# Sueski zaljev

| Sueski zaljev Khalīǧ as-Suwais  |
| --- |
| Karta Sueskog zaljeva
 |
| **Lokacija** | Crveno more, Indijski okean
 |
| **Prosječna dubina** | 40 m
 |
| **Najveća dubina** | 80 m
 |
| **Najveća širina** | do 47 km
 |
| **Najveća duljina** | 314 km
 |
|  |
| **Obalne države** | Egipat
 |

**Sueski zaljev** (arapski: خليج السويس‎, transliteracija *Khalīǧ as-Suwais*) predstavlja plitki zaljev Crvenog mora koji se najdublje uvukao u kopno između Azije i Afrike. Stešnjen je između Sinajskog poluotoka na istoku i egipatskih muhafaza Suez i Crveno more na zapadu. Zaljev se proteže u pravcu sjever-jug dužinom od oko 314 km, dok je prosečna širina između 20 i 30 metara. Maksimalna dubina je do 80 metara, na jugu zaljeva.

Sjeverni produžetak zaljeva predstavlja Sueski kanal, kojim je zaljev, ali i Crveno more, povezano sa Sredozemnim morem na sjeveru. Na južnom ulazu u kanal, a na sjevernoj obali zaljeva smješten je grad Suez, najvažnija luka Egipta.

## Geografija

Koralni greben u nacionalnom parku Ras Muhamed
Prema Svetskoj hidrografskoj organizaciji (IHO) južna granica Sueskog zaljeva ide linijom koja povezuje rt Ras Muhammed (najjužnija tačka Sinajskog poluotoka na 27°43' sgš, oko 17 km jugozapadno od Šarm el Šejka) sa južnom obalom otoka Šadvan (34°02' igd) i dalje paralelno do obala Afrike, nešto sjevernije od obala Hurgade (na 27°27' sgš).

Dužina zaljeva od sjevera ka jugu, odnosno od grada Sueza i ulaza u istoimeni kanal do moreuza Jubal je 314 km, dok mu širina varira između 19 i 47 km.

Sueski zaljev predstavlja najistureniji severozapadni deo Crvenog mora koji razdvaja Sinajski poluotok i Aziju na istoku od Afrike na zapadu (egipatske muhafaze Suez i Crveno more). Celokupna površina akvatorije pod ingerencijom je Egipta.

Sam ulaz u zaljev predstavlja dosta plitku akvatoriju sa brojnim koralnim grebenima koji se pružaju paralelno sa obalom i manjim ostrvima. Najveći otok Šadvan, stijenovita nenaseljena formacija dužine oko 16 km i maksimalne širine do 5 km. Na Šadvanu se nalazi veliki svjetionik, a otok je poznat i kao ronilačka baza. Otok je 31. marta 1969. pogodio jak zemljotres magnitude 6,6° MKS skale i tom prilikom se veliki deo stena survao u more.

Najdublji dijelovi zaljeva se nalaze na jugu, gde maksimalne dubine dostižu do 80 metara, a idući ka severu dubina postepeno opada. Na krajnjem severu zaljev se nastavlja na umjetni Sueski kanal (kod grada Sueza) preko kog su Crveno more i Indijski okean povezani sa Mediteranom. Obala je slabo razvedena, dosta niska i pjeskovita i na severu se širi u prostranu depresiju delte Nila. U zaljev se izuzev nekoliko vadija ne uliva niti jedan stalni vodotok.

## Geologija

Stratigrafija Sueskog rifta
Sueski zaljev predstavlja deo znatno prostranijeg južnoafričkog tektonskog rova i formirao se u zoni Sueskog rifta čija maksimalna aktivnost je bila u periodu između kasnog oligocena (pre oko 28 miliona godina) i kraja miocena (pre oko 5 miliona godina), tako da je Sueski zaljev u geološkom smislu relativno mlađa tvorevina.

U osnovi Sueskog zaljeva nalaze se prekambrijske stene Arapsko-nubijskog štita (gnajs, vulkanske i metasedimentne stene sa intruzijama granita, granodiorita i dijabaza). Kambrijumske stene javljaju se na površini kao posledica diskordancije slojeva, i ovi crveni i beli peščari dostižu moćnost do oko 500 metara. Vidljivi su uglavnom u kopnenom delu Sueskog rifta, izuzev u severoistočnom delu zaljeva gde imaju marinske karakteristike. U centralnim i južnim delovima zaljeva vidljive su stene karbonske starosti. Stene trijaske starosti vidljive su širom zaljeva, a debljina slojeva varira između 8 i 300 metara (peščari i konglomerati).

U periodu između kasne krede i eocena područje današnjeg Sueskog zaljeva je činilo plitko more u kojem je dolazilo do intenzivne sedimentacije krečnjačkog materijala. U tektonskom pogledu bio je to dosta miran period u tom području. Riftna faza u zaljevu počinje tokom kasnog oligocena, a maksimalni intenzitet dostiže krajem ranog miocena (pre oko 18 miliona godina). Krajem miocena dolazi do tektonskog smirivanja, a u zaljev postepeno počinje da nadire voda i da se formira savremena formacija.

## Privredne aktivnosti

U području u i oko Sueskog zaljeva nalaze se velike rezerve nafte i zemnog gasa. Najveće nalazište je na južnom kraju zaljeva, kod mesta Gemsa. Značajnijih naftnih polja ima još na severu u području sa obe obale Sueskog kanala.

Nakon otvaranja Sueskog kanala u novembru 1869. naglo je porastao i privredni značaj samog Sueski zaljeva. Grad Suez koji leži na južnom ulazu u kanal, jedna je od najvažnijih egipatskih luka i važan je privredni centar tog dela zemlje. Iako postoje odlične predispozicije za razvoj turizma, za sada je intenzivnija turistička aktivnost koncentrisana isključivo na jugu oko Hurgade.

## Povezano

* Crveno more
* Sueski kanal
* Suez
* Egipat
* Indijski ocean

## Reference

## Literatura

* Roberts, David G.; A.W. Bally (2012). *Regional Geology and Tectonics: Phanerozoic Rift Systems and Sedimentary Basins: Phanerozoic Rift Systems and Sedimentary Basins*. Elsevier. str. 192–. ISBN 978-0-444-56363-7.
* *Seismological Observations in and around the Southern Part of the Gulf of Suez, Egypt*. International Institute of Seismology and Earthquake Engineering. 2002. Arhivirano iz originala na datum 2013-12-15. Pristupljeno 2018-05-30.
* R. C. L. Wilson (2001). *Non-volcanic Rifting of Continental Margins: A Comparison of Evidence from Land and Sea*. Geological Society of London. str. 453–. ISBN 978-1-86239-091-1. Pristupljeno 15. 12. 2013.

## Vanjske veze

* Gulf of Suez na Worldatlas.com
* USGS Open-File Report OF99-50-A The Red Sea Basin Province: Sudr-Nubia(!) and Maqna(!) Petroleum System
* Galerija satelitskih snimaka i fotografija Sueski zaljeva. Arhivirano 2005-03-29 na Wayback Machine-u