Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Senica

| Senica Senica
 |
| --- |
|  Senica |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Zastava

 |  Grb |

 |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Slovačka
 |
| Gradonačelnik
 | Martin Džačovský
 |
| Kraj
 | Trnavski
 |
| Okrug
 | Senica
 |
| Regija
 | Zahorje
 |
| Osnovan
 | 1217
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo (2025) | 18.970
 |
| Gustina stanovništva
 | 376,90 st./km²
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| Nadmorska visina
 | 208 m
 |
| Površina
 | 50,33 km²
 |
| SenicaSenica (Slovačke)
 |
| Ostali podaci
 |
| Poštanski kod
 | 905 01
 |
| Pozivni broj
 | (+421) 34
 |
| Registarska oznaka
 | SE
 |
| Web-stranica
 | www.senica.sk |

**Senica** (slovački: *Senica*, njemački: *Senitz*, mađarski: *Szenice*) je grad u Slovačkoj, koji se nalazi u okviru Trnavskog kraja.

## Prirodni uslovi

Senica je smešteno u zapadnom delu države, blizu granice sa Češkom. Glavni grad države, Bratislava, nalazi se 90 km južno od grada.

**Reljef**: Senica se razvila u najzapadnijem delu slovačkog dela Karpata. Grad je u kotlini reke Mijave, koja se prostire između planina Beli Karpati na severu i Mali Karpati na jugu. Senica se nalazi na nešto iznad 208 metara nadmorske visine.

**Klima**: Klima u Senici je umereno kontinentalna.

**Vode**: Senica se nalazi na reci Mijavi, koja deli grad na južni i severni deo.

## Historija

Ljudska naselja na ovom prostoru datiraju još iz praistorije. Naselje pod današnjim imenom prvi put se spominje 1256. kao mesto naseljeno Slovacima. Godine 1396. naselje je dobilo gradska prava. Tokom sledećih vekova grad je bio u sastavu Ugarske kao oblasno trgovište.

Krajem 1918. Senica je postala deo novoosnovane Čehoslovačke. U vreme komunizma grad je naglo industrijalizovan, pa je došlo do naglog povećanja stanovništva. Posle osamostaljenja Slovačke grad je postao njeno značajno središte, ali je došlo do privrednih teškoća u vreme tranzicije.

## Stanovništvo

Statistika stanovništva (10 godina)| Godina: | 1995. | 2005. | 2015. | 2025. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Broj ljudi: | 21.157 | 20.860 | 20.380 | 18.970 |
| Razlika: |  | -1,40 % | -2,30 % | -6,91 % |

Statistika stanovništva| Godina: | 2024. | 2025. |
| --- | --- | --- |
| Broj ljudi: | 19.137 | 18.970 |
| Razlika: |  | -0,87 % |

Danas Senica ima oko 19.875 stanovnika i poslednjih godina broj stanovnika polako raste.

**Etnički sastav**: Po popisu iz 2021. sastav je sledeći:

* Slovaci - 93,5%,
* Česi - 1,1%,
* Romi - 0,1%,
* ostali.

**Verski sastav**: Po popisu iz 2021. sastav je sledeći:

* rimokatolici - 36,6%,
* ateisti - 42,4%,
* luterani - 12,5%,
* ostali.

## Galerija slika

* Zdanje opštinske uprave
* Rimokatolička crkva
* Rimokatolička crkva sv. Ćirila i Metodija
* Crkva u predgrađu
* Kapela sv. Ane

## Izvori

## Vanjske veze

* Datoteke u vezi s temom Senica na Wikimedijinoj ostavi
* Službene stranice‍  (`sk`)
# Pezinok

| Pezinok
 |
| --- |
| **Crkva u PezinokuCrkva u Pezinoku** |
|  |
|

|  |
| --- |
|  **[[Grb {{{ime\_genitiv}}}|Grb]]** |

 |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **Država** |  Slovačka
 |
| **Pokrajina** |  Bratislavska
 |
|  |
| **Vlast**  |
|  - **Gradonačelnik** | Oliver Solga
 |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 72,75
 |
| **Visina** | 152 m
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2025)
 |
|  - **Grad** | 24.340
 |
|  - **Gustoća** | 334,54 stan./km²
 |
|  |
| **Vremenska zona** | CET (UTC+1)
 |
|  - **Ljeto (DST)** | CEST (UTC+2)
 |
| **Poštanski broj** | 902 01
 |
| **Pozivni broj** | +421 (0)33
 |
| **Registarska oznaka** | PK |
| **Službene stranice** pezinok.sk
 |
| Karta
 |
| Pezinok
 |

**Pezinok** (mađarski: *Bazin*, njemački: *Bösing*) grad je u Bratislavskom kraju u zapadnoj Slovačkoj. Upravno je središte Okruga Pezinok.

## Geografija

Pezinok leži na nadmorskoj visini od 152 metra i pokriva područje od 72,555 km². Nalazi se u Podunavskoj nizini u podnožju Malih Karpata, oko 20 km sjeveroistočno od Bratislave i 30 km sjeveroistočno od Trnave.

## Historija

Od druge polovice 10. stoljeća do 1918. godine Pezinok je bio u sastavu Kraljevine Ugarske. Pezinok ili barem njegova okolica prvi put se spominju 1208. godine pod nazivom "terra Bozin". Tokom sljedećih nekoliko stoljeća grad je promijenjen iz rudarskog u vinogradarski grada. Status slobodnog kraljevskog grada dobio je 14. lipnja 1647. godine. Pezinok je imao najljepšu era bogatstva i prosperiteta u 17. i 18. stoljeću, kada je bilo i jedan od najbogatijih gradova u Kraljevini Ugarskoj. Njegova blaga bila su zasnovana na proizvodnji kvalitetnih vina. U 19. stoljeću grad se počeo polako industrijalizirati a sa ostatkom zemlje povezan je željeznicom. Nakon raspada Austro-Ugarske grad je postao dio nove države Čehoslovačke. U prvoj polovici 20. stoljeća proizvodnja vina je bila u opadanju što je prisililo mnoge stanovnike na emigraciju. Nakon Drugog svjetskog rata proizvodnja vina je opet bila u usponu.

## Stanovništvo

Statistika stanovništva (10 godina)| Godina: | 1995. | 2005. | 2015. | 2025. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Broj ljudi: | 21.660 | 21.334 | 22.467 | 24.340 |
| Razlika: |  | -1,50 % | +5,31 % | +8,33 % |

Statistika stanovništva| Godina: | 2024. | 2025. |
| --- | --- | --- |
| Broj ljudi: | 24.375 | 24.340 |
| Razlika: |  | -0,14 % |

Po popisu stanovništva iz 2001. godine grad je brojao 21.082 stanovnika..

### Etnički sastav

* Slovaci - 96,51%
* Česi - 1,21%
* Mađari - 0,52%

### Religija

* rimokatolici - 64,83%
* ateisti - 21,02%
* protestanti - 8,22%

## Gradovi prijatelji

* Mađarska Mosonmagyaróvár, Mađarska
* Austrija Neusiedl am See, Austrija
* Češka Mladá Boleslav, Češka
* Slovenija Izola, Slovenija

## Značajne osobe

* Richard Réti , čehoslovački šahist

## Izvor

## Vanjske veze

* Službena stranica grada
# Sjeverna Ostrobotnija

| Sjeverna Ostrobotnija Pohjois-Pohjanmaa |
| --- |
|  |
|  |
| **U sastavu** | Finske
 |
| **Upravni oblik** | regija
 |
| **Glavni grad** | Oulu
 |
| **guverner** |  |
| Površina
 | 35507.45 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** | 403.287
 |
| **Gustoća** | 11 stanovnika na km²
 |
| **Web stranica** |
 |

**Sjeverna Ostrobotnija** (finski: *Pohjois-Pohjanmaa*, švedski: *Norra Österbotten*) je jedna od 19 regija Finske koja se prostire na sjeveru zemlje.

## Geografija

Sjeverna Ostrobotnija graniči sa regijama Lapland, Kainuu, Sjeverna Savonija, Centralna Finska i Centralna Ostrobotnija.
Prostire se na dijelu terena historijske švedskih pokrajine Österbotten.

Regija ima teren od 35,507.45 km² na kom živi 403,287stanovnika.

Sjeverna Ostrobotnija je nizinski kraj, koji se proteže od Botnijskog zaljeva na zapadu sve do
ruske Republike Karelije na istoku.

Grad Oulu je najveća luka i administrativni centar te regije.

## Administrativna podjela

Regija Sjeverna Ostrobotnija je podjeljena na 29 općina (masnim su označeni gradovi);

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Alavieska (2,750)
* **Haapajärvi** (7,640)
* **Haapavesi** (7,287)
* Hailuoto (989)
* Ii (9,581)
* **Kalajoki** (12,589)
* Kempele (16,303)
* **Kuusamo** (16,177)
* Kärsämäki (2,758)
* Liminka (9,178)
 | * Lumijoki (2,041)
* Merijärvi (1,199)
* Muhos (8,936)
* **Nivala** (11,053)
* **Oulainen** (7,912)
* **Oulu** (192,680)
* **Pudasjärvi** (8,717)
* Pyhäjoki (3,350)
* **Pyhäjärvi** (5,879)
* Pyhäntä (1,581)
 | * **Raahe** (22,606)
* Reisjärvi (2,992)
* Sievi (5,279)
* Siikajoki (5,617)
* Siikalatva (6,070)
* Taivalkoski (4,407)
* Tyrnävä (6,482)
* Utajärvi (2,952)
* **Ylivieska** (14,307)
 |

## Reference

## Vanjske veze

* *Službene stranice Regije Sjeverna Ostrobotnija* (`fi`)
# Sjeverozapad

| **Strane svijeta** |
| --- |
| Sjeverozapad
 | Sjever
 | Sjeveroistok
 |
| Zapad
 |  | Istok
 |
| Jugozapad
 | Jug
 | Jugoistok
 |

**Sjeverozapad** (ijek.) ili **severozapad** (ek.) (**SW**), jedna od četiri sporedne strane svijeta. Nalazi se između sjevera i zapada, a suprotno od jugoistoka.

Označava se sa 315°.

## Veze

* Strane svijeta
# Ušće

*Za ostale upotrebe, pogledajte Ušće (razvrstavanje).*
Ušće rijeke Mosel u rijeku Rajnu u Koblenzu.
**Ušće** je mjesto gdje se rijeka ili potok ulijeva u neku drugu rijeku, jezero ili more.

Ušća rijeka koje se ulijevaju u mogu biti:

* deltasta,
* estuarijska i
* limanska.
# Oulujoki

| Rijeka Oulujoki Ule älv |
| --- |
|  |
| Lokacija |
| Kontinenti | Evropa |
| Regije | Skandinavija |
| Države |  Finska |
| Pokrajine | Sjeverna Ostrobotnija , Kainuu |
| Gradovi | Oulu |
| Hidrografija |
| Izvor   – aps. visina   – koordinate | Jezero Oulujärvi 122 m 64°33′N 026°50′E |
| Ušće   – aps. visina   – koordinate   – vrsta | Oulu (Botnijski zaljev) 0 m 65°01′N 025°27′E delta |
| Dužina | 107 km |
| Pritoke | Muhosjoki, Sanginjoki, Utosjoki, Kutujoki |
| Hidrologija |
| Protok   – srednji |  259 m³/s |
| Sliv   – površina | baltički 22841 km² |
| Ulijeva se u | Botnijski zaljev |

**Oulujoki** (švedski: *Ule älv*) je rijeka na sjeverozapadu Finske duga 107 km, čije ime znači *Rijeka koja plavi*.

## Geografija

Oulujoki izvire iz Jezero Oulujärvi na nadmorskoj visini od 122,7 metra kod naselja Vaala. Od tamo teče prema sjeverozapadu, preko niza akumulacionih jezera do ušća u Botnijski zaljev kod grada Oulu, gdje ima
deltu.

Oulujoki ima prosječni protok od 259 m³/s, i sliv od 22841 km², jedan od najvećih u zemlji.

U sliv rijeke ubrajaju se i brojna jezera, od kojih njih 398 ima više od 50 hektara, a najveće od njih Oulujärvi, ima - 928 km².
.
Sliv rijeke je relativno rijetko naseljen, u njemu živi ukupno 226 000 stanovnika, što iznosi 11,5 stan. po 1 km². Većina živi na zapadu pored ušća. Teren pokrivaju uglavnom šume, a samo 3% oranice, koncentrirane
oko ušća.

Velika tvornica celuloze i papira nalazi se na obali najvećeg jezera sliva Oulujärvi, ona je sve do 1980-ih kad su ugrađeni pročistači, bila veliki zagađivač.

Rijeka Oulujoki, koja je nekoć često plavila je regulirana izgradnjom 18 hidroelektrana između 1941. - 1957. snage od 550 MW i više, tako da sve zajedno proizvode više od 2500 GWh električne energije.

Tako da je čak 99,6% hidropotencijala rijeke iskorišteno, što je najviši postotak od svih finskih rijeka.

## Reference

## Vanjske veze

* *The Oulujoki River* na portalu Rokua Geopark Arhivirano 2016-02-13 na Wayback Machine-u (`en`)
# Botnijski zaliv

Baltičko more
**Botnički zaliv** je severni deo Baltičkog mora. Nalazi se između Finske na istoku, Švedske na zapadu i Olandskih ostrva na jugu.

Zaliv je dug 725 km, a širok od 80 km do 240 km i ima površinu od 117.000 km². Najveća dubina mu je 295 m² a prosečna 60 m². Najveće reke koje se ulivaju u Botinijski zaliv su: Ume, Lule, Torne, Kemi i Oule. Najveći gradovi koji se nalaze na njegovim obalama su: Oulu, Vasa, Pori, Gevle, Hernesand i Luleo.
# Trgovište

*Za ostale upotrebe, pogledajte Trgovište (razvrstavanje).*
**Trgovište** je naziv za grad sa tržišnim pravima. Izraz potječe iz srednjeg vijeka za naselja u kontinentalnoj Europi.

Označavao je naselja koja su od vladara ili vlastiju dobile pravo biti domaćinom sajmovima i trgovini odnosno tržnicama, čime ih se razlikovalo od sela i grada.

U srednjovjekovnoj Kraljevini Ugarskoj i Kraljevini Hrvatskoj (za vrijeme personalne unije s Ugarskom) su postojale dvije vrste naselja se tržišnim pravima:

* slobodni kraljevski grad
* oppidum (mađ. *mezőváros*)

Oppidum je označavao naselja koje su bila nižeg statusa od slobodnih kraljevskih gradova, ali važnijim od sela.

## Reference
# Povelja

Povelja **Magna Carta LibertatumPovelja** je isprava kojom se dodjeljuje neko pravo, privilegija ili čast. Svečani pisani akt, ukrašen likovnim ornamentima i pisan svečanim stilom, kojim se objavljuje ili posebno važna poruka ili se obilježavaju značajna djela.

## U pravu

U pravu, isprava koja daje posebna prava pojedincu ili organizaciji. U međunarodnim odnosima, akt u kojem se proklamiraju neka načela ili pravila međunarodnih odnosa, npr. *Atlantska povelja* iz 1941. u kojoj su Franklin Roosevelt i Winston Churchill proklamirali zajedničke planove o svijetu nakon rata, *Povelja UN-a* kojom su 1945. osnovane Ujedinjene nacije, itd.

## Izvori

* EON

## Povezano

* Atlantska povelja
* berat
* Magna Carta
* Povelja kneza Trpimira
* Povelja UN-a
# Gradska prava

Gradska povelja Flensburga (1284)
**Gradska prava** ili **gradske povlastice** je izraz koji se koristi za specifičan status pojedinih naselja i/li njihovih stanovnika u kontekstu feudalnog sistema srednjovjekovne Evrope.

Pod time se podrazumijevaju određena prava i povlastice koja su uživala pojedina naselja. To se prvenstveno odnosi na dozvolu za obavljanje trgovačkih aktivnosti, skladištenje dobara kao i osnivanje cehova, te na oslobađanje od određenih obaveza prema feudalnom gospodaru ili monarhu koje su obično imali seljaci ili kmetovi. Ukoliko bi te povlastice i prava postale permanentne, odnosno postale potvrđene poveljom od strane vladara, naselje se službeno počelo smatrati gradom. S vremenom se razvile različite razine razine gradskih povlastica, koje su s vremenom dobile i politička obilježja, što se odnosilo na autonomiju, pravo na izbor vlastitih funkcionara kao i slanje predstavnika na državne skupštine.

## Povezano

* Pravo skladištenja
* Slobodni carski grad
# Bombardiranje

Vazdušno bombardovanje, Drugi svjetski rat.
**Bombardovanje** je artiljerijski ili vazdušni vatreni napad na protivničke jedinice ili objekte, sa namjerom ubijanja, uništenja ili neutralisanja.

## Artiljerijsko bombardovanje

Artiljerijsko bombardovanje je dugotrajno i snažno dejstvo zemaljske ili brodske artiljerije protiv naselja ili drugih objekata, da bi se rušenjem, uništavanjem i ubijanjem branilac prisilio na kapitulaciju prije nego je iscrpio sva sredstva odbrane. Bombardovanje s mora se nekad izvodi zbog odmazde ili uznemiravanja.

Termin artiljerijsko bombardovanje se koristi i kao naziv za artiljerijsku pripremu.

## Vazdušno bombardovanje

Vazdušno bombardovanje je naziv za tučenje zemaljskih ili pomorskih ciljeva bombama ili raketama iz vazduha da bi se postiglo njihovo uništenje, oštećenje ili neutralisanje. Obuhvata tehniku leta i izbacivanja bombi pod raznim letnim uslovima. U širem smislu pod bombardovanje iz vazduha se ubraja i djelovanje bombarderske avijacije i vođenih projektila.

Po režimu leta aviona se može vršiti iz obrušavanja, iz propinjanja, horizontalnog leta i iz brišućeg leta. Po broju korištenih aviona može biti pojedinačno i grupno. Po uslovima vidljivosti se dijeli na dnevno, noćno i pod složenim meteorološkim uslovima. Prema vrsti cilja je bombardovanje pokretnih ciljeva, bombardovanje nepokretnih ciljeva, ciljeva na površini, pod vodom i u vazduhu. Po tipu bombe može biti bombardovanje običnim i bombardovanje specijalnim i vođenim vazduhoplovnim bombama.

Tehnika bombardovanja je naziv za manevar aviona i postupke pri vršenju napada i poslije njega. Obuhvaćaju približavanje cilju, borbeni nalet i odlazak sa cilja. Ova tri dijela se još zovu manevar nad ciljem.

Bombarderska priprema je dio opšte pripreme letačkih zadataka i uključuje i bombarderski proračun.

## Povezano

* Bombarder

## Literatura

* Vojna enciklopedija, Beograd, 1970., knjiga prva, strane 701 do 712.
# Dijeceza

**Dijeceza** (lat. *diacesis* od grč. *dioikesis*: gospodarstvo, kućanstvo, upravljanje, uprava), upravna jedinica Rimskog Carstva (od kraja 3. stoljeća), veća od provincije, manja od prefekture. Dioklecijan je Carstvo podijelio na 12 (kod *Vujaklije*: 14) dijeceza sa 101 provincijom. Već za Konstantina Velikog počinje se naziv dijeceza upotrebljavati i za crkvenoupravno područje, posebno kad se poklapa s granicama dijeceze Carstva.

Danas je termin dijeceza u Katoličkoj crkvi naziv za područje kojim upravlja biskup (tj. za biskupiju). Ponekad se ta riječ upotrebljava i za pravoslavnu crkvenu oblast pod upravom episkopa, tj. za episkopiju, (eparhiju odn. vladičanstvo), kao i (kod protestanata) za parohiju koja stoji pod jednim superintendantom.

**Dijecezan** je onaj koji upravlja dijecezom, biskup (rjeđe episkop).

## Napomene

* U *MEP-u* dijeceza se opisuje kao "(grč.) episkopija, biskupija; eparhija, parohija", iako su u pravoslavnoj crkvi episkopija i eparhija sinonimi, a parohija je manja crkvena oblast koja je dio eparhije.
* Usporedi arhidijeceza.

## Izvori

* *ELZ*, *HER*, *HOL*, *Jurančič*, *Klaić*, *MEP*, *Minerva*, *RMS*, *RSANU*, *Vujaklija*
# Crkva (razvrstavanje)

**Crkva** može biti:

* Crkva (građevina), građevina za vršenje verskih obreda.
* Hrišćanska crkva, predstavlja zajednicu hrišćana
* Saborna crkva ili katedrala
* Mjesna crkva, lokalna zajednica hrišćana
* Gnostička crkva, savremena zajednica gnostika
* Sotonistička crkva, zajednica sledbenika Sotone
* Crkva (selo), selo u opštini Balčik, Bugarska

## Povezano

* Saborna crkva (razvrstavanje)
* Pravoslavna crkva (razvrstavanje)
* Katolička crkva (razvrstavanje)
* Rimokatolička crkva (razvrstavanje)
* Latinska crkva (razvrstavanje)
* Orijentalna crkva (razvrstavanje)
# Pilana

| Pilana
 |
| --- |
| Prostor jedne tipične pilaneProstor jedne tipične pilane |
|  |

**Pilana** je naziv za industrijski pogon za rezanje grube drvene građe, najčešće trupaca koji dolaze direktno iz šuma.

## Karakteristike

Pilane najčešće samo grubo režu trupce u daske, letve i grede. Ali one mogu biti i opremljene vrlo različitim strojevima za rezanje, oblikovanje i doradu drvene građe. Najveće pilane su obično smještene na lokacijama gdje se trupci mogu lako dopremiti, rijekom ili željeznicom.

Pilana se sastoji od mjesta za istovar trupaca, postrojenja za rezanje i skladišta rezane građe. U postrojenju za rezanje smješteni su strojevi za razrezivanje trupaca. Najvažniji stroj jedne pilane je brenta koja reže trupce u daske i grede.

Piljevina i iverje koji ostaju nakon rezanja se pneumatskih cijevima prebacuju u kotlovnice u kojima se koristi kao gorivo, ili se s druge strane taj materijal koristi za proizvednju iverica.

## Historija

Prve pilane bile su pokretane isključivo snagom ljudskih mišića, kasnije su ljudi naučili koristiti snagu vode ili vjetra za pokretanje, kolotura koji su mehnički okretali pilu gore dolje.

Pojavom parnih mašina u drugoj polovici 18. vijeka, one se uvode u pilane da pokreću najteže strojeve.

## Reference

## Vanjske veze

* *sawmill* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)
# Mlin

| Mlin
 |
| --- |
| Dresdenski mlinDresdenski mlin |
|  |

**Mlin** (od latinskog *molinum* = **mljeti**) je naziv za uređaj (stroj) ali i za industrijski pogon za drobljenje - mljevenje raznih materijala s, kao što su; razni zrnati plodovi (žito, kava, maslina), ali i minerala poput ugljena, kamena i drugih sličnih drobljivih materijala.

## Historija

Prvi primitivni uređaji za mljevenje žitarica bile su kamene ploče sa udubljenjima, u kojim bi se tuckanjem sa drugim kamenom ili komadom tvrdog drva ručno usitnjavalo zrnate plodove, i tako dobijalo brašno. Negdje oko 1000-e pne. pojavili su se u Antičkoj Grčkoj, savršeniji mlinovi, izrađeni od dva monolitna kamena bloka kružnog obliku, od kojih je donji bio statičan, a gornji se vrtio pokretan ljudima ili stokom.Zrnovlje koje se ubacivalo između njih bilo je samljeveno do praha. Kasnije se počela koristiti snaga vode za okretanje mlinskog kamena, prenošena pomoću poluga i rudimentnih drvenih zupčnika. Njihovim razvojem počeo se koristiti i vjetar za pokretanje mlinskih kotača.

Pojavom parnih mašina u drugoj polovici 18. vijeka, od 1850. se uvode u mlinarstvo. Ono postaje jedna od prvih industrijskih grana, u kojoj se primjenjuju nove inovativne metode za separaciju mekinja iz brašna.

## Tipovi mlinova

Mlinovi se razlikuju po pogonskoj energiji, pa tako imamo:

* Mlinove pokretane snagom ljudi ili stoke
* Vodenice - mlinove pokretane snagom vode.
* vjetrenjače - mlinove pokretane snagom vjetra
* Paromline - pokretane snagom parnih mašina
* Mlinove - pokretane snagom motora (dizel, benzin)
* Mlinove - pokretane snagom elektromotora

Mlinovi se razlikuju i po načinu i po uređajima kojima melju:

Pa tako ima mlinova koji melju valjcima, centrifugama, čekićima, rotirajućim kotačima i drugim metodama.

## Reference

## Vanjske veze

* *Mulino* n portalu Trecani enciclopedia Italiana (`it`)
# Brodogradilište

| Brodogradilište
 |
| --- |
| Brodogradilište Kawasaki u Kobeu (Japan)Brodogradilište Kawasaki u Kobeu (Japan) |
|  |

**Brodogradilište** je veći ili manji pogon za izgradnju i remont brodova i drugih plovnih objekata (podmornica, platformi za bušenje nafte, hidrokrilaca, lebdjelica).

## Historija

Brodovi se grade na posebnim mjestima, zvanim brodogradilište, već od rane antike. To su bile blage padine prema vodi, sa dosta slobodnog mjesta uokolo na kojima su prvi brodograditelji mogli započeti svoju avanturu stvaranja nekog plovila.
Venecijanski Arsenal bio je vrhunac antičke i srednjovjekovne brodogradnje u kojem je postignut visok stupanj organizacije rada kao na tekućoj traci, pa je bio sposoban izgraditi brod u jedan dan, ploveći od prvog do posljednjeg doka u lancu proizvodnog procesa. Od postavljanja kobilice na prvom, do ugradnje posljednjeg jarbola i jedra na njemu na posljednjem.

Od 18. vijeka primat u brodogradnji preuzimaju britanska brodogradilišta. Ona su kao novinu uvela plutajući ponton u koji bi dotegljila trup budućeg broda, i tek tu bi plovilo dobio završnu opremu (i obradu) jarbole i sve ostalo. Suvremeni brodovi se također grade na taj način, od sklapanja poludovršenih dijelova u moru.

Od 19. vijeka se masovno počinju graditi željezni i čelični brodovi sa parnim strojevima, primat u brodogradnji i nadalje ima Velika Britanija tako da se krajem 19. vijeka 80% svih čeličnih brodova proizvodilo u britanskim brodogradilištima.

Za vrijeme Drugog svjetskog rata primat u brodogradnji preuzimaju Sjedinjene Američke Države, a nakon rata se ta proizvodnja počela ispočetka polako ali kasnije sve brže seliti na Daleki Istok (Japan, Južna Koreja, Tajvan, Kina).

Današnje tipično brodogradilište ima ograničen broj dokova za gradnju brodova, koji se u blagom padu spuštaju prema vodi, uz koje se nalaze velike radne hale i prostor za manipulaciju teškim teretima sa dizalicama. Velike čelične ploče i profili se svakodnevno dovoze od vrlo udaljenih dobavljača do dokova gdje se sklapaju u komponente i sklopove, da se u konačnici zavare zajedno. Vrlo veliki brodovi se često grade u dubokim suhim dokovima, zbog veće udobnosti kod ugradnje velikih komponenti. Kad se završi trup, pušta se voda da se trup može odtegliti na daljnju dogradnju.

## Povezano

* Brodogradnja

## Reference

## Vanjske veze

* Shipyard (sa portala Navypedia) (`en`)