# 1734.

*Ovo je članak o godini 1734.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 17. vijek – **18. vijek** – 19. vijek
 |
| Decenija:
 |  1700-e  1710-e  1720-e  – 1730-e –  1740-e  1750-e  1760-e  |
| Godine:
 | 1731 1732 1733 – **1734** – 1735 1736 1737
 |

Opsada Danziga.

1734.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1734.. (MDCCXXXIV) |
| Ab urbe condita
 | 2487.
 |
| Islamski
 | 1146–1147.
 |
| Iranski
 | 1112–1113.
 |
| Hebrejski
 | 5494–5495.
 |
| Bizantski
 | 7242–7243.
 |
| Koptski
 | 1450–1451.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1789–1790.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1656–1657.
 |
| • *Kali Yuga* | 4835–4836.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4370–4371.
 |
| • 60 godina
 | Yang Drvo Tigar (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11734.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1734** (**MDCCXXXIV**) bila je redovna godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u utorak po julijanskom kalendaru.

## Događaji

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* poč. godine - Izaslanstvo beogradskog crkveno-narodnog sabora stiže u Beč: traži opoziv deklaratorija iz 1727. i '29. kojima su sužene srpske povlastice. Eugen Savojski obećava da će se zauzeti za srpsku stvar.
* 17. 1. - Rat za poljsko nasljedstvo (RzPN): August III od Saksonije, izabran od manjine, krunisan u Krakovu za vladara Poljske-Litvanije
* 28. 1. (17. 1. po j.k.) - Umro hetman Zaporoške vojske Danilo Apostol - sledeći je Kiril Razumovski 1750-64, nakon čega je položaj ukinut.
* 22. 2. - RzPN: ruske trupe otpočinju opsadu Danziga, gdje se sklonio, od većine izabrani, poljski kralj Stanislaw I Lesczynski.
* 27. 2. - Španski kralj Filip V proklamuje nameru da povrati napuljsku kraljevinu od austrijskog vicekralja - njegov sin Karlo, vojvoda Parme, kreće prema Napulju sledećeg meseca. Austrijanci su zauzeti u Lombardiji a papa ga propušta.
* 19. 3. - Španska flota zauzima Procidu i Ischiu, otoke kod Napulja.

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 9. 4. - U Svetom Rimskom Carstvu objavljen *Reichskrieg* protiv Francuske.
* 9. 4. - Španjolci napadaju Napulj, a Karlo je u Maddaloniju već dobio ključeve grada od delegacije građana.
* 10. 4. - Požar uništio deo Montreala u Novoj Francuskoj - za ovo je okrivljena robinja Marie-Josèphe-Angélique i pogubljena u junu.
* 2. 5. - RzPN, njemački teatar: Francuzi nakon opsade zauzeli Trarbach na Moselu i srušili tvrđavu.

Karlo VII/V od Napulja odn. Sicilije
* 10. 5. - Karlo Burbon trijumfalno ulazi u Napulj, njegov otac Filip ga priznaje za suverenog kralja. Karlo ostaje u zemlji do 1759. kada nasleđuje španski presto (do 1788). Burboni ostaju u Napulju do 1861, s pauzama 1799. i 1806-15 (na Siciliji bez pauze).
* 25. 5. - Rat za poljsko nasljedstvo: Bitka kod Bitonta u kojoj španske trupe nanose odlučujući poraz austrijskim snagama u Južnoj Italiji. Grof od Montemara proizveden u vojvodu.
* 25. 5. - 5. 6. - RzPN, talijanski teatar - Bitka za Colorno u vojvodstvu Parmi: nakon što su Mersijeve habsburške snage zauzele palatu u Colornu, franko-pijemontske snage su ih istisnule.
* 27. 5. - Pobuna robova, Akwamua iz dan. Gane, na danskom antilskom otoku Sankt Jan: franko-švajcarske trupe su povratile kontrolu na otoku - čišćenje preostalih pobunjenika traje do avgusta, mnogi zemljoposednici se tada sele na Saint Croix.
* 6. 6. - Završeni izbori u Velikoj Britaniji: Walpoleovi whigovci zadržavaju većinu, sa 330 mandata, 85 manje nego ranije.
* 12. 6. - RzPN, Opsada Philippsburga: francuski komandant maršal James FitzJames, 1. vojvoda od Berwicka je poginuo tijekom obilaska opsadnih radova.

Opsada Philippsburga i pogibija vojvode od Berwicka
* 12. 6. - Mladi Carl Edzard postaje grof Istočne Frizije - nespreman je, staleži ga ne priznaju, grofovija će nakon njegove smrti 1744. pripasti Pruskoj.
* 17. 6. - Francuski komandant u Italiji, maršal general Claude Louis Hector de Villars umire od bolesti u Torinu.
* 29. 6. - RzPN, Bitka na Svetog Petra kod Parme: skupa franko-sardinska pobeda, poginuo je habsburški komandant feldmaršal Mercy.
* 29. 6. - Deportovani prvi protestantski landleri iz uže Austrije u Transilvaniju.
* 30. 6. - Rat za poljsko nasljedstvo: Poljski garnizon u Danzigu se predaje Rusima, nakon što je odbijen pokušaj francuskog ekspedicionog korpusa da deblokira grad.
	+ Stanislaw bježi u Königsberg pa u Francusku, gdje će biti posljednji vojvoda Lorene 1737-66.
	+ August III od Saksonije ostaje vladar Poljske-Litvanije do 1763, mada je rijetko u zemlji - upravu u rukama ima Heinrich von Brühl a u Poljskoj su moćni magnati.

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* 16. 7. (5. 7. po j.k.) - Mitropolit Vićentije Jovanović prekoreva u pastirskoj poslanici Beograđane jer su povukli decu iz škola, preti im lišavanjem crkvene službe ako ih ne vrate za 40 dana. Mitropolit je ove godine propisao Pravila za učitelje i učenike slovensko-latinskih i malih slovenskih škola i Disciplinska pravila za seminariste Seminara.
* 18. 7. - Rat za poljsko nasljedstvo: Kapitulacijom garnizona francuskim snagama završena opsada tvrđave Philippsburg čime francuske snage stiču nadmoć u dolini Rajne.
* 19. 7. - Rat za poljsko nasljedstvo: Bitka kod Guastalle u kojoj francuske i sardinijske snage nanose poraz austrijskim snagama u sjevernoj Italiji.
* 6. 8. - Španjolske burbonske trupe nakon opsade zauzimaju Gaetu u Napuljskom kraljevstvu.
* 2. 9. - Burbonske trupe vojvode od Montemara zauzimaju Palermo, zatim i ostatak Sicilije, Montemar je vicekralj do 1737 (Mesina, Sirakuza i Trapani odolevaju do 1735).
* septembar - Gen. Johann Andreas von Hamilton je zapovednik Tamiškog Banata umesto poginulog grofa Mercyja (do smrti 1738).
* 21. 9. - Carski reskript popušta vrlo malo u pogledu srpskih povlastica, isključen fiskus iz deobe zaostavštine srpskih episkopa.

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* 14. 10. - Prvo predavanje na Sveučilištu u Göttingenu (Elektorat Braunschweig-Lüneburg, tj. Hannover).
* 17. 10. - Skup Beograđana osuđuje mitropolita Vićentija jer je primio reskript od prošlog meseca, ovaj u kasnu jesen odlazi u Beč, gde će dobiti zaštitno pismo za narod.
* jesen - Počinje konfrontacija između Ruskog i Osmanskog carstva zbog turskog mešanja u persijske poslove, odn. kozačkih upada u nogajska sela (rat počinje sledeće godine).
* 5. 11. - Rat za poljsko nasljedstvo: Pristaše Stanislawa Lesczynskog u Poljskoj formiraju Dzikowsku konfederaciju - otpor traje do 1736.
* novembar - Iz evropskog dela Turske ne smeju se izvoziti konji i oružje.
* 24. 11. - Silvestar Ivanović imenovan za marčanskog grkokatoličkog episkopa (do 1735).
* 30. 11. - RzPN: Burbonske trupe zauzimaju Kapuu nakog dugog austrijskog Traunovog otpora.
* 24. 12. - Španjolski dvor, Alkazar u Madridu, izgorio na Badnjak.

### Kroz godinu

* Pravoslavci Varaždinskog generalata dobili episkopa - Simeon Filipović (do 1743), raniji kostajnički đakon, koga su bansko-katoličke vlasti oterale sa Banije.. Sedište mu je manastir Lepavina, tj. Severin, dok je manastir Marča za sada ostao grkokatoličkim monasima.
* Novopazarski zapisi Dubrovčanina Sima Budmanija.
* Slavonski gen. Khevenhüller daje prijedloge za poboljšanje položaja krajišnika - car odobrava iduće godine, ali stvari se razvlače.
* Rumelijskom valiji u Niš su dva puta stizali fermani da istrebi drumske razbojnike; ljudi se ponovo upisuju u janičare radi izbegavanja dažbina i masovno doseljavaju u gradove na štetu poljoprivrede.
* Umro niški mitropolit Joanikije, naslediće ga Georgije Popović (1735-37, zatim temišvarski 1745-57). Kadija je Joanikijeve stvari popisao i dao na javnu prodaju - vladike su zbog turske pohlepe bile stalno u dugovima a živeli u bedi.
* Srbi, iseljeni iz Nemačkog Beograda 1726, sazidali Crkvu Roždestva sv. Jovana Preteče u Donjoj srpskoj varoši (Savamali). Ikonostas je naslikao Georgije Stojanović, a u gradu je boravio i Hristofor Žefarović
* Izvoz (Austrije?) iznosi 300.000 forinti, od čega je 220.000 stoka.
* U Sremskim Karlovcima izvedena barokna školska drama "Traedokomedija (o caru Urošu)" Emanuela Kozačinskog - prva novovremena srpska predstava.
* Mađarska pobuna u okolini Segedina, protiv regrutacije, a zatim agrarnog karaktera - dogodine na vrhuncu.
* Barun Josip Pejačević kupio našički posjed (do 1945).
* Pierre Bouguer uveo znakove ≥ i ≤.
* U Londonu počinje izlaziti *Lloyd's List*, žurnal o pomorskom prometu, u tiskanom obliku do 2013.
* Matthäus Seutter izdao "Veliki atlas".

## Rođenja

* 13. 1. - Luka Sorkočević, skladatelj († 1789)
* 20. 1. - Charles-Alexandre de Calonne, francuski državnik († 1802)
* 13. 2. - Yves-Joseph de Kerguelen de Trémarec, francuski istraživač i moreplovac († 1797)
* 2. 3. - Josip Mikoczy-Blumenthal, hrvatski povjesničar († 1800)
* 17. 4. - Taksin, tajlandski vladar († 1782)
* 23. 5. - Franz Mesmer, lekar, teoretičar animalnog magnetizma († 1815)
* 3. 9. - Joseph Wright of Derby, slikar († 1797)
* 7. 10. - Ralph Abercromby, britanski general i političar († 1801)
* 17. 10. - Grigorij Orlov, ruski general († 1783)
* 23. 10. - Nicolas Edme Restif de La Bretonne, pisac († 1806)
* 2. 11. - Daniel Boone, američki graničarski pionir († 1820)
* 17. 12. - Maria I, vladajuća kraljica Portugala i Brazila († 1816)
* c. - Dimitrije Karamata, zemunski trgovac († 1789)

## Smrti

* 20. 1. - Gavriil Golovkin, ruski kancelar (\* 1660)
* 29. 1. - Danilo Apostol, hetman zaporoške vojske (\* 1654)
* 15. 5. - Sebastiano Ricci, slikar (\* 1659)
* 24. 5. - Georg Ernst Stahl, teoretičar flogistona (\* 1659)
* 12. 6. - James FitzJames, 1. vojvoda od Berwicka, maršal Francuske (\* 1670)
* 15. 6. - Giovanni Ceva, matematičar (\* 1647)
* 29. 6. - Claudius Florimund (Graf Mercy), habsburški feldmaršal, predsednik banatske administracije (\* 1666)
* 17. 6. - Claude Louis Hector de Villars, generalni maršal Francuske (\* 1653)
* 28. 12. (kal.?) - Rob Roy MacGregor, škotski odmetnik i folk heroj (\* 1671)

## Reference

Literatura
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1)

## Vanjske veze