# Teritorijalna organizacija Srbije

Republika Srbija je uređena Zakonom o teritorijalnoj organizaciji, usvojenim u Narodnoj Skupštini 29. decembra 2007. godine . Prema Zakonu, teritorijalnu organizaciju Republike Srbije kao teritorijalne jedinice čine: opštine (njih 150), gradovi (23) i Grad Beograd (tj. 174 jedinice lokalne samouprave) i autonomne pokrajine — kao oblici teritorijalne autonomije.

Teritoriju lokalnih samouprava čine naseljena mesta, odnosno područja katastarskih opština koja ulaze u sastav ovih jedinica lokalne samouprave. Granice jedinica lokalne samouprave utvrđene su granicama odgovarajućih katastarskih opština sa njene teritorije.

*Naseljeno mesto* je deo teritorije jedinice lokalne samouprave, koji ima izgrađene objekte za stanovanje i privređivanje, osnovnu komunalnu infrastrukturu i druge objekte za zadovoljavanje potreba stanovnika koji su tu stalno nastanjeni. Naseljeno mesto može biti u sastavu samo jedne jedinice lokalne samouprave.

Opština je osnovna teritorijalna jedinica u kojoj se ostvaruje lokalna samouprava, koja je sposobna da preko svojih organa samostalno vrši sva prava i dužnosti iz svoje nadležnosti i koja ima najmanje 10.000 stanovnika.

Grad je teritorijalna jedinica utvrđena ovim zakonom, koja predstavlja ekonomski, administrativni, geografski i kulturni centar šireg područja i ima više od 100.000 stanovnika, a izuzetno i manje. Teritorija grada može biti podeljena na gradske opštine.
Podela grada na gradske opštine utvrđuje se statutom grada, u skladu sa zakonom.

Region Beograda (Grad Beograd) ima status posebne teritorijalne jedinice u Srbiji, koja ima svoju upravu: Skupštinu Grada Beograda, gradonačelnika Grada Beograda, Gradsko veće Grada Beograda i Gradsku upravu Grada Beograda. Teritorija Grada Beograda je podeljena na 17 gradskih opština, koje imaju svoje lokalne organe vlasti. Podela Grada Beograda na gradske opštine utvrđuje se Statutom Grada Beograda.

Nakon prelaska Kosova i Metohije pod privremenu upravu UNMIK 1999, u ovoj pokrajini je usvojena drugačija teritorijalna organizacija. Okruzi kakve poznaje Republika Srbija (opisani u ovom članku) funkcionišu (u obimu već prema okolnostima) jedino u sredinama koje većinski nastanjuju Srbi.

## Upravni okruzi

Okruzi Republike Srbije
U Republici Srbiji postoji 29 upravnih okruga:

* Šumadija i zapadna Srbija (8): Mačvanski, Kolubarski, Šumadijski, Pomoravski, Zlatiborski, Moravički, Raški, Rasinski.
* Južna i istočna Srbija (9): Podunavski, Braničevski, Borski, Zaječarski, Nišavski, Toplički, Pirotski, Jablanički i Pčinjski.
* Vojvodina (7): Severnobački, Srednjobanatski, Severnobanatski, Južnobanatski, Zapadnobački, Južnobački i Sremski.
* Kosovo i Metohija (5): Kosovski, Pećki, Prizrenski, Kosovskomitrovački i Kosovskopomoravski.

| upravni okrug
 | Opštine
 |
| --- | --- |
| Grad Beograd
 | Barajevo, Voždovac, Vračar, Grocka, Zvezdara, Zemun, Lazarevac, Mladenovac, Novi Beograd, Obrenovac, Palilula, Rakovica, Savski Venac, Sopot, Stari grad, Surčin, Čukarica.
 |
| Mačvanski upravni okrug
 | Šabac, Bogatić, Loznica, Vladimirci, Koceljeva, Mali Zvornik, Krupanj, Ljubovija.
 |
| Kolubarski upravni okrug
 | Valjevo, Osečina, Ub, Lajkovac, Mionica, Ljig.
 |
| Podunavski upravni okrug
 | Smederevo, Smederevska Palanka, Velika Plana
 |
| Braničevski upravni okrug
 | Veliko Gradište, Požarevac, Golubac, Malo Crniće, Žabari, Petrovac na Mlavi, Kučevo, Žagubica.
 |
| Šumadijski upravni okrug
 | Kragujevac, Aranđelovac, Topola, Rača, Aerodrom, Pivara, Stanovo, Stari grad, Stragari, Batočina, Knić, Lapovo.
 |
| Pomoravski upravni okrug
 | Jagodina, Ćuprija, Paraćin, Svilajnac, Despotovac, Rekovac.
 |
| Borski upravni okrug
 | Bor, Kladovo, Majdanpek, Negotin.
 |
| Zaječarski upravni okrug
 | Boljevac, Knjaževac, Zaječar, Sokobanja.
 |
| Zlatiborski upravni okrug
 | Bajina Bašta, Kosjerić, Užice, Požega, Čajetina, Arilje, Priboj, Nova Varoš, Prijepolje, Sjenica.
 |
| Moravički upravni okrug
 | Čačak, Gornji Milanovac, Lučani, Ivanjica.
 |
| Raški upravni okrug
 | Kraljevo, Vrnjačka Banja, Raška, Novi Pazar, Tutin.
 |
| Rasinski upravni okrug
 | Varvarin, Trstenik, Ćićevac, Kruševac, Aleksandrovac, Brus.
 |
| Nišavski upravni okrug
 | Niš, Aleksinac, Svrljig, Merošina, Ražanj, Medijana, Niška Banja, Palilula, Pantelej, Crveni Krst, Doljevac, Gadžin Han.
 |
| Toplički upravni okrug
 | Prokuplje, Blace, Kuršumlija, Žitorađa.
 |
| Pirotski upravni okrug
 | Bela Palanka, Pirot, Babušnica, Dimitrovgrad.
 |
| Jablanički upravni okrug
 | Leskovac, Bojnik, Lebane, Medveđa, Vlasotince, Crna Trava.
 |
| Pčinjski upravni okrug
 | Vladičin Han, Surdulica, Bosilegrad, Trgovište, Vranje, Bujanovac, Preševo.
 |
| Kosovski upravni okrug
 | Podujevo, Obilić, Priština, Kosovo Polje, Glogovac, Štimlje, Štrpce, Uroševac, Kačanik, Lipljan.
 |
| Pećki upravni okrug
 | Istok, Peć, Klina, Dečani, Đakovica.
 |
| Prizrenski upravni okrug
 | Suva Reka, Orahovac, Prizren, Gora.
 |
| Kosovskomitrovački upravni okrug
 | Zubin Potok, Leposavić, Zvečan, Kosovska Mitrovica, Srbica, Vučitrn.
 |
| Kosovskopomoravski upravni okrug
 | Kosovska Kamenica, Novo Brdo, Gnjilane, Vitina.
 |
| Sremski upravni okrug
 | Šid, Stara Pazova, Sremska Mitrovica, Ruma, Pećinci, Irig, Inđija.
 |
| Severnobanatski upravni okrug
 | Ada, Kanjiža, Kikinda, Novi Kneževac, Senta, Čoka.
 |
| Južnobanatski upravni okrug
 | Alibunar, Bela Crkva, Vršac, Kovačica, Kovin, Opovo, Pančevo, Plandište.
 |
| Srednjobanatski upravni okrug
 | Žitište, Zrenjanin, Nova Crnja, Novi Bečej, Sečanj.
 |
| Severnobački upravni okrug
 | Bačka Topola, Mali Iđoš, Subotica.
 |
| Zapadnobački upravni okrug
 | Apatin, Kula, Odžaci, Sombor.
 |
| Južnobački upravni okrug
 | Bač, Bačka Palanka, Bački Petrovac, Beočin, Bečej, Vrbas, Žabalj, Grad Novi Sad, Novi Sad, Petrovaradin, Srbobran, Sremski Karlovci, Temerin, Titel.
 |

* Teritorijalna organizacija i okruzi u Srbiji 1993. godine
* Teritorijalna organizacija i okruzi u Srbiji 2001. godine
* Teritorijalna organizacija i okruzi u Srbiji 2005. godine
* Teritorijalna organizacija i upravni okruzi u Srbiji 2009. godine
* Teritorijalna organizacija i upravni okruzi u Srbiji 2010. godine
* Sudovi opšte nadležnosti u Srbiji 2008. godine

### Opštine u Autonomnoj pokrajini Vojvodina

Opštine u Vojvodini

| Ime opštine
 | površina y km²
 | broj stanovnika
 | broj naselja
 | upravni okrug
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Bačka Topola
 | 596
 | 33.321
 | 23
 | Severnobački upravni okrug
 |
| Mali Iđoš
 | 181
 | 12.031
 | 3
 | Severnobački upravni okrug
 |
| Subotica
 | 1.007
 | 141.554
 | 19
 | Severnobački upravni okrug
 |
| Žitište
 | 525
 | 16.841
 | 12
 | Srednjobanatski upravni okrug
 |
| Zrenjanin
 | 1.326
 | 123.362
 | 22
 | Srednjobanatski upravni okrug
 |
| Nova Crnja
 | 273
 | 10.272
 | 6
 | Srednjobanatski upravni okrug
 |
| Novi Bečej
 | 623
 | 23.925
 | 4
 | Srednjobanatski upravni okrug
 |
| Sečanj
 | 523
 | 13.267
 | 11
 | Srednjobanatski upravni okrug
 |
| Ada
 | 227
 | 16.991
 | 5
 | Severnobanatski upravni okrug
 |
| Kanjiža
 | 401
 | 25.343
 | 13
 | Severnobanatski upravni okrug
 |
| Kikinda
 | 782
 | 59.453
 | 10
 | Severnobanatski upravni okrug
 |
| Novi Kneževac
 | 305
 | 11.269
 | 9
 | Severnobanatski upravni okrug
 |
| Senta
 | 293
 | 23.316
 | 5
 | Severnobanatski upravni okrug
 |
| Čoka
 | 321
 | 11.398
 | 8
 | Severnobanatski upravni okrug
 |
| Alibunar
 | 602
 | 20.151
 | 10
 | Južnobanatski upravni okrug
 |
| Bela Crkva
 | 353
 | 17.367
 | 14
 | Južnobanatski upravni okrug
 |
| Vršac
 | 800
 | 52.026
 | 24
 | Južnobanatski upravni okrug
 |
| Kovačica
 | 419
 | 25.274
 | 8
 | Južnobanatski upravni okrug
 |
| Kovin
 | 730
 | 33.722
 | 10
 | Južnobanatski upravni okrug
 |
| Opovo
 | 203
 | 10.440
 | 4
 | Južnobanatski upravni okrug
 |
| Pančevo
 | 755
 | 123.414
 | 10
 | Južnobanatski upravni okrug
 |
| Plandište
 | 383
 | 11.336
 | 14
 | Južnobanatski upravni okrug
 |
| Apatin
 | 350
 | 28.929
 | 5
 | Zapadnobački upravni okrug
 |
| Kula
 | 481
 | 43.101
 | 7
 | Zapadnobački upravni okrug
 |
| Odžaci
 | 411
 | 30.154
 | 9
 | Zapadnobački upravni okrug
 |
| Sombor
 | 1.178
 | 85.903
 | 16
 | Zapadnobački upravni okrug
 |
| Bač
 | 365
 | 14.405
 | 6
 | Južnobački upravni okrug
 |
| Bačka Palanka
 | 579
 | 55.528
 | 14
 | Južnobački upravni okrug
 |
| Bački Petrovac
 | 158
 | 13.418
 | 4
 | Južnobački upravni okrug
 |
| Beočin
 | 186
 | 15.726
 | 8
 | Južnobački upravni okrug
 |
| Bečej
 | 486
 | 37.351
 | 5
 | Južnobački upravni okrug
 |
| Vrbas
 | 376
 | 42.092
 | 7
 | Južnobački upravni okrug
 |
| Žabalj
 | 400
 | 26.134
 | 4
 | Južnobački upravni okrug
 |
| **Grad Novi Sad** | 699
 | 341.625
 | 16
 | Južnobački upravni okrug
 |
| Novi Sad
 | 610
 | 307.760
 | 11
 | Južnobački upravni okrug
 |
| Petrovaradin
 | 89
 | 33.865
 | 5
 | Južnobački upravni okrug
 |
| Srbobran
 | 284
 | 16.317
 | 3
 | Južnobački upravni okrug
 |
| Sremski Karlovci
 | 51
 | 8.750
 | 1
 | Južnobački upravni okrug
 |
| Temerin
 | 170
 | 28.287
 | 3
 | Južnobački upravni okrug
 |
| Titel
 | 262
 | 15.738
 | 6
 | Južnobački upravni okrug
 |
| Inđija
 | 385
 | 47.433
 | 11
 | Sremski upravni okrug
 |
| Irig
 | 230
 | 10.866
 | 12
 | Sremski upravni okrug
 |
| Pećinci
 | 489
 | 19.720
 | 15
 | Sremski upravni okrug
 |
| Ruma
 | 582
 | 54.339
 | 17
 | Sremski upravni okrug
 |
| Sremska Mitrovica
 | 762
 | 79.940
 | 26
 | Sremski upravni okrug
 |
| Stara Pazova
 | 351
 | 65.792
 | 9
 | Sremski upravni okrug
 |
| Šid
 | 687
 | 34.188
 | 19
 | Sremski upravni okrug
 |

### Opštine u Autonomnoj pokrajini Kosovo i Metohija

| Ime opštine
 | površina y km²
 | broj stanovnika(procena 2006.)
 | broj naselja
 | upravni okrug
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Obilić
 | 625
 |  |  | Kosovski upravni okrug
 |
| Podujevo
 | 105
 | 23000
 | 18
 | Kosovski upravni okrug
 |
| Priština
 | 564
 | 550.000
 |  | Kosovski upravni okrug
 |
| Kosovo Polje
 | 89
 | 32.097
 | 18
 | Kosovski upravni okrug
 |
| Glogovac
 | 290
 |  |  | Kosovski upravni okrug
 |
| Štimlje
 | 134
 | 29.000
 | 24
 | Kosovski upravni okrug
 |
| Štrpce
 |  | 14.000
 | 15
 | Kosovski upravni okrug
 |
| Uroševac
 | 344
 |  |  | Kosovski upravni okrug
 |
| Kačanik
 | 294
 |  | 38
 | Kosovski upravni okrug
 |
| Lipljan
 | 401
 | 76.000
 |  | Kosovski upravni okrug
 |
| Istok
 | 464
 |  | 30
 | Pećki upravni okrug
 |
| Peć
 | 603
 | 93.000
 | 62
 | Pećki upravni okrug
 |
| Klina
 | 403
 |  | 64
 | Pećki upravni okrug
 |
| Dečani
 | 402
 |  | 30
 | Pećki upravni okrug
 |
| Đakovica
 |  |  | 85
 | Pećki upravni okrug
 |
| Suva Reka
 | 434
 | 80.000
 |  | Prizrenski upravni okrug
 |
| Orahovac
 | 401
 |  | 25.000
 | Prizrenski upravni okrug
 |
| Prizren
 | 640
 | 100.000
 | 77
 | Prizrenski upravni okrug
 |
| Gora
 | 385,6
 | 5000
 | 19
 | Prizrenski upravni okrug
 |
| Zubin Potok
 | 335
 | 14.900
 | 64
 | Kosovskomitrovački upravni okrug
 |
| Leposavić
 |  | 18.500
 | 72
 | Kosovskomitrovački upravni okrug
 |
| Kosovska Mitrovica
 | 350
 | 110.000
 | 49
 | Kosovskomitrovački upravni okrug
 |
| Srbica
 |  | 72.600
 | 50
 | Kosovskomitrovački upravni okrug
 |
| Zvečan
 | 104
 | 16.600
 | 18
 | Kosovskomitrovački upravni okrug
 |
| Vučitrn
 |  | 102.662
 | 67
 | Kosovskomitrovački upravni okrug
 |
| Kosovska Kamenica
 | 523
 | 63.000
 | 76
 | Kosovskopomoravski upravni okrug
 |
| Novo Brdo
 | 90
 | 3.900
 | 25
 | Kosovskopomoravski upravni okrug
 |
| Gnjilane
 |  | 130.000
 | 62
 | Kosovskopomoravski upravni okrug
 |
| Vitina
 |  | 60.000
 | 31
 | Kosovskopomoravski upravni okrug
 |

## Povezano

* Istorija opština Srbije

* Administrativna podela Srbije
* Statistički regioni Srbije
* Okruzi Srbije
* Spisak gradova u Srbiji
* Spisak naseljenih mesta u Srbiji

## Reference