Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 529. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  550-e pne.  540-e pne.  530-e pne. -  520-e pne. - 510-e pne.  500-e pne.  490-e pne.
 |
| **Godine:** | 532. pne. 531. pne. 530. pne. - **529. pne.** - 528. pne. 527 pne. 526 pne.
 |

529. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 529. pne.
 |
| Olimpijada
 | 62:3.–62:4.
 |
| Ab urbe condita
 | 225.
 |
| Seleukidski
 | -217–-216.
 |
| Islamski
 | 1185–1184. BH
 |
| Hebrejski
 | 3232–3233.
 |
| Bizantski
 | 4980–4981.
 |
| Koptski
 | -812–-811.
 |
| Iranski
 | -1150–-1149. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -472–-471.
 |
| • *Shaka Samvat* | 451–452.
 |
| • *Kali Yuga* | 2573–2574.
 |
| Kineski
 | 2108–2109.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9472.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Kambiz II počinje vladati u Perziji (ili 530. pne.)

## Rođenja

## Smrti

* jul - Kir Veliki, perzijski kralj (ili decembar 530. pne.)

## Izvori
# Nehemija

*Za ostale upotrebe, pogledajte Nehemija (razvrstavanje).*
**Nehemija** (נְחֶמְיָה, "Utješen od GOSPODARA (YHWH)," stanardni hebrejski **Nəḥemya**, tiberijski hebrejski **Nəḥemyāh**,  /ˌniəˈmaɪə/ ) je, po Bibliji, važna ličnost u historiji Židova u periodu iza babilonskog ropstva, a za koju se vjeruje da je bio autor Knjige o Nehemiji.

Služio je kao peharnik perzijskog kralja Artakserksa, te je oko 445. pne. postao guverner Judeja|Judeje gdje je nadgledao obnovu Jeruzalema.

Umro je oko godine 413. pne.

## Vanjske veze

* Jewish Encyclopedia: Nehemiah
* The Wall that Nehemiah Built Arhivirano 2009-03-28 na Wayback Machine-u Biblical Archaeology Review
# Ezra

*Za ostale upotrebe, pogledajte Ezra (razvrstavanje).*
Lokalitet koji se tradicionalno opisuje kao Ezrin grob u Al Uzayru kraj Basre.
**Ezra** (hebrejski: **עֶזְרָא**, moderni: *ʿEzra* tiberijski: *ʿEzrâ*) je bio židovski svećenički pisar koji je vodio 5.000 izraelitskih prognanika iz Babilona u njihovu postojbinu - grad Jeruzalem - godine 459. pne. Ezra je ponovno učvrstio rasijanu židovsku zajednicu na temelju Tore i strogom poštovanju zakona. Prema Hebrejskoj Bibliji, Ezra je suzbio opasnost po židovski identitet koji su predstavljali brakovi Židova i ne-Židova te ustanovio konačno čitanje Tore. Prema židovskoj tradiciji Ezra je zaključio treći dio hebrejskog kanona (hebr. ketuvim - Spisi) pišući knjige Ezra, Nehemija i 1.+2. Ljetopisa. On je i taj koji je zaključio kanon kao poglavar vrhovne sinagoge, i, uz puno rada na redakciji, svrstao knjige Biblije u njihov sadašnji (hebrejski) redoslijed.
Ezra se zbog toga duboko poštuje u židovskoj tradiciji. Njegovo poznavanje Tore se smatralo istovjetnim Mojsijevom. Kao Mosije, Enoh i David, i Ezra je dobio počasni naslov "pisar" te se vodi kao עזרא הסופר, ili "Ezra pisar" u židovskoj tradiciji.

Iako se izričito ne spominje u Kuranu među prorocima, neki muslimanski naučnici ga, na osnovu pojedinih islamskih tradicija, navode kao proroka.

## Reference

## Vanjske veze

* Jewish Encyclopedia: Ezra the Scribe
* Catholic Encyclopedia: Esdras
# 563. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  590-e pne.  580-e pne.  570-e pne. -  560-e pne. - 550-e pne.  540-e pne.  530-e pne.
 |
| **Godine:** | 566. pne. 565. pne. 564. pne. - **563. pne.** - 562. pne. 561 pne. 560 pne.
 |

563. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 563. pne.
 |
| Olimpijada
 | 54:1.–54:2.
 |
| Ab urbe condita
 | 191.
 |
| Seleukidski
 | -251–-250.
 |
| Islamski
 | 1220–1219. BH
 |
| Hebrejski
 | 3198–3199.
 |
| Bizantski
 | 4946–4947.
 |
| Koptski
 | -846–-845.
 |
| Iranski
 | -1184–-1183. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -506–-505.
 |
| • *Shaka Samvat* | 485–486.
 |
| • *Kali Yuga* | 2539–2540.
 |
| Kineski
 | 2074–2075.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9438.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

## Rođenja

* april – Siddhartha Gautama, kasnije poznat kao Gautama Buddha. Indijski religiozni vođa, osnivač Budizma

## Smrti

* Kraljica Maya, majka Siddharte Gautame

## Izvori
# 483. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  6. vijek pne.  - **5. vijek pne.** - 4. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  510-e pne.  500-e pne.  490-e pne. -  480-e pne. - 470-e pne.  460-e pne.  450-e pne.
 |
| **Godine:** | 486. pne. 485. pne. 484. pne. - **483. pne.** - 482. pne. 481 pne. 480 pne.
 |

Godina **483. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Vibulana i Potita** (ili, rjeđe, **godina 271. *Ab urbe condita). Oznaka 483. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

Reljef s likom perzijskog kralja Kserksa u Perzepolisu

483. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 483. pne.
 |
| Olimpijada
 | 74:1.–74:2.
 |
| Ab urbe condita
 | 271.
 |
| Seleukidski
 | -171–-170.
 |
| Islamski
 | 1138–1137. BH
 |
| Hebrejski
 | 3278–3279.
 |
| Bizantski
 | 5026–5027.
 |
| Koptski
 | -766–-765.
 |
| Iranski
 | -1104–-1103. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -426–-425.
 |
| • *Shaka Samvat* | 405–406.
 |
| • *Kali Yuga* | 2619–2620.
 |
| Kineski
 | 2154–2155.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9518.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Ksrekso I od Perzije na nagovor svog rođaka i zeta Mardonija i grčkih političkih emigranata odlučuje osvetiti poraz svog oca Darija u maratonskoj bitci 490. pne. pokretanjem novog pohoda na Grčku. U nastojanju da se otkloni opasnost od oluje koja je potopila flotu 492. pne. počinje kopanje kanala kroz prevlaku Svete gore.
* Atenski arhont Temistoklo uspijeva, nakon početnog protivljenja, nagovoriti atensku skupštinu da poveća broj atenskih trirema sa 70 na 200. Temistoklov je prijedlog prihvaćen zahvaljujući otkriću ležišta srebra u Laurionu kojim je omogućeno financiranje izgradnje.
* Gelon, tiranin Sirakuze osvaja obližnje sicilijanske gradove Eubeja i Megara Hibleja, prodavši obične građane u roblje i dovevši oligarhe u Sirakuzu.

## Rođenja

## Smrti

* maj - Gautama Buddha, indijski princ, osnivač budizma
# Lumbini

Lokacija Lumbinija u Nepalu.
**Lumbini** (Sanskrit: लुम्बिनी, "predivni") je mjesto budističkog hodočašća u distriktu Kapilavastu u Nepalu, u blizini indijske granice. To je mjesto gdje je po predaji Mayadevi rodila Siddhartu Gautamu, koji je kasnije postao Buddha Gautama, osnivač budističke tradicije. Buddha je živio otprilike između 563. i 483. pne. Lumbini je jedno o četiri mjesta na koje se hodočasti jer su bile važne u životu Buddhe. Ostala četiri su Kushinagar, Bodh Gaya i Sarnath.

Lumbini se nalazi u podnožju Himalaja, 25 km istočno od općine Kapilavastu, gdje je Buddha po predaji živio do svoje 29. godine. Kapilvastu je ime i grada i distrikta. Lumbini ima nekoliko hramovi, uključujući hram posvećen Mayadevi, a nekoliko se gradi. Također se tu nalazi i Puskarini ili Sveti ribnjak - u koji je Buddhina majka ritualno zaronila prije rođenja i gdje je Buddha imao svoje prvo kupanje. Tu su i ostaci palače u Kapilvastuu. Na ostalim mjestima Lumbinija su ranije Buddhe, prema predaji, doživjele konačno buđenje i odbacile zemaljski oblik.

## Gallerija

* Bodhi drvo i ribnjak u Lumbiniju
* Rodno mjesto Gautama Buddhe
* Asokin stub
* Plamen Vječnog mira
*
*
*
*

## Reference

## Vanjske veze

* Putni vodič vezan za temu Lumbini na Wikivodiču
* Entry on **Lumbini** in the Dictionary of Pali Proper Names
* WelcomeNepal.com: Lumbini - Places to see Arhivirano 2009-03-22 na Wayback Machine-u
* Buddhist studies: Pilgrimage: Lumbini - Birthplace of the Buddha Arhivirano 2012-04-14 na Wayback Machine-u
# Maya (Buddhina majka)

**Kraljica Maja** iz plemena Sakja je bila mati Gotama Bude, i žena kralja Sudhodane.

Rođenje Sidarte.
Prema budističkom predanju, Maja je posedovala moralna odličja koja su je učinila podobnom za majku jednog bude, jer je živela čistim životom od svog rođenja. Na dan kada je budući Buda začet, Maja je usnila kako je nebeska bića odnose na Himalaje, gde su je žene bogova okupale i obukle u odore boginje; potom su je odveli u zlatnu palatu, gde je, dok je ležala na divanu, budući Buda u obličju belog slona ušao u njeno telo kroz desni bok. Ovaj san vezuje se za poznatu narodnu budističku legendu, i često se opisuje na freskama koje ukrašavaju hramove i pagode u jugoistočnoj Aziji. Pred kraj trudnoće, kako se bližilo rođenje deteta, Maja se uputila da poseti svoju rodbinu u susednoj Devadahi. Dete se rodilo za vreme njenog putovanja, u lugu sa sala drvećem Lumbini, dok je Maja stajala pored drveta sala, držeći se za njegovu granu. Umrla je posle sedam dana da bi se, po predanju, ponovo rodila u Tusitinom raju, gde je posle prosvetljenja otišao i Buda da joj propoveda dhamu. Karakteristično je za budističko verovanje da budina mati mora umreti ubrzo nakon rođenja budućeg bude, pošto ne bi bilo prikladno da majka budućeg bude rodi još neko dete.

## Navodi
# 630-e pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Milenijum:** | 1. milenijum pne. |
| **Vjekovi:** | 8. vijek pne. – **7. vijek pne.** – 6. vijek pne. |
| **Decenije:** | 660-e pne. 650-e pne. 640-e pne. – **630-e pne.** – 620-e pne. 610-e pne. 600-e pne. |
| **Godine:** | 639 pne. 638 pne. 637 pne. 636 pne. 635 pne. 634 pne. 633 pne. 632 pne. 631 pne. 630 pne. |
| **Kategorije:** | Rođenja – Smrti – Arhitektura Nastanci – Prestanci
 |

## Događaji i trendovi

* 636. pne. — Vojvoda Wen od Jina dolazi na vlast u Državi Jin za vrijeme kineske dinastije Zhou.
* 632. pne. — Kilon, atenski plemić zauzima Akropolu u neuspjelom pokušaju da postane kralj.
* 632. pne. — U bitci kod Chengpua, kinesko kraljevstvo Jin i njeni saveznici tuku državu Chu i njene saveznike.
* 631. pne. — Osnivanje Cirene grčke kolonije u Libiji (Sjeverna Afrika) (približni datum).
* 631. pne. — Sadijat postaje kralj Lidije.

## Značajne osobe

* 638. pne. — Rođenje Solona, atenskog zakonodavca (približni datum)
* 637. pne. — Smrt kineskog vojvode Xianga od Songa
* 635. pne. — Rođenje Talesa, grčkog filozofa (u. 543. pne.) (približni datum)
* 633. pne. — Smrt Ashurbanipala
# 553. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  580-e pne.  570-e pne.  560-e pne. -  550-e pne. - 540-e pne.  530-e pne.  520-e pne.
 |
| **Godine:** | 556. pne. 555. pne. 554. pne. - **553. pne.** - 552. pne. 551 pne. 550 pne.
 |

553. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 553. pne.
 |
| Olimpijada
 | 56:3.–56:4.
 |
| Ab urbe condita
 | 201.
 |
| Seleukidski
 | -241–-240.
 |
| Islamski
 | 1210–1209. BH
 |
| Hebrejski
 | 3208–3209.
 |
| Bizantski
 | 4956–4957.
 |
| Koptski
 | -836–-835.
 |
| Iranski
 | -1174–-1173. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -496–-495.
 |
| • *Shaka Samvat* | 475–476.
 |
| • *Kali Yuga* | 2549–2550.
 |
| Kineski
 | 2084–2085.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9448.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Kir Veliki diže ustanak protiv medijskog kralja Astijaga.

## Rođenja

## Smrti

## Izvori
# Stesihor

**Stesihor** (starogrčki: Στησίχορος) bio je grčki lirski pjesnik iz Himere na Siciliji koji je živio od 640. pne. do 555. pne.. Prema Sudi živio je od 37. do 56. olimpijade i imao dva brata: Mamertina i Helijanaksa. Učenjaci helenističke Aleksandrije su ga uveli u popis devet štovanih lirskih pjesnika. Kao i kod ostalih osam s tog popisa, većina njegovog djela je izgubljena, a ono što se danas zna se temelji na fragmentima te citatima i opisima u kasnijim djelima. Veliki fragment je pronađen na pokrovu mumije pronađene u Lilleu 1960-ih.

Pripisuje mu se nekoliko pjesama posvećenih trojanskom ratu, kao i *Oresteia* za koju se vjeruje da je utjecala na Eshila i njegovu *Oresteiju*. Sačuvani su i fragmenti pjesme o čudovištu Gerionu koga je porazio Herakle kao svoj Deseti zadatak.

## Reference

## Literatura

* Platon, *Fedro*.
* M. Davies, *Poetarum Melicorum Graecorum Fragmenta* (PMGF) vol. 1, Oxford 1991: testimonies of his life and works pp. 134-151, fragments pp. 152-234 (previously D. L. Page, *Poetae Melici Graeci* (PMG), Oxford 1962, and *Supplementum Lyricis Graecis* (SLG), Oxford 1974).
* D. A. Campbell, *Greek Lyric III: Stesichorus, Ibycus, Simonides and Others* (Loeb Classical Library).
* G. O. Hutchinson, *Greek Lyric Poetry: A Commentary on Selected Larger Pieces (Alcman, Stesichorus, Sappho, Alcaeus, Ibycus, Anacreon, Simonides, Bacchylides, Pindar, Sophocles, Euripides),* Oxford, 2001.
* Anne Carson, *Autobiography of Red*.
* Percy, William A. *Pederasty and Pedagogy in Archaic Greece,* pp. 146-150.
* J. M. Edmonds, *Lyra Graeca II* pp.23 (Loeb Classical Library) Harvard University Press, 1958
# Lirika

**Lirika** je jedan od tri književna roda. Najčistiji oblik lirike, lirska pesma, nosi sve odlike roda: subjektivnost, emocionalnost, neposrednost, slikovitost i ekspresivnost.

Europska **lirika** započinje svoj razvoj antičkom, grčkom i rimskom poezijom. Kod Grka lirika je označavala samo pesmu koja je praćena muzikom (cirom ili lirom), otuda i ime - **lirika**), a delila se na mondijsku, koju je izvodio jedan pevač (Alkej, Spafa, Anakreon), i na horsku pesmu (Alkamn, Pundar). Omiljene vrste bile su: oda, himna, skolion i elegija. Za vreme dimanzijskih igara pevala se i izvodila strasna, patetična pesma - ditiramb, koju je pevao hor izvođača dionizijske svetkovine. Rimski pesnici su preuzeli već postojeće forme grčke lirike.

U lirskoj poeziji renesanse javljaju se i novi pesnički oblici: sonet, kancona, stramboto, sestina, stanca, triolet, madrigal (Dante, Petrarka, Mikelanđelo). Pridružimo li tome i kasnije upoznavanje evropskih pesnika s poezijom Bliskog i Dalekog istoka i preuzimanje nekih formi iz arapske (gazela, rubija), jevrejske (psalmi), indijske i kineske lirike, pomenuli smo najpoznatije lirske vrste u dvehiljadegodišnjem razvitku evropske lirike. Prema temama i vrstama osećanja, lirika se delila (i još uvek se u školskoj praksi deli) na: ljubavnu, rodoljubivu, pobožnu, satiričnu, elegičnu, opisnu, idiličnu, šaljivu, poučnu, kojoj se dodaju vrste narodne poezije; pesme o radu, svadbene, uspavanke, obredne, tužbalice, i sve navedene iz istorijske tradicije.

Savremena teorijska misao, uzimajući kao glavnu odrednicu odnos između **lirskoga ja i sveta**, koji se prostire od sponatanog osećanja, preko uzvišenosti distanciranog osećanja do visokih poetskih uzleta, deli liriku na sledeće vrste: pesmu, elegiju, odu, himnu, ditiramb, misaonu i sentencioznu pesmu.
# 640-e pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Milenijum:** | 1. milenijum pne. |
| **Vjekovi:** | 8. vijek pne. – **7. vijek pne.** – 6. vijek pne. |
| **Decenije:** | 670-e pne. 660-e pne. 650-e pne. – **640-e pne.** – 630-e pne. 620-e pne. 610-e pne. |
| **Godine:** | 649 pne. 648 pne. 647 pne. 646 pne. 645 pne. 644 pne. 643 pne. 642 pne. 641 pne. 640 pne. |
| **Kategorije:** | Rođenja – Smrti – Arhitektura Nastanci – Prestanci
 |

## Događaji i trendovi

Uništenje Suse
* Asirski kralj Asurbanipal osniva biblioteku u kojoj se našao najstariji kompletni primjerak *Epa o Gilgamešu*.
* 649. pne. – Indabigash nasljeđuje Tammaritua kao vladar Elamskog Carstva.
* 649. pne. – Babilonski ustanak Shamash-shuma-ukina guše Asirci.
* 648. pne. – Pankration postaje jedan od sportova drevnih olimpijskih igara.
* 6.4. 648. pne. – Najstarija pomrčina Sunca u grčkim zapisima.
* 647. pne. – Kralj Assurbanipal od Asirije pustoši Susu.
* cca. 647. pne. – Napravljen *Assurbanipal i njegova supruga u vrtu*, iz palače u Ninivi (suvremeni Kuyunjik u Iraku). Danas se čuva u Britanskom muzeju u Londonu.
* 645. pne. – Kineska knjiga *Anali Proljeća i Jeseni* spominje kako je na dan 24.12. pet meteora viđeno iznad područja današnjeg Okruga Shanqiu u , provinciji Henan. To je bio prvi kineski zapis o meteorima.
* 642. pne. – Anko Marcije postaje četvrti kralj Rima (tradicionalni datum).
* 640. pne. – Velika pobjeda Asirije nad Elamom.

## Značajne osobe

* 645. pne. – Smrt Guan Zhonga, premijera kineske države Qi
* 645. pne. – Smrt Arhiloha, grčkog pjesnika (približni datum)
* 643. pne. – Smrt Manaseha od Jude
* 643. pne. – Smrt vojvode Huana od Qija u Kini
* 641. pne. – Jošija postaje kralj Jude
* 640. pne. – Rođenje Stesihora, grčkog pjesnika (približni datum)
# 551. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  580-e pne.  570-e pne.  560-e pne. -  550-e pne. - 540-e pne.  530-e pne.  520-e pne.
 |
| **Godine:** | 554. pne. 553. pne. 552. pne. - **551. pne.** - 550. pne. 549 pne. 548 pne.
 |

551. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 551. pne.
 |
| Olimpijada
 | 57:1.–57:2.
 |
| Ab urbe condita
 | 203.
 |
| Seleukidski
 | -239–-238.
 |
| Islamski
 | 1208–1207. BH
 |
| Hebrejski
 | 3210–3211.
 |
| Bizantski
 | 4958–4959.
 |
| Koptski
 | -834–-833.
 |
| Iranski
 | -1172–-1171. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -494–-493.
 |
| • *Shaka Samvat* | 473–474.
 |
| • *Kali Yuga* | 2551–2552.
 |
| Kineski
 | 2086–2087.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9450.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

## Rođenja

* 28. 9. — Konfucije, kineski filozof (tradicionalni datum)

## Smrti

* Zoroaster, perzijski vjerski vođa (približni datum)

## Reference
# 479. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  6. vijek pne.  - **5. vijek pne.** - 4. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  500-e pne.  490-e pne.  480-e pne. -  470-e pne. - 460-e pne.  450-e pne.  440-e pne.
 |
| **Godine:** | 482. pne. 481. pne. 480. pne. - **479. pne.** - 478. pne. 477 pne. 476 pne.
 |

Perzijska invazija Grčke 480-479. pne.
Konfucije
Godina **479. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Vibulana i Rutila** (ili, rjeđe, **godina 275. *Ab urbe condita). Oznaka 479. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

479. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 479. pne.
 |
| Olimpijada
 | 75:1.–75:2.
 |
| Ab urbe condita
 | 275.
 |
| Seleukidski
 | -167–-166.
 |
| Islamski
 | 1134–1133. BH
 |
| Hebrejski
 | 3282–3283.
 |
| Bizantski
 | 5030–5031.
 |
| Koptski
 | -762–-761.
 |
| Iranski
 | -1100–-1099. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -422–-421.
 |
| • *Shaka Samvat* | 401–402.
 |
| • *Kali Yuga* | 2623–2624.
 |
| Kineski
 | 2158–2159.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9522.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Grčko-perzijski ratovi: Perzijski komandant Mardonije iz baze u Tesaliji, a uz pomoć Arga i zapadne Arkadije, započinje novu ofanzivu na Grčku, ponovno osvajajući i razarajući Atenu.
* 27.8. — Bitka kod Plateje, odlučujući okršaj u Beotiji u kome je vojska grčkih država na čelu sa spartanskim vojskovođom Pauzanijom porazila perzijsku vojsku na čelu s Mardonijem i tako okončala perzijsku invaziju Grčke. Saveznička vojska osvaja Tebu gdje je Pauzanija dao pogubiti perzijske pristaše.
* 27.8. — Bitka kod Mikale, odlučujući pomorski okršaj ispred lidijske obale u kome je grčka flota pod Leotihidom iz Sparte i Ksantipom iz Atene porazila perzijsku flotu.

## Rođenja

## Smrti

* 27.8. – Mardonije, perzijski vojskovođa (ubijen u bitci kod Plateje)
* Konfucije, kineski filozof (r. 551. pne.)
* Efijalt, Grk koji je izdao Spartance u bitci kod Termopila
# 549. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  570-e pne.  560-e pne.  550-e pne. -  540-e pne. - 530-e pne.  520-e pne.  510-e pne.
 |
| **Godine:** | 552. pne. 551. pne. 550. pne. - **549. pne.** - 548. pne. 547 pne. 546 pne.
 |

549. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 549. pne.
 |
| Olimpijada
 | 57:3.–57:4.
 |
| Ab urbe condita
 | 205.
 |
| Seleukidski
 | -237–-236.
 |
| Islamski
 | 1206–1205. BH
 |
| Hebrejski
 | 3212–3213.
 |
| Bizantski
 | 4960–4961.
 |
| Koptski
 | -832–-831.
 |
| Iranski
 | -1170–-1169. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -492–-491.
 |
| • *Shaka Samvat* | 471–472.
 |
| • *Kali Yuga* | 2553–2554.
 |
| Kineski
 | 2088–2089.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9452.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Kir Veliki zauzima medijsku prijestolnicu Ekbatana.

## Rođenja

* Darije I, kralj Perzije

## Smrti

## Reference
# 485. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  6. vijek pne.  - **5. vijek pne.** - 4. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  510-e pne.  500-e pne.  490-e pne. -  480-e pne. - 470-e pne.  460-e pne.  450-e pne.
 |
| **Godine:** | 488. pne. 487. pne. 486. pne. - **485. pne.** - 484. pne. 483 pne. 482 pne.
 |

Godina **485. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Kornelija i Vibulana** (ili, rjeđe, **godina 269. *Ab urbe condita). Oznaka 485. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

Gelon

485. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 485. pne.
 |
| Olimpijada
 | 73:3.–73:4.
 |
| Ab urbe condita
 | 269.
 |
| Seleukidski
 | -173–-172.
 |
| Islamski
 | 1140–1139. BH
 |
| Hebrejski
 | 3276–3277.
 |
| Bizantski
 | 5024–5025.
 |
| Koptski
 | -768–-767.
 |
| Iranski
 | -1106–-1105. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -428–-427.
 |
| • *Shaka Samvat* | 407–408.
 |
| • *Kali Yuga* | 2617–2618.
 |
| Kineski
 | 2152–2153.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9516.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Darije I, jedan od najvećih vladara perzijske Ahemenidske dinastije, umire te ga nasljeđuje sin Kserkso I. U trenutku smrti Carstvo se nalazi na vrhuncu teritorijalne ekspanzije te prostire od Makedonije i Libije na zapadu do rijeke Hyphasis (Beas) na istoku, odnosno od Kavkaskih planina i Aralskog mora na sjeveru do Perzijskog zaljeva i Arabijske pustinje na jugu.
* Gelon, tiranin Gele, koristi priliku koju su mu pružili - Gamoroi - potomci prvih doseljenika Sirakuze - pozvavši ga da ih vrati na vlast s koje su je svrghuli *Killichiroi*, niža klasa u gradu. Gelon ulazi u grad i postaje tiranin, a njegov brat Hijeron ostaje vladati Gelom.

## Rođenja

## Smrti

* Darije I, kralj Perzije (r. cca. 549. pne.)
# 545. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  570-e pne.  560-e pne.  550-e pne. -  540-e pne. - 530-e pne.  520-e pne.  510-e pne.
 |
| **Godine:** | 548. pne. 547. pne. 546. pne. - **545. pne.** - 544. pne. 543 pne. 542 pne.
 |

545. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 545. pne.
 |
| Olimpijada
 | 58:3.–58:4.
 |
| Ab urbe condita
 | 209.
 |
| Seleukidski
 | -233–-232.
 |
| Islamski
 | 1202–1201. BH
 |
| Hebrejski
 | 3216–3217.
 |
| Bizantski
 | 4964–4965.
 |
| Koptski
 | -828–-827.
 |
| Iranski
 | -1166–-1165. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -488–-487.
 |
| • *Shaka Samvat* | 467–468.
 |
| • *Kali Yuga* | 2557–2558.
 |
| Kineski
 | 2092–2093.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9456.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

## Rođenja

## Smrti

* Kralj Kang od Chua, vladar kineske Države Chu
* Zhou ling wang, kralj kineske dinastije Zhou

## Reference