Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Cádiz

*Za ostale upotrebe, pogledajte Cádiz (razvrstavanje).*

| **Kadiz**
 |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Grb Kadiza
 | Zastava Kadiza
 |

 |
|  |
| Opština grada, Kadiz |
| Država
 |  Španija
 |
| Provincija
 | Cádiz
 |
| Autonomna pokrajina
 | Andaluzija
 |
| Broj stanovnika (2006)
 | 130.561
 |
| Površina
 | 12,10 km²
 |
| Poštanski broj
 | 080xx
 |
| Reka
 | —
 |
| Praznik grada
 | Virgen del Rosario 7. oktobar
 |
|  |
| Internet stranica grada |

Kadiz (španski: *Cádiz*) je glavni grad istoimene provincije Cádiz u španskoj autonomnoj pokrajini Andaluzija, i gradski centar Zaliva Kadiz,
treći po veličini grad Andaluzije i jedan od najaktivnijih gradova Andaluzije u ekonomskom i industrijskom smislu. Osim toga, zajedno sa opštinama Čiklana de la Frontera, Herez de la Frontera, Puerto de Santa Marija, Puerto Real, Rota i San Fernando čini zajednicu opština Zaliva Kadiz.

Grad je od nesumnjivo velikog turističkog značaja zbog svoje duge i značajne istorije koja traje više od 3.100 godina.

## Etimologija imena

**Gadir** (גדר, prvobitno feničansko ime grada), etimološki znači "tvrđava" ili "utvrđenje". Odgovara imenu "Agadir" koje je često na severu Afrike kao na primer Agadir u Maroku. I dan danas, kod Berbera "agadir" znači "zid". Gadir je bila najznačajnija feničanska enklava u antičko doba na Iberijskom poluostrvu.

Kasnije je grad bio poznat po svom grčko-atičkom imenu - Gadeira". Na latinskom, grad se zvao Gades.

## Klima

Kadiz ima mediteransku klimu. Prosečna godišnja temperatura je 18,1ºC, karakteristična za mediteransko podneblje. Najtopliji mesec je avgust sa prosečnom najvišom temperaturom od 34,7ºC, dok je prosečna najniža temperatura u najhladnijem mesecu, januaru, iznosi 9,9ºC,

## Historija

**Kadiz** je osnovan oko 80 godina posle Trojanskog rata. Grad su onovali Feničani, i dali mu ime Gadir (feničanski:גדר), koji su ga koristili pri trgovini sa Tartešanima. Gadir je bio grad-država na ušću reke Gvadalkivir, oko 30 kilometara severzapadno od Kadiza (njegova tačna lokacija nikad nije jasno ustanovljena).

Kadiz se smatra jednim od najstarijih gradova u Zapadnoj Evropi. Tradicionalno, datum njegovog osnivanja se smešta u 1104. pne., prema Veleju Peterkuliju u Istorija Rima 1:2,1-3), mada od 2004, ni jedno arheološko otkriće nije starije od 9 veka pne. Jedino rešenje ovog neslaganja je pretpostavka da je Kadiz u početku bio mala trgovačka ispostava .

Kasnije su ga Grci nazvali **Gadira**, ili **Gadeira**. Prema grčkoj legendi, Gadir je osnovao Herakle nakon što je ubio Geriona, monstruoznog ratnika-titana sa tri glave i tri poprsja i samo jednim parom nogu. Pored Kadiza postoji jedan "tumulus" (brežuljak) za koga se kaže da je Gerionov grob

## Značajne osobe

* Manuel de Falla, najugledniji španski kompozitor ranog 20. vijeka.

## Reference
# 500. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  6. vijek pne.  - **5. vijek pne.** - 4. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  530-e pne.  520-e pne.  510-e pne. -  500-e pne. - 490-e pne.  480-e pne.  470-e pne.
 |
| **Godine:** | 503. pne. 502. pne. 501. pne. - **500. pne.** - 499. pne. 498 pne. 497 pne.
 |

500. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 500. pne.
 |
| Olimpijada
 | 69:4.–70:1.
 |
| Ab urbe condita
 | 254.
 |
| Seleukidski
 | -188–-187.
 |
| Islamski
 | 1155–1154. BH
 |
| Hebrejski
 | 3261–3262.
 |
| Bizantski
 | 5009–5010.
 |
| Koptski
 | -783–-782.
 |
| Iranski
 | -1121–-1120. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -443–-442.
 |
| • *Shaka Samvat* | 422–423.
 |
| • *Kali Yuga* | 2602–2603.
 |
| Kineski
 | 2137–2138.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9501.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Darije I od Perzije proglašava aramejski kao službeni jezik zapadne polovice svog carstva.
* Izbjeglice s Teosa ponovno naseljavaju Abderu.
* Osnovana prva republika u Vaishaliju, u današnjoj indijskoj državi Bihar.
* Narodi koji govore Bantu dolaze u jugozapadnu Ugandu sa zapada. (približan datum)
* Završetak civilizacije nordijskog prončanog doba prema periodizaciji Oscara Monteliusa i početak Predrimskog željeznog doba.
* Stanovništvo svijeta: 100,000.000
* Vulka radi Apolona iz Vejia, iz hrama Portonaccio. Danas se čuva u Museo Nazionale di Villa Giulia u Rimu.

## Rođenja

* Fidija, grčki kipar

## Smrti

* Pitagora, starogrčki filozof

## Reference
# Nordijsko bronzano doba

Karta kulture Nordijskog brončanog doba, cca. 1200. pne.
**Nordijsko brončano doba** (također **Sjeverno brončano doba**) je naziv koji je Oscar Montelius koristio period i kulturu Brončanog doba u prahistorijskoj Skandinaviji, cca. 1800. pne. - 500. pne., s nalazištima koja se prostiru na istok sve do Estonije [1].

Danas se smtara da je ova kultura bila direktna preteča i izvor germanske kulture. Naslijedila je Kilturu vezanih posuda i druge kako bi evoluirala u proto-germansku kulturu Predimskog željeznog doba. Za jezik kojim je govorio narod ove kulture se smatra da je bila najranija varijanta proto-germanskog.

## Povezano

* Mač bronzanog doba
* Egtvedska djevojka
* Grob Kralja
* Kameni brodovi
* Tanumshede

## Literatura

* Dabrowski, J. (1989) Nordische Kreis un Kulturen Polnischer Gebiete. *Die Bronzezeit im Ostseegebiet. Ein Rapport der Kgl. Schwedischen Akademie der Literatur Geschichte und Alter unt Altertumsforschung über das Julita-Symposium 1986*. Ed Ambrosiani, B. Kungl. Vitterhets Historie och Antikvitets Akademien. Konferenser 22. Stockholm.
* Davidson, H. R. Ellis and Gelling, Peter: The Chariot of the Sun and other Rites and Symbols of the Northern European Bronze Age.
* K. Demakopoulou (ed.), *Gods and Heroes of the European Bronze Age*, published on the occasion of the exhibition "Gods and Heroes of the Bronze Age. Europe at the Time of Ulysses", from December 19, 1998, to April 5, 1999, at the National Museum of Denmark, Copenhagen, London (1999), ISBN 0-500-01915-0.
* Demougeot, E. *La formation de l'Europe et les invasions barbares*, Paris: Editions Montaigne, 1969-1974.
* Kaliff, Anders. 2001. *Gothic Connections. Contacts between eastern Scandinavia and the southern Baltic coast 1000 BC – 500 AD*.
* Montelius, Oscar, 1885. *Om tidsbestämning inom bronsåldern med särskilt avseende på Skandinavien*.
* Musset, L. *Les invasions: les vagues germanique*, Paris: Presses universitaires de France, 1965.
* Nordgren, I. 2004. *Well Spring Of The Goths. About the Gothic Peoples in the Nordic Countries and on the Continent*.

## Vanjske veze

* www.bronzeage.net Arhivirano 2008-12-18 na Wayback Machine-u
# Aramejski jezik

| **Aramejski jezik ארמית [*Arāmît*], ܐܪܡܝܐ [*Ārāmāyâ*]** |
| --- |
| Govori se u:
 | Izraelu, Iraku, Siriji, Turskoj, Iranu, Libanu
 |
| Regija:
 | Jugozapadna Azija
 |
| Ukupno ljudi koji govore aramejski :
 | Vrlo malen broj
 |
| Rangiran po broju ljudi koji ga govore u svetu:
 | (nije u prvih 100)
 |
| Jezička grupa: Klasifikacija:
 | Afro-azijski
 Semitski
  Zapadno semitski
   Centralno semitski
    Severozapadno semitski
     **Aramejski jezik** |
| Status jezika
 |
| Zvanični jezik u:
 |  |
| Regulisan od:
 |  |
| Kodovi i šifre Aramejskog jezika
 |
| ISO 639-1 | nema
 |
| ISO 639-2 | arc
 |

**Aramejski** (imperijalni aramejski, biblijski aramejski; ISO 639-3: arc) najrasprostranjeniji semitski jezik tijekom novoasirskog carstva. Govorio se na područjima današnjih država Irak, Jordan, Sirija i Izrael. Pripada aramejskoj grani semitskih jezika

Istorija aramejskog je duga oko 3000 godina i pada na vreme stvaranja Novog i Starog zaveta (Talmud, Zohar) i svetih spispova u biblijskim krajevima na Bliskom istoku. Jezik je bitan kod arheoloških pronalazaka na Bliskom istoku.

Neke aramejske riječi i značenje:

* yade - mama;
* baba - tata;
* aba - otac;
* kačke - djevojke;
* beyto - dom, kuća;
* ono - ja;
* zano - idemo;
* šlomo - pozdrav, dobar dan;
* taudi - hvala;
* haniye - dobar tek;
* hubo - ljubav, živjeli;
* lahmo - kruh;
* Elah (אלהא‏) - bog ;

Napisano je kako se izgovara, jer aramejsko pismo je slično arapskom pismu i piše se s desna na lijevo. Ne postoji škola u kojoj se taj jezik može naučiti pisati i čitati, no aramejski svećenici organiziraju skupove u svojim crkvama, te podučavaju mlade o jeziku i kulturi svog naroda, a budući da brakove uglavnom sklapaju međusobno, dakle rijetko za bračnog druga uzimaju nekoga tko je druge nacionalnosti, tako se i jezik jedino prenosi s generacije na generaciju. Isus Krist je govorio aramejski jezik.

## Popularna kultura

Aramejski jezik je upotrijebljen u filmskom ostvarenju Mela Gibsona „Stradanje Hristovo“ iz 2004. godine.

## Povezano

* Arameji

## Reference
# Oscar Montelius

Oscar Montelius
**Oscar Montelius** (9.9. 1843 – 4.11. 1921.) bio je švedski arheolog koji je rafinirao koncept serijacije, odnosno metodu relativnog kronološkog datiranja. Serijacija je postupak razvijanja kronologije kroz aranžiranje materijalnih ostataka kulturne tradicije u redu koji producira najkonzistentniju matricu njenih kulturnih osobina.

Početni poticaj mu je bilo nastojanje da pruži relativne datume za artefakte u muzejskim zbirkama koje često nisu imale rigorozne podatke, i to tako što je radio usporedbe s drugim artefaktima unutar određenog geografskog područja. Monteliusova metoda je stvorila kronologije specifične za lokaciju, temeljene na materijalnim ostacima. Kasnije, kada bi se kombinirali s pisanim historijskim referencima, predmeti bi mogli dobiti apsolutne datume.

On je uzeo sistem tri doba (Kameno doba, Brončano doba, Željezno doba), prvotno zamišljen od Christiana Jürgensena Thomsena kako bi organizirao danske muzejske zbirke arheoloških materijala te ih je podijelio na manje pod-periode. Tako je neolit u Skandinaviji podijelio na četiri perioda označena brojevima (I-IV) a Nordijsko brončano doba na šest perioda (I-VI). Prvi je ustanovio kako brojni švedski petroglifi datiraju iz Nordijskog brončanog doba, i to tako što je uspoređivao sjekire prikazane na petroglifima s arheološkim nalazima. Također je podržavao Thomsenovu tipologiju brakteata iz perioda Velike seobe naroda.

Koristeći kalendarske datumi iz nedavno dešifriranih hijeroglifa Drevnog Egipta, Montelius je koristio složeni sistem ukršetnog datiranja kroz tipologije i pridružene nalaze kako bi ustanovio apsolutne datume za arheološke nalaze širom Evrope.

Njegove difuzionističke teorije su s vremenom zamijenili složeniji pogledi na kulturnu interakciju ali se njegov sistem pod-podjela još uvijek koristi. Montelius je godine 1917. postao članom Švedske akademije.

## Vanjske veze

* Oscar Montelius Arhivirano 2010-05-28 na Wayback Machine-u
# Vaishali

**Vaishali** se može odnositi na :

* Koloniju u sjeverozapadnom Delhiju
* Distrikt Vaishali u indijskoj državi Bihar.
* Vaishali (drevni grad), drevni indijski grad smješten u današnjem okrugu Vaishali District u indijskoj državi Bihar.
* *Vaishali* (film), Malayam film koga je režirao Bharathan
# Transoksijana

**Transoksanija** ili **Transoksijana** (također poznata pod nazivima **Farârud** (perzijski:  فرارود‎) / **Ma Wara'un-Nahr** (arapski: ما وراء النهر‎) / **Hé Zhōng** (kineski: 河中)) je drevni naziv za područje Centralne Azije koje otprilike odgovara današnjem Uzbekistanu, Tadžikistanu i jugozapadnom dijelu Kazahstana. U geografskom smislu predstavlja područje između rijeka Amu Darja i Sir Darja. Danas se pod time uglavnom podrazumijevaju dotična područja u historijskom kontekstu, odnosno prije 8. vijeka, iako su ga evropski historičari i geografi koristili i za kasnije periode. U perzijskom epu Shahnameh, koga je napisao Firdusi, Transoksijana se navodi kao pradomovina iranskih naroda, a rijeka Oks kao granica između Irana i Turana.

Regija je bila jedna satrapija Ahemenidskog Carstva pod imenom Sogdijana. Transoksijana je, međutim, riječ latinskog porijekla i doslovno znači "preko rijeke Oks", s time da je "Oks" bio grčki naziv za Amu Darju. Arapsko ime "**mā warā' an-nāhr**" znači "ono što je preko rijeke".

## Povezano

* Aniran
* Turan
* Samanidska dinastija
* Horezmijska Monarhija
* Timur

## Reference
# Trgovac

*Za ostale upotrebe, pogledajte Trgovac (razvrstavanje).*
**Trgovac**, u najširem smislu, označava osobu koja se bavi trgovinom. U užem smislu se pod time podrazumijeva poslovni čovjek kome trgovina, odnosno posredovanje između proizvođača i potrošača određene robe predstavlja glavnu ekonomsku aktivnost i izvor prihoda. Trgovci u pojedinim društvima predstavljaju zasebnu društvenu klasu, čiji položaj ovisi o tome da li se trgovina smatra legalnom ili ilegalnom aktivnošću.

Izraz trgovac se, takođe, upotrebljava i za zaposlenike u pojedinim trgovačkim radnjama ili preduzećima.

## Reference

* Thrupp, Sylvia L. (1989). *The Merchant Class of Medieval London, 1300-1500*. University of Michigan Press. ISBN 0472060724.
# Tao Te Ching

Tao Te Ching ili Dao De Jing, čije autorstvo se pripisuje Lao Tse-u, je kineski klasični tekst. Naziv mu potiče od uvodnih riječi njegova dva dijela: 道 *dào* "put," Poglavlje 1, i 德 *dé* "vrlina," Poglavlje, i 經 *jīng* "klasični." Prema tradiciji, pisao ga je oko 6. vijeka p. n. e. mudrac Lao Tse (ili Lao Tzu, "Stari majstor"), zapisničar na *Zhou Dynasty* sudu, po čijem je imenu tekst poznat u Kini. Stvarno autorstvo i vrijeme stvaranja ili sastavljanja je još uvijek predmet diskusije.

## Reference

* Ariel, Yoav, and Gil Raz. “Anaphors or Cataphors? A Discussion of the Two qi 其 Graphs in the First Chapter of the Daodejing.” PEW 60.3 (2010): 391–421
* Boltz, William G. *Lao tzu Tao te ching.* In *Early Chinese Texts: A Bibliographical Guide*, edited by Michael Loewe. Berkeley: University of California, Institute of East Asian Studies. 1993. pp. 269–92.
* Cole, Alan, "Simplicity for the Sophisticated: ReReading the Daode Jing for the Polemics of Ease and Innocence," in History of Religions, August 2006, pp. 1–49
* Damascene, Hieromonk, Lou Shibai, and You-Shan Tang. *Christ the Eternal Tao*. Platina, CA: Saint Herman Press, 1999.
* Eliade, Mircea. *A History of Religious Ideas, Volume 2*. Translated by Willard R. Trask. Chicago: University of Chicago Press, 1984.
* Forbes, Andrew; Henley, David (2012). *The Illustrated Tao Te Ching* (Jamese Legge translation). Chiang Mai: Cognoscenti Books. ASIN: B008NNLKXC
* Kaltenmark, Max. *Lao Tzu and Taoism*. Translated by Roger Greaves. Stanford: Stanford University Press. 1969.
* Kohn, Livia and Michael LaFargue, eds. *Lao-Tzu and the Tao-Te-Ching*, Albany: State University of New York Press. 1998.
* Komjathy, Louis. *Handbooks for Daoist Practice*. 10 vols. Hong Kong: Yuen Yuen Institute, 2008.
* Welch, Holmes. *Taoism: The Parting of the Way* (1957). Boston: Beacon Press. 1965.
* Klaus, Hilmar *Das Tao der Weisheit. Laozi-Daodejing.* English + German introduction, 140 p. bibliogr., 3 German transl. Aachen: *Mainz* 2008, 548 p.
* Klaus, Hilmar *The Tao of Wisdom. Laozi-Daodejing.* Chinese-English-German. 2 verbatim + 2 analogous transl., 140 p. bibl., Aachen: *Mainz* 2009 600p.

## Vanjske veze

* First Line of Tao Te Ching
* Daode jing entry from the Center for Daoist Studies
* Daodejing Wang Bi edition with English translation, Guodian text, and Mawangdui text – Chinese Text Project
* Lǎozǐ Dàodéjīng verbatim + analogous + poetic; Chinese + English + German
* Tao Te Ching | Multiple Translations by various authors Arhivirano 2015-07-01 na Wayback Machine-u
* The Authorship of the Tao Te Ching Arhivirano 2014-05-12 na Wayback Machine-u, John J. Emerson
* Tao Te Ching na Projektu Open Directory
* Daode jing Arhivirano 2020-03-07 na Wayback Machine-u (Isabelle Robinet), entry in *The Encyclopedia of Taoism*
* 魏晉哲學原典選錄 Arhivirano 2015-06-02 na Wayback Machine-u
# Sinhalezi

Sinhaleška mladenka
**Sinhalezi** ili **Singali** su etnička grupa koja čini većinsko stanovništvo na otoku, odnosno državi Šri Lanka.

Sinhaleza ima oko 15 milijuna. Većina ih je koncentrirana na Šri Lanci, ali postoji i značajna dijaspora od oko 320.000 pripadnika, uglavnom koncentrirana u državama Jugoistočne Azije, dok velike zajednice postoje i u Australiji, SAD i zemljama Evropske Unije.

Na osnovu lokalnih legendi, drevnog indijskog epa *Ramayana*, kao i nešto kasnijih budističkih kronika, historičari su došli do zaključka da Sinhalezi svoje porijeklo vode od indoarijskih osvajača koji su u 6. ili 5. vijeku pne. došli s indijskog kopna. Međutim, antropološka i genetska istraživanja pokazuju kako su se ti osvajači uglavnom stopili s dravidskim domorocima, odnosno kako Sinhalezi u sebi imaju primjesa mnogih drugih azijskih naroda, što ne iznenađuje s obzirom na važan položaj na pomorskim rutama i razvijene trgovinske i druge odnose.

Za etnički identitet Sinhaleza mnogo važnije je bilo prihvaćanje budizma, odnosno njegove Theravada varijante. Drugi važan faktor etničkog identiteta je i *sinhala* ili sinhaleški jezik.

Osim budizma, koga ispovijeda između 90 i 95 % Sinhaleza, druga najraširenija vjera je katoličanstvo, što je posljedica portugalske vlasti nad otokom. Također postoji i mala muslimanska zajednica, a često je i sinkretističko štovanje hinduističkih i lokalnih animističkih božanstava.

Sinhalezi se od mnogih naroda Južne Azije odlikuju sklonošću prihvaćanja naprednih ideja. Tako su se još u kolonijalno doba odlikovali relativno velikim stupnjem pismenosti. Zahvaljujući dobrom sistemu zdravstvene zaštite, prosječni životni vijek im je za zemlje Trećeg svijeta prilično visok i iznosi oko 72 godina. Sinhalezi su također vrlo brzo prihvatili ideje o ravnopravnosti spolova, pa je Sirimavo Bandaranaike postala poznata kao jedna od prvih žena-premijera u historiji svijeta.

S druge strane, Sinhalezi - koji uglavnom dominiraju zapadnim i južnim dijelom otoka - se često optužuju da svoj većinski status koriste na štetu manjinskih etničkih grupa, što je često bilo uzrokom velikih tenzija.

Od njih je najpoznatiji dugogodišnji krvavi sukob s tamilskom zajednicom na sjeveru i istoku otoka koji još uvijek traje.
# Lehi

**Lehi** moze označavati:

U mormonizmu:

* Lehi (prorok Knjige Mormonove), prorok *Knjige Mormonove* iz 7/6. vijeka pne.
* Lehi, sin Helamanov, još jedan prorok *Knjige Mormonove* u kasnom 1. vijeku pne.
* Lehi, nefitski vojni komandant u *Knjizi Mormonovoj*
* Lehi, sin Zoramov u *Knjizi Mormonovoj*

Mjesta:

* Lehi, lokacija u jugoistočnoj Palestini/Izraelu koja se spominje u biblijskoj priči o Samsonu. Mjesto se danas zove *Ramath Lehi* = Brdo čeljustio.
* Lehi (Utah), grad u Utahu
* Lehi, tradicionalno mormonsko poljoprivredno naselje u Mesi u državi Arizona

Ostala značenja:

* Lehi (organizacija), jevrejska cionistička militantna grupa koja je operirala za vrijeme Britanskog mandata Palestine (također poznata kao "Sternova banda")
# Mahavira

*Ovo je članak o Tirthankara džainizma. Za džainističkog matematičara Mahaviru Acharyu, v. Mahavira (matematičar).*
Statua Gospodara Mahavire
**Mahavira** (महावीर lit. *Veliki junak*) (599 – 527. pne.) je ime koje se najčešće koristi za indijskog mudraca po imenu **Vardhamana** (Sanskrit: वर्धमान "uvećani") koji je osnovao ono što se danas smatra najvažnijim dogmama džainizma. Prema džainističkoj tradiciji, bio je 24.th i posljednji Tirthankara. U tekstovima je također poznat kao *Vira* ili *Viraprabhu*, *...Sanmati*, *Ativira* i *Gnatputra*. U spisima theravada budizma se spominje kao *Nirgrantha Nathaputta* - 'goli asket klana Jñātr.'

## Vanjske veze

*
*  Arhivirano 2008-04-04 na Wayback Machine-u
# Tirthankar

|  |
| --- |
| Dio serije članaka na temu **Džainizam**

---

 |
| **Glavna džainistička molitvaNavakar Mantra** |
| **Kronologija** |
| **Džainistički veliki zavjeti**
Ahimsa · Asteya
Brahmacharya · Satya
Nirvana · Aparigraha
Anekantavada

 |
| **Ključni koncepti**
Kevala Jñāna · Kozmologija
Samsara · Karma
Dharma · Mokṣa · Reinkarnacija
Swadhyay

 |
| **Glavne ličnosti**
24 Tirthankara
Gospodar Rishabh do Mahavira
Acharyas · Ganadhars
Siddhasen Divakar · Haribhadra

 |
| **Običaji i obredi**
Četiri stadija prosvjetljenja
Paramis · Meditacija

 |
| **Džainizam po regijama**
Indija · Zapad

 |
| **Sekte džainizma**
Svetambara · Digambara
Terapanthi · Rane škole
Sthanakvasi · Bisapantha
Deravasi

 |
| **Tekstovi**
Kalpasutra
Agama (tekst) · Tattvartha Sutra
Sanmatti Prakaran

 |
| **Popis tema**
Ova kutijica: pogledaj • razgovor • uredi |

U džainizmu, **Tirthankar** ("**Tvorac prijelaza**") (također **Tirthankara** ili **Jina**) je ljudsko biće koje postiže prosvjetljenje (savršeno znanje) kroz asketicizam i koje onda postaje uzor i učitelj svima koji traže duhovno vodstvo. Tirthankar je posebna vrsta arhata (netko tko je potpuno savladao bijes, ponos, prevaru, žudnju id.). Tirthankari se tako nazivaju jer su osnivači "Tirtha" (lit. 'prijelaz'), džainistička zajednice koja djeluje kao "prijelaz" preko "rijeke ljudske bijede".

## Vanjske veze

* www.jaina.org
* www.jainaworld.com
* www.jainsamaj.org Arhivirano 2019-03-26 na Wayback Machine-u
* 24 Tirthankaras Arhivirano 2009-05-23 na Wayback Machine-u
* JainismForWorld E-Gurukul
* Tirthankar Info Arhivirano 2008-09-30 na Wayback Machine-u
# 599. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  620-e pne.  610-e pne.  600-e pne. -  590-e pne. - 580-e pne.  570-e pne.  560-e pne.
 |
| **Godine:** | 602. pne. 601. pne. 600. pne. - **599. pne.** - 598. pne. 597 pne. 596 pne.
 |

599. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 599. pne.
 |
| Olimpijada
 | 45:1.–45:2.
 |
| Ab urbe condita
 | 155.
 |
| Seleukidski
 | -287–-286.
 |
| Islamski
 | 1257–1256. BH
 |
| Hebrejski
 | 3162–3163.
 |
| Bizantski
 | 4910–4911.
 |
| Koptski
 | -882–-881.
 |
| Iranski
 | -1220–-1219. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -542–-541.
 |
| • *Shaka Samvat* | 521–522.
 |
| • *Kali Yuga* | 2503–2504.
 |
| Kineski
 | 2038–2039.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9402.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

## Rođenja

* Mahavira, posljednji Tirthankar džainizma

## Smrti

* Vojvoda Hui od Qija, vladar kineske države Qi

## Izvori
# 527. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  550-e pne.  540-e pne.  530-e pne. -  520-e pne. - 510-e pne.  500-e pne.  490-e pne.
 |
| **Godine:** | 530. pne. 529. pne. 528. pne. - **527. pne.** - 526. pne. 525 pne. 524 pne.
 |

527. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 527. pne.
 |
| Olimpijada
 | 63:1.–63:2.
 |
| Ab urbe condita
 | 227.
 |
| Seleukidski
 | -215–-214.
 |
| Islamski
 | 1183–1182. BH
 |
| Hebrejski
 | 3234–3235.
 |
| Bizantski
 | 4982–4983.
 |
| Koptski
 | -810–-809.
 |
| Iranski
 | -1148–-1147. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -470–-469.
 |
| • *Shaka Samvat* | 449–450.
 |
| • *Kali Yuga* | 2575–2576.
 |
| Kineski
 | 2110–2111.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9474.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Hipija nasljeđuje svog oca Pizistrata na mjestu tiranina Atene.

## Rođenja

## Smrti

* Pizistrat, atenski tiranin (ili 528. pne.)

## Izvori
# 576. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  7. vijek pne.  - **6. vijek pne.** - 5. vijek pne.  |
| **Decenije:** |  600-e pne.  590-e pne.  580-e pne. -  570-e pne. - 560-e pne.  550-e pne.  540-e pne.
 |
| **Godine:** | 579. pne. 578. pne. 577. pne. - **576. pne.** - 575. pne. 574 pne. 573 pne.
 |

576. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 576. pne.
 |
| Olimpijada
 | 50:4.–51:1.
 |
| Ab urbe condita
 | 178.
 |
| Seleukidski
 | -264–-263.
 |
| Islamski
 | 1234–1233. BH
 |
| Hebrejski
 | 3185–3186.
 |
| Bizantski
 | 4933–4934.
 |
| Koptski
 | -859–-858.
 |
| Iranski
 | -1197–-1196. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -519–-518.
 |
| • *Shaka Samvat* | 498–499.
 |
| • *Kali Yuga* | 2526–2527.
 |
| Kineski
 | 2061–2062.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9425.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

## Rođenja

* Kir Veliki, osnivač Perzijskog Carstva (ili 600. pne.)

## Smrti

* Aerop I Makedonski, kralj Makedonije

## Reference