Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ekliptički koordinatni sistem

Ekliptički koordinatni sistem: koordinate su ekliptička longituda (λ) i ekliptička latituda (β)
**Ekliptički koordinatni sistem** je vrsta nebeskog koordinatnog sustava na nebeskoj sferi koji služi za određivanje položaja nebeskih tijela s obzirom na ekliptiku. **Ekliptička dužina** (longituda) je kut na ravnini ekliptike od proljetne točke u smjeru godišnjega gibanja Sunca, tj. prema istoku od 0° do 360°. **Ekliptička širina** (latituda) kut je u ravnini okomitoj na ekliptiku, od ravnine ekliptike do nebeskoga tijela, od 0° do 90° prema sjevernom ili od 0° do –90° prema južnom ekliptičkom polu.

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Sjeverni ekliptički pol se nalazi u Zmaju. Sjeverni nebeski pol uslijed precesije kruži oko sjevernog pola ekliptike.
 | Južni ekliptički pol se nalazi u Zlatnoj ribi, a oko njega kruži južni nebeski pol.
 |

Zemljinom putanjom oko Sunca određena je jedna važna ravnina u prostoru, a to je ravnina ekliptike. Krug ekliptike služi kao osnovni krug u ekliptičkom koordinatnom sustavu. Kružnice paralelne ravnini ekliptike jesu kružnice ekliptičkih dužina, a kružnice okomite na ravninu ekliptike jesu kružnice ekliptičkih širina. Kut pod kojim je ravnina ekliptike nagnuta prema ravnini ekvatora pomalo se mijenja, a iznosi 23° 27’ prema nebeskom ekvatoru. Kako se gibanja svih nebeskih tijela u Sunčevu sustavu uspoređuju uvijek iz Zemljina položaja, ekliptički koordinatni sustav primjenjuje se pri proučavanju gibanja tijela Sunčeva sustava, a tako i pri izučavanju utjecaja koji Zemljina putanja oko Sunca ima na nebeske pojave. Na primjer, relativan položaj planeta prema Zemlji karakteriziran je razlikom ekliptičke dužine. U konjukciji planet ima jednaku ekliptičku dužinu kao i Sunce, a u opoziciji ekliptičke dužine im se razlikuju za 180°. Slično, Mjesečeve mijene ovise o razlici ekliptičkih dužina Mjeseca i Sunca.

Aberacija svjetlosti dovodi do pogreške pri mjerenju ekliptičke dužine Sunca. Prividni položaj Sunca kasni za pravim na njegovu godišnjem gibanju; prividna je ekliptička dužina manja od prave za konstantu aberacije 20.5’’. Aberaciju trpe sve zvijezde, i ona se tokom godine zapaža u promjeni njihova razmještaja. Godišnju pak paralaksu pokazuju samo neke, bliže zvijezde. One se zbog Zemljine putanje oko Sunca prividno gibaju u polju drugih zvijezda. No i u slučaju paralakse prividna staza zvijezde je elipsa, koja ovisi o ekliptičkoj širini. Zvijezda koja se nalazi u ravnini ekliptike giba se prividno u luku, zvijezda smještena u ekliptičkom polu po kružnici, a zvijezda na općenitoj ekliptičkoj širini po elipsi. Velika poluos elipse paralelna je ekliptici, a numerički jednaka trigonometrijskoj paralaksi *p*.

## Reference

## Povezano

* Nebeski koordinatni sustavi
* Sferna astronomija
* Ekliptika
* Gama-točka

## Izvori
# Ekscentricitet

Ekscentricitet elipse
Krajnje pojednostavljeno **ekscentricitet** bi bilo odstupanje od centra.

Ekscentricitet se koristi za opisivanje putanji nebeskih tijela. Njihove putanje, iako različite, ipak bi se mogle svrstati na tri osnovne: eliptične, parabolične i hiperbolične. Veličina koja daje osnovnu karakteristiku za ove tri geometrijske figure je ekscentricitet. Elipsu kao geometrijski lik, karakteriziraju dva žarišta. Ekscentricitet se izražava u bezdimenzionalnim jedinicama (numerički ekscentricitet Mjesečeve orbite oko Zemlje je 0,055).

* Za elipsu ekscentricitet dobijemo ako podijelimo udaljenost jednog žarišta (fokusa), od centra, s velikom poluosi.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
* Kružnica je slučaj kada je ekscentricitet jednak nuli tj. fokus je poklopljen sa središtem (ea=0).
* Ekscentricitet elipse je u granicama od 0 do 1, kod parabole je 1, a kod hiperbole 1 na više.

## Povezano

* Prvi Keplerov zakon
# Spektar

**Spektar** može značiti:

* Spektar (matematika), naziv za dvodimenzionalni graf nekog složenog vala koji je prikazan s nekom drugom mjerom.
* Spektar (duh), (*spektrum*) tj. fantom ili predskazanje
* Spektar (fizika), prelamanje bijele svjetlosti u optici kroz prizmu stvara spektar boja
* Spektar (fizička hemija)
* Spektar (boja), ili *dugine boje* (lik. umjetnost)
# Kondriti

Primjerak kondrita NWA 869 (tip L4-6), na kojem se vide kondrule i metalne ljuske
**Kondriti** su vrsta kamenih meteorita.

Većina kondrita je tvar koja se nije mijenjala od nastanka Sunca, prije 4.56 milijardi godina. Skoro svi kondriti sadrže kondrule - male, plinovite kuglice stvorene u vrijeme stvaranja sunčeva sustava. Nekadašnji kondriti koji su izmijenjeni usljed djelovanja velikih temperatura ili udarca nazivaju se akondriti i mnogo su rjeđi od kondrita.

Kondriti je dijele na nekoliko vrsta:

* Obični kondriti
* Ugljični kondriti
* Enstatit kondriti
* Rumuruti (R) kondriti

## Obični kondriti

Ovo je najčešći tip kamenih meteorita. Dalje se klasificiraju po razini željeza na **L**, **LL** i **H**, te po petrološkom stupnju brojevima 3 do 7. Petrološki stupanj nam govori koliko su kondrule izmijenjene usljed izloženosti visokim temperaturama.

H (eng. high = visoko) kondriti imaju najviši maseni udio željeza (oko 27%). Još se nazivaju *olivin-hipersten kondriti*.

L (eng. low = nisko) kondriti imaju oko 20% masenog udjela željeza i još se nazivaju *amfoteriti*.

## Ugljični kondriti

Ovo su jedni od najsloženijih i najkompleksnijih mateorita. Rijetki su, sadrže organske tvari te, što je još važnije, minerale koji sadrže vodu. To je dokaz da je voda bila prisutna pri stvaranju ovih meteorita. Dalje se dijele po kemijskim i mineraloškim svojstvima na pod-klase koje su dobile imena po pojedinim primjercima iz svake skupine: Ivuna (CI), Mighei (CM), Vigarano (CV), Ornans (CO), Karoonda (CK) i Renazzo (CR). Pored toga, dijele se i po petrološkom stupnju. Ovo je jedina klasa koja ima primjerke sa petrološkim stupnjavima 1 i 2, što označava meteorite izmijenjene djelovanjem vode.

Dva svjetski poznata meteorita su iz ove skupine, oba pala 1969. godine: Allende (CV3) i Murchison (CM2). Allende (Meksiko 1969) predstavlja jednu od najstarijih poznatih tvari. Njegova je starost procijenjena na 4.56 milijardi godina, a sadrži međuzvjezdana zrnca koja su ostaci zvijezde koja je eksplodirala prije nastanka sunčeva sustava, a vjerojatno i pokrenula njegov nastanak. Murchison (Australija 1969) je meteorit za kojeg se, zbog visokog postotka vode od 12%, vjeruje da je kometskog porijekla. Do sada je u njemu pronađeno čak 92 različite aminokiseline od kojih samo 19 postoji na Zemlji.

## Enstatit kondriti

Enstatit (E) kondriti su rijetki i neobični meteoriti. Od preko 2000 poznatih kamenih meteorita, samo 24 su Enstatiti. Neobični su po visokom udjelu minerala enstatita, te po tome što je željezo unutar meteorita uglavnom vezano u sulfide ili samostalno, a ne u silikatima ili oksidima. To nam kazuje da su nastali u područjima siromašnim kisikom, vjerojatno unutar Merkurove orbite.

Kao i obični kondriti, E kondriti se dijele po postotku željeza i petrološkom stupnju. EH kondriti sadrže oko 30% željeza, a EL oko 25%.

## Rumuruti (R) kondriti

## Linkovi

* Meteoriti
* Kameni meteoriti
* Akondriti
# Horizontska visina

z - zenit, z' - nadir, S - južna točka, N - sjeverna točka, E - istočna točka, W - zapadna točka. Zelenom bojom predstavljena je visina date zvijezde, a crvenom azimut.
**Horizontska visina** (h) predstavlja kutnu udaljenost nebeskog tijela od horizonta, mjereno u ravni normalnoj na horizont i mjeri se od horizonta do nebeskog paralela na kome se dato tijelo nalazi. Visina može biti pozitivna (0° – +90°) za tijela koja se nalaze iznad horizonta odnosno negativna (0° – -90°) za tijela koja se nalaze ispod horizonta. Centar kuta horizontske visine je sam promatrač.

Zenitna daljina (z) je koordinata koja predstavlja dopunu visini, odnosno kutnu udaljenost paralela datog tijela od zenita. Može se nalaziti u intervalu (0° – 180°).

## Veze

* Horizontski koordinatni sistem
# Teleskop

Teleskop
**Teleskop** je optička sprava koja uz pomoč leće i / ili ogledala omogućava osmatranje i oslikavanje udaljenih astronomskih objekata. Riječ teleskop ima svoje porijeklo u grčkoj riječi telesko'pos što znači gledanje u daljinu.

## Historija

Prvi teleskop je napravljen od strane Galileo Galileja u 1609 godini, pošto je došao na ideju da bi se novi holandski izum – dvogled mogao koristiti za osmatranje nebeskih tijela. Sam Galileo je koristio isprva riječ „perspicillum“ da bih kasnije počeo koristiti termine „telescopium“ na latinskom i „telescopio“ na talijanskom. Srpskohrvatska riječ za ovaj izum vuče svoje porijeklo iz Galileovih gore navedenih riječi.

Kasnije Johannes Kepler poboljšava Galileov teleskop korištenjem duplih leći. On takođe objašnjava principe na kojima teleskop radi u svojoj knjizi „Astronomiae Pars Optica and Dioptrice“

## Postolje

Moderni azimutalni teleskop
Montiranje teleskopa na postolje se vrši na dva osnovna načina – ekvatorijalno i azimutalno. Većina jednostavnijih teleskopa se montira ekvatorijalno zbog lakšeg kompenziranja zemljine rotacije.

## Refraktori i reflektori

Postoje dvije glavne vrste teleskopa – refraktori i reflektori. U refraktorima slika nastaje refrakcijom svjetlosti na površinama leći dok kod reflektora slika nastaje odbijanjem od ogledala unutar teleskopa. Među amaterima u čestoj je upotrebi Newtonov teleskop koji je jedna vrsta reflektora.

## Najpoznatiji teleskopi u svijetu danas

Hubble teleskop u njegovoj orbiti oko Zemlje
* Svemirski teleskop Hubble je teleskop koji se nalazi u orbiti oko Zemlje. Plasiranjem ovog teleskopa van zemljine atmosfere izbjegnute su atmosferske smetnje koje stvaraju velike neprilike za sve teleskope koji se nalaze na površini naše planete. Hubble se primarno koristi za osmatranje nebeskih objekata u infra-crvenom i ultra-ljubičastom spektru.
* VLT (Very Large Telescope) ili prevedeno na srpskohrvatski Veoma Veliki Teleskop je teleskop Evropske Južne Observatorije (European Southern Observatory, ESO) i smješten je u pustinji Atacama u Čileu. Razlog za ovakvu lokaciju su izvrsne vremenske prilike u ovoj pustinji. Teleskop se sastoji od četiri ogledala promjera 8 metara koja su uvezana uz pomoć računara i mogu se koristiti zajedno za osmatranje istih nebeskih objekata.
* Keck teleskopi na ugašenom vulkanu Mauna Kai na Havajima su jedni od najvećih teleskopa na svijetu. Prvi je počeo sa svojim radom 1993 godine a drugi 1996 godine.

## Povezano

* Dvogled
* Lupa
* Mikroskop

Teleskop na Wikimedijinoj ostavi
# Prizma (optika)

Trougana prizma razlaže (vrši disperziju) svjetlosti
U optici, **prizma** je transparentan optički elemenat sa ravnim ispoliranim površinama, koji prelama svjetlost. Tačan ugao između površina zavisi od same primjene prizme. Tradicionalan geometrijski oblik je oblik trougaone prizme sa trouglom kao bazom i pravougaonicima kao stranama, pa se često sintagma "prizma" odnosi na ovaj tip. Neke vrste optičkih prizmi nemaju oblik geometrijske prizme. Prizme se najčešće prave od stakla, dok mogu biti napravljene od bilo kojeg materijala koji je transparentan za talasnu dužinu za koju je predviđena primjena. Prizma se može koristiti za razlaganje polihromatske (bijele) svjetlosti na više boja (primjer dugine boje). Isto tako mogu se koristiti za prelamanje svjetlosti ili razlaganje svjetlosnog snopa na komponente različite polarizacije.

## Devijacija ugla i disperzija

Trag zraka kroz prizmu sa uglom α na vrhu. Regioni 0, 1, i 2 imaju indekse refrakcije WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 , WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 , i WIKINIUM\_MATH\_PH\_4 , a WIKINIUM\_MATH\_PH\_6 je ugao zraka nakon refrakcije.
Devijacija ugla zraka i disperzija kroz prizmu se mogu odrediti praćenjem zraka i korišćenjem Snelovog zakona na svakom interfejsu. Za prizmu se može napisati

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_8 .
Svi uglovi su pozitivni u pravcu prikazanom na slici. Za prizmu u vazduhu WIKINIUM\_MATH\_PH\_10 . Definišući WIKINIUM\_MATH\_PH\_12 , ugao devijacije WIKINIUM\_MATH\_PH\_14 je dat sa

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_16
Ako su upadni ugao WIKINIUM\_MATH\_PH\_18 i ugao vrha prizme WIKINIUM\_MATH\_PH\_20 mali, WIKINIUM\_MATH\_PH\_22 i WIKINIUM\_MATH\_PH\_24 ako su uglovi izraženi u radijanima. To omogućava nonlinearnoj jednačini devijacije ugla WIKINIUM\_MATH\_PH\_26 da bude aproksimirana sa

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_28
Devijacija ugla zavisi od talasne dužine kroz *n*, tako da za tanku prizmu devijacija ugla varira sa talasnom dužinom u skladu sa

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_30 .
## Povezano

* Leća
* Ogledalo

## Reference

## Literatura

* Hecht, Eugene (2001). *Optics* (4th izd.). Pearson Education. ISBN 0-8053-8566-5.
* Dietrich Kühlke: Optik: Grundlagen und Anwendungen. Harri Deutsch Verlag, 2004, ISBN 9783817117413, S. 126–131.
* Theodor Axenfeld, Hans Pau: Lehrbuch und Atlas der Augenheilkunde. Gustav Fischer, Stuttgart 1980, ISBN 3-437-00255-4.

## Vanjske veze

* Diffraction Grating Handbook Arhivirano 2013-10-09 na Wayback Machine-u
* Java applet of refraction through a prism
* www.dorotek.de/cms/upload/pdf/optik/deutsch/Prismen Übersicht über verschiedene Prismentypen Arhivirano 2010-12-14 na Wayback Machine-u
* Lerneinheit zur Brechung des Lichts am Prisma
* interaktives Arbeitsblatt „Prisma“ Arhivirano 2011-01-30 na Wayback Machine-u
# CCD senzor

**Naponom povezan uređaj** (engleski: *charge-coupled device*, skraćeno **CCD**) je elektronski uređaj na čijoj se površini nalaze milioni fotosenzitivnih dioda, poređanih u redove i kolone; slično kao i tačke, odnosno pikseli, na monitoru računara.

## Način rada

Fotodioda pretvara prikupljene fotone u električni napon. Taj napon se pojačava do nivoa na koji može da bude procesiran od strane Analogno digitalnog konvertora. Analogno digitalni konvertor klasifikuje analognu voltažu sa piksela na nivoe osvetljenja, i dodeljuje svakom nivou binarnu oznaku, tako da slika može da bude sačuvana digitalno.

## Kolor filter

Svi senzori na CCD čipu reaguju na svetlost na isti način, zato što fotodioda prikuplja samo količinu svetlosti, i da nema kolor filtera kojima su prekriveni, fotoaparat bi pravio samo crno-bele slike. Da bi fotoaparat mogao da razlikuje boje, senzori se pokrivaju filterima različite boje – RGB (crvena, zelena, plava) ili CMY (cijan, magenta, žuta). Tako da svaka fotodioda prikuplja informaciju o jednoj boji, a ostale boje se izračunavaju na osnovu vrednosti susednih piksela. Na ovaj način se gubi na oštrini slike.

Bajerov kolor filter mozaik
Na slici pored prikazan je mozaik boja kolorfiltera, po 25% površine zauzimaju crvena i plava boja a 50% zelena, to je zbog toga što je ljudsko oko više osetljivo na zelenu boju.

Pored boja, za vernu reprodukciju slike su potrebne i informacije o količini svetlosti. Za svaku od tri boje, jačina svetla se deli na 256 nivoa. Ova kombinacija od 256 x 256 x 256 daje 16.7 miliona mogućih nijansi.

## Mapiranje piksela

Uprkos velikoj pažnji koja se posvećuje preciznosti izrade, CCD senzori će uvek imati manji broj neispravnih piksela. Pošto ovakvi pikseli ne mogu da prenesu informacije o slici, njihovo prisustvo na fotografiji vidljivo je u obliku tačaka pogrešne boje
na inače ujednačeno obojenom delu slike. Da bi izbegli ovakve probleme, neki modeli fotoaparata koriste svoje snažne procesore za obradu slike da prepoznaju i zabeleže položaj mrtvih piksela. Nakon ove operacije, aparat popunjava „rupu“ uz pomoć
podataka sa obližnjih piksela. Isto rešenje, takođe, otkriva „vruće piksele“ u fiksiranom šumu i pomaže u njihovom uklanjanju.

## Prašina

Čak i najmanja čestica prašine, ako padne na senzor, može da prekrije hiljade piksela tako da se njeno prisustvo vidi na svakoj fotografiji. Sa porastom rezolucije koja donosi veći broj piksela na istoj površini, problem prašine postaje još ozbiljniji. Kod većine fotoaparata kućište je zatvoreno i prašina ne može da dođe do senzora, što nije slučaj sa digitalnim SLR fotoaparatima sa zamenljivim objektivima. Proizvođači DSLR fotoaparata ovaj problem rešavaju ultrazvučnim vibracijama koje otresaju i najmanje čestice prašine.

## CCD kamera

CCD kamera je kamera koja sadrži CCD (uređaj vezan za punjenje), uređaj koji služi za prenos električnog napona obično između uređaja do oblasti u kojoj taj signal može biti obrađen. Najčešći način obrade signala je njegovo konvertovanje u digitalnu vrednost. Osim u kamerama, CCD uređaji se nalaze kao glavni delovi svih tehnologija u digitalnoj fotografiji.

## Vanjske veze
# Diogen iz Apolonije

**Diogen iz Apolonije** (grč. Διογένης Ἀπολλωνιάτης, oko 499–oko 428. god. st. e.) bio je antički grčki filozof, rođen najverovatnije u gradu Apoloniji na Kritu, premda postoji mogućnost i da potiče iz Apolonije u Frigiji.

Prema doksografskim zapisima Diogena Laertija, Diogen je bio "filozof prirode i vrlo poznat Anaksimenov učenik" te, navodeći Demetrija Faleranina, tvrdi da je zbog velike zavisti umalo izgubio život u Atini. To da je bio poznat potvrđuje i činjenica da se njegov lik pojavljuje u Aristofanovoj komediji *Oblaci*, koja je u Atini prikazana 423. god. st. e.

Premda je poreklom bio Doranin, Diogen je pisao jonskim dijalektom, kao i svi presokratski filozofi prirode. Nema sumnje da je neko vreme živeo u Atini, gde je u jednom trenutku zapao u veliku opasnost zbog svojih navodnih ateističkih stavova.

Diogen je, kao i Anaksimen, smatrao da je vazduh ono pranačelo iz koga proističu svi drugi elementi i ceo kosmos, i to putem zgušnjavanja i razređivanja. Glavni napredak u odnosu na Anaksimenovo učenje jeste Diogenova tvrdnja da vazduh, kao glavna sila, poseduje inteligenciju: "Vazduh koji se uskomešao u njemu nije samo naterao, nego je i upućivao. Vazduh kao počelo svih stvari nužno je večan i nepropadljiv element, ali kao duša on je takođe nužno obdaren svešću".

Prema tome, Diogen je zapravo pripadao staroj jonskoj školi, čije je učenje modifikovao u skladu s novim teorijama njegovog savremenika Anaksagore, premda je nastojao izbeći Anaksagorin dualizam. Njegovo najznačajnije delo nosi tradicionalni naslov *O prirodi* (Περὶ φύσεως); od toga spisa sačuvani su znatni fragmenti, najviše kod Simplikija. Moguće je da je napisao i dela *Protiv sofista* i *O prirodi čoveka*, ali su ti spisi možda i samo izvaci iz njegovog dela o prirodi.

## Povezano

* Antička filozofija

**Presokratska filozofija** > Sokratska filozofija > Helenističko-rimska filozofija

|  |
| --- |
| **Miletska škola** :
Tales ·
Anaksimandar ·
Anaksimen
**Pitagorejci** :
Pitagora ·
Alkmeon ·
Filolaj ·
Arhita ·
Timaj
**Efeška škola** :
Heraklit —
**Elejska škola** :
Ksenofan iz Kolofona ·
Parmenid ·
Zenon iz Eleje ·
Melis sa Samosa
**Pluralistička škola** :
Anaksagora ·
Empedokle —
**Atomisti** :
Leukip ·
Demokrit
**Sofisti** :
Protagora ·
Prodik ·
Gorgija ·
Hipija ·
Kritija
Diogen iz Apolonije ·
Ferekid sa Sirosa
 |
# Maximilian I, car Svetog Rimskog Carstva

| Maksimilijan I. Habsburški
 |
| --- |
|  |
| *Portret cara Maksimilijana I. (Albrecht Dürer)* |
| **njemačko-rimski car**  |
| Vladavina
 | 16. februar 1486. - 12. januar 1519.
 |
| Prethodnik
 | Friedrich III
 |
| Nasljednik
 | Karlo V. Habsburški
 |
| Krunidba
 | 9. april 1486.
 |
| Supruga
 | Marija Burgundska Ana od Bretanje Bianca Maria Sforza
 |
| Rođenje
 | 1455. Bečko Novo Mjesto, Austrija
 |
| Smrt
 | 28. decembar 1538. Wels, Austrija
 |

**Maksimilijan I. Habsburški** (Bečko Novo Mjesto, 22. mart 1459. - Wels, 12. januar 1519.) bio je njemački kralj i car Svetog Rimskog Carstva iz dinastije Habsburg, koji je vladao od 16. februara 1486. do svoje smrti - 1519.

*Maksimilijan* je ženidbama (svojim i svoje djece) i lukavom dinastičkom politikom, više nego ratovima uspio uzdići Habsburgovce u najmoćniju evropsku vladarsku dinastiju.

## Biografija

*Maksimilijan* je bio prvorođeni sin Friedricha III i Eleonore Portugalske, za njemačkog kralja je okrunjen u Aachenu 1486., a nakon očeve smrti - 1493. postao je glava porodice Habsburg. Nakon smrti Matije Korvina 1490. uspio je vratiti Beč i Austriju koje su Mađari osvojili 1485 u ratu 1477.- 1488. te ujediniti sve habsburške zemlje. Potpisivanjem mira u Bratislavi 1491. s ugarsko - hrvatsko - češkim kraljem Vladislavom II. osigurao je nasljedno pravo Habsburgovaca na Češku, Ugarsku i Hrvatsku.

Sudjelovao je u nizu ratova, ponajviše zbog posjeda svojih žena za koje je mislio da mu pripadaju. Tako je zbog prve žene Marije Burgundske - 1477. ratovao po Burgundiji.
Zbog druge Ana od Bretanje koju je oženio 1490. nakon Marijine smrti, ratovao je za Bretanju, a zbog treće Biance Marije Sforza upleo se u Talijanske ratove, i zbog tog ušao u 1508. Cambrajsku ligu i rat protiv Mletačke Republike. A nakon tog i u Svetu ligu - 1511. protiv francuskog kralja Luja XII.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: **Friedrich III** |  **njemačko-rimski car (1508. - 1519.)** | Nasljednik: **Karlo V. Habsburški** |

## Reference

## Vanjske veze

* *Massimiliano I d'Asburgo imperatore* na portalu Treccani (`it`)
# Aigle

| Egl Aigle
 |
| --- |
|  |
|  |
|  Grb
 |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Francuska
 |
| Region
 | Donja Normandija
 |
| Departman
 | Orne
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo (2011-01-01) | 7970
 |
| Gustina stanovništva
 | 442,29 st./km²
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| Vremenska zona
 | UTC+1, ljeti UTC+2
 |
| Površina
 | 18,02 km²
 |
| EglEgl (Francuske)
 |
| Ostali podaci
 |
| Poštanski kod
 | 61300
 |
| INSEE kod
 | 61214
 |

**Egl** (francuski: *Aigle*) je naseljeno mesto u Francuskoj u regionu Donja Normandija, u departmanu Orn.

Po podacima iz 1990. godine broj stanovnika u mestu je bio 9.466, a gustina naseljenosti je iznosila 525 stanovnika/km².

## Demografija

Demografija| 1962. | 1968. | 1975. | 1982. | 1990. | 2011. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 7317 | 8702 | 9619 | 9834 | 9466 | 7970 |

## Reference

## Literatura

* Alexandra Hughes, Alex Hughes, Keith A Reader, Keith Reader, ur. (2001). *Encyclopedia of Contemporary French Culture* (Routledge; Routledge World Reference edition izd.). ISBN 0415263549.
* Robb, Graham (2008). *The Discovery of France: A Historical Geography*. W. W. Norton & Company. ISBN 0393333647.
* Ardagh, John (1991). *France* (Cultural Atlas of izd.). Facts on File. ISBN 081602619X.
* Jones, Colin (1999). *The Cambridge Illustrated History of France* (Cambridge Illustrated Histories izd.). Cambridge University Press. ISBN 0521669928.
* Sowerwine, Charles (2009). *France since 1870: Culture, Society and the Making of the Republic* (2nd izd.). Palgrave Macmillan. ISBN 0230573398.
* Roberts, William J. (2004). *France: A Reference Guide from the Renaissance to the Present (European Nations)* (European Nations izd.). Facts on File. ISBN 0816044732.

## Vanjske veze

* Izvor podataka: Insee
* Mape i satelitski snimci:
	+ Google maps
	+ MSN-ov atlas sveta Arhivirano 2007-03-14 na Wayback Machine-u
# 1029.

*Ovo je članak o godini 1029.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 10. vijek – **11. vijek** – 12. vijek
 |
| Decenija:
 |  990-e  1000-e  1010-e  – 1020-e –  1030-e  1040-e  1050-e  |
| Godine:
 | 1026 1027 1028 – **1029** – 1030 1031 1032
 |

1029.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1029.. (MXXIX) |
| Ab urbe condita
 | 1782.
 |
| Islamski
 | 419–420.
 |
| Iranski
 | 407–408.
 |
| Hebrejski
 | 4789–4790.
 |
| Bizantski
 | 6537–6538.
 |
| Koptski
 | 745–746.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1084–1085.
 |
| • *Shaka Samvat* | 951–952.
 |
| • *Kali Yuga* | 4130–4131.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 3665–3666.
 |
| • 60 godina
 | Yin Zemlja Zmija (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11029.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1029.** (**MXXIX**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu u julijanskom kalendaru.

## Događaji

## Rođenja

* 2. 7. – Kalif Al-Mustansir od Kaira (u. 1094)
* Alp Arslan, drugi turski sultan iz Seldžučke dinastije (u. 1072)

## Smrti

## Reference