# Lancashire

| Lancashire
 |
| --- |
|  |
|  |
| **U sastavu** | Engleske
 |
| **Upravni oblik** | grofovija
 |
| **Glavni grad** | Preston
 |
| **Lord poručnik Visoki šerif** | Rt Hon Shuttleworth John Barnett
 |
| Površina
 | 2903 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** | 1.460.893
 |
| **Gustoća** | 503 stanovnika na km²
 |

**Lancashire** (čita se *Lankašir*, skraćeno *Lancs*) je historijska, ceremonijalna i nemetropolitanska grofovija na sjeverozapadu Engleske.

## Geografija

Lancashire leži u regiji Sjeverozapadne Engleske. Ima površinu od 2903 km², na kojoj živi 1,460.893 stanovnika.

Graniči na sjeveru sa Cumbrijom, na istoku grofovijama Sjevernog i Zapadnog Yorkshirea, na jugoistoku s Velikim Manchesterom i na jugozapadu s Merseysideom. Na zapadu mu je granica Irsko more.

Grad Preston na zapadu Lincolnshira je administrativni centar.

Lancashire je administrativno podijeljen na 12 distrikta; West Lancashire, Chorley, South Ribble, Fylde, City of Preston, Wyre, City of Lancaster, Ribble Valley, Pendle, Burnley, Rossendale, Hyndburn i dvije unitarne jedinice Blackburn i Darwen i Blackpool.

Historijski Lancashire obuhvaćao je puno veći teritorij, jedan manji dio koji danas pripada Cumbriji, dobar dio današnje grofovije Merseyside uključujući i grad Liverpool i većinu metropolitanske grofovije Veliki Manchester uključujući i sam historijski centar grada Manchestera.

Lancashire se geografski može podjeliti na dvije glavne fizičke regije. Na istoku su to dijelovi masiva Pennines, formirani od pješčenjaka i škriljavca, čiji su najviši vrhovi Wards Stone (560 m), Pendle (558 m) i Fair Snape 518 (m). A na jugu nizina ispod koje leže naslage ugljena, okružena tresetištima.

Najveća rijeka je Ribble, koja izvire u Penninesu i teče jugozapadno do estuarija u Irsko more kod Prestona.

Niska obala razvedena velikim Zaljevom Morecambe i estuarijem Ribbla, pruža odlične uvjete za smještaj luka i ljetovališta.

Količine oborina smanjuju se prema zapadu, od nekih 1500 mm godišnje na višim djelovima do nekih 760 mm po obalnoj ravnici.

## Historija

Nalazišta iz prahistorije svjedoče o tom da su visoravni Lancashira vrlo rano naseljene. Neolitski predmeti su pronađeni su po tresetištima oko Rochdala, a oni iz brončanog doba kod Winmarleigha, Colne i Pillinga. Megalita ima kod Furnessa. Iz rimskih vremena ostali su ostatci Mamucijuma (današnji Manchester fortifikacije koja ukazuju na stratešku važnost toga kraja.

Tokom 7. i 8. vijeka Angli, jedno od anglosaksonskih plemena, prodrlo je u taj kraj i osnovalo Kraljevstvo Northumbrija kojim su tokom 9. vijeka ovladali danski Vikinzi. Brojni toponimi naselja na zapadu ukazuju da su ih osnovali nordijski kolonisti.

Lancashire je za srednjeg vijeka bio siromašan kraj, iznuren graničnim ratovima sa Škotskom, pandemijom Crne smrti i dugotrajnim ratovima dviju ruža. U to vrijeme i monaštvo je bilo jako, zahvaljujući velikim samostanima u Whalleyu i Lancasteru, tako da su brojni Lankaširci ostali vjerni katoličanstvu, čak i nakon reformacije.

Ključ za privredni razvoj regije bila je tekstilna industrija. Tokom 16. i 17. vijeka gradovi Lancashira počeli su prosperirati zahvaljujući proizvodnji lanenog platna (na zapadu) i vunenih tkanina (na istoku). Industrijska revolucija nastala je u Lancashiru tokom 18. vijeka podizanjem predionica pamuka, koje su koristile hidroenergiju za pokretanje mehaničkih razboja i usvojile tvornički sistem. Nakon 1789. korištenje parnih mašina povećalo je njihovu efikasnost, tad se otpočelo sa intenzivnim iskapanjem ugljena. i željezne rude iz Furness, koji se isporučivao željezarama, a kasnije brodogradilištima u Barrow-in-Furnessu.

Industrijski razvoj rezultirao je naglim rastom gradova, kao što su Manchester, Bolton i Blackburn. I Liverpool se povećao kao glavna luka za transport lankaširskih industrijskih proizvoda. Tad su izrađeni brojni kanali i željezničke pruge kojim su novi industrijski gradovi povezani sa urbanim centrima Manchesterom i Liverpoolom.

Nakon reforme lokalne uprave, Lancashire je 1974. znatno smanjen jer su iz njega izdvojeni Liverpool i Manchester koji su postali metropolitanske grofovije Merseyside i Greater Manchester.

## Privreda

Tekstilna industrija i rudarstvo, grane koje su omogućile prosperitet toga kraja, počele su kolabirati tokom 20. vijeka.

Nakon ekonomske krize krajem 20. vijeka, privreda Lancashira počela se stablilizirati kao konglomerat lake industrije, inženjerstva i uslužnih djelatnosti. Gusta mreža autoputeva danas nadopunjuje željezničku mrežu.

Plodne ravnice i nadalje su važne poljoprivredne zone, po distriktu Fylde uzgajaju se krave muzare za mlijeko, a povrtlarstvo je razvijeno sjeverno i južno od estuarija Ribble.

Lancaster i Preston su trgovački i industrijski centri, dok su brojni obalni gradovi (Blackpool, Lytham St Annes, Morecambe i Fleetwood) turističke destinacije.

## Reference

## Vanjske veze

* Lancashire County Council (`en`)