Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Palmaria (otok)

| Palmaria  |
| --- |
| Karta arhipelaga
 |
| Podaci
 |
| Lokacija
 | Ligursko more
 |
| Arhipelag
 | Spezzino
 |
| **Koordinate** | 44°02′34.2″N, 9°50′37.92″E |
| Država
 |  Italija
 |
| Glavno naselje
 | Terrizzo
 |
| Površina
 | 1,89 km²
 |
| Broj stanovnika
 | 56
 |
|  |
| Luka na otoku
 |

**Palmaria** (talijanski: *Isola della Palmaria*) je otok u Ligurskom moru, najveći u arhipelagu Spezzino.

## Geografija

Palmaria ima površinu od 1,89 km², od kopna odnosno od gradića Porto Venere razdvaja ga tjesnac Le bocche. Najviše brdo ima 188 metara. Otok administrativno podpada pod općinu Porto Venere i provinciju La Spezia. Na otoku živi 56 stanovnika (popis 2001.)

Od tri otoka arhipelaga, Palmaria je najpopularnija i najpoznatija među izletnicima iz La Spezije, koji ga rado posjećuju zbog plaža i bistrog mora. Otok je ime dobio od lokalnog izraza za spilju (*Balma*), a ne zbog patuljaskih palmi kojih ima posvuda. Dvije najveće i napoznatije spilje Grotta Azzurra i Grotta Vulcanica nalaze se na istoku: Grotta Azzurra (Modra spilja), duboka je 60 metara u nju se može ući manjim čamcima s mora. Druga, manja Vulcanica, građena je od vulkanskih stijena, poznata je po bazenu pitke vode. istočna obala je blaga, obrasla mediteranskim biljem, za razliku od nje zapadna je strma sa klifovima koji dostižu 188 metara.

## Historija

Nedaleko od lučice Terrizza nalazi se utvrda *Umberto I* (danas *Fortezza del Mare*) izgrađena u 19. vijeku. Sve do 1950-ih korištena je kao zatvor. Uz pomoć fondova Evropske Unije potpuno je uređena, pa se danas koristi za konferencije, seminare, predstave, tematske izložbei i kao ljetna škola. Na otoku su sve donedavno djelovali kamenolomi, iz kojih se iskapao portoro, crni dragocjeni mramor s jasnim prugama. Prema vrhu otoka *Capo dell'Isola* nalaze se brojne male spilje, u jednoj od njih *Colombi* pronađeni ljudski i životinjski ostaci iz neolitika, danas smješteni u Gradskom muzeju La Spezije. Prema vrhu se nalaze utvrde Batteria semaforo i Forte Cavour. Ratna mornarica napustila je utvrdu Semaforo 1962. danas se u njoj nalazi Centar za ekološku edukaciju.

## Znamenitosti

Nacionalni park Cinque Terre i Portovenere sa otocima Palmaria, Tino i Tinetto)| Svjetska baština UNESCO-a |
|  |
|  Italija |
| Registriran | 1997. (21. zasjedanje) |
| Vrsta | Kulturno dobro |
| Mjerilo | ii, iv, v |
| Ugroženost | no |
| Referenca | UNESCO |

Palmaria je 1997. uvrštena na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao jedno od mjesta lokaliteta Nacionalni park Cinque Terre i Porto Venere sa otocima Palmaria, Tino i Tinetto, i to samo zbog ljepote prirode već i zbog pećina u kojima su pronađeni brojni artefakti. Na otoku se nalazi i mala crkvica San Pietro. Otok je zajedno s Porto Venerom i cijelim okolnim akvatorijem 2001. proglašen Rezervatom prirode pod imenom *Parco Naturale Regionale di Porto Venere*.

## Reference

## Vanjske veze

* *Isola Palmaria* (`it`)
* *Isola Palmaria* Arhivirano 2019-03-24 na Wayback Machine-u (`it`)
# Tinetto

Nacionalni park Cinque Terre i Portovenere s otocima (Palmaria, Tino i Tinetto)| Svjetska baština UNESCO-a |
|  |
|  Italija

TinettoLokacija Tinetta u Italiji |
| Registriran | 1997. (21. zasjedanje) |
| Vrsta | kulturno dobro |
| Mjerilo | ii, iv, v |
| Ugroženost | no |
| Referenca | UNESCO |

**Tinetto** je talijanski otok u Ligurskom moru na najzapadnijem dijelu zaljeva La Spezia. On je najmanji i najsjeverniji otok otočja Spezzina koji čine još dva otoka, veliki i srednji Palmaria i malnji Tino južnije, koji čine povezan niz.

Otok ima površinu od 600 m² i najviši vrh od 17 m, a nalazi se u jednoj od najslikovitijih i najpoznatijih sredozemnih priobalnih područja, poznatom po svojoj ljepoti i popularnosti kao turističkog odredišta. Obala Cinque Terre sa svojih pet sela i okolna brda Nacionalnog parka Portovenere su zajedno s ova tri otoka od 1997. god. UNESCO-va svjetska baština.

## Odlike

Otočić Tinetto je malo više od morske hridi sa šturom vegetacijom i ostacima malene kapele iz 6. stoljeća na zapadnoj strani i malenog samostana s crkvom iz 11. stoljeća koje su uništili Saraceni.

Na Tinettu živi velika kolonija galebova i jedna endemska podvrsta zidnog guštera, *Podarcis muralis tinettoi*.

## Izvori

* Ovaj članak je većinom preveden s talijanske wikipedije: Tinetto. Posjećeno 3. studenog 2010.
# Tino

Nacionalni park Cinque Terre i Portovenere s otocima (Palmaria, Tino i Tinetto)| Svjetska baština UNESCO-a |
|  |
|  Italija

TinoLokacija Tina u Italiji |
| Registriran | 1997. (21. zasjedanje) |
| Vrsta | kulturno dobro |
| Mjerilo | ii, iv, v |
| Ugroženost | no |
| Referenca | UNESCO |

**Tino** je talijanski otok u Ligurskom moru na najzapadnijem dijelu zaljeva La Spezia. On je južni otok otočja Spezzina koji čine još dva otoka, veliki i srednji Palmaria i maleni Tinetto sjevernije, koji čine povezan niz.

Otok ima površinu od 0,13 km² i najviši vrh od 121,8 m, a nalazi se u jednoj od najslikovitijih i najpoznatijih mediteranskih priobalnih područja, poznatom po svojoj ljepoti i popularnosti kao turističke destinacije. Obala Cinque Terre sa svojih pet sela i okolna brda Nacionalnog parka Portovenere su zajedno s ova tri otoka od 1997. god. UNESCO-va svjetska baština.

## Historija

Svetac zaštitnik zaljeva Spezia, Sveti Venerije (*San Venerio*, oko 560.—630.), je živio kao pustinjak na Tinu, a kasnije kao opat. Njegova svetkovina se slavi u okolici svake godine 13. rujna. Na mjestu njegove smrti je izgrađeno svetište koje je u 11. stoljeću izraslo u samostan čiji ostatci su još vidljivi na sjevernoj strani otoka.

Danas se na otoku nalazi samo svjetionik i dijelom je vojna zona zabranjena za posjetitelje.

* Tino
* Zaljev Spezia
* Tino viđen iz bunkera na Palmariji 1944. godine
* Palmaria i Tino

## Izvori

* *The Book of Saints*, London: A & C Black, 1989.
# Liparski otoci

Liparska ostrva
**Liparska ostrva** (ili **Eolska ostrva**) su vulkanski arhipelag u Tirenskom moru severno od Sicilije. Arhilepag se sastoji od 7 većih i 10 manjih ostva, ukupne površine 115 km². Najveće ostrvo je Lipari po kome se celi arhipelag često naziva Liparska ostrva. Ostrva su popularna turistička destinacija i na njih dolazi 200.000 posetioca godišnje.

## Ostrva

* Lipari
* Stromboli,
* Vulcano,
* Salina,
* Filikudi,
* Alikudi i
* Panarea.

Sva ostrva su vulkanskoga porekla. Stromboli je do današnjega vremena aktivan vulkan. Stromboli je danas jedini aktivni vulkan u Evropi pored Etne. Na ostrvima Lipari i Vulkano postoje fumarole. Grad Lipari ima 11.000 stanovnika. Salina je drugo ostrvo po površini. Ima 2.300 stanovnika. Ukupno na Eolskim ostrvima ima 29.500 stanovnika.

Stromboli
## Historija

Prema legendi Eolska ostrva su kolonizovana nakon trojanskoga rata.
Lipare su naselili grčki doseljenici sa Knida 580. pne. pod komandom Pentatlona i naselili su se na mestu današnjega naselja Kastelo. Ostrvo su imenovali po grčkom bogu vetrova Eolu, koji je po mitologiji obitavao na Liparima. Van Lipara na drumu za nekropolis otkriveno je svetilište Demetre i Persefone. Kraj ostrva se odigrala Bitka kod Lipara 260. pne. između Rima i Kartagine.

Lipari su jedno vreme bili sedište episkopa i na Liparima se nalazile mošti svetoga apostola Vartolomeja. U 9. veku Arapi su zauzeli Siciliju, a Saraceni su harali kao pirati Tirenskim morem, tako da su 839. poklali stanovništvo. Mošti svetoga Vartolomeja su premeštene u Benevento. Normani su od Arapa preoteli područje od 1060. do 1090., pa su poonovo naselili puste Lipare. Lipari su i dalje bili na udaru pirata. Lipari su prelazili pod Hoenštaufovce, pa pod Anžujce. Posle njih pod Aragonce, čiji kraljevi su postali španski kraljevi.

Španija je 1544. proglasila rat Francuskoj, a francuski kralj Fransoa I je tražio otomanskoga sultana Sulejmana Veličanstvenoga za pomoć. Sultan je poslao flotu pod komandom Kair ad Dina (poznatog kao Ariadeno Barbarosa) . Otomanska flota je pobedila Špance i uspela je da zauzme Napulj. Tokom bitke Liparska ostrva su ostala bez stanovništva. Kasnijim doseljavanjima iz Italije, Sicilije i Španije ponovo su uspostavljena naselja na arhipelagu.

Za veme fašizma na Liparima je bio kažnjenički logor političkih deportiraca, među kojima se 1941.-1943. nalazio i veliki broj jugoslovena iz Istre, Gorice, Trsta, Slovenije i Hrvatske. Na Liparima je 1934.-1941. bio organizovan i ustaški tabor, u kojem su ustaše pripremane za svju zločinačku ulogu u NDH.

Eolska ostrva su na Uneskovoj listi svetske baštine.

Tvrđava Lipari iznad grada Lipari
## Vanjske veze

* UNESCO World Heritage Sites, Aeolian Islands
* Aeolian Islands tourism website (in Italian).
* information about Aeolian or Lipari islands
* Richard Stillwell, ed. *Princeton Encyclopedia of Classical Sites*, 1976: "Aeoliae Insulae (Lipari Islands), Messina, Sicily"
* Article about Aeolian Islands Arhivirano 2015-10-20 na Wayback Machine-u
* Aeolian Islands Photos Arhivirano 2007-05-29 na Wayback Machine-u
# Cividale del Friuli

| Cividale del Friuli Cividât |
| --- |
| Panorama centra gradaPanorama centra grada |
|  |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **Država** |  Italija
 |
| **Regija** | Furlanija-Julijska krajina
 |
| **Frazioni** | Carraria, Fornalis, Gagliano, Grupignano, Purgessimo, Rualis, Rubignacco, San Giorgio, Sanguarzo, Spess |
|  |
| **Vlast**  |
|  - **Gradonačelnik** | Stefano Balloch
 |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 50 km²
 |
| **Visina** | 135
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2000)
 |
|  - **Grad** | 11.378
 |
|  |
| **Vremenska zona** | UTC+1 (UTC+2)
 |
| **Poštanski broj** | 33043
 |
| **Pozivni broj** | 0432
 |
| **Službene stranice** www.cividale
 |
| Karta
 |
| Cividale del Friuliclass=notpageimage| Cividale del Friuli na karti Italije |

**Cividale del Friuli** [tʃiviˈdaːle del friˈuːli] (uvriježeno **Cividale**; hist. shrv. i slov. **Čedad**, furl. **Cividât**), grad u Sjevernoj Italiji. Grad broji 11.378 stanovnika. Najpoznatiji stanovnici Cividalea bili su Paulus Diaconus koji je tu živio u 9. vijeku i glumica Adelaide Ristori iz 19. vijeka.

## Geografija

Cividale del Friuli leži u pitoresknoj kotlini rijeke Natisone. Udaljen je 15 km sjeveroistočno od Udina i nalazi se na raskrsnici Alpa i Jadrana, nedaleko od slovenske granice.

## Historija

Grad je osnovan za rimskih vremena pod imenom Forum Julii, najvjerojatnije po Juliju Cezaru. Za ranog srednjog vijeka bio je prijestolnica prvog langobardskog vojvodstva na Apeninskom poluotoku. Između 730. i 1238. bio je sjedište akvilejskih patrijarha. Između 1419. i 1420. potpao je pod Mletačku Republiku, kao i ostala Furlanija, a od tada mu je značaj potpuno opao.

## Znamenitosti

Đavolji most
Cividale ima brojne ranokršćanske spomenike koji sežu do početka 8. vijeka, kao što su oktogonalni baptisterij i kapela samostana Santa Maria in Valle i oltar crkve San Martino. Ostale znamenitosti grada su katedrala Santa Maria Assunta (temeljno restaurirana 1458. i 1502), Đavolji most iz 1442. te nekoliko srednjovijekovnih crkava i palača. Lokalni arheološki muzej čuva puno langobardskih i gotičkih artefakata.

## Privreda

Cividale je prije svega trgovački centar svoga kraja, sa nešto malih industrijskih pogona, a za ekonomiju grada važan je i turizam.

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada (`it`)
* *Cividale del Friuli* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
# Castelseprio, Varese

| Castelseprio
 |
| --- |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Italija
 |
| Regija
 | Lombardija
 |
| Provincija
 | Varese
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo (2026.) | 1330
 |
| Gustina stanovništva
 | 355 st./km²
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| Nadmorska visina
 | 310 m
 |
| Površina
 | 3,8 km²
 |
| CastelseprioCastelseprio (Italije)
 |

**Castelseprio** je naselje u Italiji u provinciji Varese, u regiji Lombardija.

Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 1253 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 309 m.

## Reference

## Literatura

* Gino Moliterno, ur. (2003). *Encyclopedia of Contemporary Italian Culture* (Routledge; Routledge World Reference izd.). ISBN 0415285569.
* Marco Armiero, Marcus Hall, ur. (2010). *Nature and History in Modern Italy (Ecology & History)* (1st izd.). Ohio University Press. ISBN 0821419161.
* Francesco Guicciardini (1984). *The History of Italy*. Princeton University Press. ISBN 0691008000.
* Roy P. Domenico (2001). *The Regions of Italy: A Reference Guide to History and Culture*. Greenwood. ISBN B001BWSQ66.
* Catherine B. Avery, ur. (1972). *The New Century Italian Renaissance Encyclopedia* (Simon & Schuste izd.). ISBN 0136120512.
* Frank J. Coppa (1985). *Dictionary of Modern Italian History*. Greenwood. ISBN 031322983X.

## Vanjske veze

 Wikimedia Atlas of Italy

* by the CIA Factbook Arhivirano 2017-07-09 na Wayback Machine-u
* Italian Railways
* Italian National and Regional Parks
* History of Italy: Primary Documents
* List and maps of archaeological sites in Italy
* WWW-VL: History: Italy Arhivirano 2021-08-15 na Wayback Machine-u at IUE
# Campello sul Clitunno, Perugia

| Campello sul Clitunno
 |
| --- |
|  |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Italija
 |
| Regija
 | Umbria
 |
| Provincija
 | Perugia
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo (2026.) | 2311
 |
| Gustina stanovništva
 | 46 st./km²
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| Nadmorska visina
 | 290 m
 |
| Površina
 | 49,8 km²
 |
| Campello sul ClitunnoCampello sul Clitunno (Italije)
 |

**Campello sul Clitunno** je naselje u Italiji u provinciji Perugia, u regiji Perugia.

Prema proceni iz 2011. u naselju je živelo 2058 stanovnika. Naselje se nalazi na nadmorskoj visini od 231 m.

## Reference

## Literatura

* Gino Moliterno, ur. (2003). *Encyclopedia of Contemporary Italian Culture* (Routledge; Routledge World Reference izd.). ISBN 0415285569.
* Marco Armiero, Marcus Hall, ur. (2010). *Nature and History in Modern Italy (Ecology & History)* (1st izd.). Ohio University Press. ISBN 0821419161.
* Francesco Guicciardini (1984). *The History of Italy*. Princeton University Press. ISBN 0691008000.
* Roy P. Domenico (2001). *The Regions of Italy: A Reference Guide to History and Culture*. Greenwood. ISBN B001BWSQ66.
* Catherine B. Avery, ur. (1972). *The New Century Italian Renaissance Encyclopedia* (Simon & Schuste izd.). ISBN 0136120512.
* Frank J. Coppa (1985). *Dictionary of Modern Italian History*. Greenwood. ISBN 031322983X.

## Vanjske veze

 Wikimedia Atlas of Italy

* by the CIA Factbook Arhivirano 2017-07-09 na Wayback Machine-u
* Italian Railways
* Italian National and Regional Parks
* History of Italy: Primary Documents
* List and maps of archaeological sites in Italy
* WWW-VL: History: Italy Arhivirano 2021-08-15 na Wayback Machine-u at IUE
# Mantova

| Mantova Comune di Mantova |
| --- |
| Panorama gradaPanorama grada |
|  |
|

|  |
| --- |
|  **Grb** |

 |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **Država** |  Italija
 |
| **Regija** | Lombardija
 |
| **Provincija** | Mantova (MN)
 |
|  |
| **Vlast**  |
|  - **Gradonačelnik** | Mattia Palazzi
 |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 63.97 km²
 |
| **Visina** | 19 m
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2010)
 |
|  - **Grad** | 48.353
 |
|  |
| **Vremenska zona** | UTC+1 (UTC+2)
 |
| **Poštanski broj** | 46100
 |
| **Pozivni broj** | 0376
 |
| **Službene stranice** www.comune.mantova
 |
| Karta
 |
| Mantovaclass=notpageimage| Mantova na karti Italije |

**Mantova** (italijanski **Màntova**, na lokalnom dijalektu lombardskog jezika **Mantua**) je važan grad u italijanskog regiji Lombardiji te glavni grad istoimene provincije Mantove.

Mantua je s tri strane okružena umjetnim jezerima stvorenim u 12. vijeku. Ona vodu primaju iz Mincia, koji teče iz jezera Garda. Ta tri jezera se zovu Lago Superiore, Lago di Mezzo, i Lago Inferiore ("Gornje", "Srednje" i "Donje" Jezero). Četvrto jezero Pajolo, koje je nekada činilo obrambeni prsten oko grada, isušeno je pred kraj 18. vijeka.

Mantova se spominje u Shakespeareovoj tragediji *Romeo i Julija*. U njoj je Romeo poslan u progonstvo zbog ubijanja Tebalda Capuleta u borbi mačevima. Romeo nakon toga napušta Mantovu i vraća se u Veronu nakon što je čuo da je Julija umrla.

## Reference

## Vanjske veze

* Official site
* ItalianVisits.com
* Palazzo Te (in Italian)
* A Mantova To know and to see Mantua
* Prehistoric lovers found locked in eternal embrace
# Monte Sant'Angelo

| Monte Sant'Angelo Comune di Monte Sant'Angelo |
| --- |
| Panorama gradaPanorama grada |
|  |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **država** |  Italija
 |
| **regija** | Apulija
 |
| **provincija** | Foggia
 |
| **frazioni** | Marina di Monte Sant’Angelo (Macchia), Ruggiano |
|  |
| **Vlast**  |
|  - **gradonačelnik** | Antonio Di Iasio
 |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 242 km²
 |
| **Visina** | 796
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2008.)
 |
|  - **Grad** | 13 414
 |
|  |
| **Vremenska zona** | UTC+1 (UTC+2)
 |
| **Poštanski broj** | 71037
 |
| **Pozivni broj** | 0884
 |
| **Službena stranica** www.montesantangelo
 |
| Karta
 |
| Monte Sant'Angeloclass=notpageimage| Monte Sant'Angelo na karti Italije |

**Monte Sant'Angelo** je grad u talijanskoj provinciji Foggia u regiji Apulija od 13 414 stanovnika.

*Monte Sant'Angelo* je uvršten 2011. na UNESCO- vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi, kao jedno od mjesta langobardske ostavštine u Italiji.

## Geografija

*Monte Sant'Angelo* leži na južnim vapnenačkim obroncima Gargana, na 796 metara nadmorske visine. Teren komune pokriva ogromne pašnjake i šume prema vrhovima Gargana, a oranice, maslinici i vinogradi nižu se prema moru.

*Monte Sant'Angelo* udaljen je oko 55 km sjeveroistočno od provincijskog centra Foggie.

## Historija

Svetilište Arhanđela Mihaela
Između 1086. i 1105. bio je prijestolnica velike i relativno autonomne normanske, grofovije koja je pokrivala je gotovo cijeli Gargano. Nju je osnovao Henry, vazal Bizantskog carstva. Početkom 12. vijeka grad je anektiran u Apulijsko vojvodstvo, - 1177. apulijski grof William II. dodjelio ga je kao leno svojoj ženi, pa je odtad pa sve do kraja aragonske vlasti bio leno vladarske porodice.

Prema legendi u okolici grada postojala je pećina u kojoj je u tri navrata 490., 492. i 493. boravio arhanđeo Mihael.

Od 17. vijeka grad je dio Napuljskog kraljevstva, a od 1861. Kraljevine Italije.

Svetilište Arhanđela Mihaela]]| Svjetska baština UNESCO-a |
|  |
|  Italija |
| Registriran | 2011. (21. zasjedanje) |
| Vrsta | Kulturno dobro |
| Mjerilo | ii, iii, vi |
| Ugroženost | no |
| Referenca | UNESCO |

## Znamenitosti

Najveća znamenitost grada je *Svetilište arhanđela Mihaela* (Santuario di San Michele Arcangelo) sa svojim romaničko - gotičkim zvonikom iz 1274. - 1281., i portalom isklesanim 1305. Sama crkva je jednobrodna bazilika pokrivena rebrastim svodom, u njoj je romanički ambon iz 1041. koji se pripisuju *Acceptusu*, i biskupski oltar iz 11. / 12. vijeka.

Pored tog atrakcija je i langobardska grobnica - Rothari, baptisterij iz 11. ili 12. vijeka. i crkva *Santa Maria Maggiore* iz 1198., s bogatim isklesan portalom i bizantskim freskama iz 13. i 14. vijeka.

Veličanstvene su i ruševine normanskog zamka, dograđenog za Aragonaca između 1491 - 1493.

## Privreda

I danas se ekonomija grada bazira većinom na ovčarstvu i poljoprivredi. Značajni je i hodočasnički turizam zbog *Svetilišta arhanđela Mihaela*.

## Reference

## Vanjske veze

* Službene stranice grada (`it`)
* *Monte Sant'Angelo* na portalu Treccani (`it`)
# Oplontis

Oplontis i drugi gradovi uništeni prilikom erupcije vulkana Vezuva. Crni oblak predstavlja prostor prekriven i konzerviran lavom i pepelom, dok je obalna linija iz našeg vremena.

Arheološke lokacije Pompeji, Herkulanej i Oplontis| Svjetska baština UNESCO-a |
|  |
|  |
| Registriran | 1997. (21. zasjedanje) |
| Vrsta | Kulturno dobro |
| Mjerilo | iii, iv, v |
| Ugroženost | no |
| Referenca | UNESCO |

**Oplontis** je bilo mjesto nadomak Pompeja (Rimsko Carstvo) koje je, uz Pompeje i Herkulanej, također stradalo i bilo zatrpano lavom i peplom iz erupcije vulkana Vezuva 24. kolovoza 79. godine. Ime “Oplontis” je najvjerojatnije bio naziv prirodnih banja Oncino, no danas je ime ostalo kao skupni naziv za vile pronađene u današnjem gradu Torre Annunziata.

Sredinom 20. stoljeća, tu je pronađena, iskopana i otvorena za javnost, *Villa Poppaea* - vila supruge cara Nerona.
Druga vila, Villa L. Crassiusa Tertiusa, je otkrivena 1974. godine 250m istočno od Ville Poppaea, tijekom iskapanja temelja za lokalnu školu. Ime je dobila po brončanom pečatu na kojemu je bilo ime vlasnika.

Također, veliki broj arheoloških predmeta je iskopan tu i spremljen u Državni arheološki muzej u Napulju.

* Peristil *Ville Poppaea*
* Fantastična mrtva priroda iz *Ville Poppaea*
* Caldarium (hladna kupka)
* Tragična maska

## Poveznice

* Pompeji
* Herkulanej
* Stabiae

## Vanjske veze

* Herculaneum/Pompeii/Stabiae/Oplontis – Službene stranice Arhivirano 2009-10-24 na Wayback Machine-u
* AD 79. – godina uništenja Arhivirano 2009-06-27 na Wayback Machine-u
# Mauzolej Gale Placidije

Ranokršćanski spomenici u Ravenni| Svjetska baština UNESCO-a |
|  |
|  Italija |
| Registriran | 1996. (20. zasjedanje) |
| Vrsta | kulturno dobro |
| Mjerilo | i, ii, iv |
| Ugroženost | no |
| Referenca | UNESCO |

**Mauzolej Gale Placidije** je vrlo važan bizantski mauzolej u Raveni (Italija). Jedan je od osam građevina u Raveni koja su upisana na popis svjetske baštine 1996. godine. Kao što su UNESCO-ovi stručnjaci objasnili, "to je naraniji i najbolje sačuvani od svih spomeničkih mozaika, a istovremeno umjetnički najsavršeniji".

Građen od 425.-430., građevina je dizajnirana u obliku grčkog križa s kupolom potpuno obloženom mozaicima koji predstavljaju osmoricu apostola i simboličke figure golubica koje piju iz posude. Ostala četvorica apostola predstavljena su na svodu suprotnog kraka; iznad vrata je prikaz Isusa Krista kao Božjeg Pastira, mladog, golobradog, s lepršavom kosom, i okružen ovcama; na suprotnoj strani nalazi se lik koji se interpretira kao prikaz sv. Laurencija. Tanke, prozirne kamene ploče propuštaju svjetlost u građevinu kroz prozore.

Građevina (bivši oratorij veće crkve Svetog Križa) sadrži tri sarkofaga; najveći pripada Gali Placidiji, čije je balzamirano tijelo postavljeno u sjedeći položaj, odjevena u carski ogrtač; godine 1577. sadržaj sarkofaga slučajno je izgorio. Sarkofag nadesno se pripisuje car Valentinijanu III. ili bratu Gale Placidije, caru Honoriju. Lijevi sarkofag pripisuje se suprugu Gale Placidije, caru Konstanciju III.

* Tlocrt Mauzoleja Gale Placidije
* Unutrašnjost Mauzoleja Gale Placidije
* Stropni mozaik u Mauzoleju Gale Placidije
* Dobri pastir - Mauzolej Gale Placidije

## Vanjske veze

* Mauzolej Gale Placidije
# Arijanski baptisterij

Arijanski baptisterij| Svjetska baština UNESCO-a |
|  |
|  Italija |
| Registriran | 1996(20. zasjedanje) |
| Vrsta | Kulturno dobro |
| Mjerilo | i, ii, iii, iv |
| Ugroženost | no |
| Referenca | UNESCO |

**Arijanski baptisterij** (talijanski: *Battistero degli Ariani*) je jedan od ranokršćanskih spomenika u Ravenni u Centralnoj Italiji koji je 1996. zajedno sa ostalim uvršten na UNESCO-vu Listu mjesta svjetske baštine u Evropi kao
lokalitet Ranokršćanski spomenici u Ravenni.

## Historija i karakteristike

Baptisterij je podignut krajem 5. vijeka, na malom trgu ispred crkve Santo Spirito koja je u to vrijeme bila arijanska katedrala, u vrijeme kad je Teodorik već učvrstio svoju vlast a Arijanstvo postalo službena dvorska religija.

To građevina oktogonalnog tlocrta sa četiri male vanjske apside, danas je utonula je oko 2,3 metra u tlo.
Od nekadašnjih fresaka i štukatura po zidovima nije ništa ostalo, ali je zato mozaik u kupoli ostao gotovo potpuno isti. Na njemu je procesija Dvanaest apostola i Kristovo krštenje, čije je golo i mlado tijelo uronjeno u vodu do bokova.

Mozaik u kupoli
Iako prikazuje istu ikonografsku strukturu kao i stariji Neonov baptisterij, koji je poslužio i kao model za njegovu gradnju - mozaici Arijanskog baptisterija su ipak drukčiji i svjedoče o vjerskim uvjerenjima Teodorikova dvora baziranim na Isusu kao zemaljskoj i božanskoj figuri.

Dok u Neonovom baptisteriju u centralnom medaljonu Dvanaest apostola slave pojavu Krista kao Božjeg sina, u Arijanskom baptisteriju odaju počast velikom tronu ukrašenom draguljima sa križem na vrhu, prekrivenim [[ljubičasto|ljubičastom tkaninom simbolom Kristove tjelesnosti i ljudske patnje.

## Reference

## Vanjske veze

* *Arian Baptistery* (`it`)