# Klasična filologija

Homer
**Klasična filologija** ili **klasične nauke** (neolat. *Studia humaniora* ili *Litterae humaniores*, eng. *Classics* ili *Classical Philology* ili *Classical Studies*, nem. *Klassische Altertumswissenschaft* ili *Klassische Philologie*, ital. *Filologia classica* ili *Studi classici*) jeste humanistička naučna disciplina koja proučava jezik, književnost, istoriju, filozofiju, umetnost i druge aspekte grčkog i rimskog sveta tokom perioda koji je poznat pod nazivom "antika" i koji je trajao od početaka grčke pismenosti do kraja 5. i početka 6. veka nove ere.

Osnovne discipline u okviru klasične filologije jesu:

* lingvistika, koja se bavi deskriptivnom, istorijskom i komparativnom gramatikom grčkog i latinskog jezika, ali uključuje i druge jezike – značajne posebno za oblast komparativne filologije – kao što su linear A, sanskrit, hebrejski, etrurski, osački i drugi italski jezici, maloazijski i starobalkanski jezici i drugi;
* kritika teksta, čiji je cilj da utvrdi – koliko je to moguće – tačan tekst nekog grčkog ili rimskog pisca, s obzirom na fragmentarno stanje antičke književnosti kakva je došla do nas i na mnogobrojne razlike u čitanju na koje se nailazi u različitim kasnoantičkim i srednjevekovnim rukopisima;
* istorija književnosti, koja proučava grčka i rimska književna dela, ali tako da uključuje celokupnu pisanu zaostavštinu Grka i Rimljana, bez obzira na njihovu književno-umetničku vrednost, pa i ona dela koja su se sačuvala samo fragmentarno ili su samo spomenuta u drugim antičkim delima, te koja takođe pokušava utvrditi uticaj antičke književnosti na kasnije književne periode, rodove i pisce, od srednjeg veka do danas.

S obzirom na to da je – kako zbog fragmentarnog stanja antičkih tekstova, tako i zbog velike različitosti antičkog društva u odnosu na kasnije istorijske periode – za ispravno razumevanje antičkih tekstova, u njihovoj celovitosti i u detaljima, neophodno poznavanje svih aspekata antičkog života, to klasična filologija obuhvata sledeće sporedne discipline:

* istorija starog veka, koja proučava političku, društvenu, vojnu i ekonomsku istoriju grčkog i rimskog sveta,
* klasične starine (ponekad se koristi i termin "kulturna istorija klasičnog sveta", premda on nije sasvim sinoniman), gde se proučavaju svakodnevni običaji ljudi koji su živeli u grčko-rimskom svetu od minojske kulture do kasnoantičkog doba;
* klasična arheologija, koja proučava materijalne ostatke iz starog veka,
* istorija umetnosti, koja na osnovu arheoloških i tekstualnih podataka proučava materijalnu kulturu Grka i Rimljana sa stanovišta estetike,
* numizmatika, koja proučava novac koji se koristio u antici,
* epigrafija, koja proučava natpise koji se se sačuvali iz perioda antike, bilo da su napisani na kamenu, metalu ili nekom drugom materijalu,
* papirologija, koja proučava papiruse na kojima su se sačuvali antički tekstovi,
* antička filozofija, koja proučava filozofsku, a često i naučnu misao u najširem smislu, koja se razvijala u antičkom periodu,
* istorija religije, koja proučava antičku religiju, mitologiju i verske rituale.

S obzirom na veliku vremensku i idejnu udaljenost antičke kulture od savremenog čoveka, te na zahteve za poznavanjem sveukupne stvarnosti grčko-rimskog sveta, kako se on razvijao u razdoblju od preko hiljadu godina, Friedrich Nietzsche je, pomalo pesimisitički, primetio: "Kada se osvrnem na razvoj jednog [klasičnog] filologa, mogu primetiti sledeće: 1. Mlad čovek ne može nikako saznati kakvi su Grci i Rimljani zapravo bili. 2. On čak ni ne zna da li je sposoban za to da stekne spoznaju o njima" *(Unzeitgemässe Betrachtungen)*.

## Vanjske veze

* Classic´s Blog from Spain Arhivirano 2007-07-06 na Wayback Machine-u
* The Ancient Library
* American Philological Association Arhivirano 2006-03-16 na Wayback Machine-u
* L'Année philologique Arhivirano 2008-08-09 na Wayback Machine-u
* Bibliotheca Augustana
* The Classical Association, the largest classical organization in the UK.
* Classical associations worldwide Arhivirano 2006-02-11 na Wayback Machine-u at the Faculty of Classics, University of Cambridge.
* Classical Resources on Internet Arhivirano 2017-12-17 na Wayback Machine-u at the Chair of Classical Philology, University of Tartu.
* De Imperatoribus Romanis: An Online Encyclopedia of Roman Emperors
* Electronic Resources for Classicists by the University of California, Irvine.
* Friends of the Classics Arhivirano 2006-12-09 na Wayback Machine-u (society for anyone who is fascinated by the world of the ancient Greeks and Romans).
* Illustrated History of the Roman Empire
* International News Service for Historians Arhivirano 2006-02-14 na Wayback Machine-u (is not dedicated to the Classics only, but very useful, especially for book reviews).
* New Pauly Online: Encyclopaedia of the Ancient World by BRILL Academic Publishers.
* The Online Medieval and Classical Library Arhivirano 2005-09-17 na Wayback Machine-u
* The Perseus Digital Library
* Pomoerium Classics Arhivirano 2007-02-08 na Wayback Machine-u
* Thesaurus Linguae Graecae
* Wiki Classical Dictionary Arhivirano 2007-07-13 na Wayback Machine-u
* Logosphera.com | Classics Community & Education Arhivirano 2008-03-01 na Wayback Machine-u