# 1705.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 17. vijek – **18. vijek** – 19. vijek
 |
| Decenija:
 |  1670-e  1680-e  1690-e  – 1700-e –  1710-e  1720-e  1730-e  |
| Godine:
 | 1702 1703 1704 – **1705** – 1706 1707 1708
 |

Joseph I, car Svetog rimskog carstva

1705.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1705.. (MDCCV) |
| Ab urbe condita
 | 2458.
 |
| Islamski
 | 1116–1117.
 |
| Iranski
 | 1083–1084.
 |
| Hebrejski
 | 5465–5466.
 |
| Bizantski
 | 7213–7214.
 |
| Koptski
 | 1421–1422.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1760–1761.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1627–1628.
 |
| • *Kali Yuga* | 4806–4807.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4341–4342.
 |
| • 60 godina
 | Yin Drvo P(ij)etao (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11705.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1705.** (**MDCCV**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u ponedjeljak po julijanskom kalendaru.

## Događaji

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* februar - Alien Act: Škoti će biti smatrani strancima u Engleskoj, osim ako se ne povuče škotski Zakon o sigurnosti, kojim je osporena naslednica kraljice Ane u Škotskoj, ili ako se ne otvore pregovori o uniji.
* 2. 3. - Rakošijeva buna: Rakoci opet poziva patrijarha i srpski narod da mu se priključe - Srbe žele pridobiti novcem, od ovog proleća se spominju manji srpski odredi u Rakocijevoj vojsci, naročito od Srba iz turskog Banata
* 15. 3. - Rat za špansko nasleđe: Francuzi započinju opsadu savojske Nice - osvajaju je u januaru.

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 10. 4. - Rakošijeva buna: pomoriški graničari deblokirali Veliki Varadin i Pošpek, zatim prelaze Tisu i pustoše Kunheđeš i Madaraš.
* 16. 4. - Kraljica Anne posetila Trinity College u Cambridgeu, Isaac Newton je dobio titulu *knight bachelor*.
* 3. 5. - Rat za špansko nasleđe: franko-španska opsada Gibraltara okončana nakon osam meseci bez uspeha.
* 5. 5. - Nakon smrti oca Leopolda I njegov sin Josip I preuzima mjesto rimsko-njemačkog cara, odnosno vladara Češke, Mađarske, Hrvatske i drugih zemalja koje tvore tadašnju Habsburšku Monarhiju.
* 17. 5. - Patrijarh Arsenije rukopoložio u Krušedolu Sofronija Podgoričanina za pravoslavnog episkopa slavonskog u Pakracu. (potvrđen tek 1708, krušedolski mitropolit 1710-11).
* maj, krajem - Monasi Ravanice i raja Resave dobili dozvolu da obnove manastir, ali ništa nije učinjeno.
* 20. 6. - Đenovski pakt, sporazum Engleske i Katalonaca kojim se otvara novi front protiv Burbona u Španiji.

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* 8. 7. - Bitka kod Kefa: alžirska pobeda nad tuniskim snagama, zarobljeni su tuniski beg Ibrahim Šerif i njegov brat Muhamed. Ali spahijski aga Al-Husayn I ibn Ali je proglašen za bega nekoliko dana kasnije - početak dinastije Husainida koji će vladati Tunisom do 1957.
* 15. 7. - Veliki severni rat: neuspeli švedski napad na ruski Kronštat ih košta trećine snaga (→ sv) - nakon ovoga drže mesto pod blokadom.
* 18. 7. - Bitka kod Elixheima: vojvoda od Marlborougha "prelazi brabantske linije", francuski luk defanzivnih fortifikacija u Belgiji.
* 26. 7. - Bitka kod Gemauerthofa u dan. Letoniji: švedska pobeda nad Rusima, ali ovi će svejedno zauzeti Kurlandiju.

Bitka kod Varšave
* 31. 7. - Veliki severni rat, Građanski rat u Poljskoj: Bitka kod Varšave (Rakowieca), neuspeli je pokušaj Augusta II da povrati Varšavu od Šveđana i Stanisława Leszczyńskog.
* 10. 8. (30. 7. po j.k.) - U ruskom Astrahanu izbija pobuna, inicirana zabranom brada i tradicionalne odeće - ugušena je sledećeg marta.

Bitka kod Cassana
* 16. 8. - Bitka kod Cassana u Lombardiji: de Vendôme odnosi taktički uspeh nad Eugenom Savojskim, koji je ranjen, ali uz obostrane velike žrtve.
* 23. 8. - Savezničke anglo-holandske trupe se iskrcavaju blizu Barselone, pridružuje im se nešto katalonskih pobunjenika.
* 28. 8. - Smrću Georga Wilhelma prestaje postojati Kneževina Lüneburg - priključena je Elektoratu Braunschweig-Lüneburg na čelu sa Georgom, budućim britanskim kraljem.
* 6. 9. - Tibetanski regent Desi Sangye Gyatso ubijen nakon što je izgubio vojni okršaj sa Lha-bzang Khanom.
* 15. 9. - Rusi nakon opsade zauzimaju Mitau, glavni grad Kurlandije (Jelgava u Letoniji).

Opsada Barcelone
* 13 - 17. 9. - Opsada Barcelone: saveznici zauzimaju zamak Montjuïc iznad Barselone, mada je gen. Georg von Hessen-Darmstadt poginuo prvog dana.
* 20. 9. - Ugarski sabor u Sečenju (Sečany u Slovačkoj) bira Rakocija za namjesnika, sa Senatom.
* 28. 9. - U moravskom mestu Svatý Kopeček izgorela zgrada za hodočasnike, stradao 121 čovek.

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* 4. 10. - Švedski saveznik Stanisław Leszczyński krunisan u Varšavi za poljskog kralja.
* 9. 10. - Saveznici zauzeli Barselonu.
* oktobar - Robovski zakoni u engleskoj Koloniji Virdžinija konsoliduju ropstvo i podređen status crnaca.
* 22. 10. - Nadvojvoda Karlo stiže u Barselonu kao španski kralj "Karlos III", ostaje u zemlji do 1711.
* 25. 10. - Bitka kod Prage, blizu Varšave: malobrojnije snage odbile napad Augustovih Poljaka i saveznika.
* 1. 11. -  Poljski kralj August Jaki ustanovio Orden Belog orla, i danas najviše poljsko odlikovanje.
* 9. 11. (29. 10. po j.k.) - Patrijarh Arsenije se obraća caru Petru Velikom: poziva ga da bude vođa srpskom narodu, opisuje stradanja usled Rakocijevog ustanka.
* novembar - Novi prodor kuruca u Bačku, uvod u tešku 1706.
* novembar - Bavarski narodni ustanak protiv habsburške vlasti.
* 15. 11. - Rakošijeva buna: Bitka kod Zsibó (Jibou): pobeda austro-dansko-srpskih snaga nad kurucima na severu Erdelja.
* 17. 11. - Rakoci uputio Hrvatima još jedan poziv na zajedničku borbu protiv Austrije, u Hrvatskoj mu pomaže barun Josip Vojnović - razmišlja se o iskrcavanju francuske vojske na Hrvatskom primorju
* 27. 11. (16. 11. po j.k.) - Ukazom Petra Velikog osnovan morski puk - početak ruske pomorske pešadije, marinaca.
* 28. 11. - Varšavski mir između Švedske i poljske frakcije Stanisława Leszczyńskog, vrlo povoljan za Šveđane - frakcija Augusta II nastavlja borbu.
* 4. 12. - Kontroverza kineskih obreda: papin legat Charles De Tournon stigao u Peking s naredbom da ih ukine.
* 13. 12. - Bitka kod Szentgotthárda: Bottyánova kurucka pobeda na austrijskoj granici.
* decembar - Zakon o Sofijinoj naturalizaciji: Sofija Hanoverska, naslednica kraljice Ane, i svi njeni potomci se prihvataju za engleske državljane, ako nisu katolici (opozvano 1949).
* decembar - Engleski parlament je odustao od Zakona o strancima - unija sa Škotskom je postignuta 1707.
* 16. 12. - Pobuna u Valenciji u korist "Karlosa III".
* 21. 12. - Braunauerski parlament za oslobođenje Bavarske, prvi slobodni parlament u Bavarskoj, u Nemačkoj se smatra za anticipaciju parlamentarizma, znatno pre Francuske revolucije.
* 21. 12. - Sukob mogula i sika: siki napuštaju tvrđavu Anandpur nakon sedmomesečne opsade, 29-og se vodi Bitka kod Muktsara, poznata po pogibiji "40 oslobođenih".
* 25. 12. - Sendlinški krvavi Božić: posle neuspelog ustaničkog napada na Minhen, austrijska kolona potukla bavarske ustanike kod sela Sendling i ubila mnogo zarobljenih.
* 28. 12. - Francuski vojnici napadnuti u Saragosi, seljaci se bune u okolini.

### Kroz godinu

* U Travniku osnovana Elči Ibrahim-pašina medresa.
* Mošti cara Uroša prenesene iz Nerodimlja u Jazak.
* Eugen Savojski obavlja reorganizaciju habsburške vojske.
* Pećki patrijarh Kalinik, koji je bio hapšen, uspeo da se opravda pred Portom.
* Umro Hudaverdi-paša pećki.
* Počela gradnja palače Blenheim (do 1722).
* Edmond Halley objavio *Astronomiae cometicae synopsis* u kome je pretpostavio periodičnost komete čiji je povratak najavio za 1758. i koja će biti nazvana po njemu.

## Rođenja

* 24. 1. - Carlo Broschi, kastrat Farinelli († 1782)
* 9. 2. - Matija Jušić, isusovac, vjerski pisac († 1772)
* 15. 2. - Charles André van Loo, slikar († 1765)
* 21. 9. - Dick Turpin, engleski drumski razbojnik (kršten) († 1739)
* 31. 10. - Giovanni Ganganelli, papa Klement XIV. († 1774)
* Dionisije Novaković, budimski episkop († 1767)

## Smrti

† Leopold I
* 3. 1. - Luca Giordano, slikar (\* 1634)
* 17. 1. - John Ray, prirodnjak, pionir taksonomije (\* 1627)
* 1. 2. - Sophie Charlotte von Hannover, kraljica-supružnica Pruske (\* 1668)
* 5. 5. - Leopold I., rimsko-njemački car, ugarsko-hrvatski kralj i češki kralj (\* 1640)
* 16. 8. - Jacob Bernoulli, matematičar (\* 1654)
* 13. 9. - Emeric Thököly, bivši knez Erdelja (\* 1657)
* 17. 10. - Ninon de l'Enclos, kurtizana, spisateljica (\* 1620)
* 31. 12. - Catarina de Bragança, bivša engleska kraljica-supružnica (\* 1638)

## Reference

Literatura
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1)

## Vanjske veze