Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Georg von Trapp

|  |
| --- |
| Georg von Trapp
 |
|  |
| Rođen
 | 4. travnja 1880. Zadar, Kraljevina Dalmacija, Austro-Ugarska
 |
| Umro
 | 30. travnja 1947. (67 god.) Stowe, Vermont, SAD
 |
| Nacional.
 | Austrijanac
 |
| Supruga
 | Agathe Whitehead (1891.–1922.) (ož. 1911.–1922.) Maria Augusta Kutschera (1905.-1987.) (ož. 1927.–1947.)
 |
| Djeca
 | Rupert von Trapp (1911.–1992.) Agathe von Trapp (1913.–2010.) Maria Franziska von Trapp (1914.–2014.) Werner von Trapp (1915.–2007.) Hedwig von Trapp (1917.–1972.) Johanna von Trapp (1919.–1994.) Martina von Trapp (1921.–1951.) Rosmarie von Trapp (r. 1929.) Eleonore von Trapp (r. 1931.) Johannes von Trapp (r. 1939.)
 |
| Roditelji
 | August von Trapp Hedwig Wepler
 |

Korvettenkapitän **Georg Ludwig Ritter von Trapp** (Zadar, 4. travnja 1880. - Stowe, 30. svibnja 1947.), poznat kao **barun von Trapp**, austrougarski mornarički časnik. Zahvaljujući postignućima na moru tijekom Prvoga svjetskog rata, stekao je mnogo odlikovanja uključujući vojni red Marije Terezije. Priča o njegovoj obitelji poslužila je kao inspiracija za mjuzikl *Moje pjesme, moji snovi*.

Rođen je u Zadru, tadašnjem glavnom gradu Kraljevine Dalmacije, a slijedeći obiteljsku tradiciju od 1894. godine pohađa pomorsku akademiju u Rijeci nakon čega odlazi na službu u Pulu gdje se istaknuo kao vrstan podmorničar. Postignuća na moru tijekom I. svjetskog rata donijela su mu brojna odličja, kao i plemićku titulu.

## Prvi brak

Von Trapp se prvo oženio za Agathu Whitehead, nećakinju St Johna Brodricka, 1. erla Midletona i unuku Roberta Whiteheada, izumitelja torpeda. Upravo je ona krstila U-boot *U-6* na kojemu je on prvi put zapovijedao.

Agathino naslijeđeno bogatstvo uzdržavalo je par i omogućilo im da osnuju obitelj. Njihovo prvo dijete Rupert rodio se 1. studenoga 1911. u Puli. Obitelj je živjela u vili u Budicinovoj ulici 11. U braku su imali šestero djece: Agathu, isto rođenu u Puli, Mariju Franzisku, Wernera, Hedwigu, te Johannu, sve rođene u Zell am Seeu u obiteljskom domu Erlhofu, te Martinu rođenu u Klosterneuburgu u obiteljskom domu Martinsschlösselu.

Agathe Whitehead umrla je 3. rujna 1922. od šarlaha kojim se zarazila preko svoje kćeri Agathe. Obitelj je kupila vilu u Aigenu, predgrađu Salzburga i preselila se 1924. Oko 1926. godine Maria Franziska oporavljala se od bolesti i nije mogla pohađati školu, pa je von Trapp unajmio Mariju Augustu Kutscheru iz obližnje opatije u Nonnbergu kao paziteljicu.

## Reference
# Ernst Ludwig Kirchner

| Ernst Ludwig Kirchner |
| --- |
| ekspresionizam |
| Fotografski autoportret iz 1919. godine |
| Biografske informacije |
| Rođenje | Ernst Ludwig Kirchner (1880-maja-06)6. maja 1880. Aschaffenburg |
| Smrt | 15. juna 1938. (dob: 58) Frauenkirch-Wildboden kraj Davosa |
| Nacionalnost | njemačka |
| Profesionalne informacije |
| Obrazovanje | Königliche Technische Hochschule |
| Opus |
| Polje | slikanje |
| Znamenita djela |
| *Marzella*, 1909-1910 |

**Ernst Ludvig Kirhner** (njemački: *Ernst Ludwig Kirchner*; Ašafenburg, 6. maj 1880 – Fraunkirh, Davos 15. jun 1938) bio je nemački slikar, grafičar i vajar epohe ekspresionizma.

Kirhner je studirao arhitekturu u Drezdenu. Zajedno sa svojim prijateljima Erihom Hekelom i Karl Šmit-Rotlufom osnovao je u Drezdenu umetničku grupu Most (njemački: *Die Brücke*) sa ciljem da se prevaziđe akademsko slikarstvo. Snažan uticaj na njih imao je plošni način slikanja Pola Gogena i Eduarda Munka kao i kolorit Vinsenta van Goga i fovista. Pošto su članovi grupe zajedno slikali u jednom ateljeu došli su do međusobno veoma sličnog stila. Kirhner se bavio uglavnom pejzažima, prizorima grada, aktovima i portretima. Godine 1911. grupa se preselila u Berlin. Tamo su nastale Kirhnerove slike velegrada naslikane dinamičnim načinom slikanja i sa oštrim ivicama tipičnim za njegov stil (*Ulica*, 1913). Godine 1913. grupa se raspala. Kirhner koji se odmah po izbijanju Prvog svetskog rata prijavio u vojsku kao dobrovoljac demobilisan je 1915. nakon što je doživeo psihički i fizički slom. Tada je nastao njegov potresni autoportret *Slikar kao vojnik* (1915). Nakon ozdravljenja nastanio se u Švajcarskoj. Slikao je tada brojne, oblikom i bojom smirenije pejzaže (*Davos u snegu*, 1921). Sredinom tridesetih godina 20. veka nacisti su zaplenili preko 600 njegovih dela i proglasili ga za degeneričnog umetnika.

Kirhnerovo glavno delo u oblasti grafike jeste njegov ciklus drvoreza za zbirku pesama Georga Hajma „Umbra vite“ (1924). Za svoje figure u drvetu inspiraciju je nalazio u umetnosti Afrike i Okeanije.

Izvršio je samoubistvo 15. juna 1938. godine u Davosu.

## Galerija

* Autoportret Ernsta Ludviga Kirhnera
* Kirhnerov *Portret žene*
* *Dva brata*

## Vanjske veze

* Ernst Ludvig Kirhner foundacija, Berlin Arhivirano 2011-04-21 na Wayback Machine-u
* Mirela Ramljak Purgar: Drvorez između života i smrti, U povodu 110. godišnjice osnutka grupe Die Brücke te 77. godišnjice samoubojstva E. L. Kirchnera Arhivirano 2015-10-07 na Wayback Machine-u
# Wilhelm List

| Vilhelm List
 |
| --- |
| 14. maj 1880 – 17. avgust 1971
 |
|  Vilhelm List, nemački general-feldmaršal
 |
| Mesto rođenja
 | Oberkirhberg, Nemačko carstvo
 |
| Mesto smrti
 | Garmiš-Partenkirhen, Zapadna Nemačka
 |
| Lojalnost
 |  Nemačko carstvo  Vajmarska Republika  Nacistička Nemačka
 |
| Godine službe
 | 1898 – 1942
 |
| Čin
 | General-feldmaršal
 |
| Bitke/ratovi
 | Prvi svetski rat Drugi svetski rat
 |
| Nagrade
 | Gvozdeni krst
 |

**Zigmund Vilhelm Valter fon List** (njemački: *Siegmund Wilhelm Walter von List*; 14. maj 1880 – 17. avgust 1971) je bio nemački general-feldmaršal.

Učestvovao je u Prvom svetskom ratu kao oficir. Posle prisajedinjenja Austrije nemačkom Rajhu najpre je bio komandant 5. armijske grupe u Beču, a po izbijanju Drugog svetskog rata komandovao je 14. i 12. nemačkom armijom. Bio je jedan od komandanata prilikom napada na Poljsku 1939, zatim je učestvovao u ratu protiv Francuske i u napadu na Jugoslaviju i Grčku 1941.

Njegove trupe su zauzele Srbiju i Makedoniju i po okupaciji ovih područja postao je vojni zapovednik Balkana. List je bio jedan od naredbodavaca za masovni teror i zločin nad civilnim stanovništvom Srbije. U toku 1942. otišao je na istočni front i komandovao grupom armije A, radi osvajanja Kubana i Kavkaza ali je ubrzo smenjen. Po završetku rata 1948.god. osuđen je od Savezničkog vojnog suda na doživotni zatvor, ali je 1952. pušten na slobodu.

## Literatura

* Friedrich-Christian Stahl: *Generalfeldmarschall Wilhelm List.* in: Gerd R. Ueberschär (Hrsg.): *Hitlers militärische Elite. Vom Kriegsbeginn bis zum Weltkriegsende.* Band 2. Primus, Darmstadt 1998, ISBN 3-89678-089-1, S. 116–122.
* Hayward, Joel S. A. *Stopped At Stalingrad.* University Press of Kansas; Lawrence: 1998. ISBN 978-0-7006-1146-1.
* Scherzer, Veit (2007). *Ritterkreuzträger 1939–1945 Die Inhaber des Ritterkreuzes des Eisernen Kreuzes 1939 von Heer, Luftwaffe, Kriegsmarine, Waffen-SS, Volkssturm sowie mit Deutschland verbündeter Streitkräfte nach den Unterlagen des Bundesarchives* (in German). Jena, Germany: Scherzers Miltaer-Verlag. ISBN 978-3-938845-17-2.
* *Helden der Wehrmacht - Unsterbliche deutsche Soldaten* (in German). München, Germany: FZ-Verlag GmbH, 2004. ISBN 3-924309-53-1.

## Vanjske veze
# Radclyffe Hall

| Radclyffe Hall |
| --- |
|  |
| Biografske informacije |
| Rođenje | 12.8. 1880. |
| Smrt | 7.10. 1943. |
| Nacionalnost | britansko |
| Obrazovanje |
| Zanimanje | pjesnikinja, spisateljica romana, novelistica |
| Opus |
| 1906-1936 |

**Radclyffe Hall** (12.8. 1880 - 7.10. 1943) (rođena kao **Marguerite Radclyffe-Hall**), bila je britanska pjesnikinja i autorica osam romana, uključujući lezbijski roman *The Well of Loneliness*.

## Djela

### Romani

* *The Forge* (1924)
* *The Unlit Lamp* (1924)
* *A Saturday Life* (1925)
* *Adam's Breed* (1926)
* *The Well of Loneliness* (1928)
* *The Master of the House* (1932)
* *Miss Ogilvy Finds Herself* (1934)
* *The Sixth Beatitude* (William Heineman Ltd, London, 1936)

### Poezija

* *The Forgotten Island* (London : Chapman & Hall,1915)
* *Dedicated to Sir Arthur Sullivan* (England : s.n., 1894)
* *A Sheaf Of Verses : Poems* (London : J. And E. Bumpus, 1908)
* *Twixt Earth And Stars* (London : John And Edward Bumpus Ltd., 1906)
* *Poems Of The Past & Present* (London : Chapman And Hall, 1910)
* *Songs Of Three Counties And Other Poems* (London: Chapman & Hall, Ltd. 1913)
* *Rhymes and Rhythms* (Milan, 1948)

## Vanjske veze

* Guardian story: Lesbian novel was 'danger to nation'
* Radclyffe Hall The Knitting Circle: Literature Arhivirano 2006-09-07 na Wayback Machine-u
* Hall, RadclyffeArhivirano 2007-10-11 na Wayback Machine-u From the Encyclopedia of Gay, Lesbian, Bisexual, Transgender, & Queer Culture
# Jevto Dedijer

**Jevto Dedijer**, (Čepelica, Hercegovina, 15. VIII. 1880. - Sarajevo, 24. XII. 1918), bio je bosanskohercegovački geograf. Gimnaziju završio u Mostaru, studirao na Velikoj školi u Beogradu i na Univerzitetu u Beču, gdje je doktorirao 1907. Bio zaposlen u Zemaljskom muzeju u Sarajevu do aneksije BiH (1908). Potom je profesor na bogosloviji u Beogradu, a od 1910. Za I. svjetskog rata izbjegao u Francusku, zatim prešao u Švicarsku. Po završetku rata vratio se u zemlju, gdje je umro. Kao gimnazist počeo je proučavati sela. Napisao više radova iz antropogeografije i geomorfologije (*Prilozi geološkoj istoriji Neretve*; *Tragovi glečera u Albaniji i novoj Srbiji* /na francuskom/).

## Bibliografija

* *Bilećke Rudine*, Srpski etnografski zbornik, 1903, V;
* *Glacijalni tragovi na Zelengori, Tovarnici i Magliću*, Glas SA, 1905, LXIX;
* *Hercegovina i Hercegovci*, Letopis Matice srpske, 1912, 289;
* *Stara Srbija*, SKG, 1912, 25;
* *Nova Srbija*, SKZ (?), 1913, 154;
* *Stočarske zone u planinama dinarske sisteme*, Glasnik Srpskog geografskog društva, 1914, 3-4.

---

**Izvor**:

* *Enciklopedija Jugoslavije* (3 Crn-Đ), Zgb, 1984.
# Guillaume Apollinaire

Guillaume Apollinaire

| Guillaume Apollinaire |
| --- |
| Apollinaire (left) and André Rouveyre, godine 1914. |
| Biografske informacije |
| Rođenje | Wilhelm Albert Włodzimierz Apolinary de Kostrowicki 9. novembra 1918. (dob: 38) Rim, Kraljevina Italija |
| Smrt | Pariz, Francuska |
| Obrazovanje |
| Zanimanje | pjesnik |
| Opus |
| Književne vrste | poezija, erotika |
| Jezik | francuska |

**Gijom Apoliner** (francuski: *Guillaume Apollinaire*), (Rim 26. avgust 1880. – Pariz 9. novembar 1918), legendarni i kontroverzni francusko-italijanski pisac i dramaturg, poljskog porekla. Pravo ime mu je **Vilhelm Apolinaris de Kostrovicki**, ali je promenio ime.

Majka mu je poljska grofica i avanturistkinja Agnes de Kostrovicki, a otac mu je navodno italijansko-švajcarski diplomata koji ga nikad nije priznao.

Išao je u najbolje škole na Azurnoj obali i na drugim mestima. Učesnik je svih pokreta avangarde, jer se nakon završetka školovanja uputio u Pariz, gde postaje ugledni član zajednice boema na Monparnasu. Učestvovao je u Prvom svetskom ratu, gde je pogođen u glavu. Poslat je na oporavak, ali je neprestano stvarao, postavivši svoju dramu „Sisa Tiresijina“. Pisao je pesme i prozu.

Najpoznatiji je kao pesnik (zbirke „Alkohol“ i posthumno objavljeni „Kaligrami“ gde tekst pravi sliku onog što je tema pesme), a takođe i kao autor erotskih romana „Jedanaest hiljada buzdovana“ (Les onzes milles verges) u kojem se nekoliko puta pojavljuju Srbi–oba pola–kao sporedni karakteri sa kojima junak ima seks i „Iskustva mladog Don Žuana“.

Prvom do smrti nije hteo da prizna autorstvo. Voleo je da se elegantno oblači. Bio je optužen za krađu Mona Lize, ali je oslobođen optužbi. Umro je dva dana pre kraja Prvog svetskog rata, sa 38 godina, u svom pariskom stanu, od napada španske groznice.

Naslednici su mu Dejvid Herbert Lorens i Henri Miler.

## Vanjske veze

* Djela čiji je autor Gijom Apoliner na Projektu Gutenberg
* Zvanični sajt
# Dobrica Milutinović

Dobrica Milutinović kao *Kralj Lir* 1924. u Narodnom pozorištu u Beogradu
**Dobrica Milutinović** (Niš 11. septembar 1880— Beograd 18. novembar 1956) bio je srpski glumac.

## Biografija

Bio je jedan od najtalentovanijih i najomiljenijih glumaca, član Narodnog pozorišta u Beogradu od 1899. do smrti. U punoj stvaralačkoj snazi bio je između dva svetska rata.

### Glumačke osobine

Zahvaljujući retkom umetničkom temperamentu, svom izgledu i glasu igrao je herojske i romantične uloge u pozorištu, koje su mu donele veliko poštovanje i popularnost. Glumio je Romea, Don Karlosa, Otela, Urijela, Hajduk Veljka, Maksima Crnojevića, Cara Dušana, Mitketa u *Koštani*. Spada u glumce koji su tekst izovarali gromkim glasom, sa velikim patosom, a to je tada bio običaj. Njegov glas je snimljen i sačuvan i nalazi se u fonoteci Muzeju pozorišne umetnosti Srbije. Takođe, u savremeno doba izdata je i longplej ploča sa presnimcima njegovih arhivskih zvučnih zapisa na pločama od 78 okretaja.

### Rad na filmu

Osim u pozorištu, glumio je i u filmovima. U filmu *Karađorđe* iz 1911. igrao je ulogu Janka Katića, a glumio je, u ulozi deda Vuka, i u filmu *Živeće ovaj narod* iz 1947.

## Nagrada Dobričin prsten

Godine 1937, povodom 40-godišnjice rada, dodeljen mu je prsten koji se, u istovetnoj kopiji, od 1980. dodeljuje kao prestižna nagrada za životno delo srpskim glumcima i nosi ime Dobričin prsten.

Pozorište u Sremskoj Mitrovici 1974. godine dobilo je naziv „Dobrica Milutinović“.

## Napomene

## Literatura

* Vasa Kazimirović: *Dobrica*, Novi Sad: Bratstvo-jedinstvo, 1957, 159;
* Borivoje S. Stojković: *Velikani srpskog pozorišta*, Beograd - Valjevo 1983, 119-144.
* Petar Volk: *Dobrica Milutinović*, Beograd : Narodno pozorište, 2005, (2. dopunjeno izdanje) ISBN 86-84897-09-9

## Vanjske veze

* Dobrica Milutinović na sajtu IMDb
# Václav Huml

| Václav Huml |
| --- |
|  |
| Lični podaci |
| Datum rođenja | 18. rujna 1880. |
| Mjesto rođenja |  Beroun, Češka (tada  Čehoslovačka) |
| Datum smrti | 6. siječnja 1953. |
| Mjesto smrti |  Zagreb, Hrvatska (tada  SFR Jugoslavija) |
| Zanimanje | violinist, muzički pedagog |
| Muzički rad |
| Period aktivnosti | 1899–1953. |
| Žanr | klasična muzika |
| Instrument | violina |

**Václav Huml** (Beroun, 18. rujna 1880. – Zagreb, 6. siječnja 1953.) je bio češki i jugoslavenski violinist i glazbeni pedagog. Utemeljitelj je Zagrebačke violinističke škole.

Sviranje violine je učio u Pragu kod svjetski poznatog češkog glazbenog pedagoga Otakara Ševčíka.

Od 1903. radi u Zagrebu gdje predaje na Glazbenoj školi Hrvatskog glazbenog zavoda. Među njegovim poznatim učenicima su Ljerko Spiller i Zlatko Baloković.

1919. je utemeljio, pored ostalih, Zagrebački kvartet.

Od 1921. do kraja života je predavao na zagrebačkoj Muzičkoj akademiji.

Da bi se nastavila tradicije usavršavanja gudačkog komornog glazbarenja na tragu djela Václava Humla, učenici, mahom gudači, poslije studenti zagrebačke Muzičke akademije, osnovali su ZOKOR, Zagrebački omladinski komorni orkestar.

## Počasti

Od 1977. se u Zagrebu održava svake četiri godine međunarodno violinističko natjecanje koje nosi ime njemu u čast.

## Izvori

## Vanjske veze

* MATICA HRVATSKA / Vijenac – 130. OBLJETNICA ROĐENJA VACLAVA HUMLA. Violina koja se ne zaboravlja Arhivirano 2011-08-10 na Wayback Machine-u piše Zlatko Stahuljak
* MATICA HRVATSKA / VIJENAC – Zlatko Stahuljak: Tvorac zagrebačke violinističke škole Arhivirano 2020-03-29 na Wayback Machine-u
# Aleksandar Blok

| Aleksandar Aleksandrovič Blok Александр Александрович Блок |
| --- |
|  Aleksandar Aleksandrovič Blok |
|  |
| Puno ime
 | Aleksandar Aleksandrovič Blok
 |
| Rođenje
 | 16. studenog 1880.  Sankt Peterburg, Rusija
 |
| Smrt
 | 7. kolovoza 1921.  Petrograd, Rusija
 |
| Zanimanje
 | vojni časnik
 |
| Nacionalnost
 |  Rus
 |
| Period pisanja
 | 1898. - 1921.
 |
| Književne vrste
 | poezija
 |
| Književni period
 | modernizam (simbolizam)
 |
| Važnija djela
 | *Dvanaestorica* |

**Aleksandar Aleksandrovič Blok** (rus. **Александр Александрович Блок**, 16. studenog 1880. - 7. kolovoza 1921.) je bio ruski pjesnik, najznačajniji predstavnik ruskog simbolizma.

Odgojen u izrazito intelektualnoj sredini svoje porodice, upoznao se zarana s najboljim dostignućima ruskog i europskog pjesništva kao i modernog lirskog izraza. U književnost ulazi simbolističkim *Pjesmama o divnoj dami* (*Stihi o prekrasnoj dami* 1898.-1904.) u kojima obrađuje mistično-religioznu tematiku i u melodioznim stihovima punima nedorečenosti uspijeva izraziti nedefinirane težnje svoje generacije za nedostižnim idealom.

Postepeno se u njegovu poeziju počinje uvlačiti oštar smisao za životnu realnost i tematika se proširuje motivima iz gradskog života.

Pod utjecajem revolucionarnih gibanja u Rusiji, pjesnik napušta konačno i svoju društvenu izolaciju, priključuje se naprednim strujama i u svojoj najpoznatijoj poemi *Dvanaestorica* (*Dvenadact'*, 1918.) daje grandioznu simboličnu viziju revolucije.

Stilski, Blok u toj poemi obogaćuje rafiniranu tehniku svog simbolističnog izraza (muzikalnost i ritmička raznolikost stiha, metaforika i simbolika) smionim miješanjem različitih stilova i tehnika (ubacivanjem žargona, parola, satire i parodija, folklornih elemenata itd.), te postaje jednim od preteča moderene europske poezije.
# Mitar Trifunović

| Mitar Trifunović Učo |
| --- |
|  |
| Član KPJ od | 1919. |
| Učešće u ratovima | Prvi svetski rat Oktobarska revolucija Narodnooslobodilačka borba |
| Narodni heroj od | 27. novembra 1953. |

**Mitar Trifunović Učo** (1880 – 1941), učesnik Oktobarske revolucije, jedna od najistaknutijih ličnosti radničkog pokreta u Kraljevini Jugoslaviji i narodni heroj Jugoslavije.

## Biografija

Rođen je 1880. godine u selu Brvniku, kod Šamca.

Još u ranoj mladosti pristupio je radničkom pokretu. S početkom Prvog svetskog rata, mobilisan je od strane austrougarske vojske i poslat na Istočni front. Posle zarobljavanja, u Rusiji je prišao radnicima i učestvovao u Oktobarskoj socijalističkoj revoluciji. Iz Rusije je kao dobrovoljac otišao na Solunski front.

Godine 1918. posle završetka rata i stvaranja Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca, vratio se u Tuzlu s činom narednika-vodnika srpske vojske. Bio je jedan od istaknutih rukovodilaca i organizatora radničkog pokreta u Bosni i Hercegovini. Na listi Komunističke partije Jugoslavije izabran je, 1920. godine, za narodnog poslanika Ustavotvorne skupštine. Te godine je rukovodio štrajkom rudara, koji je trajao tri meseca i drugim štrajkom rudara, koji je poznat kao „Husinska buna“.

Posle Obznane je uhapšen kao poslanik Komunističke partije Jugoslavije. Po izlasku iz zatvora nastavlja rad na stvaranju ilegalnih partijskih organizacija i sinikata. Posle proglašenja šestojanuarske diktature, 1929. godine, ponovo je uhapšen i od Suda za zaštitu države, u Beogradu, osuđen na tri godine robije, koju je izdržao u Sremskoj Mitrovici.

U toku 1935. godine stvarao je organizacije Nezavisnih sindikata i rukovodio štrajkom drvodelja. Naročito se istakao u borbi protiv frakcionaštva unutar Komunističke partije Jugoslavije. Vlasti Tuzle su ga internirale u Bosanski Šamac, gde je ostao sve do 1940. godine.

Početkom 1941. godine vratio se u Tuzlu, gde je živeo i radio ilegalno. Posle okupacije Kraljevine Jugoslavije i stvaranja ustaške Nezavisne Države Hrvatske, uhapšen je 14. avgusta, u stanu jednog rudara u Kreki, i sproveden u logor Jasenovac. Streljan je novembra 1941. godine.

Za narodnog heroja proglašen je 27. novembra 1953. godine.

## Literatura

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Portal Narodnooslobodilačke borbe Jugoslavije
 |

* *Narodni heroji Jugoslavije*. „Mladost“, Beograd 1975. godina.
# Fedor von Bock

| Fedor fon Bok
 |
| --- |
|  Fedor fon Bok |
| Lični podaci
 |
| Datum rođenja
 | (1880-decembra-03)3. decembra 1880.
 |
| Mesto rođenja
 | Kistrin ( Nemačko carstvo)
 |
| Datum smrti
 | 4. maja 1945. (dob: 64)
 |
| Mesto smrti
 | Hamburg ( Treći rajh)
 |
| Vojska
 |  Nemačko carstvo (do 1918)  Vajmarska Republika (do 1933)  Nacistička Nemačka
 |
| Najviši čin
 | Feldmaršal
 |
| Bitke i ratovi
 | Prvi svetski rat Drugi svetski rat
 |
| Nagrade
 | Gvozdeni krst Orden za zasluge Orden Jugoslovenske krune
 |
| Potpis
 |  |

**Fedor fon Bok** (njemački: *Fedor von Bock*; Kistrin, 3. decembar 1880 – Hamburg, 4. maj 1945) je bio *Generalfeldmarschall* Vermahta, koji je služio kao komandant grupe armija Centar tokom napada nacističke Nemačke na Sovjetski Savez 1941. godine. Fon Bok je smatran generalom koji sve radi „po pravilima“, i nije se puno mešao u politiku, ali takođe nije simpatisao one koji su se protivili Adolfu Hitleru.

## Život i karijera

Rođen je u Kistrinu (u to vreme je pripadao Brandenburgu u Nemačkoj). Pohađao je vojnu akademiju, a zatim je stupio u Nemačku vojsku 1897. godine. Borio se u Prvom svetskom ratu, i do 1918. je stekao čin majora. Ostao je u armiji nakon završetka rata, služeći kao komandant Treće armijske grupe.

Bio je jedan od nekolicine oficira koji nisu smenjeni sa dužnosti kada je Hitler reorganizovao vojsku 1939. u osvit Drugog svetskog rata. U to doba, fon Bok je bio zadužen da vodi grupu armija Sever tokom uspešne Invazije na Poljsku. Nakon uspešnog vođenja blickriga protiv Francuske, Belgije, i Holandije, fon Bok je unapređen u feldmaršala. Zatim mu je dato njegovo najčuvenije zaduženje; operacija Barbarosa, osvajanje Moskve i poraz Sovjetskog Saveza. 1941, fon Bok je izvršio invaziju na deo Poljske pod sovjetskom okupacijom, raskinuvši sporazum Ribentrop-Molotov između Nemaca i Sovjeta. Do decembra, cela Poljska, Ukrajinska SSSR, kao i Belorusija i veći deo zapadne Rusije su bili osvojeni.

Međutim, fon Bok je imao nesreću da se suoči sa oštrom ruskom zimom, kada su njegovi vojnici dospeli na oko 30 km od Moskve. Temperature su pale na prosečnih -30 °C, nemački vojnici su imali izrazito neodgovarajuću odeću, a suočili su se sa izrazito žilavim i veštim otporom Crvene armije. Tenkovski motori su redovno otkazivali, a oružje se često kočilo. Međutim, Hitler je naredio fon Boku da drži svoje pozicije. Ruske snage, pod komandom maršala Georgija Žukova, su brzo prešle u protivofanzivu, odbacivši Nemce na 145 km od Moskve. Nemačke žrtve su se merile hiljadama, a Nemci do kraja rata više nisu zapretili Moskvi.

Iako se lično protivio zverstvima koja su Nemci činili protiv sovjetskih civila, fon Bok nikada nije protestovao direktno kod Hitlera (mada je jednom prilikom naložio podređenom da podnese formalnu žalbu). Nakon Hitlerovog samoubistva, fon Bok se stavio pod komandu admirala Karla Denica, novog vođe Nemačke. Boraveći u Hamburgu, fon Bok je ubijen u savezničkom bombardovanju 4. maja 1945.
# Stevan Branovački

| Stevan Branovački |
| --- |
|  |
| Rođenje | (1804-juna-13)13. juna 1804. Senta  |
| Smrt | 2. augusta 1880. (dob: 76) Novi Sad |

**Stevan Branovački** (1. jun (jk)/13. jun 1804, Senta — 8. februar 1880, Novi Sad) bio je srpski pravnik i političar, gradonačelnik Novog Sada i predsednik Matice srpske.

Gimnaziju je učio u Subotici, Baji i Segedinu, a prava u Požunu. Posle završenih nauka bio je u službi kod bačkog potiskog distrikta u Starom Bečeju, a zatim kod kraljevske table u Budimpešti, gde je 1828. položio advokatski ispit. Posle položenih advokatskih ispita otvorio je advokatsku kancelariju u Senti. Godine 1848. izabran je za solgabirova (sreskog načelnika); to je bio u bačkoj županiji prvi izbor za ovo zvanje iz reda ljudi, koji nisu bili plemići. Godinu 1849. proveo je u Zemunu i Beogradu, a 1850. postao je sreski komesar, a zatim kapetan kod bačkog potiskog distrikta. Po prestanku postojanja ovog distrikta postao je B. okružni sudija.

Godine 1861. izabran je za poslanika na ugarski sabor, a isto tako i 1865, te je tom prilikom izabran u prvu ugarsku delegaciju, a 1869. izabran je za gradonačelnika Novog Sada. Godina 1872. i 1875. bio je poslanik na srpskom crkvenom i narodnom saboru u Sremskim Karlovcima. Na saboru 1875. godine pod njegovim predsedništvom izvršen je izbor patrijarha. Učestvovao je (1861) pri osnivanju Društva za Srpsko narodno pozorište, te je bio i prvi predsednik toga društva (1861—68). Bio je i predsednik Matice srpske.