# Isabel II od Španije

| Izabela II od Španije |
| --- |
|  |
| Datum rođenja | (1830-oktobra-10)10. oktobra 1830. |
| Mesto rođenja | Madrid Španija |
| Datum smrti | 10. aprila 1904. |
| Mesto smrti | Pariz Francuska |
| Dinastija | Burbon |
| Otac | Fernando VII od Španije |
| Majka | Marija Kristina od Dve Sicilije |
| Supružnik | Fransisko de Asis Burbonski |
| Potomstvo | Isabella, Princess of Asturias, Alfonso XII od Španije, Maria del Pilar, Infanta María de la Paz of Spain, Infanta Eulalia of Spain, Fernando de Borbón y Borbón |
| Prethodnik | Fernando VII od Španije |
| Naslednik | Amadeo I od Španije |

**Izabela II** (španski: *Isabel II*; Madrid, 10. oktobar 1830. – Pariz, 10. april 1904) je bila prva i do danas jedina vladajuća kraljica ujedinjene Španije.

## Detinjstvo

Otac joj je bio španski kralj kralj Fernando VII, a majka Marija Kristina od Dve Sicilije, četvrta po redu Fernandova supruga.

Kako Fernando VII nije imao sinova, a nije želeo ni da ga nasledi brat Karlo, uz odobrenje parlamenta ukinuo je salijski zakon koji je onemogućavao ženama dolazak na presto, i koji je uveo Filip V, prvi burbonski vladar Španije. Parlament je izglasao vraćanje starom zakonu o nasleđivanju prema kojem je španski presto mogla naslediti i ćerka monarha ukoliko monarh nema sinova.

Nakon Fernandove smrti 29. septembra 1833. godine, Izabela je sa samo tri godine starosti postala kraljica Španije pod imenom Izabela II. Pošto je bila maloletna, njena majka Marija Kristina proglašena je za regenta. Ubrzo je došlo do sukoba između pristalica Marije Kristine koja je branila interese svoje kćerke (isabelista) i pristalica Isabelinog strica, Karla Marije Isidra od Burbona (karlista), koji je ubrzo prerastao u Karlističke ratove.

Marija Kristina je nakon Prvog karlističkog rata (1833—1840) ustupila regentstvo generalu Baldomeru Esparteru, koji je takođe nakon izvesnog vremena bio prinuđen da napusti mesto regenta. Kako bi se izbeglo treće regentstvo, Izabela je proglašena punoletnom sa 13 godina starosti, kako bi mogla biti krunisana.

## Vladavina

Tri godine kasnije, za Izabelu je uređen brak sa njenim prvim rođakom, Fransiskom de Asisom Burbonskim. Venčanje Izabele i Fransiska je održano 30. oktobra 1846. godine, i Fransisko je dobio titulu kralja, ali nije bio proglašen monarhom i nije dobio nikakva kraljevska ovlašćenja.

U braku sa Fransiskom, Izabela je rodila jedanaestoro dece, od kojih je samo četvoro doživelo punoletno doba. Ni danas nije poznato ko je otac njene dece, budući da je Fransiskova homoseksualnost bila javna tajna. Pošto su Izabela i Fransisko bili brat i sestra kako od tetke, tako i od strica (očevi su im bili braća, a majke sestre), DNK analiza ne bi dala odgovor na pitanje. Verovalo se da je Enrike Puđ i Molto, pripadnik kraljičine straže, bio otac njenog najstarijeg sina, Alfonsa XII.

Kao vladarka, bila je vrlo nepopularna. Pažnju je pridavala ličnim potrebama generala, državnika i Crkve, ali ne i narodu i državnim pitanjima. Njena vladavina obeležena je dugačkim nizom dvorskih intriga i zavera. Izabela je dugo vremena bila marioneta korumpiranih dvorana. Tokom Izabeline vladavine Španija je osvojila deo marokanske teritorije, vodila je rat sa Peruom i Čileom, i sa ustanicima na Kubi i u Portoriku, a odnosi sa SAD su bili napeti.

Proslava blagdana španske kraljice Izabele II u Sajgonu 17. januara 1863.
## Egzil, abdikacija i smrt

Godine 1868. Izabela je morala da se suoči s oružanim ustankom protiv njene vlasti poznatim pod imenom Revolucija 1868. ili Gloriosa, koja je završena njenim proterivanjem iz Španije krajem septembra 1868. godine. Francuski car, Napoleon III, pružio joj je utočište

U Parizu 25. juna 1870. godine Izabela je abdicirala u korist svog sina Alfonsa XII. U međuvremenu, parlament u Madridu priznao je Amadea, vojvodu od Savoje, za španskog kralja, koji je pak abdicirao samo tri godine kasnije. Nakon njegove abdikacije uspostavljena je republika koja je bila kratkog veka i nakon koje je na tron doveden Izabelin sin.

U martu 1870. godine Izabela se odvojila od supruga. Pokušala je da se vrati u Španiju za vreme sinovljeve vladavine, ali nije bila dobro došla. Nakon nekoliko neuspelih pokušaja, odustala je od povratka u domovinu i vratila se u Pariz gde je ostala do kraja života. Umrla je 10. aprila 1904. godine.

## Porodično stablo

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 16. Filip V od Španije (=20) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 8. Karlos III od Španije (=24, 28) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 17. Izabela Farnses od Parme (=21) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 4. Karlos IV od Španije (=14) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 18. Avgust III od Poljske |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 9. Marija Amalija Saksonska (=25, 29) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 19. Marija Jozefa od Austrije |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 2. Fernando VII od Španije |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 20. Filip V od Španije (=16) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 10. Filip, vojvoda od Parme (=30) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 21. Izabela Farnses od Parme (=17) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 5. Marija Lujza od Parme (=15) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 22. Luj XV |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 11. Lujza Elizabeta od Francuske (=31) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 23. Marija Lešćinska |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 1. **Izabela II od Španije** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 24. Karlos III od Španije (=8, 28) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 12. Ferdinand I od Dve Sicilije |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 25. Marija Amalija Saksonska (=9, 29) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 6. Franc I od Sicilije |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 26. Franc I, car Svetog rimskog carstva |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 13. Marija Karolina Austrijska |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 27. Marija Terezija |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 3. Marija Kristina od Dve Sicilije |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 28. Karlos III od Španije (=8, 24) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 14. Karlos IV od Španije (=4) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 29. Marija Amalija Saksonska (=9, 25) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 7. Marija Izabela od Španije |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 30. Filip, vojvoda od Parme (=10) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 15. Marija Lujza od Parme (=5) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 31. Lujza Elizabeta od Francuske (=11) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|

## Porodica

### Supružnik

| ime | slika | datum rođenja | datum smrti
 |
| --- | --- | --- | --- |
| Fransisko, vojvoda od Kadiza |  | 13. maj 1822. | 17. april 1902.
 |

### Deca

| ime | slika | datum rođenja | datum smrti | supružnik
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Luis Fernando od Burbona |  | 2. maj 1849. | 2. maj 1849. | umro na dan rođenja
 |
| Fernando od Burbona |  | 12. jul 1850. | 12. jul 1850. | umro na dan rođenja
 |
| Izabela od Burbona |  | 20. decembar 1851. | 23. april 1931. | Gaetano, grof od Đirgentija
 |
| Marija Kristina od Burbona |  | 5. januar 1854. | 7. januar 1854. | umrla dva dana po rođenju
 |
| mrtvorođeno dete |  | 1855. | 1855. | umrlo na dan rođenja
 |
| mrtvorođeno dete |  | 1856. | 1856. | umrlo na dan rođenja
 |
| Kralj Alfonso XII |  | 28. novembar 1857. | 25. novembar 1885. | Mersedes od Orleana; Marija Kristina od Austrije
 |
| Marija de la Konsepsion od Burbona |  | 26. decembar 1859. | 21. oktobar 1861. | umrla u detinjstvu
 |
| Marija del Pilar od Burbona |  | 4. jun 1861. | 5. avgust 1879. | nije se udavala; umrla u mladosti
 |
| Marija de la Paz od Burbona |  | 23. jun 1862. | 4. decembar 1946. | Ludvig Ferdinand od Bavarske
 |
| Marija Eulalija od Burbona |  | 12. februar 1864. | 8. mart 1958. | Antonio od Orleana i Burbona
 |
| Fransisko Leopoldo od Burbona |  | 24. januar 1866. | 14. februar 1866. | umro dve sedmice po rođenju
 |

## Literatura

* José Luis Comellas (1999), Isabel II. Una reina y un reinado, Ariel. Barcelona. ISBN 978-84-344-6611-1
* Josep Fontana (2007), La época del liberalismo, Crítica–Marcial Pons. Barcelona. ISBN 978-84-8432-876-6
* Juan G. Atienza (2005), Isabel II: la reina caprichosa, La esfera de los libros. Madrid. ISBN 978-84-9734-260-5
* Jorge Vilches (2007), Isabel II. Imágenes de una reina, Síntesis, Madrid. ISBN 978-84-9756-465-6

## Vanjske veze

* Biografía de Isabel II ofrecida por la Biblioteca Virtual Miguel Cervantes Arhivirano 2010-12-01 na Wayback Machine-u
* Biografía de Isabel II ofrecida por Histórico Digital con otra visión que no es la tradicional

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Prethodnik: **Fernando VII** | **Kralj Španjolske 1833. – 1868.** | Nasljednik: **Amadeo I** |