# 12. vijek pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum: | 2. milenijum pne. |
| Vjekovi: | 13. vijek pne. • 12. vijek pne. • 11. vijek pne. |
| Decenije: | 1190-e pne. 1180-e pne. 1170-e pne. 1160-e pne. 1150-e pne. 1140-e pne. 1130-e pne. 1120-e pne. 1110-e pne. 1100-e pne. |
| Kategorije: | Rođenja – Smrti Nastanci – Prestanci
 |

**12. vijek pne.** je period koji je počeo godine 1200. pne. a završio 1101. pne.

## Događaji

Zidine iskopanog grada Troje, navodnog poprišta legendarnog Trojanskog rata
* 1197. pne. – Početak prvog perioda (1197. pne. – 982. pne.) po Sau Yungovom konceptu I Chinga i historije.
* 1194. pne. – Početak legendarnog Trojanskog rata.
* 1192. pne. – Umire Wu Ding, car dinastije Shang.
* 1191. pne. – Menestej, legendarni kralj Atene, nakon 23 godine vladavine umire za vrijeme trojanskog rata, a nasljeđuje ga Demofont, sin Tezejev. Ostale tradicije mu smrt navode deceniju kasnije, iza završetka trojanskog rata (v. 1180-e pne.).
* 1186. pne. – Kraj Devetnaeste egipatske dinastije i početak Dvadesete dinastije.
* 24.4. 1184. pne. – Tradicionalni datum kada je Troja u Maloj Aziji pala u ruke Mikencima i njihovim saveznicima. To označava kraj trojanskog rata u grčkoj mitologiji.
* 1181. pne. – Menestej, legendarni kralj Atene i veteran trojanskog rata, umire nakon vladavine od 23 godine, a nasljeđuje ga nećak Demofont, sin Tezejev. Ostale tradicije njegovu smrt smhještaju deceniju ranije, za vrijeme trojanskog rata (v. 1190-e pne.).
* 1180. pne. – Posljednji kasitski kralj, Anllil-nadin-akhe, poražen od Elamita
* 16.4. 1178. pne. – Solarna eklipsa označava povratak Odiseja, legendarnog kralja Itake, u njegovo kraljevstvo nakon trojanskog rata. Otkriva brojne prosce koji se natječu za ruku njegove supruge Penelope, za koju vjeruju da je udovica, kako bi ga naslijedili na prijestolju. On organizira nijihovo ubistvo i ponovno dolazi na prijestolje.
* 1160. pne. – Smrt faraona Ramzesa V od velikih boginja.
* 1159. pne. – Globalni "događaj vezan uz godove" (period usporenog rasta drveća) koji traje 18 godine.
* 1154. pne. – Smrt kralja Menelaja od Sparte (približni datum).
* 1154. pne. – Samoubistvo kraljice Helene od Sparte na Rodosu. (približni datum).
* cca. 1150. pne. – Kraj egipatske vlasti u Palestini. Ramzes VI je posljednji priznati vladar.
* 1147. pne. – Demofont, legendarni kralj Atene i veteran trojanskog rata, umire nakon vladavine od 33 godine, a nasljeđuje ga sn Oksint.
* 1137. pne. – Ramzes VII započinje vladavinu kao šesti vladar Dvadesete egipatske dinastije.
* 1135. pne. – Oksint, legendarni kralj Atene, umire nakon 12 godina vladavine i nasljeđuje ga stariji sin Afeida.
* 1134. pne. – Afeida, legendarni kralj Atene, je ubijen i nasljeđuje ga mlađi brat Tiomet.
* 1126. pne. – Tiomet, legendarni kralj Atene, umire bez djece nakon vladavine od 8 godina. Nasljeđuje ga Melant od Pylosa, peto koljeno potomaka Neleja koji mu je pomogao u bitci protiv Beoćana.
* 1122. pne. – Legendarni datum osnivanja Pyongyanga.
* cca. 1120. pne. – Uništenje Troje VIIb1
* 1115. pne,. – Zhou cheng wang postaje kralj dinastije Zhou u Kini.
* 1115. pne. – Tiglath-Pileser I postaje kralj Asirije.
* 1100. pne. – Tiglath-Pileser I od Asirije osvaja zemlju Hetita.
* cca. 1100. pne. – Dorani vrše najezdu na Grčku.
* cca. 1100. pne. – Početak proto-Villanovanske kulture u sjevernoj Italiji.
* cca. 1100. pne. – Mikenska civilizacija završava. Počitnje grčki arhajski period.
* cca. 1100. pne. – Završava Novo kraljevstvo u Egiptu.
* Elamitski osvajači otimaju umjetničko blago iz Mezopotamije i nose ga u Susu.

## Značajne osobe

* Amenemses, faraon Devetnaeste dinastije Egipta (1202. pne.–1199. pne.)
* 1180. pne. – Rođenje Ramzesa III u Egiptu
* 1153. pne. – Smrt faraona Ramzesa III u Egiptu
* 1146. pne. – Nebukadnezar I postaje kralj Babilona
* 1116. pne. – Smrt kralja Wu od Zhoua, kralja dinastije Zhou (1122. pne.–256. pne.) u Kini

## Pronalasci, otkrića, pojave

* 1100-e pne. – Alfabet razvijaju Feničani.

## Decenije i vijekovi

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **1200-e pne.** | 1209. pne.
 | 1208. pne.
 | 1207. pne.
 | 1206. pne.
 | 1205. pne.
 | 1204. pne.
 | 1203. pne.
 | 1202. pne.
 | 1201. pne.
 | 1200. pne.
 |
| **1190-e pne.** | 1199. pne.
 | 1198. pne.
 | 1197. pne.
 | 1196. pne.
 | 1195. pne.
 | 1194. pne.
 | 1193. pne.
 | 1192. pne.
 | 1191. pne.
 | 1190. pne.
 |
| **1180-e pne.** | 1189. pne.
 | 1188. pne.
 | 1187. pne.
 | 1186. pne.
 | 1185. pne.
 | 1184. pne.
 | 1183. pne.
 | 1182. pne.
 | 1181. pne.
 | 1180. pne.
 |
| **1170-e pne.** | 1179. pne.
 | 1178. pne.
 | 1177. pne.
 | 1176. pne.
 | 1175. pne.
 | 1174. pne.
 | 1173. pne.
 | 1172. pne.
 | 1171. pne.
 | 1170. pne.
 |
| **1160-e pne.** | 1169. pne.
 | 1168. pne.
 | 1167. pne.
 | 1166. pne.
 | 1165. pne.
 | 1164. pne.
 | 1163. pne.
 | 1162. pne.
 | 1161. pne.
 | 1160. pne.
 |
| **1150-e pne.** | 1159. pne.
 | 1158. pne.
 | 1157. pne.
 | 1156. pne.
 | 1155. pne.
 | 1154. pne.
 | 1153. pne.
 | 1152. pne.
 | 1151. pne.
 | 1150. pne.
 |
| **1140-e pne.** | 1149. pne.
 | 1148. pne.
 | 1147. pne.
 | 1146. pne.
 | 1145. pne.
 | 1144. pne.
 | 1143. pne.
 | 1142. pne.
 | 1141. pne.
 | 1140. pne.
 |
| **1130-e pne.** | 1139. pne.
 | 1138. pne.
 | 1137. pne.
 | 1136. pne.
 | 1135. pne.
 | 1134. pne.
 | 1133. pne.
 | 1132. pne.
 | 1131. pne.
 | 1130. pne.
 |
| **1120-e pne.** | 1129. pne.
 | 1128. pne.
 | 1127. pne.
 | 1126. pne.
 | 1125. pne.
 | 1124. pne.
 | 1123. pne.
 | 1122. pne.
 | 1121. pne.
 | 1120. pne.
 |
| **1110-e pne.** | 1119. pne.
 | 1118. pne.
 | 1117. pne.
 | 1116. pne.
 | 1115. pne.
 | 1114. pne.
 | 1113. pne.
 | 1112. pne.
 | 1111. pne.
 | 1110. pne.
 |
| **1100-e pne.** | 1109. pne.
 | 1108. pne.
 | 1107. pne.
 | 1106. pne.
 | 1105. pne.
 | 1104. pne.
 | 1103. pne.
 | 1102. pne.
 | 1101. pne.
 | 1100. pne.
 |
| **1090-e pne.** | 1099. pne.
 | 1098. pne.
 | 1097. pne.
 | 1096. pne.
 | 1095. pne.
 | 1094. pne.
 | 1093. pne.
 | 1092. pne.
 | 1091. pne.
 | 1090. pne.
 |

| Milenijum | Vijek
 |
| --- | --- |
| **4. pne.**:
 | 40. pne.
 | 39. pne.
 | 38. pne.
 | 37. pne.
 | 36. pne.
 | 35. pne.
 | 34. pne.
 | 33. pne.
 | 32. pne.
 | 31. pne.
 |
| **3. pne.**:
 | 30. pne.
 | 29. pne.
 | 28. pne.
 | 27. pne.
 | 26. pne.
 | 25. pne.
 | 24. pne.
 | 23. pne.
 | 22. pne.
 | 21. pne.
 |
| **2. pne.**:
 | 20. pne.
 | 19. pne.
 | 18. pne.
 | 17. pne.
 | 16. pne.
 | 15. pne.
 | 14. pne.
 | 13. pne.
 | 12. pne.
 | 11. pne.
 |
| **1. pne.**:
 | 10. pne.
 | 9. pne.
 | 8. pne.
 | 7. pne.
 | 6. pne.
 | 5. pne.
 | 4. pne.
 | 3. pne.
 | 2. pne.
 | 1. pne.
 |
| **1.**:
 |   1.
 |   2.
 |   3.
 |   4.
 |   5.
 |   6.
 |   7.
 |   8.
 |   9.
 | 10.
 |
| **2.**:
 | 11.
 | 12.
 | 13.
 | 14.
 | 15.
 | 16.
 | 17.
 | 18.
 | 19.
 | 20.
 |
| **3.**:
 | 21.
 | 22.
 | 23.
 | 24.
 | 25.
 | 26.
 | 27.
 | 28.
 | 29.
 | 30.
 |
| **4.**:
 | 31.
 | 32.
 | 33.
 | 34.
 | 35.
 | 36.
 | 37.
 | 38.
 | 39.
 | 40.
 |