# Opština Zubin Potok

**Opština Zubin Potok** je najzapadnija od tri opštine sa većinskim srpskim stanovništvom na severu Kosova, a njezino središte je naselje Zubin Potok. Površina opštine je 335 kilometara kvadratnih i obuhvata 64 sela, od kojih su neka daleko u planini i teško pristupačna zimi. Broj katastarskih opština je 28, a procenat poljoprivredne površine je 30,3. Reka Ibar protiče sredinom opštine od zapada ka istoku, i na njoj se nalazi i veštačko jezero Gazivode, dugo 35 kilometara. Ova opština je jedna od najmlađih u Srbiji i nastala je krajem 1980-ih godina. Pre toga je postojala sve do 1965. godine u današnjim granicama, kada je ukinuta i pripojena opštini Kosovska Mitrovica

## Demografija

Većinu stanovništva u opštini čine Srbi, poznati i kao Kolašinci. Drugi veliki etnos u opštini čine Albanci i žive samo u jednom selu u opštini Čabri. Ovo selo je povezano sa ostalim albanskim mestima magistralnim putem koji ide ka Kosovskoj Mitrovici, mada deo tog puta prolazi kroz srpsko selo Zupče.
Popis stanovništva na Kosovu koji je poslednji obavljen bio je 1991. godine, a i on nije potpun zbog bojkota od strane Albanaca, pa je broj Albanaca procenjen. Tada je u opštini Zubin Potok zvanično popisano 8.479 stanovnika od kojih je 6.282 (74.1%) Srba i 2.079 (24.5%) Albanaca. Populacija opštine je procenjena 1999. godine na 12.000 stanovnika. U bombardovanju Srbije stanovništvo albanskog sela Čabre je izbeglo, ali se kasnije oko 700 stanovnika vratilo. Sada je registrovano oko 1.500 stanovnika u tom selu, međutim u taj broj su uračunata i lica koja ne žive u selu već su i dalje nastanjeni u Kosovskoj Mitrovici. Oko 3.000 interno raseljenih lica koji su većinom Srbi se doselilo u opštinu posle proleća 1999. godine. Veći broj tog stanovništva živi u privatnom smeštaju, ali u opštini postoje i tri kolektivna smeštaja u kojima živi 220 izbeglica od kojih su neki i izbaglice iz Hrvatske.

Broj stanovnika po popisima
| Naselje
 | 1948.
 | 1953.
 | 1961.
 | 1971.
 | 1981.
 | 1991.
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Babiće
 | 86
 | 92
 | 88
 | 96
 | 34
 | 21
 |
| Babudovica
 | 66
 | 80
 | 81
 | 51
 | 37
 | 30
 |
| Banja
 | 102
 | 166
 | 197
 | 177
 | 124
 | 85
 |
| Bojnoviće
 | 33
 | 59
 | 65
 | 59
 | 28
 | 24
 |
| Brnjak
 | 531
 | 560
 | 550
 | 472
 | 272
 | 207
 |
| Bube
 | 191
 | 209
 | 226
 | 190
 | 109
 | 68
 |
| Burlate
 | 81
 | 92
 | 89
 | 85
 | 97
 | 75
 |
| Velika Kaludra
 | 117
 | 135
 | 151
 | 85
 | 66
 | 38
 |
| Velji Breg
 | 336
 | 302
 | 300
 | 240
 | 425
 | 462
 |
| Vitakovo
 | 118
 | 63
 | 60
 | 61
 | 55
 | 31
 |
| Vojmisliće
 | 217
 | 252
 | 264
 | 224
 | 134
 | 62
 |
| Vrba
 | 74
 | 73
 | 67
 | 41
 | 28
 | 55
 |
| Vukojeviće
 | 83
 | 91
 | 89
 | 79
 | 44
 | 47
 |
| Vukosavljeviće
 | 91
 | 99
 | 117
 | 102
 | 53
 | 19
 |
| Gazivode
 | 112
 | 119
 | 111
 | 99
 | 136
 | 142
 |
| Gornje Varage
 | 95
 | 86
 | 78
 | 69
 | 45
 | 30
 |
| Gornji Jasenovik
 | 81
 | 93
 | 86
 | 99
 | 71
 | 55
 |
| Gornji Strmac
 | 192
 | 209
 | 222
 | 193
 | 127
 | 79
 |
| Dobroševina
 | 109
 | 112
 | 133
 | 108
 | 84
 | 85
 |
| Donje Varage
 | 271
 | 282
 | 293
 | 274
 | 312
 | 267
 |
| Donji Jasenovik
 | 258
 | 260
 | 253
 | 197
 | 300
 | 378
 |
| Dragalica
 | 78
 | 81
 | 97
 | 97
 | 84
 | 81
 |
| Drainoviće
 | 28
 | 26
 | 10
 | 18
 | 11
 | 0
 |
| Dren
 | 336
 | 386
 | 384
 | 307
 | 198
 | 135
 |
| Žarevi
 | 47
 | 40
 | 45
 | 45
 | 36
 | 21
 |
| Zagrađe
 | 23
 | 27
 | 26
 | 25
 | 28
 | 16
 |
| Zagulje
 | 105
 | 118
 | 125
 | 90
 | 54
 | 42
 |
| Zečeviće
 | 87
 | 132
 | 134
 | 112
 | 57
 | 35
 |
| Zubin Potok
 | 160
 | 174
 | 239
 | 393
 | 791
 | 2.033
 |
| Zupče
 | 437
 | 500
 | 518
 | 507
 | 542
 | 532
 |
| Jabuka
 | 190
 | 199
 | 230
 | 207
 | 130
 | 88
 |
| Jagnjenica
 | 193
 | 230
 | 232
 | 183
 | 134
 | 87
 |
| Junake
 | 135
 | 152
 | 117
 | 86
 | 26
 | 17
 |
| Kijevce
 | 23
 | 35
 | 35
 | 30
 | 15
 | 0
 |
| Klečke
 | 40
 | 64
 | 77
 | 68
 | 48
 | 30
 |
| Kobilja Glava
 | 88
 | 80
 | 80
 | 72
 | 38
 | 27
 |
| Kovače
 | 65
 | 84
 | 118
 | 143
 | 41
 | 37
 |
| Kozarevo
 | 115
 | 115
 | 108
 | 76
 | 37
 | 16
 |
| Kopiloviće
 | ...
 | ...
 | ...
 | ...
 | ...
 | 61
 |
| Krligate
 | 142
 | 140
 | 121
 | 75
 | 33
 | 11
 |
| Ledenik
 | 27
 | 32
 | 34
 | 25
 | 16
 | 17
 |
| Lučka Reka
 | 465
 | 377
 | 406
 | 368
 | 251
 | 151
 |
| Mala Kaludra
 | 48
 | 57
 | 51
 | 32
 | 24
 | 22
 |
| Međeđi Potok
 | 103
 | 166
 | 168
 | 178
 | 162
 | 78
 |
| Oklace
 | 410
 | 429
 | 449
 | 418
 | 264
 | 166
 |
| Padine
 | 179
 | 179
 | 176
 | 89
 | 48
 | 41
 |
| Paruci
 | 61
 | 59
 | 68
 | 45
 | 17
 | 9
 |
| Prevlak
 | 155
 | 158
 | 139
 | 123
 | 94
 | 79
 |
| Prelez
 | 85
 | 105
 | 119
 | 111
 | 107
 | 102
 |
| Preseka
 | 97
 | 110
 | 123
 | 133
 | 102
 | 65
 |
| Pridvorica
 | 229
 | 266
 | 257
 | 222
 | 176
 | 148
 |
| Rančiće
 | 38
 | 47
 | 32
 | 23
 | 23
 | 18
 |
| Rezala
 | 171
 | 256
 | 292
 | 264
 | 49
 | 22
 |
| Rujište
 | 179
 | 199
 | 209
 | 138
 | 88
 | 62
 |
| Tušiće
 | 224
 | 259
 | 251
 | 181
 | 136
 | 49
 |
| Ugljare
 | 224
 | 252
 | 239
 | 265
 | 287
 | 312
 |
| Crepulja
 | 237
 | 256
 | 223
 | 192
 | 141
 | 106
 |
| Čabra
 | 450
 | 520
 | 536
 | 650
 | 775
 | 1.187
 |
| Čečevo
 | 254
 | 273
 | 267
 | 210
 | 186
 | 117
 |
| Češanoviće
 | 106
 | 128
 | 130
 | 98
 | 63
 | 34
 |
| Čitluk
 | 117
 | 130
 | 144
 | 131
 | 121
 | 132
 |
| Šipovo
 | 82
 | 105
 | 91
 | 67
 | 36
 | 15
 |
| Štuoce
 | 25
 | 23
 | 22
 | 18
 | 31
 | 18
 |
| **UKUPNO** | **9.502** | **10.403** | **10.642** | **9.516** | **8.081** | **8.479** |

Etničke struktura po godinama:

* 1991. godina:
	+ UKUPNO 8.700
	+ Srbi 7.750 (89,1%)
	+ Albanci 850 (9,8%)
* 1999. godina:
	+ UKUPNO 12.000
	+ Srbi 11.000 (91,7%)
	+ Albanci 850 (7,1%)
* 2006. godina:
	+ UKUPNO 14.900
	+ Srbi 14.000 (93,9%)
	+ Albanci 800 (5,4%)

## Religija

Preko 90 % stanovništva je Srpske pravoslavne vere. Religiozna osećanja su jaka jer vera drži na okupu zajednicu Kolašinaca. Glavno religijsko mesto je manastir Duboki Potok. Deo stanovništva je muslimanske vere u selu Čabra za koje dolazi imam iz susednog sela Košutova. U opštini postoji 16 Srpskih pravoslavnih crkava, od kojih su 6 iz XIV i XV veka.
Spisak hramova Srpske pravoslavne crkve:

* Hram Sv. Lazara, iz 14. veka u selu Banje
* Hram Sv. Nedelje, iz 13. veka (uništen 1941.) u selu Brnjak
* Hram Sv. Paraskeve, iz 15.veka (obnovljen u 17. veku) u selu Crepulja
* Manastir Duboki Potok, iz 14. veka
* Hram u Jabuci, iz 1455. godine (obnovljen 1777. godine) u selu Jabuka
* Hram Device Marije, iz 14.veka, uništen u 16. veku, nedavno obnovljen, u selu Jagnjenica
* 2 Pravoslavne crkve u Lučkoj Rijeci, obe iz 1762. godine.
* Hram Jovana Krstitelja, iz 14. veka uništen u 17. veku, obnovljen 1912. godine u selu Gornje Varage
* Hram Sv. Trojstva, u gradu Zubinom Potoku (novoizgrađen hram)
* Pravoslavna crkva, iz 1990. godine u selu Zupče

## Politika i privreda

Opštinski parlament ima 17 odbornika, od kojih su dva iz albanskih partija. Najjače političke stranke su Demokratska stranka Srbije sa 8 odbornika i Socijalisti Kolašina.

Opština Zubin Potok je oduvek bila poljoprivredno područje, sa vrlo malo industrijskih postrojenja. Veća postrojenja su Simpo, fabrika Ivo Lola Ribar, Kolašin Prevoz, Javor, Grade...

Glavna saobraćajna veza je pravac M-20 kao deo Jadranske Magistrale i prolazi sredinom opštine paralelno sa jezerom i rekom Ibar. U telekomunikacijama se koriste mobilne mreže Srbije koje vrlo dobro povezuju udaljena sela i oko 90% površine opštine je prekriveno signalom mreže, kao i fiksna telefonija.

U opštini postoji Dom Zdravlja i 7 ambulanta koje se nalaze u selima (jedna je u Albanskom selu Čabra).

Postoje 4 osnovne škole, 3 na srpskom jeziku i jedna na albanskom jeziku u selu Čabra. Postoji i jedna srednja škola i obdanište. Od septembra 2002. godine je sedište Ekonomskog fakulteta Univerziteta u Prištini prebačeno u Zubin Potok, tako da je opština dobila i visokoškolsku ustanovu.

## Vanjske veze

* Kosova Kosovo Arhivirano 2007-03-15 na Wayback Machine-u
* Zvanična stranica Skupštine opštine Zubin Potok Arhivirano 2006-11-07 na Wayback Machine-u