# Ernest Ačkun

| Ernest Ačkun |
| --- |
| Ernest Ačkun, *klarinetista* |
| Rođenje | 27. mart 1930. Hrastnik, Kraljevina Jugoslavija  |
| Smrt | 28. septembar 2001. Beograd, SFRJ |

**Ernest Ačkun**  (Hrastnik, Slovenija, 27. mart 1930. — Beograd, Srbija, 28. septembar 2001.) je bio snažna muzička ličnost ogromnog izvođačkog repertoara i zasigurno jedan od vodećih majstora-instrumentalista u plejadi naših vrsnih klarinetista. Tokom više od četiri decenije muzičarske delatnosti uvrstio se u sam vrh jugoslovenskih muzičkih umetnika.

## Biografija

**Porodica Ačkun**: Majka - *Elizabeta*, Otac - *Ernest*, sin - *Ernest* i mlađa sestra - *Milena*.
Rođen je 27. marta 1930. u Hrastniku (srez Trbovlje — N. R. Slovenija), u radničkoj porodici od oca Ernesta, rudara i majke Elizabete, domaćice.

Osnovnu školu završio je u Hrastniku 1940. godine. Muzikom je počeo da se bavi 1941. godine kada je krenuo da uči klarinet i obou u tek otvorenoj muzičkoj školi u Trbovlju.
Roditelji Ernesta su za vreme okupacije simpatizirali i pomagali NOP, te je jula 1944. cela porodica prebegla u partizane. Tamo je Ernest bio zadužen za muziku u Glavnom štabu Slovenije.

Posle oslobođenja, vraća se kući i u jesen 1945. upisuje srednju muzičku školu u Ljubljani.

**Ernest Ačkun**, početnik sa klarinetom.
Sledeće godine donosi čvrstu odluku da život posveti muzici, tj. klarinetu. Na inicijativu profesora Muzičke akademije u Beogradu Bruno Bruna a i njegovom pomoći, u jesen 1946. godine otišao je u Beograd, gde je 1949. završio srednju muzičku školu sa odličnim uspehom, a istovremeno, tako mlad (19 godina), angažovan je za II klarinetistu u orkestru Narodnog pozorišta u Beogradu i u Beogradskoj filharmoniji, da bi 1953. godine postao prvi solo klarinetista Beogradske filharmonije (sa 25 godina).
Svirajući u pomenutim orkestrima, Ernest se izdržavao. Poznata je i činjenica da je iz istih razloga bio prinuđen da radi teške fizičke poslove, pa čak i da prenosi muzičke instrumente.

Diplomirao je na Muzičkoj akademiji u Beogradu, u klasi profesora Bruno Bruna sa srednjom ocenom – odličan, muzička sposobnost – izrazita, 27. juna 1953. godine.

Od 1955. do 1957. godine, Ernest odlazi u Pariz na specijalizaciju kod čuvenog profesora za klarinet Ulyyssea Deleclusea na *Conservatoire superieure*.

Radio je i u Srednjoj muzičkoj školi *Mokranjac*, gde je predavao klarinet i bio šef Duvačkog odseka.

Ernest Ačkun je radio u Beogradskoj filharmoniji sve do 1975, kada dolazi na Fakultet muzičke umetnosti da radi kao profesor na Katedri za kamernu muziku. Tih godina Fakultet je imao veliku prazninu u nastavi kamerne muzike sa duvačkim ansamblima. Svoje studente, Ačkun je izvodio na javne časove, koncerte i na takmičenja i osvajao nagrade.

Godine 1985, Ernest Ačkun postaje redovni profesor Katedre za kamernu muziku na FMU u Beogradu.

## Koncertna delatnost

Od 1948. godine, Ernest Ačkun deluje aktivno na koncertrnim podijumima Jugoslavije, a bio je čest gost i u drugim zemljama Evrope svirajući niz koncerata za klarinet i orkestar. Gotovo sav svoj ogromni repeartoar za klarinet, Ernest je snimio za Radio Beograd i druge radio stanice. Godine 1984. izdao je ploču sa koncertima Mocarta i Stjepana Šuleka. Ploča je pravo remek-delo izvođaštva, te bi se mogla ravnopravno naći u najeminentnijim diskotekama u svetu.

U toku studija, Ernest je bio nekoliko puta nagrađivan za uspeh u učenju i to učestvovanjem na svim koncertima koje priređuje Rektorat Muzičke akademije u Beogradu, Zagrebu, Ljubljani i u Beču, gde je dobio vrlo pohvalne kritike.

Izvodeći skoro celokupnu literaturu za klarinet, Ernest Ačkun je zadužio domaće stvaraoce . Za njega su pisali koncerte i posvetili mu ih: Milan Ristić, Zlatan Vauda, Stjepan Šulek, Stanojlo Rajičić, Duško Radić, Zoran Hristić, Petar Stajić, Petar Stojanović, Bruno Bjelinski i dr. Dela ovih kompozitora Ačkun je često izvodio na koncertnim podijumima i snimao za radio stanice širom Jugoslavije i u inostranstvu.

Kao solista, gostovao je po Francuskoj, Belgiji, Austriji, Italiji, Nemačkoj, Bugarskoj, i to uz dirigente kao što su: Zubin Mehta, Jean Martinon, Charles Bruck, Milan Horvat, Oskar Danon, Živojin Zdravković, Mladen Jagušt, Jovan Šajnović i drugi.

O težini poziva muzičara-umetnika, Ernest Ačkun je često znao da kaže: *U ovom poslu čovek se stalno i stalno dokazuje, a nikada se ne može dokazati*.

Pet puta je bio predlagan za Oktobarsku nagradu grada Beograda, a dobitnik je i mnogih drugih nagrada i priznanja. Sve ovo ilustruje kvalitet njegovih resitala i javnih nastupa.

## Rad u Beogradskom duvačkom kvintetu i ostalim ansamblima

**Beogradski duvački kvintet** (sleva-nadesno): *Miodrag Azanjac - flauta, Marijan Bolfan - fagot, Ernest Ačkun - klarinet, Egon Gotvald - oboa i Stjepan Rabuzin - horna*.
Od 1962. godine, Ernest Ačkun je član *Beogradskog duvačkog kvinteta*, u kojem svira i radi sa velikim entuzijazmom, pred sobom postavljajući uvek visoke ciljeve. Ovaj kamerni ansambl bio je najbolji ambasador ozbiljne i kamerne muzike, koji je reprezentovao naše i strano muzičko bogatstvo širom sveta: Pariz, Rim, Berlin, Moskva, Lenjingrad, Kopenhagen, Oslo, Bratislava, Bukurešt, Beč, Brisel, Novosibirsk, i mnogi drugi gradovi. Kvintet je imao više stotina nastupa i snimanja za radio i televizije Jugoslavije i u inostranstvu. *Beogradski duvački kvintet* je dobitnik mnogih nagrada i priznanja.

**Duvački trio** (sleva-nadesno): *Egon Gotvald - oboa, Ivan Turšić - fagot i Ernest Ačkun - klarinet*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| “
 | *Beogradski duvački kvintet svojim izuzetnim izvođačkim kvalitetima izrastao je u jedan od naših vrhunskih kamernih ansambala, čiji kvalitet dostiže visok evropski nivo.* | ”
 |
| **— Enriko Josif, kompozitor „XI Somborske muzičke večeri“ (1971.)** |

Radeći kao prvi solo-klarinetista Beogradske filharmonije, Ernest Ačkun se aktivno bavio i drugim vidovima kamernog muziciranja. Bio je član duvačkog *trija* (1965.), *septeta*, *noneta*, a svirao je i *Serenade za duvače* (13-oro duvača) V. A. Mocarta.

## Značaj

U sve tri razgrađene oblasti izvođaštva: *solističkog, kamernog i orkestarskog sviranja*, Ernest Ačkun je dao svoj izraziti umetnički doprinos.

* Kao kompletna muzička pojava, bio je veliki poznavalac muzike i svog instrumenta, sam vrh jugoslovenske muzičke scene.
* Jedan je od najboljih orkestarskih i kamernih muzičara i klarinetista na ovim prostorima, radeći kao dugogodišnji prvi solo-klarinetista Beogradske filharmonije i kao član mnogih kamernih sastava.
* Kao koncertni solista nastupao je i mnogo snimao u svim većim gradovima Jugoslavije i inostranstva.

Ačkun je bio ambasador našeg muzičkog stvaralaštva i domaćeg klarinetizma. On je neumorno, visoko profesionalno ispunjavao svoju kulturnu životnu misiju u našoj sredini, prikazujući i skretajući pažnju i svetskoj muzičkoj javnosti na naše (i strano) muzičko bogatstvo i stvaralašto. Ovo potvrđuje činjenica da mu je toliko jugoslovenskih kompozitora posvetilo svoje koncerte za klarinet.

## Nagrade i priznanja

* I nagradu na *Omladinskom festivalu Jugoslavije* u Beogradu 1948. godine.
* II negrada (prva nije dodeljena) na II *Takmičenju muzičkih umetiika Jugoslavije* u Ljubljani 1949. godine.
* II negrada (prva nije dodeljena) na III *Takmčenju muzičkih umetnika Jugoslavije* u Beogradu 1951. godine.
* Börderungs Prämie (24. kandidata) na *Međunarodnom konkursu* u Ženevi 1953. godine.
* II nagrada na *Međunarodnom konkursu* u Minhenu (22 kandkdata) 1954. godine.
* I nagrada (jedini dobitnik) na *V Takmičenju muzičkih umetnika Jugoslavije* u Skoplju 1954. godine .
* *Oktobarska nagrada grada Beograda* 1970. godine .
* Dobitnik je nagrade *Radio-difuzije* za snimanje koncerta za klarinet Stjepana Šuleka 1969. godine.
* Nagrade *SIZ-a kulture* dobio je 4 puta za resitale koji su održani u okviru ciklusa *Internacionalni majstori* /1978. 1979. 1981. 1984, kao i za izvođenje koncerta za klarinet Milana Ristića 1977. dodine.
* Nagradu *Udruženja muzičkih umetnika Srbije* dobio je za resital održan 1984. godine (ovo je Ernestu bila najmilija nagrada).
* Srebrna medalja *Univerziteta umetnosti*.
* Plaketa *Muzičke omladine*.
* Plaketv *Grada Beograda*.
* Plaketa *Beogradske filharmonije*.
* Plaketa *Saveza konipozitora*.
* Godišnja nagrada *Udruženja muzičkih umetnika Srbije* za najbolji koncert održan u 1984. godini.

## Nagrade i priznanja Duvačkom kvintetu

*Duvački kvintet*, čiji je Ernest bio osnivač i u kome je svirao klarinet, bio je dobitnik mnogih nagrada i priznanja:

* *Oktobarska nagrada grada Beograda*,
* nagrada *Udruženja muzičkih umetnika*,
* nagrada *Saveza kompozitora Jugoslavije*,
* nagrada *Radio-difuzije*,
* dva puta nagrade *SIZ-a kulture Srbije*.

## Društvene aktivnosti

Članovi žirija Međunarodnog takmičenja u Beogradu, kategorija klarinet (sleva-nadesno): **Delaklis, Ernest Ačkun, Bruno Brun** i **Štark**, 18.12.1971.
Ernest Ačkun je bio društveno vrlo angažovan. Bio je:

* generalni sekretar Saveza udruženja muzičkih umetnika Jugoslavije,
* Delegat u Gradskoj skupštini SIZ-a kulture,
* Republički delegat SIZ-a kulture,
* predsednik Saveta Beogradske Filharmonije,
* član Saveta Međunarodnog takmičenja Muzičke omladine,
* član žirija mnogih Međunarodnih i domaćih takmičenja,
* član Saveta Bemusa,
* član Komisije za muzičko-scenske delatnosti SR Srbije,
* predsednik Upravnog veća FMU,
* član Saveta FMU,
* sekretar OOSK FMU,
* predsednik UMUS-a.

## Izvori

* Bruno Brun
* Sve o klarinetu Arhivirano 2013-12-07 na Wayback Machine-u

## Literatura

* *Dvadeset pet godina Muzičke akademije u Beogradu 1937-1962*, Grafos, Beograd, 1963.
* M. Maksimović, *Beogradska filharmonija 1951 - 1971*, Beogradska filharmonija, Beograd 1971.
* *40 godina Fakulteta muzičke umetnosti (Muzičke akademije) 1937-1977*, Univerzitet umetnosti u Beogradu, Beograd, 1977, str 82.
* Muzika i muzičari u NOB, *Zbornik sećanja*, Grupa izdavača, Beograd, 1982.
* *Pedeset godina Fakulteta muzičke umetnosti (Muzičke akademije) 1937-1987*, Univerzitet umetnosti u Beogradu, Beograd, 1988, str 132.
* Anton Eberst: *Klarinet i klarinetisti*, Forum, Novi Sad, 1963.
* *Leksikon jugoslavenske muzike*, Zagreb, 1984, sv. I, str 3 i 4.
* Leksikon *Ko je ko u Srbiji 1991*, Bibliofon, 1991, str 10.
* *Enciklopedija Slovenije*, Knjiga 16, Mladinska knjiga, Ljubljana 2002.