# Amonijev nitrat

| Amonijev nitrat
 |
| --- |
|  |
|  |  |
| IUPAC ime
 |

|  |
| --- |
| Amonijum nitrat |

 |
| Identifikacija
 |
| CAS registarski broj
 | 6484-52-2Y |
| ChemSpider
 | 21511Y |
| UNII
 | T8YA51M7Y6Y |
| RTECS registarski broj toksičnosti
 | BR9050000
 |
| Jmol-3D slike
 | Slika 1
 |
|

| SMILES |
| --- |
| [O-][N+]([O-])=O.[NH4+] |

 |
|

| InChI |
| --- |
| InChI=1S/NO3.H3N/c2-1(3)4;/h;1H3/q-1;/p+1Y Kod: DVARTQFDIMZBAA-UHFFFAOYSA-OY

---

InChI=1/NO3.H3N/c2-1(3)4;/h;1H3/q-1;/p+1 Kod: DVARTQFDIMZBAA-IKLDFBCSAH |

 |
| Svojstva
 |
| Molekulska formula
 | (NH4)(NO3)
 |
| Molarna masa
 | 80.052 g/mol
 |
| Agregatno stanje
 | bela čvrsta materija
 |
| Gustina
 | 1.725 g/cm3 (20 °C)
 |
| Tačka topljenja
 |
169.6 °C

 |
| Tačka ključanja
 | *aproks.* 210 °C razlaže se

 |
| Rastvorljivost u vodi
 | 118 g/100 ml (0 °C) 150 g/100 ml (20 °C) 297 g/100 ml (40 °C) 410 g/100 ml (60 °C) 576 g/100 ml (80 °C) 1024 g/100 ml (100 °C)
 |
| Struktura
 |
| Kristalna rešetka/struktura
 | trigonalna
 |
| Podaci o eksplozivu
 |
| Osetljivost na šok
 | veoma niska
 |
| Osetljivost na trenje
 | veoma niska
 |
| Eksplozivna brzina
 | 5270 m/s
 |
| Opasnost
 |
| Podaci o bezbednosti prilikom rukovanja (MSDS)
 | ICSC 0216
 |
| EU-indeks
 | nije na listi
 |
| Opasnost u toku rada
 | Eksploziv
 |
| NFPA 704
 |
0
2
3 |
| LD50 | 2085–5300 mg/kg (oralno kod pacova, miševa)
 |
| Srodna jedinjenja
 |
| Drugi anjoni
 | Amonijum nitrit
 |
| Drugi katjoni
 | Natrijum nitrat Kalijum nitrat Hidroksilamonijum nitrat
 |
| Srodna jedinjenja
 | Amonijum perhlorat
 |
| Y (šta je ovo?)
  (verifikuj)

Ukoliko nije drugačije napomenuto, podaci se odnose na standardno stanje (25 °C, 100 kPa) materijala

 |
| Infobox references
 |

**Amonijev nitrat** (NH4NO3, amonijeva salitra) amonijeva je sol dušične kiseline. Dolazi u obliku prozirnih kristala ili bijelog praha. Koristi se u poljoprivredi kao dušikom bogato umjetno gnojivo, kao oksidans u eksplozivima, te za postizanje niskih temperatura.

## Kristalne faze

Kristalno uređenje amonijevog nitrata mijenja se u ovisnosti o tlaku i temperaturi. Određene su slijedeće kristalne faze:

| Sistem
 | Temperatura (°C)
 | Faza
 | Promjena volumena (%)
 |
| --- | --- | --- | --- |
| -
 | > 169.6
 | tekuća
 | -
 |
| I
 | 169.6 do 125.2
 | kubična
 | +2.1
 |
| II
 | 125.2 do 84.2
 | tetragonska
 | -1.3
 |
| III
 | 84.2 do 32.3
 | α-rombska
 | +3.6
 |
| IV
 | 32.3 do −16.8
 | β-rombska
 | −2.9
 |
| V
 | −16.8
 | tetragonska
 | -
 |

## Dobivanje

Procesi od kojih se sastoji industrijska proizvodnja amonijevog nitrata, mada kemijski jednostavni, tehnološki su prilično izazovni. Kiselinsko-bazna reakcija amonijaka s dušičnom kiselinom daje otopinu amonijevog nitrata:

HNO3(aq) + NH3(g) → NH4NO3(aq)
U industrijskoj proizvodnji ovaj proces se izvodi miješanjem bezvodnog amonijaka i koncentrirane dušične kiseline. Reakcija je burna i vrlo egzotermna. Nakon što je nastala otopina, obično koncentracije od oko 83%, višak vode se otparava i dobiva se otopina amonijevog nitrata koncentracije 95% do 99,9%, ovisno o čistoći. Od dobivene otopine se u tornjevima za raspršivanje rade granule amonijevog nitrata koje su tipičan komercijalni oblik ove kemikalije.

Haberov proces koristi dušik i vodik za proizvodnju amonijaka, dio kojega se može oksidirati u dušičnu kiselinu te s preostalim amonijakom dati amonijev nitrat.

Amonijev nitrat se također može dobiti iz otopina amonijevih i nitratnih soli:

(NH4)2SO4 + 2 NaNO3 → Na2SO4 + 2 NH4NO3
Ca(NO3)2 + (NH4)2SO4 → 2 NH4NO3 + CaSO4
Natrijev sulfat se uklanja snižavanjem temperature smjese - budući da je slabije topljiv u vodi od amonijevog nitrata on se taloži i uklanja filtracijom. Kalcijev sulfat je prilično netopljiv, čak i na sobnoj temperaturi.

## Reference

## Vanjske veze

* Internacionalna karta hemijske bezbednosti 0216
* Skladištenje i rukovanje amonijum nitratom