# 6. lička proleterska divizija

| **Šesta lička proleterska udarna divizija Nikola Tesla** |
| --- |
|  |
| Osnivanje | 22. novembar 1942. |
| Formacija | Prva lička brigada Druga lička brigada Treća lička brigada |
| Jačina | 4.230 vojnika i oficira |
| Deo | **Narodnooslobodilačke vojske Jugoslavije** |
| Angažovanje | Operacija Vajs I Ofanziva NOVJ u Lici 1943. Desant na Drvar Operacija Feuerwehr Operacija Ribecal Beogradska operacija Sremski front |
| Odlikovanja | 19. marta 1944. proglašena „proleterskom“ |
| Komandanti |
| Komandant | Srećko Manola Đoko Jovanić |

**Šesta lička proleterska divizija** NOVJ formirana je 22. novembra 1942. godine naredbom Vrhovnog štaba NOV i POJ od Prve, Druge i Treće ličke brigade. Do 11. novembra 1943. godine bila je u sastavu Prvog hrvatskog korpusa, odnosno Četvrtog korpusa, a zatim u sastavu Prvog proleterskog korpusa NOVJ.

Decembra 1944. u sastavu divizije formirana je i Artiljerijska brigada Šeste divizije.

## Borbeni put Šeste divizije

Divizija je u prvom periodu nakon osnivanja sadejstvovala operacijama Prvog bosanskog korpusa u donjem toku Une. Tokom decembra i prve polovine januara 1943. godine izvodila je napade na italijanske, ustaške i četničke posade u Lici i severnoj Dalmaciji.

Tokom operacije „Vajs I“ divizija je uspešno suzbila i ograničila italijanskih divizija „Re“ i „Sasari“, i u kontraudaru potukla delove divizije „Sasari“ u Lapačkom Polju, opkolila ih i nanela im teške gubitke. Nakon toga je, zajedno sa brigadama Osme kordunaške divizije preuzela inicijativu u svoje ruke, i likvidirala sve neprijateljske posade u Lici izuzev Gospića. Pokušaj likvidacije ustaša u gospićkom garnizonu početkom maja završio se neuspehom.

Novembra 1943. divizija prelazi u Bosnu, gde do avgusta 1944. godine u sastavu Prvog proleterskog korpusa učestvuje u intenzivnim borbenim dejstvima. Tokom jula i avgusta probija se prema Srbiji pod snažnim nemačkim pritiskom koji je kulminirao u operacija „Ribecal“ tokom avgusta. Veštim manevrom Prva i Šesta divizija uspevaju da otklone pritisak operativne grupe Druge oklopne armije i prodiru u Srbiju. Tokom prodora kroz Srbiju razbijaju četničku Četvrtu grupu jurišnih korpusa, delove Srpskog dobrovoljačkog korpusa i slabije nemačke delove, oslobađaju Valjevo i uključuju se u Beogradsku operaciju.

Šesta proleterska divizija u pokretu preko Kupreškog polja, decembra 1943. godine.
**Šesta lička divizija** je, uz Trinaestu proletersku brigadu, prva jugoslovenska jedinica koja je pod borbom prešla most na reci Savi, 20. oktobra 1944. godine i preko Zemuna nastavila nastupanje kroz Srem. Tokom novembarskih borbi na Sremskom frontu početkom novembra pretrpela je teške gubitke, pa je izvučena u pozadinu radi popune, odmora, obuke i sređivanja jedinica.

Na Sremski front divizija se vratila ojačana i popunjena novim regrutima, sa 22. srpskom (od 8. oktobra 1944) i Artiljerijskom brigadom (od decembra 1944) u svom sastavu. Učestvovala je u proboju Sremskog fronta i oslobađanju Đakova i Slavonskog Broda, a 9. maja ušla je u Zagreb.

Ukazom Vrhovnog štaba od 19. marta 1944. godine divizija je za postignute uspehe proglašena proleterskom i dobila naziv **Šesta proleterska divizija „Nikola Tesla“**. Sve tri brigade koje su pri formiranju divizije bile u njenom sastavu proglašene su za proleterske i odlikovane Ordenom narodnog heroja.

## Literatura

* **Vojna enciklopedija**, Beograd 1975. godina
* Đorđe Orlović: ŠESTA LIČKA PROLETERSKA DIVIZIJA „Nikola Tesla“, Vojnoizdavački i novinski centar Beograd, 1990.
* Šesta proleterska divizija - Epoha, Zagreb 1964.
* Jovo Popović: PRVA LIČKA PROLETERSKA BRIGADA "MARKO OREŠKOVIĆ", Vojnoizdavački i novinski centar, Beograd 1988.
* Ðorde Orlović: DRUGA LIČKA PROLETERSKA BRIGADA, Vojnoizdavački zavod, Beograd 1983.
* DRUGA LIČKA PROLETERSKA BRIGADA - ZBORNIK SEĆANJA, Vojnoizdavački i novinski centar, Beograd.
* TREĆA LIČKA PROLETERSKA BRIGADA - SJEĆANJA BORACA, Sekcija boraca 3. ličke brigade u Beogradu, Beograd 1991.

## Vanjske veze

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Portal Narodnooslobodilačke borbe Jugoslavije
 |

* **6. lička proleterska divizija Nikola Tesla** - Vojska.net (`sh`)
* **6th Lika Proletarian Division "Nikola Tesla"** - Vojska.net (`en`)