# 10. vijek pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum: | 1. milenijum pne. |
| Vjekovi: | 11. vijek pne. • 10. vijek pne. • 9. vijek pne. |
| Decenije: | 990-e pne. 980-e pne. 970-e pne. 960-e pne. 950-e pne. 940-e pne. 930-e pne. 920-e pne. 910-e pne. 900-e pne. |
| Kategorije: | Rođenja – Smrti Nastanci – Prestanci
 |

**10. vijek pne.** počeo je na prvi dan godine 1000. pne. i završio na prvi dan godine 901. pne.

## Pregled

Karta svijeta godine 1000. pne.
Na Bliskom Istoku traje Rano željezno doba, period koji je slijedio Kolaps Brončanog doba. Istovremeno traje Mračno doba Grčke, a pred kraj vijeka je ustanovljeno Neoasirsko Carstvo . U Indiji Željeznog doba traje Vedski period. Kinom vlada dinastija Zhou. Traje Evropso Brončano doba (Kultura polja urni).

## Događaji

Zlatna pogrebna maska faraona Psunnesa I, otkrio je godine 1940. Pierre Montet.
* 1000. pne. — Indija — Željezno doba Indije. Kraljevstva Željeznog doba vladaju Indijom — Panchala, Kuru, Kosala, Videha.
* 993. pne. — Amenemope nasljeđuje Psusennesa I kao kralja Egipta.
* 993. pne. — Arhip, kralj Atene umire nakon vladavine od 19 godina i nasljeđuje ga sin Tersip.
* 984. pne. — Osorkon Stariji nasljeđuje Amenemopea kao kralj Egipta.
* 982. pne. — Kraj prvog perioda (1197. pne. — 982. pne.) u Sau Yungovom koncepta I Chinga i historije.
* 978. pne. — Siamun nasljeđuje Osorkona Starijeg kao kralj Egipta.
* 967. pne. — Solomon postaje kralj Izraelita.
* 967. pne. — Tiglath-Pileser II postaje kralj Asirije.
* 965. pne. — David, kralj drevnih Izraelita, umire.
* 962. pne. — Solomon postaje kralj Izraela, nakon smrti svog oca kralja Davida. (tradicionalni datum)
* 959. pne. — Psusennes II nasljeđuje Siamuna kao kralj Egipta.
* 952. pne. — Tersip, kralj Atene umire nakon vladavine od 41 godinu a nasljeđuje ga sin Forbant.
* 947. pne. — Smrt Moa, kralja kineske dinastije Zhou.
* 946. pne. — Kralj Gong od Zhoua postaje kralj kineske dinastije Zhou.
* 945. pne. — Egipat: Psusennes III umire kao posljednji kralj Dvadeset prve dinastije Egipta. Shoshenq I ga nasljeđuje i osniva Dvadeset drugu dinastiju.
* 935. pne. — Smrt Gonga od Zhoua, kralja kineske dinastije Zhou.
* 935. pne. — Smrt Tiglath-Pilesera II, kralja Asirije.
* 934. pne. — Yi od Zhoua postaje kralj kineske dinastije Zhou.
* 925. pne. — Solomon, kralj drevnih Izraelita, umro.
* c. 925. pne. — Podjela drevnog Izraela na kraljevstva Judeju i Izrael.
* 924. pne. — Osorkon I nasljeđuje svog oca Shoshenqa I kao kralj Egipta.
* 922. pne. — Forbant, kralj Atene, umire nakon vladavine od 30 godina i nasljeđuje ga sin Megaklo.
* 912. pne. — Adad-nirari II nasljeđuje svog oca Ashur-Dana II kao kralj Asirije.
* 911. pne. — Abijah, kralj Judeje, umire.
* 910. pne. — Smrt Yi of Zhoua, kralja kineske dinastije Zhou.
* 909. pne. — Kralj Xiao od Zhoua postaje kralj kineske dinastije Zhou.
* 909. pne. — Jeroboam, prvi kralj sjeverne hebrejske kraljevine Izrael, umire i nasljeđuje ga sin Nadab.
* 900-e pne. — Indija — Vedska Indija — Yajnavalkya piše Shatapatha Brahmana, u kome opisuje kretanje Sunca i mjeseca.
* cca. 900. pne. — Villanovanska kultura se stvara u Sjevernoj Italiji.
* 900. pnw. — Kraljevstvo Kush.
* Kasni 10. vijek pne. — Izrađen Kentaur iz Lefkandija na Eubeji. Danas se nalazi u Arheološkom muzeju u Eretriji.
* Stvaranje Sparte.
* Menelik I, sin Solomona i kraljice od Sabe stvara kraljevstvo Etiopiju. (po legendi)
* Prvi dokazi o pisanom aramejskom jeziku.
* Najstarije naseljavanje današnjeg Plymoutha.
* Izrađeni ceremonijalni zlatni šeširi u Centralnoj Evropi.

## Značajne osobe

* Saul, kralj drevnih Izraelita
* David, kralj drevnih Izraelita (1006. pne.–965. pne.)
* Solomon, kralj drevnih Izraelita (965. pne.–925. pne.)
* Zoroaster, drevni iranski prorok (procjene se kreću od 1000. pne. do 600. pne.)

## Decenije i godine

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **1000-e pne.** | 1009. pne.
 | 1008. pne.
 | 1007. pne.
 | 1006. pne.
 | 1005. pne.
 | 1004. pne.
 | 1003. pne.
 | 1002. pne.
 | 1001. pne.
 | 1000. pne.
 |
| **990-e pne.** | 999. pne.
 | 998. pne.
 | 997. pne.
 | 996. pne.
 | 995. pne.
 | 994. pne.
 | 993. pne.
 | 992. pne.
 | 991. pne.
 | 990. pne.
 |
| **980-e pne.** | 989. pne.
 | 988. pne.
 | 987. pne.
 | 986. pne.
 | 985. pne.
 | 984. pne.
 | 983. pne.
 | 982. pne.
 | 981. pne.
 | 980. pne.
 |
| **970-e pne.** | 979. pne.
 | 978. pne.
 | 977. pne.
 | 976. pne.
 | 975. pne.
 | 974. pne.
 | 973. pne.
 | 972. pne.
 | 971. pne.
 | 970. pne.
 |
| **960-e pne.** | 969. pne.
 | 968. pne.
 | 967. pne.
 | 966. pne.
 | 965. pne.
 | 964. pne.
 | 963. pne.
 | 962. pne.
 | 961. pne.
 | 960. pne.
 |
| **950-e pne.** | 959. pne.
 | 958. pne.
 | 957. pne.
 | 956. pne.
 | 955. pne.
 | 954. pne.
 | 953. pne.
 | 952. pne.
 | 951. pne.
 | 950. pne.
 |
| **940-e pne.** | 949. pne.
 | 948. pne.
 | 947. pne.
 | 946. pne.
 | 945. pne.
 | 944. pne.
 | 943. pne.
 | 942. pne.
 | 941. pne.
 | 940. pne.
 |
| **930-e pne.** | 939. pne.
 | 938. pne.
 | 937. pne.
 | 936. pne.
 | 935. pne.
 | 934. pne.
 | 933. pne.
 | 932. pne.
 | 931. pne.
 | 930. pne.
 |
| **920-e pne.** | 929. pne.
 | 928. pne.
 | 927. pne.
 | 926. pne.
 | 925. pne.
 | 924. pne.
 | 923. pne.
 | 922. pne.
 | 921. pne.
 | 920. pne.
 |
| **910-e pne.** | 919. pne.
 | 918. pne.
 | 917. pne.
 | 916. pne.
 | 915. pne.
 | 914. pne.
 | 913. pne.
 | 912. pne.
 | 911. pne.
 | 910. pne.
 |
| **900-e pne.** | 909. pne.
 | 908. pne.
 | 907. pne.
 | 906. pne.
 | 905. pne.
 | 904. pne.
 | 903. pne.
 | 902. pne.
 | 901. pne.
 | 900. pne.
 |
| **890-e pne.** | 899. pne.
 | 898. pne.
 | 897. pne.
 | 896. pne.
 | 895. pne.
 | 894. pne.
 | 893. pne.
 | 892. pne.
 | 891. pne.
 | 890. pne.
 |

| Milenijum | Vijek
 |
| --- | --- |
| **4. pne.**:
 | 40. pne.
 | 39. pne.
 | 38. pne.
 | 37. pne.
 | 36. pne.
 | 35. pne.
 | 34. pne.
 | 33. pne.
 | 32. pne.
 | 31. pne.
 |
| **3. pne.**:
 | 30. pne.
 | 29. pne.
 | 28. pne.
 | 27. pne.
 | 26. pne.
 | 25. pne.
 | 24. pne.
 | 23. pne.
 | 22. pne.
 | 21. pne.
 |
| **2. pne.**:
 | 20. pne.
 | 19. pne.
 | 18. pne.
 | 17. pne.
 | 16. pne.
 | 15. pne.
 | 14. pne.
 | 13. pne.
 | 12. pne.
 | 11. pne.
 |
| **1. pne.**:
 | 10. pne.
 | 9. pne.
 | 8. pne.
 | 7. pne.
 | 6. pne.
 | 5. pne.
 | 4. pne.
 | 3. pne.
 | 2. pne.
 | 1. pne.
 |
| **1.**:
 |   1.
 |   2.
 |   3.
 |   4.
 |   5.
 |   6.
 |   7.
 |   8.
 |   9.
 | 10.
 |
| **2.**:
 | 11.
 | 12.
 | 13.
 | 14.
 | 15.
 | 16.
 | 17.
 | 18.
 | 19.
 | 20.
 |
| **3.**:
 | 21.
 | 22.
 | 23.
 | 24.
 | 25.
 | 26.
 | 27.
 | 28.
 | 29.
 | 30.
 |
| **4.**:
 | 31.
 | 32.
 | 33.
 | 34.
 | 35.
 | 36.
 | 37.
 | 38.
 | 39.
 | 40.
 |