# Arktički krug

| Arktički krug
 |
| --- |
| Arktički krug je iscrtan crvenom linijomArktički krug je iscrtan crvenom linijom |
|  |

**Arktički krug** ili **sjeverna polarnica** je jedna od pet najvažnijih paralela u kartografiji kojim se prikazuju karte Zemlje. Ona se nalazi na geografskoj širini od 66°30' sjeverno od ekvatora.

## Karakteristike

Arktički krug je južna granica područja u kojem najmanje jedan dan (ili više) svake godine, Sunce uopće ne zalazi (tzv. polarni dan) tokom ljetnog solsticija, to je 21. 6. Isto tako postoji i jedan dan kad sunce uopće ne izlazi za vrijeme zimskog solsticija (polarna noć), a to je 21. 12. Dužina kontinuiranog dana ili noći povećava se progresivno kako se ide prema sjeveru, tako na početku Arktičkog kruga to traje jedan dan, dok na Sjevernom polu traje šest mjeseci.

Karta Arktičkog kruga koji je iscrtan plavom linijom
To se dešava zbog nagiba Zemlje, koja ima otklon od 23,5° od svoje vertikale, pa je tokom ljetnog solsticija Sunce iznad Sjevernog polarnog kruga, a za vrijeme zimskog solsticija izvan domašaja sunčevih zraka.

Prostor sjeverno od ovog kruga zove se Arktik, a južno od njega leži Sjeverna umjerena klimatska zona.

Sjeverni pol se nalazi na središnjem dijelu ledom prekrivenog platoa velike vodene mase Arktika, koji se sve više otapa, tako da ispunjava sve manje područje unutar Arktičkog kruga. Dužina bilo kojeg dana i noći unutar Arktičkog kruga je obrnuta od onog unutar Antarktičkog kruga.

## Historija otkrića

Do Sjevernog pola prvi je došao tek 6. 4. 1909. Amerikanac Robert Peary, iako je već od 16. vijeka bilo istraživača i pomoraca koji su tražili pomorske puteve preko Arktika.

## Stanovništvo i geografija

Unutar Arktičkog kruga živi relativno malo ljudi, zbog izrazito hladne klime, ali ipak puno više nego na južnom Antarktičkom krugu. Najbrojnije su 3 zajednice unutar Rusije: Murmansk (325.100 stanovnika), Krasnojarski kraj Noriljsk (135.000) i Vorkuta (85.000). Zatim slijedi Tromsø u Norveškoj (68.000). Za razliku od toga najbrojnija sjevernoamerička zajednica unutar Arktičkog kruga je Sisimiut na Grenlandu, koji ima svega 5.000 stanovnika, a na čitavom prostoru Kanade i Sjedinjenih Američkih Država najveće naselje je Barrow na Aljaski s 4.000 stanovnika.

Arktički krug prolazi preko teritorija osam država: Norveške, Švedske, Finske, Rusije, Sjedinjenih Američkih Država (Aljaska), Kanade, Danske (Grenlanda) i Islanda (samo mali otok Grímsey).

Počevši od nultog meridijana, prema istoku Arktički krug prolazi kroz;

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Geografske koordinate
 | Zemlja, teritorija, more
 | Bilješke
 |
| --- | --- | --- |
| ﻿ / ﻿  | Arktički ocean
 | Norveško more
 |
| ﻿ / ﻿ |  Norveška
 | okrug Nordland
 |
| ﻿ / ﻿ |  Švedska
 | pokrajina Norrbotten
 |
| ﻿ / ﻿ |  Finska
 | regija Laponija
 |
| ﻿ / ﻿ |  Rusija
 | Republika Karelija Murmanska oblast ponovno Republika Karelija ponovno Murmanska oblast
 |
| ﻿ / ﻿ | Bijelo more
 | Kandalakšanski zaljev
 |
| ﻿ / ﻿ |  Rusija
 | Murmanska oblast – u dužini od 7 km
 |
| ﻿ / ﻿ | Bijelo more
 | Kandalakšanski zaljev
 |
| ﻿ / ﻿Kola, Rusija) |  Rusija
 | Murmanska oblast (Kola)
 |
| ﻿ / ﻿ | Bijelo more
 |  |
| ﻿ / ﻿ |  Rusija
 | Nenečki autonomni okrug Republika Komi Jamalsko-Nenečki autonomni okrug
 |
| ﻿ / ﻿ | Obski zaljev
 |  |
| ﻿ / ﻿ |  Rusija
 | Jamalsko-Nenečki autonomni okrug Krasnojarski kraj Republika Jakutija Čukotski autonomni okrug
 |
| ﻿ / ﻿ | Arktički ocean
 | Čukotsko more
 |
| ﻿ / ﻿ |  SAD
 | Aljaska (Poluotok Seward)
 |
| ﻿ / ﻿ | Arktički ocean
 | Zaljev Kotzebue
 |
| ﻿ / ﻿ |  SAD
 | Aljaska – ide uz jezero Selawik
 |
| ﻿ / ﻿ |  Kanada
 | Yukon Sjeverozapadni teritoriji – ide uz Veliko medvjeđe jezero Nunavut
 |
| ﻿ / ﻿ | Hudsonov zaljev
 | Zaljev Foxe
 |
| ﻿ / ﻿ |  Kanada
 | Nunavut (Baffinov otok – ide uz jezero Jezero Nettilling)
 |
| ﻿ / ﻿ | Atlantik
 | Dejvisov kanal
 |
| ﻿ / ﻿ |  Grenland
 |  |
| ﻿ / ﻿ | Atlantik
 | Danski kanal Grenlandsko more
 |
| ﻿ / ﻿ |  Island
 | otok Grímsey
 |
| ﻿ / ﻿ | Atlantik
 | Grenlandsko more Norveško more
 |

 |

## Povezano

* Antarktički krug
* Ekvator
* Solsticij
* Rakova obratnica
* Jarčeva obratnica

## Reference

## Vanjske veze

* Arctic Circle (na portalu Encyclopædia Britannica) (`en`)
* ArcticFocus Facts and news about Arctic (`en`)