Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 582. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  610-e pne.  600-e pne.  590-e pne. -  580-e pne. - 570-e pne.  560-e pne.  550-e pne.
 |
| **Godine:** | 585. pne. 584. pne. 583. pne. - **582. pne.** - 581. pne. 580 pne. 579 pne.
 |

582. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 582. pne.
 |
| Olimpijada
 | 49:2.–49:3.
 |
| Ab urbe condita
 | 172.
 |
| Seleukidski
 | -270–-269.
 |
| Islamski
 | 1240–1239. BH
 |
| Hebrejski
 | 3179–3180.
 |
| Bizantski
 | 4927–4928.
 |
| Koptski
 | -865–-864.
 |
| Iranski
 | -1203–-1202. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -525–-524.
 |
| • *Shaka Samvat* | 504–505.
 |
| • *Kali Yuga* | 2520–2521.
 |
| Kineski
 | 2055–2056.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9419.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Osnovane Pitijske igre u Delfima (tradicionalni datum).

## Rođenja

## Smrti

* Vojvoda Ding od Qija, vladar kineske Države Qi

## Izvori
# Pitijske igre

Pogled na stadion u svetištu Delfi, korišten na Pitijskim igrama. Kamene stepenice lijevo su dodali Rimljani.
Ovo je startna linija na stadionu Delfa korištena za Pitijske igre
**Pitijske igre** (Delfijske igre) su bile jedne od četiri panhelenskih igara Antičke Grčke, preteče suvremenih Olimpijskih igara. Održavali su svake godine u svetištu Apolona u Delfima.

Održavane su u počast Apolona dvije godine prije (i dvije godine poslije) svake Olimpijade, odnosno između Nemejskih i Istamskih igara. Započete su u 6. vijeku pne., a, za razliku od Olimpijskih igara su sadržavale i natjecanja u muzici i poeziji. Ona su se održavala prije sportskih natjecanja, a legende kažu da ih je otpočeo Apolon nakon što je ubio Pitona i osnovao svetište u Delfima. U svemu su sportska natjecanja odgovarala Olimpijskim igarama. Četveroprežne utrke dvokolica su se održavale na hipodromu u ravnici, nedaleko od mora, na mjestu gdje je stajao prvotni stadioon. (ref: Pindar)

Pobjednici su dobijali lovorove vijence iz grada Tempe u Tesaliji. Manje verzije pitijskih igara su se održavale u mnogim gradovima Bliskog Istoka i Grčke.

## Povezano

* Međunarodni delfijski savjet

## Vanjske veze

* III JUNIOR DELPHIC GAMES 2007 Baguio City, Philippines - November 10 to 15 Arhivirano 2007-09-28 na Wayback Machine-u
* III JUNIOR DELPHIC GAMES 2007 Baguio City, Philippines - Participation Package
* International Delphic Council More Information’s to the Delphic Games of the Modern Era
# 580. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  610-e pne.  600-e pne.  590-e pne. -  580-e pne. - 570-e pne.  560-e pne.  550-e pne.
 |
| **Godine:** | 583. pne. 582. pne. 581. pne. - **580. pne.** - 579. pne. 578 pne. 577 pne.
 |

580. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 580. pne.
 |
| Olimpijada
 | 49:4.–50:1.
 |
| Ab urbe condita
 | 174.
 |
| Seleukidski
 | -268–-267.
 |
| Islamski
 | 1238–1237. BH
 |
| Hebrejski
 | 3181–3182.
 |
| Bizantski
 | 4929–4930.
 |
| Koptski
 | -863–-862.
 |
| Iranski
 | -1201–-1200. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -523–-522.
 |
| • *Shaka Samvat* | 502–503.
 |
| • *Kali Yuga* | 2522–2523.
 |
| Kineski
 | 2057–2058.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9421.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Kambiz I. nasljeđuje Kira I. kao kralj Anšana u Ahemenidskoj dinastiji (približni datum)
* Izrađena je Meduza Gorgona, detalj sa zapadnog frontona Artemidinog hrama na Krfu (približni datum)

## Rođenja

## Smrti

* Kir I, kralj Anšana

## Reference
# Kambiz I

| Kambiz I
 |
| --- |
| **Kralj Anšana** |
| Vladavina
 | 580. - 559. pne. (21 godina) |
| Krunidba
 | 580. pne.
 |
| Prethodnik
 | Kir I
 |
| Nasljednik
 | Kir II Veliki
 |
| Supruga
 | Mandana
 |
| Djeca
 | Kir Veliki, itd.
 |
| Puno ime
 |  |
| Kambiz I od Anšana
 |
| Dinastija
 | Ahemenidi
 |
| Otac
 | Kir I
 |
| Rođenje
 | cca 600. pne.
 |
| Smrt
 | 559. pne.
 |

**Kambiz I** (staroperz. *Kambūdžija* „Stariji“, grč. *Καμβύσης*, lat. *Cambyses*) bio je kralj Anšana koji je vladao od 580. do 559. pne.. Njegov sin Kir Veliki utemeljio je golemu Ahemenidsku Perzijsku Monarhiju.

## Porodica

Kambiz I je jedan od ranijih pripadnika iranske dinastije Ahemenida. Njegov pradjed Ahemen smatra se utemeljiteljem dinastije po kojem je ista dobila ime. Kambizov djed Teisp od Anšana osvojio je elamski grad Anšan koji se vezuje uz njihova imena, a otac Kir I vladao je kao vazalski kralj pod Babilonijom i Medijom. Teispov unuk, odnosno rođak Kambiza I, bio je Arsam od Perzije.

## Život i značaj

Prema Herodotu, Kambiz I bio je „čovjek iz ugledne obitelji i mirne naravi“. Vladao je kao vazalski kralj medijskog kralja Astijaga. Oženio se princezom Mandanom od Medije, kćeri Astijaga i princeze Arijene od Lidije, odnosno unukom Kijaksara od Medije i Alijata II od Lidije. Njihov brak izrodio je njegova nasljednika Kira Velikog.

## Smrt

Prema sirijskom historičaruu Nikolaju iz Damaska njegovo izvorno ime bilo je *Atradat*, a ranjen je u bitci kod perzijske granice nakon koje je podlijegao ozlijedama. Bitku protiv medijskog kralja Astijaga je vodio zajedno s svojim sinom Kirom Velikim. Datum njegove smrti nije pouzdan, no najčešće se spominju 559. ili 551. pne. Prema drevnim zapisima, pokopan je uz najviše počasti.

## Ostavština

Herodot spominje kako je Astijag odabrao Kambiza za zeta budući da ga nije smatrao prijetnjom za medijski tron. To ipak nije bio slučaj s njegovim sinom Kirom II koji je perzijskim ustankom zbacio djeda Astijaga s prijestolja i osnovao Ahemenidsku Perzijsku Monarhiju.

## Kronologija

* 580. pne. - početak vladavine Kambiza I, sina Kira I
* 559. pne. - Kambiz I umire, a naslijeđuje ga njegov sin Kir Veliki

## Veze

* Perzijska Monarhija
* Kir Veliki
* Medijska Monarhija

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: | **Kralj Anšana (cca 580. - 559. pne.)** | Nasljednik:
 |
| **Kir I (cca 640. - cca 580. pne.)** | **Kir Veliki (cca 559. - 530. pne.)** |

## Reference

## Vanjske veze

* Kambiz I od Anšana, livius.org Arhivirano 2009-02-26 na Wayback Machine-u
* Kambiz I od Anšana, „Enciklopedija Britannica“
* Kambiz I (Bartleby.com) Arhivirano 2008-07-26 na Wayback Machine-u
* Kambiz I (enciklopedija Iranica, Muhammad A. Dandamayev)
# Istamske igre

Istamske igre
**Istmijske** ili **Istamske igre**, odnosno **Istmijada** (starogrčki Ἴσθμια) su bili jedne od četiri panhelenskih igara Antičke Grčke, a ime su dobile po Korintskoj prevlaci (*Istam*), gdje su održavane. Kao i kod Nemejskih igara, Istamske igre održavane godinu dana prije i godinu dana poslije Olimpijskih igara (druge i četvrte godine Olimpijade), dok su se Pitijske igre održavale u trećoj godini Olimpijade.

## Vanjske veze

* The **Sanctuary** of Poseidon Arhivirano 2007-02-03 na Wayback Machine-u at the Hellenic Ministry of Culture.
* Archaeological **Museum** of Isthmia Arhivirano 2007-02-03 na Wayback Machine-u.
* University of Chicago **Excavations** at Isthmia Arhivirano 2007-02-04 na Wayback Machine-u.
* Perseus Site Catalog: Isthmia.
* Britannica 1911: Classical games
# 579. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  600-e pne.  590-e pne.  580-e pne. -  570-e pne. - 560-e pne.  550-e pne.  540-e pne.
 |
| **Godine:** | 582. pne. 581. pne. 580. pne. - **579. pne.** - 578. pne. 577 pne. 576 pne.
 |

579. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 579. pne.
 |
| Olimpijada
 | 50:1.–50:2.
 |
| Ab urbe condita
 | 175.
 |
| Seleukidski
 | -267–-266.
 |
| Islamski
 | 1237–1236. BH
 |
| Hebrejski
 | 3182–3183.
 |
| Bizantski
 | 4930–4931.
 |
| Koptski
 | -862–-861.
 |
| Iranski
 | -1200–-1199. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -522–-521.
 |
| • *Shaka Samvat* | 501–502.
 |
| • *Kali Yuga* | 2523–2524.
 |
| Kineski
 | 2058–2059.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9422.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Servije Tulije nasljeđuje ubijenog Lucija Tarkvinija Priska kao šesti kralj Rima (tradicionalni datum)

## Rođenja

## Smrti

* Lucije Tarkvinije Prisk, peti rimski kralj (tradicionalni datum)

## Izvori
# Servije Tulije

**Servije Tulije** (*Servius Tullius*) je prema legendi jedan od Rimskih kraljeva, vladao je u razdoblju od 578. pne. - 534. pne. Jedan je od retkih rimskih kraljeva čija istoričnost ne dolazi u pitanje. Bio je poštovan u rimskoj tradiciji kao pravedan kralj. Poreklom je bio Etrurac i to je bio poslednji kralj Rima etrurskog porekla.

Tradicija pripisuje Serviju Tuliju podelu naroda na pet klasa u centurijatskim komicijama. To je prvi put u povijesti čovječanstva da se provodi sustavni popis stanovništva (*census*). Popis je služio kao osnova za prikupljanje poreza kojim se financirala obrana Rima i izgradnja obrambenog zida. Ova timokratska reforma, koja se verovatno samo pripisuje Serviju Tuliju, obezbedila je bolje predstavljanje u skupštini onih građana koji su učestvovali u odbrani države. Građani koji su pripadali siromašnim slojevima rimskog društva, nisu morali učestvovati u odbrani otadžbine, i bili su rđavo zastupljeni u centurijatskoj komiciji. Tradicija pripisuje Serviju Tuliju izgradnju odbrambenog zida oko svih 7 rimskih brežuljaka dužine 5 milja sa 19 vrata.

Prebacio je iz latinskog grada Aricije u Rim (na Aventin) kultnu svetkovinu posvećen boginji Dijani. Tako je učvrstio rimski prestiž među Latinima. Završio je Jupiterov hram na Kapitolinu (60 m dug, 50 m širok).

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: | **Rimski kralj** | Nasljednik:
 |
| **Lucije Tarkvinije Prisk (617. pne. - 578pne.)** | **Lucije Tarkvinije Oholi (534. pne. - 510. pne.)** |
# Lucije Tarkvinije Prisk

**Lucije Tarkvinije Prisk** (*Lucius Tarquinius Priscus*) ili **Tarkvinije I.** je prema predanju peti rimski kralj. Vladao je negdje od 617. pne. do 579. pne.

Lucije Prisk se preselio u Rim iz etrušćanskog grada Tarkvinija *(Tarquinii)* sa svojom ženom kao vrlo bogat i ambiciozan čovjek samo zbog toga što mu nije bila odobrena neka visoka dužnost u njegovom rodnom gradu. Predanje kaže da čim je stigao u Rim, znao je da će postati kralj.

Svoju karijeru u Rimu počeo je kao odvjetnik sinova tadašnjeg kralja Anka Marcija. Po kraljevoj smrti uspio je uvjeriti narodnu skupštinu da ga izaberu za kralja.

Lucije Tarkvinije Prisk je izgradio Circus Maximus, zgradu za konjičke utrke, uspio je s kanalima poslije jedne velike poplave isušiti mjesto za Rimski Forum. Od velikih djela mu se još pripisuje izgradnja Jupiterovog hrama na Kapitolu.

Za vrije svoje vladavine, ratovao je sa Sabinjanima koje je i uspio pobijediti. Osvojio je gradove *Cornicilum*, *Firulea*, *Cameria*, *Crustumerium*, *Americola*, *Medullia* i *Nomentum*. Poslije svakog rata, vraćao se u Rim s plijenom. Uvećao je centurije na 1800 ljudi, a Senat za slijedećih sto članova iz nižeg staleža, među kojima i obitelj Oktavijani.

Poslije trideset osmogodišnje vladavine, Tarkvinija I. su ubila dva seljaka sa sjekirom, po naređenju sinova Anka Marcija. Zahvaljujući kraljici Tanakiliji, koja je otkrila ubojstvo, za njegovog nasljednika izabran je njegov zet Servije Tulije.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: | **Rimski kralj** | Nasljednik:
 |
| **Anko Marcije (642. pne. - 617. pne.)** | **Servije Tulije (578. pne. - 534. pne.)** |
# Kralj Rima

|  |
| --- |
| **Drevni Rim** |
|
Članak je dio serije:
**Politika i uprava Drevnog Rima** |
|

---

 |
| Periodi
 |
| **Rimsko Kraljevstvo** 753. pne. – 510. pne.
**Rimska Republika** 510. pne. – 27. pne.
**Rimsko Carstvo** 27. pne. – 476. n.e./1453

|  |  |
| --- | --- |
| **Principat Zapadno Carstvo** | **Dominat Istočno Carstvo** |

 |
| Redovni magistrati
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|
Konzul Pretor Kvestor Promagistrat

 |
Edil Tribun Cenzor Guverner

 |

 |
| Izvanredni magistrati
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|
Diktator Magister Equitum Konzularni tribun

 |
Rex Triumviri Decemviri

 |

 |
| Titule
 |
| Imperator

|  |  |
| --- | --- |
|
Legatus Dux Officium Praefectus Vicarius Vigintisexviri Lictor

 |
Magister Militum Imperator Princeps senatus Pontifex Maximus Augustus Caesar Tetrarh

 |

 |
| Institucije i pravo
 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Rimski Ustav

|  |  |
| --- | --- |
|
Rimski Senat Cursus honorum Rimske skupštine Kolegijalnost

 |
Rimsko pravo Rimsko državljanstvo Auctoritas Imperium

 |

 |

 |
|

---

Druge države pogledaj • razgovor • uredi |

**Kralj Rima** (latinski: *rex, regis*) bio je glavni magistrat Rimskog Kraljevstva. Kraljevi, s izuzetkom Romula koji je to postao samim osnivanjem grada, su svi bili izabrani od naroda da služe doživotno, a nijedan do prijestolja nije došao oružanom silom. Iako nije bilo nasljednog principa kod prva četiri monarha, s petim kraljem Tarkvinijem Priskom, kraljevsko nasljedstvo se ustanovljavalo kroz ženski dio porodice umrlog kralja. Zbog toga su drevni historičari tvrdili da je kralj bio izabran temeljem svojih vrlina, a ne porijeklom.

## Popis rimskih kraljeva

| Kraljevi Rima
 |
| --- |
| Kralj
 | Tradicionalna vladavina
 |
| Romul
 | 753. pne.–716. pne.
 |
| Numa Pompilije
 | 715. pne.–674. pne-
 |
| Tul Hostilije
 | 673. pne.–642. pne.
 |
| Anko Marcije
 | 642. pne.–617. pne.
 |
| Lucije Tarkvinije Prisk
 | 616. pne.–579. pne.
 |
| Servije Tulije
 | 578. pne.–535. pne.
 |
| Lucije Tarkvinije Oholi
 | 535. pne.–510. pne./509. pne.
 |
# 573. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  600-e pne.  590-e pne.  580-e pne. -  570-e pne. - 560-e pne.  550-e pne.  540-e pne.
 |
| **Godine:** | 576. pne. 575. pne. 574. pne. - **573. pne.** - 572. pne. 571 pne. 570 pne.
 |

573. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 573. pne.
 |
| Olimpijada
 | 51:3.–51:4.
 |
| Ab urbe condita
 | 181.
 |
| Seleukidski
 | -261–-260.
 |
| Islamski
 | 1231–1230. BH
 |
| Hebrejski
 | 3188–3189.
 |
| Bizantski
 | 4936–4937.
 |
| Koptski
 | -856–-855.
 |
| Iranski
 | -1194–-1193. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -516–-515.
 |
| • *Shaka Samvat* | 495–496.
 |
| • *Kali Yuga* | 2529–2530.
 |
| Kineski
 | 2064–2065.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9428.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Osnovane Nemejske igre u Nemeji, u Grčkoj (tradicionalni datum).

## Rođenja

## Smrti

* Vojvoda Li od Jina, vladar kineske Države Jin

## Izvori
# Nemeja

**Nemeja** (Gr. **Νεμέα**) je arheološko nalazište, odnosno drevna historijska lokacija koja se nalazi u dolini rijeke Elissosa u sjeveroistočnom Peloponezu u Grčkoj. Nekada je bila dio teritorije Kleone u Argolidi, a danas je dio prefekture Korintija. Jugozapadno od nalazišta se nalazi selo Iraklion, dok je na zapadu gradić Nova Nemeja.

Nemeja je poznata u grčkoj mitologiji po Nemejskom lavu koga je ubio Heraklo te po dječaku zvanom Ofelt, čiju je smrt slučajno izazvalo sedam argivskih vojskovođa na pohodu protiv Tebe. Nastojeći se iskupiti, vojskovođe su započeli Nemejske igre.

Oblast Nemeje je također poznata po kvalitetnom vinu i dan-danas je jedno od najvažniji vinogradarskih područja Grčke.

## Vanjske veze

* Nemea Center for Classical Archaeology page
* Temple of Zeus Reconstruction Project page Arhivirano 2007-11-03 na Wayback Machine-u
* Society for the Revival of the Nemean Games page (in Modern Greek) Arhivirano 2007-12-21 na Wayback Machine-u
* UC Berkeley page on Nemea Arhivirano 2012-03-27 na Wayback Machine-u
* Ministry of Culture page on the site Arhivirano 2007-04-07 na Wayback Machine-u
* Nemea Valley Archaeological Project, with pictures Arhivirano 2007-03-31 na Wayback Machine-u
* Nemea. A Guide to the Site and Museum
# Nemejske igre

**Nemejske igre** su bile jedne od četiriju panhelenskih igara u Antičkoj Grčkoj. Ime su dobile po Nemeji gdje su se održavale svake dvije godine - godinu prije i godinu poslije Olimpijskih igara. Kao i sve druge igre, bile su posvećene Zeusu.

Legende govore da ih je započeo Heraklo u znak pobjede nad Nemejskim lavom, odnosno sedam argivskih generala kao iskupljenje za smrt dječaka Ofelta. Historijski podaci navode da su se počele održavati oko 6. vijeka pne. a neki izvori spominju godinu 573. pne.

U Nemeji je uz Zevsov hram bio stadion, hipodrom i pozorište.

Kao i na ostalim antičkim igrama , na programu Nemejskih igara bila su takmičenja u trčanju, skakanju, bacanjima, rvanju, šakanju, petoboju i pankrationu.

Organizatori igara, najpre su bili stanovnici grada Kleona, a od 460. godine pne. stanovnici Argosa.

Kao nagradu pobednici su dobijali venac od maslinovih grančica, a kasnije od celerovog lišća.

Učvrščivanjem hršćnstva na tim prostorima, Nemejske igre su ukinute u IV veku.

Godine 1994. je osnovano Društvo za obnovu nemejskih igara, koje od 1996. svake četiri godine organizira nove Nemejske igre kao svojevrsnu alternativu suvremenim olimpijadama, koje smatraju previše komercijalnim.

## Vanjske veze

* Nemejske igre ((de))
* Enciklopedija Fiziče kulture JLZ - Zagreb 1971. godine
# 572. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  600-e pne.  590-e pne.  580-e pne. -  570-e pne. - 560-e pne.  550-e pne.  540-e pne.
 |
| **Godine:** | 575. pne. 574. pne. 573. pne. - **572. pne.** - 571. pne. 570 pne. 569 pne.
 |

572. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 572. pne.
 |
| Olimpijada
 | 51:4.–52:1.
 |
| Ab urbe condita
 | 182.
 |
| Seleukidski
 | -260–-259.
 |
| Islamski
 | 1230–1229. BH
 |
| Hebrejski
 | 3189–3190.
 |
| Bizantski
 | 4937–4938.
 |
| Koptski
 | -855–-854.
 |
| Iranski
 | -1193–-1192. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -515–-514.
 |
| • *Shaka Samvat* | 494–495.
 |
| • *Kali Yuga* | 2530–2531.
 |
| Kineski
 | 2065–2066.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9429.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

## Rođenja

## Smrti

* Kralj Jian od Zhoua, vladar kineske dinastije Zhou

## Izvori
# 571. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  600-e pne.  590-e pne.  580-e pne. -  570-e pne. - 560-e pne.  550-e pne.  540-e pne.
 |
| **Godine:** | 574. pne. 573. pne. 572. pne. - **571. pne.** - 570. pne. 569 pne. 568 pne.
 |

571. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 571. pne.
 |
| Olimpijada
 | 52:1.–52:2.
 |
| Ab urbe condita
 | 183.
 |
| Seleukidski
 | -259–-258.
 |
| Islamski
 | 1229–1228. BH
 |
| Hebrejski
 | 3190–3191.
 |
| Bizantski
 | 4938–4939.
 |
| Koptski
 | -854–-853.
 |
| Iranski
 | -1192–-1191. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -514–-513.
 |
| • *Shaka Samvat* | 493–494.
 |
| • *Kali Yuga* | 2531–2532.
 |
| Kineski
 | 2066–2067.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9430.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* 25. 11. – Rimski kralj Servije Tulije trijumfom slavi pobjedu nad Etruščanima.
* Zhou Lingwang postaje kralj kineske dinastije Zhou.

## Rođenja

## Smrti

## Izvori
# Kralj Ling od Zhoua

**Kralj Ling od Zhoua** (kin.: 周靈王, pinyin zhōu líng wáng) ili **Kralj Ling od Choua** (wg) bio je dvadesetprvi vladar kineske dinastije Zhou i jedanaesti vladar Istočnog Zhoua.

## Osobne informacije

|  |  |
| --- | --- |
| Porodično ime | Ji (姬 jī) na kineskom |
| Osobno ime | Xiexin (泄心 xìe xīn) na kineskom |
| Ime ere | nema |
| Otac | Kralj Jian od Zhoua |
| Majka | nepoznata |
| Supruga | nepoznata |
| Djeca | Kralj Jing od Zhoua (Ji Gui) |
| Dužina vladavine | 571. pne.-545. pne. |
| Grobnica | nepoznata |
| Hramsko ime | nepoznato |
| Kurtoazno ime | nepoznato |
| Posthumno ime | 靈 (pinyin líng), doslovno: "agilan" |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Kralj Jian od Zhoua** | **Dinastija Zhou** | Slijedi: **Kralj Jing od Zhoua (Ji Gui)** |
# 570. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  600-e pne.  590-e pne.  580-e pne. -  570-e pne. - 560-e pne.  550-e pne.  540-e pne.
 |
| **Godine:** | 573. pne. 572. pne. 571. pne. - **570. pne.** - 569. pne. 568 pne. 567 pne.
 |

570. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 570. pne.
 |
| Olimpijada
 | 52:2.–52:3.
 |
| Ab urbe condita
 | 184.
 |
| Seleukidski
 | -258–-257.
 |
| Islamski
 | 1228–1227. BH
 |
| Hebrejski
 | 3191–3192.
 |
| Bizantski
 | 4939–4940.
 |
| Koptski
 | -853–-852.
 |
| Iranski
 | -1191–-1190. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -513–-512.
 |
| • *Shaka Samvat* | 492–493.
 |
| • *Kali Yuga* | 2532–2533.
 |
| Kineski
 | 2067–2068.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9431.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Amasis II. nasljeđuje Apriesa kao kralj Egipta.
* Klitija i Ergotim izrađuju François Vazu (približni datum)
* 570 - 560. pne. — Napravljena Berlinska Kora, sa groblja Keratea u blizini Atene, Danas se čuva u Staatlische Museen zu Berlin, Preussischer Kulturbesitz, Antikensammlung.

## Rođenja

* Ksenofan iz Kolofona, grčki filozof
* Pitagora, grčki filozof (kasniji datum)

## Smrti

* Sapfo, grčka pjesnikinja

## Reference
# Amazis II

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi: **Apries** | **Faraon Egipta26. dinastija* | Slijedi: **Psamtik III** |
| **Amasis II** |
| **Ahmose II** |
| **Vladavina** | 570–526. pne.
 |
| **Nomen** | *Ah-mose* Mjesec je rođen, sin Neith
 |

**Amasis II** (također **Ahmose II**) bio je egipatski faraon (570. pne. - 526. pne.) iz XXVI dinastije. Prijestolnica mu je bila u Saisu. Smatra se posljednjim velikim egipatskim vladarom prije perzijskog osvajanja.

Amazis je prema Herodotu - koji predstavlja glavni izvor biografskih podataka - bio čovjek običnog roda, koji je službom u vojsci faraona Apriesa napredovao do čina generala. Kada je Apries doživio katastrofalan neuspjeh u pokušaju da osvoji grčku koloniju Kirenu u Libiji, među egipatskom vojskom se proširila priča da je faraon namjerno sabotirao pohod s ciljem da oslabi egipatske vojnike nauštrb svojih miljenika - grčkih i karijskih najamnika. Izbila je pobuna i Amazis je poslan da je uguši. On se umjesto toga priključio pobunjenicima koji su ga proglasili za kralja te u Memfisu uspio zarobiti Apriesa.

Amazis se ispočetka s Apriesom odnosio sa štovanjem. Međutim, nezadovoljni narod je tražio smrt svrgnutog faraona, te ga je Amazis dao zadaviti. Njegovo truplo je, međutim, sahranjeno sa svim počastima, a Amazis se oženio za kraljevu kći Chedebnitjerbone II kako bi na taj način očuvao kontinuitet dinastije.

Iako je na vlast došao zbog protu-grčkog rasploženja, Amazis je nastavio s helenofilskom politikom svojih prethodnika. Grčka kolonija Naukratis je nastavila prosperirati, a Amazis je čak s 1000 talanata zlata pomogao obnovu hrama u Delfima. Kao jednu od svojih supruga je uzeo princezu Ladiku, kći kirenskog kralja Bata III.

Amazisova politika je omogućila Egiptu da prosperira zahvaljujući trgovini s grčkim svijetom. Herodot navodi kako je upravo za vrijeme Amazisove vladavine Egipat stekao ogromno bogatstvo, a niz plodnih godina je omogućio nagli porast stanovništva. Amazis je Egiptu omogućio i posrednu kontrolu nad Ciprom.

Međutim, Egipat je pod Amazisovom vladavinom isto tako postao sve manje sposoban da se obrani od neprijatelja iz Azije. Godine 567. pne. je Amazis uspio odbiti posljednji pokušaj babilonskog Nabukodonosora da osvoji Egipat. Smrt Nabukodonosora je doveo do postupnog slabljenja babilonske moći, ali je taj vakuum brzo ispunio još opasniji neprijatelj - perzijski kralj Kir Veliki koji je uspio pokiriti Medijsko Carstvo, a potom Lidiju pod Krezom te sam Babilon. Zbog toga je Egipat ostao bez svih potencijalnih saveznika i morao se oslanjati na vlastite snage.

Posljednje godine života je Amazis proveo pripremajući se za perzijsku najezdu, ali je ona došla nekoliko mjeseci nakon njegove smrti, kada je njegov nasljednik Psamtik III poražen, a perzijski kralj Kambiz II preuzeo vlast nad Egiptom.

## Galerija

*
*
*
*

## Reference

* W. M. Flinders Petrie, *History*, vol. iii.
* James Henry Breasted, *History and Historical Documents*, vol. iv. p. 509
* Gaston Maspero, *Les Empires*
* *Nos ancêtres de l'Antiquité*, 1991, Christian Settipani, p. 161