Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 568. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  590-e pne.  580-e pne.  570-e pne. -  560-e pne. - 550-e pne.  540-e pne.  530-e pne.
 |
| **Godine:** | 571. pne. 570. pne. 569. pne. - **568. pne.** - 567. pne. 566 pne. 565 pne.
 |

568. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 568. pne.
 |
| Olimpijada
 | 52:4.–53:1.
 |
| Ab urbe condita
 | 186.
 |
| Seleukidski
 | -256–-255.
 |
| Islamski
 | 1226–1225. BH
 |
| Hebrejski
 | 3193–3194.
 |
| Bizantski
 | 4941–4942.
 |
| Koptski
 | -851–-850.
 |
| Iranski
 | -1189–-1188. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -511–-510.
 |
| • *Shaka Samvat* | 490–491.
 |
| • *Kali Yuga* | 2534–2535.
 |
| Kineski
 | 2069–2070.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9433.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Amtalqa nasljeđuje svog brata Aspeltu kao kralj Kuša.

## Rođenja

## Smrti

* Pitak sa Mitilene, jedan od Sedam mudraca Grčke
* Aspelta, kralj Kuša

## Izvori
# Aramatle-qo

Zlatna ogrlica iz Aramatle-qovog groba (Brooklynki muzej)
**Aramatle-qo** ili **Amtalqa** bio je nubijski vladar koji se koristio prijestolnim imenom 'Wadjkare.' Vladao je u prvoj polovici 6. vijeka pne. iza kralja Aspelte.

Sahranjen je po piramidi Nu. 9 u Nuriju, a tamo se nalazi i piramida Nu. 55) gdje mu je sahranjena supruga.

## Reference

## Vanjske veze

* Aramatle-qo
* Necklace spacer of Aramatle-qo

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|
Prethodnik: Aspelta

 | Vladari Kuša
 |
Nasljednik: Malonaqen

 |
# Aspelta

Statua Aspelte
**Aspelta** je bio vladar kraljevstva Kuš (cca. 600 - 580. pne.) O njemu se zna više od ostalih vladara Kuša, jer je iza sebe ostavio niz stela sa zapisima o svojoj vladavini. Bio je sin kralja Senkamanisken i mlađi brat Anlamanija, čija mu je vladavina prethodila.

Prema zapisima je Aspeltu za kralja izabrao odbor od dvadeset četiri najvažnija plemića i vojna časnika. Potom je otišao u Napatu - prijestolnicu države - kako bi tamo izbor "potvrdili bogovi", odnosno bio okrunjen. Sljedeći zapis govori kako je Aspelta dao pogubiti niz svećenika, najvjerojatnije zbog zavjere za njegovo svrgavanje.

Najvažniji događaj Aspeltine vladavine se zbio 592. pne. kada je Kuš napala Drevni Egipat|egipatska vojska pod faraonom Psametihom II. Pretpostavlja se da je povod bilo jačanje Nubije/Kuša pod vladavinom Anlamanija, odnosno strah da bi Nubijci mogli prodrijeti u Egipat i uspostaviti svoju dinastiju, kao u doba Aspeltinog pretka Taharke. U svakom slučaju, Napata je napadnuta, osvojena i opljačkana.

Vjeruje se da je zbog toga Aspelta odlučio prijestolnicu premjestiti na jug, u mnogo sigurniji grad Meroe.

Aspeltina grobnica se nalazi u Nuriju i predstavlja drugu po veličini građevinu u tom komplesku. Grobnicu je godine 1916. iskopao George A. Reisner, a većina pronađenih artefakata se danas nalazi u Bostonskom muzeju lijepih umjetnostu. Reisner je otkopao i Aspeltinu palaču godine 1920.

## Reference

## Vanjske veze

* Fragments Lost and Found (PDF) pp. 8–16 article by Timothy Kendall on the University of Boston's 'noseless' statue of Aspelta ((en))
* Objects from Aspelta's tomb ((en))

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|
Preceded by: Anlamani

 | Vladari Kuša
 |
Succeeded by: Aramatle-qo

 |
# 562. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  590-e pne.  580-e pne.  570-e pne. -  560-e pne. - 550-e pne.  540-e pne.  530-e pne.
 |
| **Godine:** | 565. pne. 564. pne. 563. pne. - **562. pne.** - 561. pne. 560 pne. 559 pne.
 |

562. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 562. pne.
 |
| Olimpijada
 | 54:2.–54:3.
 |
| Ab urbe condita
 | 192.
 |
| Seleukidski
 | -250–-249.
 |
| Islamski
 | 1219–1218. BH
 |
| Hebrejski
 | 3199–3200.
 |
| Bizantski
 | 4947–4948.
 |
| Koptski
 | -845–-844.
 |
| Iranski
 | -1183–-1182. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -505–-504.
 |
| • *Shaka Samvat* | 484–485.
 |
| • *Kali Yuga* | 2540–2541.
 |
| Kineski
 | 2075–2076.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9439.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Amel-Marduk nasljeđuje Nabukodonosora II na babilonskom prijestolju.

## Rođenja

## Smrti

* Nabukodonosor II, babilonski kralj

## Izvori
# Amel-Marduk

**Amel-Marduk** (? - 560. pne.), također poznat i kao**Evil-merodach** u Hebrejskog Bibliji, bio je sin i nasljednik Nabukodonosora, kralja Babilona. Vladao je samo dvije godine (562 - 560. pne.). Prema biblijskoj Knjizi o kraljevima, pomilovao je i iz ropstva pustio Joahina, kralja Jude, koji je prije togao bio u zatočeništvu tridesetsedam godina. Ubio ga je Nergal-sharezer (Neriglissar), Nabukodonosorov zet te preuzeo njegovo prijestolje.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:  **Nabukodonosor**  |  **Kralj Babilona**  562–560. pne.
 | Slijedi:  **Neriglissar**  |

## Povezano

* Kraljevi Babilona

## Reference

* *Easton's Bible Dictionary*, 1897
# 560. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  590-e pne.  580-e pne.  570-e pne. -  560-e pne. - 550-e pne.  540-e pne.  530-e pne.
 |
| **Godine:** | 563. pne. 562. pne. 561. pne. - **560. pne.** - 559. pne. 558 pne. 557 pne.
 |

560. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 560. pne.
 |
| Olimpijada
 | 54:4.–55:1.
 |
| Ab urbe condita
 | 194.
 |
| Seleukidski
 | -248–-247.
 |
| Islamski
 | 1217–1216. BH
 |
| Hebrejski
 | 3201–3202.
 |
| Bizantski
 | 4949–4950.
 |
| Koptski
 | -843–-842.
 |
| Iranski
 | -1181–-1180. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -503–-502.
 |
| • *Shaka Samvat* | 482–483.
 |
| • *Kali Yuga* | 2542–2543.
 |
| Kineski
 | 2077–2078.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9441.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Nergal-šar-usur nasljeđuje Amel-Marduka kao kralj Babilona.
* Pizistrat zauzima Akropolu u Ateni i proglašava se tiranom. Zbačen je iste godine.
* Izrađen je Moskofor sa Atenske akropole. Danas se nalazi u Akropolskom muzeju u Ateni (približni datum).

## Rođenja

* Fokilid, grčki pjesnik iz Mileta

## Smrti

* Alijat, kralj Lidije
* Amel-Marduk, kralj Babilona
* Bat II od Kirene, grčki kralj Kirene i Kirenajke
* Kralj Gong od Chua, kralj kineske države Chu
* Leon od Sparte, kralj Sparte

## Reference
# Nergal-šar-usur

**Nergal-sharezer** ili **Neriglissar** bio je kralj Babilona od godine 560. do 556. pne. Bio je zet kralja Nabukodonosora II. Ubio je kraljevog sina i nasljednika Amel-Marduka i preuzeo prijestolje. Babilonske kronike navode da je vodio jedan pohod na zapadu kraljevstva godine 557/556. pne.

## Vanjske veze

* *ABC* 6: Babylonian Chronicle of the Third Year of Neriglissar.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:  **Amel-Marduk**  |  **Kralj Babilona**  560–556. pne.
 | Slijedi:  **Labashi-Marduk**  |
# 561. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  590-e pne.  580-e pne.  570-e pne. -  560-e pne. - 550-e pne.  540-e pne.  530-e pne.
 |
| **Godine:** | 564. pne. 563. pne. 562. pne. - **561. pne.** - 560. pne. 559 pne. 558 pne.
 |

561. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 561. pne.
 |
| Olimpijada
 | 54:3.–54:4.
 |
| Ab urbe condita
 | 193.
 |
| Seleukidski
 | -249–-248.
 |
| Islamski
 | 1218–1217. BH
 |
| Hebrejski
 | 3200–3201.
 |
| Bizantski
 | 4948–4949.
 |
| Koptski
 | -844–-843.
 |
| Iranski
 | -1182–-1181. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -504–-503.
 |
| • *Shaka Samvat* | 483–484.
 |
| • *Kali Yuga* | 2541–2542.
 |
| Kineski
 | 2076–2077.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9440.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* 561-560. pne. – Krez postaje kralj Lidije.

## Rođenja

## Smrti

## Izvori
# Krez

Lidijski vladar **Krez** na slici *Krezov danak* (Claude Vignon, 1629.)
**Krez** (grč. *Κροῖσος*; Croesus) (595. - oko 547. pne.) je bio kralj Lidije od 561. pne. do poraza protiv Perzijanaca oko 547. pne. Pad Lidije bio je važan za grčki svijet budući kako je nakon toga došlo do sukoba Jonije i Perzijske Monarhije; odnosno jonskog ustanka te konačno grčko-perzijskih ratova. Povjesničari Pauzanije i Herodot spominju njegovo veliko bogatstvo, odnosno njegove bogate darove svetištu u Delfima. Oko Kreza vežu se brojne legende; u grčkom i perzijskom svijetu njegovo ime postalo je sinonim za bogata čovjeka, pa čak i danas postoji uzrečica „*Bogat kao Krez*“.

Lidijski kralj Krez bio je šogor medijskog vladara Astijaga, pa je u političkom prevratu među dvjema iranskim dinastijama (Medijaca i Perzijanaca) vidio priliku za proširenje svoje Lidije i poveo svoje trupe u pohod protiv Perzijske Monarhije. Ipak, perzijski vladar Kir Veliki u bitci kod Pterije brani monarhiju od napadača te nastavlja rat protiv Lidijaca sve do konačnog osvajanja lidijskog glavnog grada Sarda, čime Lidijska Monarhija prestaje postojati. Krez je zarobljen, no Kir ga daje poštedjeti te ga uzima za svog osobnog savjetnika na vladarskom dvoru. Prema jednoj od legendi, kada je Kir Veliki zarobio Kreza, osudio ga je na smrt spaljivanjem na lomači. Nakon što je vatra zapaljena Krez je počeo izgovarati ime „Solon“, na što je Kir upitao Kreza koga to spominje, a ovaj mu je objasnio kako je mudrac Solon dolazio ka njemu i govorio mu da se za nikoga do smrti ne može reći da je bio sretan u životu, upozoravajući pritom na promjenjivost sreće. Kir ga je nakon toga poštedio, i uzeo kao osobnog savjetnika.

## Veze

* Lidija
* Bitka kod Pterije
* Bitka kod Timbre
* Perzijska Monarhija
* Kir Veliki

## Reference

## Vanjske veze

* Perseus Project: Herodotovi zapisi o Krezu (1.6-94)
* Carlos Parada: Krezov život (Homepage.mac.com)
* Krez (Livius.org, Jona Lendering) Arhivirano 2011-06-29 na Wayback Machine-u
# Akropolj

*Za ostale upotrebe, pogledajte Akropolj (razvrstavanje).*
Akropolj u Atini
**Akropolj** ili **akropola** (antički grčki: *ἀκρόπολις* [*akrópolis*] – akropolis; od *άκρος* [*ákros*] – akros – "vrh" i *πόλις* [*pólis*] – polis – "grad"), doslovce znači "grad na brdu". Rani naseljenici su, radi odbrane, birali uzvišeno zemljište, najčešće brdo sa strmim stranama, i ta rana utvrđenja su u mnogim delovima sveta postala središte velikih gradova koji su se razvijali u podnožju.

Reč **akropolj**, iako je grčkog porekla i najčešće se vezuje za grčke gradove (Atinu, Arg, Tebu i Korint), može se primeniti i na slična utvrđenja u Rimu, Jerusalimu, keltskoj Bratislavi, u Maloj Aziji, čak i na Zamak na brdu u Edinburgu.

Najpoznatiji primer akropolja je **atinski Akropolj**, koji je, zbog istorijskih asocijacija i poznatih građevina koje su na njemu sagrađene, opšte poznat samo kao **Akropolj**.

Zbog svog klasičnog grčko-rimskog stila, ruševine Misije San Huan Kapistrano ("Velika kamena crkva") u Kaliforniji u SAD nazvane su **Američki akropolj**.

U drugim delovima sveta utvrđenjima na brdu davana su druga imena, na primer *alcázar*. U centralnoj Italiji, mnoge male seoske zajednice su sagrađene u podnožju utvrđenih gradova poznatih kao *La Rocca*.

Izraz **akropolj** se takođe koristi da opiše središnji kompleks građevina kao što su trgovi i piramide u gradovima Maja, na primer u Tikalu i Kopanu.

Za vreme Persijskih ratova Akropolj je bio opljačkan (480–479. pne.). Veličanstveni spomenici koji se danas na ovim prostorima mogu videti datiraju iz zlatnog Periklovog perioda kada su obnovljeni, oko 460–429. pne..

Od tog doba, i tokom celog srednjeg veka, Akropolj je ostao skoro netaknut. Mnogobrojni osvajači izvršili su dodatna utvrđivanja, ukrašavanja i izmene na Akropolju.

Stenovito uzvišenje Akropolj, visine oko 150 m, nalazi se u centru doline Atike. Vrh čini platforma dimenzija 300x150 m i pristup vrhu je jedino moguć sa zapadne strane. Na ostalim stranama, još od antičkog doba postoje izvori pitke vode.

## Muzej

Glava Kurosa u muzeju
Muzej je smešten na jugoistočnom uglu Akropolja. U njemu se čuvaju arheološki eksponati po hronologiji svog nastanka, počevši od arhajskog (800–600. pne.), preko klasičnog (500–400. pne.) i helenističkog (300. pne.) do rimskog perioda.
Među mnogobrojnim drugim istaknutim umetničkim delima koja su smeštena u 9 prostorija muzeja, tu se nalaze skulpture i reljefi sa skulptura, koji pripadaju frizevima, pedimentima, i metopama, Partenona, Erehteijona i hrama Atine Nike.
Takođe se može videti i zbirka "Kora" (šest statua mladih devojaka sa karakterističnim arhajskim osmehom na licu).

## Povezano

* Kremlj (fortifikacija)

## Vanjske veze
# 559. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  580-e pne.  570-e pne.  560-e pne. -  550-e pne. - 540-e pne.  530-e pne.  520-e pne.
 |
| **Godine:** | 562. pne. 561. pne. 560. pne. - **559. pne.** - 558. pne. 557 pne. 556 pne.
 |

559. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 559. pne.
 |
| Olimpijada
 | 55:1.–55:2.
 |
| Ab urbe condita
 | 195.
 |
| Seleukidski
 | -247–-246.
 |
| Islamski
 | 1216–1215. BH
 |
| Hebrejski
 | 3202–3203.
 |
| Bizantski
 | 4950–4951.
 |
| Koptski
 | -842–-841.
 |
| Iranski
 | -1180–-1179. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -502–-501.
 |
| • *Shaka Samvat* | 481–482.
 |
| • *Kali Yuga* | 2543–2544.
 |
| Kineski
 | 2078–2079.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9442.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Kir Veliki na prijestolju Anšana nasljeđuje svog oca Kambiza I.

## Rođenja

## Smrti

* Kambiz I., kralj Anšana

## Reference
# 558. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  580-e pne.  570-e pne.  560-e pne. -  550-e pne. - 540-e pne.  530-e pne.  520-e pne.
 |
| **Godine:** | 561. pne. 560. pne. 559. pne. - **558. pne.** - 557. pne. 556 pne. 555 pne.
 |

558. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 558. pne.
 |
| Olimpijada
 | 55:2.–55:3.
 |
| Ab urbe condita
 | 196.
 |
| Seleukidski
 | -246–-245.
 |
| Islamski
 | 1215–1214. BH
 |
| Hebrejski
 | 3203–3204.
 |
| Bizantski
 | 4951–4952.
 |
| Koptski
 | -841–-840.
 |
| Iranski
 | -1179–-1178. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -501–-500.
 |
| • *Shaka Samvat* | 480–481.
 |
| • *Kali Yuga* | 2544–2545.
 |
| Kineski
 | 2079–2080.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9443.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Hegesija svrgnut s mjesta arhonta Atene.
* Kineska država Jin pobjeđuje u bitci suparničku državu Qin.

## Rođenja

* Bimbisara, kralj dinastije Haryanka u Indiji

## Smrti

* Solon, atenski državnik
* Vojvoda Dao od Jina, vladar kineske Države Jin

## Izvori
# 556. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  580-e pne.  570-e pne.  560-e pne. -  550-e pne. - 540-e pne.  530-e pne.  520-e pne.
 |
| **Godine:** | 559. pne. 558. pne. 557. pne. - **556. pne.** - 555. pne. 554 pne. 553 pne.
 |

556. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 556. pne.
 |
| Olimpijada
 | 55:4.–56:1.
 |
| Ab urbe condita
 | 198.
 |
| Seleukidski
 | -244–-243.
 |
| Islamski
 | 1213–1212. BH
 |
| Hebrejski
 | 3205–3206.
 |
| Bizantski
 | 4953–4954.
 |
| Koptski
 | -839–-838.
 |
| Iranski
 | -1177–-1176. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -499–-498.
 |
| • *Shaka Samvat* | 478–479.
 |
| • *Kali Yuga* | 2546–2547.
 |
| Kineski
 | 2081–2082.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9445.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Pizistrat je prognan iz Atene na Eubeju.
* Labaši-Marduk nasljeđuje Nergal-šar-usura kao kralj Babilona.
* 556/555. pne. – Nabonid nasljeđuje Labaši-Marduka kao kralj Babilona.

## Rođenja

* Simonid s Keja, grčki liričar

## Smrti

* Labashi-Marduk, kralj Babilona
* Neriglissar, kralj Babilona

## Izvori
# Labaši-Marduk

**Labashi-Marduk** je bio kaldejski kralj Babilona (556. pne.). Bio je sin Neriglissara, a svog oca je naslijedio još kao dijete. Pošto je bilo očito da ne može vladati, ubijen je u zavjeri. Nakon toga je za kralja izabran Nabonid.

## Povezano

* Kraljevi Babilona

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:  **Neriglissar**  |  **Kralj Babilona**  556. pne.
 | Slijedi:  **Nabonid**  |
# Nabonid

Nabonid na reljefu koji ga prikazuje kako se moli mjesecu, suncu i Veneri
Nabonidov cilindar koji opisuje opravke hrama Sîn, Britanski muzej
**Nabonid** (akadski **Nabû-nāʾid**) bio je posljednji kralj Neo-babilonskog Carstva koji je vladao od 556. do 539. pne.

O Nabonidovom porijeklu se ne zna mnogo. U jednom od svojih zapisa spominje da je bio "skromnog roda". Majka mu je bila svećenica boga Sina. Na vlast je došao nakon što je ubijen kralj Labaši-Marduk, odnosno dijete kralja Neriglissara. U svojim zapisima je Nabonid spominjao da potječe od Asurbanipala, zbog čega neki historičari spekuliraju da je riječ o Asircu, dok drugi smatraju da je riječ o najobičnijoj propagandi.

Nabonid je tri godine nakon dolaska na vlast odlučio napustiti Babilon, odnosno otići u oazu Teyma. Iako je zadržao kraljevsku titulu, upravljanje državom je ostavio svom sinu i suvladaru Belšazaru. Motivi Nabonidovog dobrovoljnog izgnanstva iz prijestolnice su predmet spekulacija među historičarima - najčešće se spominju vjerski razlozi, odnosno Nabonidovo henoteističko štovanje boga Sina, zbog čega je došao u sukob s u Babilonu dominantnim svećenstvom boga Marduka. Nabonidovo izgnanstvo je završilo nakon deset godina kada se vratio u Babilon, najvjerojatnije nezadovoljan Belšazarovim upravljanjem, odnosno zabrinut zbog jačanja susjednog Perzijskog Carstva pod Kirom Velikim.

Kada se Nabonid vratio u Babilon, otpočeo je veliki projekt preseljavanja božanskih statua iz gradova svog carstva u prijestolnicu. Historičari također spekuliraju što je bio Nabonidov motiv. Neki vjeruju da je uz simboličku zaštitu bogova htio ojačati svoj autoritet, odnosno ohrabriti podanike u Babilonu pred perzijski napad. Dio historičara, pak, smatra kako je Nabonid to učinio iz znatiželje, odnosno iz kolekcionarske strasti. Nabonid je također skupljao brojne historijske zapise i nastojao prikupiti što više podataka o prošlosti Babilonije i Mezopotamije. Zbog toga se ponekad naziva prvim arheologom u historiji.

Njegovoj vladavini je došao kraj kada je Kir Veliki napao Babiloniju. Nabonidova vojska je poražena u bitci kod Opisa, a potom su perzijske snage ušle u Babilon, označivši kraj Neo-babilonskog Carstva. Nabonid je zarobljen, a antički izvori, uključujući Herodota, tvrde da je nakon toga služio Kiru kao savjetnik.

## Vanjske veze

* Cylinder of Nabonidus at the British Museum.
* Nabonidus Cylinder from Sippar Arhivirano 2015-04-23 na Wayback Machine-u Translation.
* Nabonidus Cylinder from Ur Arhivirano 2015-06-10 na Wayback Machine-u Translation.
* Lihyanite inscription of Nabonidus, at Nat. Museum of Natural History site Arhivirano 2015-12-22 na Wayback Machine-u

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodi:  **Labashi-Marduk**  |  **Kralj Babilona**  556–539. pne.
 | Slijedi:  **Nabukodonosor IV (samoproglašeni)**  |
# 555. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  580-e pne.  570-e pne.  560-e pne. -  550-e pne. - 540-e pne.  530-e pne.  520-e pne.
 |
| **Godine:** | 558. pne. 557. pne. 556. pne. - **555. pne.** - 554. pne. 553 pne. 552 pne.
 |

555. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 555. pne.
 |
| Olimpijada
 | 56:1.–56:2.
 |
| Ab urbe condita
 | 199.
 |
| Seleukidski
 | -243–-242.
 |
| Islamski
 | 1212–1211. BH
 |
| Hebrejski
 | 3206–3207.
 |
| Bizantski
 | 4954–4955.
 |
| Koptski
 | -838–-837.
 |
| Iranski
 | -1176–-1175. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -498–-497.
 |
| • *Shaka Samvat* | 477–478.
 |
| • *Kali Yuga* | 2547–2548.
 |
| Kineski
 | 2082–2083.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9446.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

## Rođenja

## Smrti

* Stesihor, grčki pjesnik

## Izvori
# Trakija

Područje Trakije
**Trakija** je istorijska i geografska oblast na krajnjem jugoistočnom dijelu Balkanskog poluostrva. Prostire se između rijeke Meste i izvornog dijela rijeke Arde na zapadu i Bosfora na istoku. Na sjeveru su granice sjeveroistočni Rodopi, planine Istrandža i Branica i prostire se na jug sve do Dardanela, Egejskog i Mramornog mora. Pruža se pravcem zapad-istok oko 358 km, pravcem sjever-jug najšira je u centralnom dijelu oko 142 km, a u predjelu Istanbula oko 27 km. Najveći dio Trakije pripada Turskoj, manji Grčkoj, a najmanji Bugarskoj. Dijeli se na istočnu i zapadnu Trakiju. Istočna Trakija zahvata evropski dio Turske a zapadna Trakija obuhvata dio sjeverozapadne Grčke između rijeka Meste i Marice i grčko-bugarske granice. U Bugarskoj zahvata južne ogranke jugoistočnih i sjeveroistočnih Rodopa južno od rijeke Arde.

### Etimologija

*Trachea* koje se izvodi iz stari grčke rječ Trakija, koja označava grlo. Na bugarskom Тракия/Тrakija, na grčkom Θράκη/Thráki
# 550. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  580-e pne.  570-e pne.  560-e pne. -  550-e pne. - 540-e pne.  530-e pne.  520-e pne.
 |
| **Godine:** | 553. pne. 552. pne. 551. pne. - **550. pne.** - 549. pne. 548 pne. 547 pne.
 |

550. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 550. pne.
 |
| Olimpijada
 | 57:2.–57:3.
 |
| Ab urbe condita
 | 204.
 |
| Seleukidski
 | -238–-237.
 |
| Islamski
 | 1207–1206. BH
 |
| Hebrejski
 | 3211–3212.
 |
| Bizantski
 | 4959–4960.
 |
| Koptski
 | -833–-832.
 |
| Iranski
 | -1171–-1170. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -493–-492.
 |
| • *Shaka Samvat* | 472–473.
 |
| • *Kali Yuga* | 2552–2553.
 |
| Kineski
 | 2087–2088.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9451.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Kir Veliki pobjeđuje u ratu protiv medijskog kralja Astijaga, osvaja njegovo kraljevstvo i stvara Ahemenidsko Perzijsko Carstvo.
* Learh davi kirenskog kralja Arkesilaja II.
* Osnovano Kraljevstvo Kolhida.
* Tračani uništavaju Abderu.
* U Efezu dovršen Artemidin hram.
* Sagrađen Herin hram u Pestumu u Italiji (približan datum)
* Siddhartha Gautama osniva budizam u Sjevernoj Indiji nakon što je, poslije šest godina pokore i meditacije postigao prosvjetljenje.
* Završetak starogrčke kolonizacije (približni datum).

## Rođenja

* Aristodem iz Kume, tiranin Kume
* Hekatej iz Mileta, rani grčki histričar
* Miltijad, grčki olimpijski trkač dvokolica
* Epiharm, grčki pjesnik

## Smrti

* Arkesilaj II od Kirene

## Reference
# Abdera

**Abdera** (Άβδηρα) je bila antički grčki grad i pristanište na Egejskom moru u Trakiji. Nalazila se nedaleko od ušća reke Nestos u Egejsko more, naspram ostrva Tasosa. Mesto se nalazi na kordinatama 40°57′SGŠ 24°59′IGD. Savremena opština Abdera ili Avdira ima 3.917 stanovnika (2001.).

Položaj Abdere na karti Grčke
U Abderi su rođeni Demokrit i Protagora.

Abdera se nalazila na nadmorskoj visini od 58 metara.

Po legendi grad je osnovao Herakle. U stvarnosti Abderu su osnovali oko 654. godine pne. kolonisti iz jonskog grada Klazomene (Κλαζομεναί) u nadi da će im dobar položaj omogućiti trgovinu sa Tračanima. Međutim, Tračani su posle nekog vremena uništili grad. Po podacima iz Herodotove istorije osnivač grada se zvao Timezije. Oko 440. pne. Abdera je ponovo naseljena Jonjanima, ali ovog puta sa Teosa koji su došli u Abderu bežeći od Harpaga koji im je zauzeo tvrđavu.

Zbog trgovine sa Tračanima grad se brzo razvijao i bogatio. U V veku pne. grad je bio značajna članica Delskog saveza. Međutim, početkom IV veka pne. Tračani su opet počeli da napadaju grad. NJihove najezde dovele su do smanjenja značaja Abdere. Godine 355. pne. grad ulazi u sastav Antičke Makedonije i potom nestaje sa istorijskih mapa.

Abdera je bila poznata po tome što se u njoj odmarala Kserksova vojska (480. godine pne.) koja je krenula da osvoji Heladu.

Navodna ograničenost njegovih stanovnika postala je poslovična pa se naziv abderićanin upotrebljava kao sinonim za ograničenog malograđanina.

Sada se u blizini Abdere nalazi grčko naselje Avdira.

Ostaci antičkog grada