# 1. milenijum

|  |  |
| --- | --- |
| **Milenijumi:** | 1. milenijum pne. • 1. milenijum n.e. • 2. milenijum n.e. |
| **Vijekovi:** | 1. vijek • 2. vijek • 3. vijek • 4. vijek • 5. vijek • 6. vijek • 7. vijek • 8. vijek • 9. vijek • 10. vijek
 |

**1. milenijum** je milenijum, odnosno period koji je započeo 1. januara 1. godine (nove ere), a završio 31. decembra 1000. godine.

## Pregled

Period je karakterističan po tome što se u njegovo vrijeme prvi put bilježi razvoj potpuno samonikle civilizacije na zapadnoj hemisferi, odnosno mezoameričke civilizacije, od kojih se najviše ističe civilizacija Maja doživljavaju svoj vrhunac, poznat kao klasično doba.

Isti period bilježi i burne promjene u istočnoj hemisferi, pri čemu je karakteristična sasvim drukčija sudbina dviju svjetskih carstava koja su njome dominirale na samom početku. Na istoku, veliko Kinesko Carstvo pod dinastijom Han se raspalo na tri suparničke države i time započelo viševjekovni period političke nestabilnosti poznat kao Šest dinastija. On je završen obnovom državnog jedinstva pod dinastijama Sui i Tang, iako će Kina ponovno biti podijeljena pred kraj perioda. Usprkos niza ratova i razaranja, u tom periodu je zabilježen procvat kulture, kojoj je dijelom doprinijelo i širenje budizma u Kini, kao i niz tehničkih inovacija. Slični kulturni i tehnološki trendovi se bilježe i u drugim dijelovima Istočne Azije, pri čemu se posebno ističe Japan u kome se razvija civilizacija pod snažnim kineskim uticajem.

Na zapadu Rimsko Carstvo nakon dva vijeka relativnog mira i blagostanja, koji se smatra vrhuncem antičke civilizacije, počinje slabiti i postaje sve manje sposobno obraniti se od najezde barbara sa sjevernih granica koja će konačno dovesti do njegovog nestanka, s time da će istočni dio nastaviti postojati kao Bizantsko Carstvo. Ti su procesi tekli usporedo s pojavom nove religije poznate kao kršćanstvo, koja se širila kako unutar samih granica Carstva, tako i među barbarima, čije se kretanje, poznato kao Velika seoba naroda, nastavilo i nekoliko vijekova nakon pada Carstva te bitno promijenilo etničku kartu Evrope i stvorilo uvjete za stvaranje budućih nacionalnih država. Mjesto nekadašnjeg svjetovnog autoriteta rimskih careva preuzima rimski biskup. odnosno papa, a antički period, odnosno Stari vijek zamjenjuje srednji vijek.

Na području Jugozapadne Azije su iscrpljujući ratovi između kršćanskog Bizanta i zoroastristčkog perzijskog Sasanidskog Carstva ojačali važnost Arabije, gdje se javlja nova religija poznata kao islam. Ona će dati snažan poticaj Arapima da krenu u osvajanja koja će brzo stvoriti novo svjetsko carstvo poznato kao kalifat, u kome će na temeljima ranijih kultura započeti Islamsko zlatno doba.

Većina demografskih procjena o svjetskom stanovništvu navodi kako je ono u usporedbi s prethodnim milenijumom raslo prilično sporo, odnosno kako se možda čak i značajno smanjilo, pri čemu se kao razlozi za to najviše spominju neprestani ratovi, kuge i promjena klime koja je opustošila istočnu hemisferu.

## Pronalasci, izumi, pojave

Pronalasci, izumi i pojave
| Komunikacije
 | Matematika i nauka
 | Poljoprivreda
 | Transport
 | Raovanje
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. Drvorez
2. Papir
 | 1. Algebra
 | 1. Kava
2. Hmelj
 | 1. Potkova
2. Stremen
3. Magnetski kompas
 | 1. Grčka vatra
2. Šah
3. Barut
 |

## Reference

**Milenijumi**

|  |
| --- |
| 1. | 2. | 3. | 4. | 5. | 6. | 7. | 8. | 9. | 10. | 11. i dalje
 |
| •
 |
| 11. pne. i ranije | 10. pne. | 9. pne. | 8. pne. | 7. pne. | 6. pne. | 5. pne. | 4. pne. | 3. pne. | 2. pne. | 1. pne.
 |