# Francuski protektorat u Tunisu

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
| **Francuski protektorat u Tunisu** (`fr`) Protectorat français de Tunisie (`ar`) الحماية الفرنسية في تونس‎ |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←   | **1881. – 1956.** |   → |

 |
|  Zastava
 |
| **Himna**: La Marseillaise • Humat al-Hima • al-Salam al-Bej
 |
| Lokacija Francuskog protektorata u TunisuKolonijalni Tunis 1913. označen modrom na karti Afrike |
| **Glavni grad** | Tunis
 |
| **Jezik/ci** | francuski, arapski, berberski, turski, italijanski
 |
| **Religija** | sunizam, rimokatoličanstvo, judaizam
 |
| **Vlada** | ustavna monarhija
 |
| **generalni namjesnik** |
|  • 1885. – 1886.
 | Paul Cambon (prvi) |
|  • 1954. – 1955.
 | Pierre Boyer de Latour (zadnji) |
| **beg** |
|  • 1859. – 1882.
 | Muhamed III (prvi) |
|  • 1943. – 1956.
 | Muhamed VIII (zadnji) |
| **Historija** | najnovije doba
 |
|  • Ugovor u Bardu
 | 12. 5. 1881.
 |
|  • Tuniška kampanja
 | 1942. – 1943.
 |
|  • nezavisnost
 | 20. 3. 1956.
 |
| **Površina** |
|  • 1881.
 | 155.000 km² (59.846 mi² ) |
| **Stanovništvo** |
|  • 1939. (procjena) | 2.600.000
 |
| **Valuta** | Tuniški rijal (–1891) Tuniški franak (1891–1958) |

 |

**Francuski protektorat u Tunisu** (francuski: *Protectorat français de Tunisie*, arapski: الحماية الفرنسية في تونس‎) uspostavljen je Bardoanskim sporazumom 12. 5. 1881. i trajao je do proglašenja tuniške nezavisnosti odnosno uspostave Kraljevine Tunis 20. 3. 1956. godine. Prije uspostave protektorata Tunis je bio begovina Osmanskog Carstva i uživao je djelomičnu autonomiju pod vodstvom bega Muhameda III al-Sadika. Godine 1877. Rusija je objavila rat Osmanlijama i njena pobjeda nagovijestila je propast carstva, nezavisnost za više balkanskih posjeda, te međunarodne diskusije o budućnosti osmanskih posjeda u Sjevernoj Africi. Zbog rješavanja ovih pitanja 1878. godine organizran je Berlinski kongres. Britanci su ponudili Francuskoj kontrolu nad Tunisom u zamjenu za Cipar, a Njemačka se zbog indiferentnosti prema južnom Mediteranu složila s prijedlogom. Jedini protivnik sporazuma zbog vlastitih ekonomskih interesa bila je Italija, no nije bila u mogućnosti nametati svoju volju. Francuska kontrola nad Tunisom ostvarena je pola vijeka nakon prisvajanja Alžira, također bivšeg osmanskog posjeda. Prije toga, Tunis je počeo s procesom raznih modernih reformi, no financijske poteškoće usporavale su ga sve do pomoći evropskih kreditora. Francuska vlast dovela je do modernizacije Tunisa u brojnim poljima, uključujući transport, industriju, financijski sistem, zdravstvo i administraciju. Međutim, podređen politički i ekonomski položaj domaćeg stanovništva doveo je do nezadovoljstva što je u konačnici rezultiralo nezavisnim Tunisom 1956. godine.

## Povezano

* Historija Tunisa
* Francuski kolonijalni imperij

## Literatura

* (`en`) Aldrich, Robert (1996). *Greater France. A history of French Expansion*. Macmillan Press. ISBN 0-333-56740-4.
* (`en`) Ganiage, Jean (1985). „North Africa”. u: Olivier, Roland; Fage, J. D.; Sanderson, G. N.. *The Cambridge History of Africa: From 1870 to 1905*. **VI**. Cambridge University Press. ISBN 0-521-22803-4.
* (`en`) Perkins, Kenneth J. (2004). *A History of Modern Tunisia*. Cambridge University Press. ISBN 0-521-81124-4.
* (`en`) Perkins, Kenneth J. (1986). *Tunisia. Crossroads of the Islamic and European World*. Westview Press. ISBN 0-7099-4050-5.
* (`en`) Wesseling, Henk (1996) [1991]. *Verdeel en heers. De deling van Afrika, 1880–1914 [Divide and Rule: The Partition of Africa, 1880–1914]*. Arnold J. Pomerans (trans.). Praeger (Greenwood Publishing Group). ISBN 0-275-95138-3.