Gligorije Vozarović.

Simbol krsta se nalazi u grbovima i zastavama nekih država i organizacija.

## Veze

* Hrišćanski krst
* Mučenički stub
# Urbanizam

**Urbanizam** (lat. urbanus gradski, varoški) 1. uređenje gradova s obzirom na estetske, higijenske i praktične potrebe stanovnika; 2. *lingv.* reč (izraz) karakteristična za govor gradskog stanovništva.

Eminentna preduzeća koja se u Srbiji bave urbanizmom su:

* Urbanistički zavod Beograda
* Urbanistički zavod Republike Srpske
* Zavod za urbanizam, Niš