# 1530.

*Ovo je članak o godini 1530.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1500-e  1510-e  1520-e  – 1530-e –  1540-e  1550-e  1560-e  |
| Godine:
 | 1527 1528 1529 – **1530** – 1531 1532 1533
 |

Begova džamija

1530.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1530.. (MDXXX) |
| Ab urbe condita
 | 2283.
 |
| Islamski
 | 936–937.
 |
| Iranski
 | 908–909.
 |
| Hebrejski
 | 5290–5291.
 |
| Bizantski
 | 7038–7039.
 |
| Koptski
 | 1246–1247.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1585–1586.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1452–1453.
 |
| • *Kali Yuga* | 4631–4632.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4166–4167.
 |
| • 60 godina
 | Yang Metal Tigar (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11530.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1530** (**MDXXX**) bila je redovna godina koja počinje u subotu (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* veljača - Turci upadaju u Kočevje i u (južnu) Hrvatsku (Zapoljini Slavonci su u sporazumu sa Turcima).
* 22. i 24. 2. - Papa Klement VII. krunisao Karla za kralja Italije i za svetog rimskog cara u Bolonji (poslednja papska krunidba).
* ožujak? - Ivan Kacijaner postaje glavni kapetan kraljevske vojske na hrvatskoj i slavonskoj krajini (ove godine bez efekta).
* 8. 4. - Car uzdigao markgrofa Mantove Federica II. Gonzagu u rang vojvode.
* 3. 5. (8. 5.?) - Umro Ugarski Palatin Stjepan VII. Báthory (tek 1550-tih ga nasleđuje Toma Nádasdy).
* jun - Vlad VI Înecatul novi vojvoda Vlaške (do 1532).
* 25. 6. - Na Augsburškom *Reichstag*u predstavljena *Confessio Augustana* tj. Augsburška konfesija, glavna ispovest vere Luteranske crkve.
* srpanj, koncem - Pojačanje građanskog rata u Slavoniji.
* 3. 8. - Rat Konjačke lige: bitka kod Gavinane je odlučujuća carska pobeda nad firentinskom vojskom, grad se predaje tjedan kasnije, vraća se vlast Medicija (Alessandro).
* 24. 8. - Vuk Frankapan Brinjski drži govor na Augsburškom rajhstagu, kojim poziva na pomoć Hrvatskoj.
* septembar - Nemac Nikolaus Federmann istražuje severni basen Orinoca.
* 8. 10. - Primirje u Slavoniji između Ferdinandove i Zapoljine stranke.

+ Velika poplava u Rimu, 3.000 mrtvih.
* 26. 10. - Posle sedam godina potucanja vitezovi Hospitaleri dobili Maltu od cara Karla, nakon čega čega će postati poznati kao Malteški vitezovi; takođe su dobili i libijski grad Tripoli.
* jesen - Prva uskočka kolonija u Žumberku (tokom godine prva veća seoba iz Bosne u Hrvatsku, od 50 kuća); kolonizacija počinje i u Beloj krajini.
* 5. 11. - Poplava svetog Feliksa pogađa delove Flandrije i Zeelanda.
* 7. 11. - Nikola Jurišić i Josip Lamberg u poslanstvu pred sultanom u Carigradu.
* 3. 12. - Martim Afonso de Sousa krenuo iz Lisabona sa četiri broda kako bi ojačao portugalski posed u Brazilu, kome prete Francuzi i Holanđani.
* 26. 12. - Humayun postaje drugi mogulski car (do 1540).

### Tokom/tijekom godine

* Mali rat u Ugarskoj: austrijske snage zauzele Estergom, neuspešno opsedaju Zapoljin Budim (Pavle Bakić i Radoslav Čelnik su s Ferdinandom, a Petar Ovčarević sa Zapoljom i Turcima).
* Smederevski episkop Pavle objavio otcepljenje srpske crkve od (grčke) Ohridske arhiepiskopije.
* Benedikt Kuripečič je član Ferdinandovog poslanstva sultanu Sulejmanu.
	+ Beleži da Bosna opušćuje zbog epidemija i iseljavanja, mada ima doseljavanja iz Srbije i da se stanovništvo žali na nove namete koji su pokvarili ranije stanje.
	+ Zabeleške o stanovništvu: istočno od Sarajeva preovlađuju Srbi, a da osim "pravih Turaka" u donjoj Bosni ima i "starosjedioca Bosanaca rimokršćanske vjere"; između Banje Luke i Ključa spominje vlaške ovčare.
* 1523-1530 - Priliv pravoslavnog stanovništva u Dalmaciju, podignute mnoge crkve.
* 1530-1570 - *Vlasi* se doseljavaju u severozapadnu Bosnu iz istočne Hercegovine, zapadne Crne Gore i jugozapadne Srbije.
* Lodovico Gritti postavljen za turskog namesnika u Mađarskoj (do 1534).
* Osnovan *Collège de France*.
* Fracastorova epska poema *Syphilis sive morbus gallicus* ("Sifilis ili francuska bolest") izvor je naziva za tu bolest.
* Ferdinand I potvrdio gradski statut Rijeke.
* 1530-31 - Podignuta Begova džamija u Sarajevu.

## Rođenja

* 25. 8. - Ivan IV Grozni, prvi ruski car († 1584)
* Sabo Bobaljević, dubrovački aristokrata i književnik († 1585)
* ca. Starina Novak, hajduk i vojskovođa († 1601)
* ca. Ferenc Forgách, varadinski biskup († 1577)
* 1530-35 - Šimun Budinić, književnik († 1600)

## Smrti

* Staniša (Skender-beg) Crnojević, crnogorski sandžak-beg (\* 1457)
* 3. 5. - Stjepan VII. Báthory, Ugarski Palatin
* 26. 12. - Babur, osnivač Mogulskog carstva (\* 1483)
* ca. Mila Gojsalić, hrvatska mučenica

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959