# Nikšić

*Za ostale upotrebe, pogledajte Nikšić (razvrstavanje).*

| Nikšić
 |
| --- |
| Pogled na NikšićPogled na Nikšić |
|  |
|

|  |
| --- |
|  **Grb** |

 |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **Država** | Crna Gora
 |
| **Statistička regija** | Nikšić
 |
|  |
| **Vlast**  |
|  - **Granonačelnik** | Marko Kovačević (NSD)
 |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 2.065 km2 |
| **Visina** | 647 m. n. v.
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2011)
 |
|  - **Grad** | 56.970
 |
|  - **Opština** | 72.443
 |
|  - **Opština gustoća** | 37 stan./km2 |
|  |
| **Vremenska zona** | UTC+1 (UTC)
 |
|  - **Ljeto (DST)** | UTC+2 (CEST) (UTC)
 |
| **Poštanski broj** | 81400
 |
| **Pozivni broj** | +382 40
 |

**Nikšić** je grad i opština u Crnoj Gori. Prema popisu stanovništva iz 2011. grad broji 56.970 stanovnika dok opština broji 72.443 stanovnika. Nikšić je najviša opština u Crnoj Gori, a drugi grad po broju stanovnika, poslije Podgorice. Nikšić je privredni i industrijski centar Crne Gore.

## Historija

Nikšić je stvoren u četvrtom vijeku od strane Gota. Prvo ime Nikšića je bilo „Anderva”, pa „Anagastum”, a kasnije se zvao „Onogošt”. Ime „Onogošt”, po Milanu Šuflaju je od Gota. On na 114. str. knjige "Srbi i Arbanasi", u fusnoti piše:

> Materijalna uspomena na tu vladavinu (Gota) jest sredovječna tvrđava Anagostum, Onogastum, danas Onogošt, Nikšić u Crnoj Gori.
>
>

Kod arhiđakona Tome, pak, Goti su Slaveni. Ostaci starog grada, danas predstavljaju kulturni i istorijski spomenik.

Prije nego što su ga Crnogorci osvojili i pripojili, grad je pripadao Hercegovini i bio naseljen islamskim stanovništvom. Godine 1878. nastupa masovnije iseljavanje muslimana iz gradova, koji su odlukama Berlinskog kongresa pripali Knjaževini Crnoj Gori. Samo iz Nikšića, od 410 muslimanskih obitelji, prema podacima iz 1877. godine, iselila se 391.

## Djelovi grada

Dijelovi grada:

* Centar
* Skver
* Stara Varoš
* Grudska Mahala
* Podtrebjesa
* Integralovo naselje
* Dragova Luka
* Bistričko naselje
* Humci
* Kvart iza bolnice
* Aleksa Backović
* Mušovina
* Oštrovci
* Mrkošnica
* Veterinarsko
* Rastoci
* Naselje Buda Tomovića
* Željezara
* Rudo Polje

Prigradska naselja:

* Kočani
* Gvozdenice
* Vitalac
* Rubeža
* Straševina
* Kličevo
* Ćemenca
* Rastoci
* Ozrinići

## Naseljena mjesta

Panoramska slika
Balosave, Bare, Bastaji, Bjeloševina, Bobotovo Groblje, Bogetići, Bogmilovići, Brezovik, Brestice, Broćanac Viluški, Broćanac Nikšićki, Bršno, Bubrežak, Busak, Carine, Cerovo, Crni Kuk, Crnodoli, Dolovi, Donja Trepča, Donje Crkvice, Donje Čarađe, Dragovoljići, Donji Nikšić, Drenoštica, Dubočke, Duga, Dučice, Glibavac, Gornja Trepča, Gornje Crkvice, Gornje Čarađe, Gornje Polje, Goslić, Gradačka Poljana, Granice, Grahovac, Grahovo, Grebice, Gvozd, Ivanje, Jabuke, Javljem, Jasenovo Polje, Jugovići, Kazanci, Kamensko, Kapino Polje, Kočani (Koćani), Kruševice, Klenak, Klenje, Kličevo, Kovači, Koprivice, Koravlica, Kunak, Kuside, Kuta, Laz, Liverovići, Lukovo, Macavare, Mačak, Međeđe, Milojevići, Miločani, Miljanići, Miolje Polje, Miruše, Mokra Njiva, Mokri Do, Morakovo, Nikšić, Nudo, Oblatno, Ozrinići, Orah, Orlina, Palestina, Pandurica, Petrovići, Pilatovci, Povija, Podbožur, Podvrš, Poljica, Ponikvica, Počekovići, Praga, Prigradina, Prisoje, Rampa, Rastovac, Riđani, Riječani, Rubeža, Rudine, Sjenokosi, Slunj, Smrduša, Somina, Spila, Srijede, Staro Selo, Straševina, Stuba, Stubica, Studenca, Šipačno, Štedim, Štitari, Tupan, Ubli, Vasiljevići, Velimlje, Vidne, Vilusi, Vir, Vitasojevići, Višnjića Do, Vitalac, Vraćenovići, Vrbica, Vučji Do, Zavrh, Zagora, Zagrad, Zaljutnica, Zaslap, Zlostup, Zverinjak i Župa Nikšićka.

## Stanovništvo

| proširiDemografkske statistike
 |
| --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
*Grafik promjene broja stanovnika tokom 20. veka*

|  |
| --- |
|  |

 |

| Godina
 | Stanovnika
 |
| --- | --- |
|  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |
| **1948.** | 9485
 |  |
| **1953.** | 14804
 |  |
| **1961.** | 26569
 |  |
| **1971.** | 40107
 |  |
| **1981.** | 50399
 |  |
| **1991.** | 56141
 | 55718 |
| **2003.** | 58212
 | 59179 |
| **2011.** |  |  |

 |

| Etnički sastav prema popisu iz 2003. |
| --- |
|
| Crnogorci |  | 36890 | 63.37% |
| Srbi |  | 14766 | 25.36% |
| Muslimani |  | 691 | 1.18% |
| Romi |  | 321 | 0.55% |
| Jugosloveni |  | 215 | 0.36% |
| Bošnjaci |  | 147 | 0.25% |
| Hrvati |  | 123 | 0.21% |
| Egipćani |  | 106 | 0.18% |
| Makedonci |  | 60 | 0.10% |
| Albanci |  | 28 | 0.04% |
| Mađari |  | 18 | 0.03% |
| Slovenci |  | 16 | 0.02% |
| Rusi |  | 16 | 0.02% |
| Nemci |  | 1 | 0.00% |
| Italijani |  | 1 | 0.00% |
| nepoznato |  | 549 | 0.94% |

**Stanovništvo prema polu i starosti**

|  |
| --- |
|  | m |  |  | ž |
| ? | 183 |  |  | 185 |
| 80+ | 243 |  |  | 519 |
| 75-79 | 463 |  |  | 650 |
| 70-74 | 842 |  |  | 1005 |
| 65-69 | 1257 |  |  | 1430 |
| 60-64 | 1145 |  |  | 1466 |
| 55-59 | 1209 |  |  | 1349 |
| 50-54 | 1868 |  |  | 1850 |
| 45-49 | 2072 |  |  | 2120 |
| 40-44 | 2180 |  |  | 2094 |
| 35-39 | 2105 |  |  | 2074 |
| 30-34 | 2040 |  |  | 2073 |
| 25-29 | 2152 |  |  | 2321 |
| 20-24 | 2316 |  |  | 2393 |
| 15-19 | 2316 |  |  | 2296 |
| 10-14 | 2123 |  |  | 2001 |
| 5-9 | 2112 |  |  | 2046 |
| 0-4 | 1933 |  |  | 1781 |
| prosek | 2073 |  |  | 416 |

**Domaćinstva**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2003.**
| **Godina popisa** | 1948.
 | 1953.
 | 1961.
 | 1971.
 | 1981.
 | 1991.
 | 2003.
 |
| **Broj domaćinstava** | 2588
 | 3968
 | 7577
 | 9947
 | 12685
 | 14543
 | 16503
 |

 |

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2003.**
| **Broj članova** | 1
 | 2
 | 3
 | 4
 | 5
 | 6
 | 7
 | 8
 | 9
 | 10 i više
 | Prosečan broj članova
 |
| **Broj domaćinstava** | 16400
 | 2234
 | 2674
 | 2808
 | 4063
 | 2829
 | 1140
 | 416
 | 151
 | 46
 | 39
 |

 |

**Domaćinstva**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**
| **Godina popisa** | 1948.
 | 1953.
 | 1961.
 | 1971.
 | 1981.
 | 1991.
 | 2002.
 |
| **Broj domaćinstava** | 22391
 | 8604
 | 12573
 | 668
 | 316
 | 230
 | 23825
 |

 |

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**
| **Broj članova** | 1
 | 2
 | 3
 | 4
 | 5
 | 6
 | 7
 | 8
 | 9
 | 10 i više
 | Prosečan broj članova
 |
| **Broj domaćinstava** | 6976
 | 12628
 | 3286
 | 748
 | 187
 |  |  |  |  |  |  |

 |

**Stanovništvo prema delatnosti koju obavlja**

| Pol | Ukupno | Poljoprivreda, lov i šumarstvo | Ribarstvo | Vađenje rude i kamena | Prerađivačka industrija | Proizvodnja i snabdevanje... | Građevinarstvo | Trgovina | Hoteli i restorani | Saobraćaj, skladištenje i veze |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Muški
 | 9611
 | 200
 | 4
 | 715
 | 2993
 | 553
 | 592
 | 871
 | 241
 | 621
 |
| Ženski
 | 6470
 | 115
 | 2
 | 184
 | 822
 | 164
 | 121
 | 1454
 | 428
 | 160
 |
| Oba
 | 16081
 | 315
 | 6
 | 899
 | 3815
 | 717
 | 713
 | 2325
 | 669
 | 781
 |
| Pol | Finansijsko posredovanje | Nekretnine | Državna uprava i odbrana | Obrazovanje | Zdravstveni i socijalni rad | Ostale uslužne aktivnosti | Privatna domaćinstva | Eksteritorijalne organizacije i tela | Nepoznato |
| Muški
 | 54
 | 155
 | 1177
 | 386
 | 198
 | 439
 | -
 | 1
 | 411
 |
| Ženski
 | 104
 | 112
 | 500
 | 1071
 | 719
 | 343
 | -
 | 1
 | 170
 |
| Oba
 | 158
 | 267
 | 1677
 | 1457
 | 917
 | 782
 | -
 | 2
 | 581
 |

 |

## Saobraćaj

Željeznička stanica u Nikšiću
Nikšić ima za crnogorske prilike izvrsnu saobraćajnu mrežu. Gradske ulice su široke i njima dnevno cirkuliše i do 30000 motornih vozila. Veliko rasterećenje gradskog saobraćaja predstavljaju novoizgrađene obilaznice. Glavni saobraćajni pravci, koji poraaze kroz grad Nikšić, su Podgorica-Nikšić-Sarajevo(BiH),Risan-Nikšić-Žabljak, Nikšić-Plužine-Šćepan Polje, Nikšić-Kolašin, Nikšić-Trebinje(BiH), Nikšić -Bileća-Mostar(BiH), Nikšić-Krstac-Gacko(BiH). Na teritoriji opštine postoji industrijska obilaznica, dvije saobraćajne petlje (Brlja i Garnizon), kao i biciklističke staze u dužini od 30 kilometara, koje povezuju izletišta i spomenike kulture, a neke su još uvijek u izgradnji.

Željeznički saobraćaj je najmoderniji u Crnoj Gori, a rekonstruisana elektrifikovana pruga koja povezuje dva najveća i najvažnija grada u Crnoj Gori, Podgoricu i Nikšić, puštena je u saobraćaj 13.jula 2012. godine. Novi elektromotorni vozovi, jedinstveni na crnogorskim prugama, promet ljudi i roba čine bržim i sigurnijim. U planovima je i izgradnja nekada bitne pruge, koja bi Crnu Goru povezala sa lukom Ploče, a išla bi od Nikšića do Čapljine(BiH). U gradu postoje dvije željezničke stanice, putnička i teretna u blizini Željezare Nikšić. Industrijski kolosjeci su zastupljeni i nalaze se u krugovima najvećih industrijskih kolektiva (Željezare, Pivare "Trebjesa", Boksita i Metalca. Nekada je postojala ideja da se svi kolosjeci spoje u jedinstveni industrijski prsten, ali ta ideja još uvijek nije zaživjela.

Vazduhoplovni saobraćaj vezuje se za izgradnju aerodroma Kapino Polje, (u istorijskim knjigama poznat i kao aerodrom Alabama, tajno šifrovan od strane izraelske vojske, a istoričari smatraju da je na njemu bila smještena vojna avijacija i zaslužan je velikim dijelom za stvaranje palestinske države). Danas je tu savremeni sportski aerodrom sa asfaltnom pistom i stajnicima i kao takav predstavlja jedan od najmodernijih malih aerodroma Jugoistočne Evrope. Nekada je tu postojala čuvena jugoslovenska škola za pilote i padobrance, jednako čuvena kao ona u Mostaru. Aerodoromom gazduje država Crna Gora i Aero klub Nikšić (prvi osnovani aero klub u Crnoj Gori). Zato i ne treba da čudi podatak da je većina pilota u bivšoj Jugoslaviji, a pogotovo u tada jakom avio preduzeću JAT, bilo baš iz Nikšića.

## Značajne osobe

* Andrija Milošević, crnogorski kazališni, televizijska i filmski glumac, kao i televizijski voditelj.
* Milo Đukanović, bivši predsjednik Crne Gore
* Mirko Vučinić, profesionalni fudbaler
* Miladin Šobić, pjevač
* Dragomir Bečanović, bivši judoka
* Vojin Lazarević, bivši fudbaler
* Vesna Zmijanac, pjevačica narodne muzike
* Željko Petrović, fudbaler i trener
* Rajko Žižić, bivši košarkaš
* Petar Božović, glumac
* Veljko Mandić, glumac

## Reference

## Vanjske veze

* Opština Nikšić Arhivirano 2018-04-25 na Wayback Machine-u
* Nikšićko pivo
* Radio Televizija Nikšić Arhivirano 2013-06-14 na Wayback Machine-u
* Fakultet za sport i fizičko vaspitanje - Nikšić Arhivirano 2014-01-09 na Wayback Machine-u
* JZU OPŠTA BOLNICA NIKŠIĆ Arhivirano 2013-05-30 na Wayback Machine-u
* Nikšić Moj Grad
* Tv - centar Goranović Nikšić
* Mjesna industrija "Goranović" - Nikšić
* Filozofski fakultet - Nikšić Arhivirano 2014-01-04 na Wayback Machine-u
* Prodaja odjeće , obuće i nakita Nikšić