# Jovan Popović

| Jovan Popović |
| --- |
|  |
| Biografske informacije |
| Rođenje | (1905-novembra-18)18. novembra 1905. Kikinda, Austro-Ugarska (danas Srbija) |
| Smrt | 13. februara 1952. (dob: 46) Beograd, NR Srbija, FNRJ |
| Opus |
| Književne vrste | poezija, proza |

**Jovan Popović** (Kikinda, 18. novembar 1905 – Beograd, 13. februar 1952) je bio pesnik i pisac, učesnik u NOB-u od početka oružanog ustanka u Srbiji.

## Biografija

### Predratni period

U ranoj fazi pesništva bio je pod uticajem ekspresionizma. Sredinom 1920-ih pripadao je grupi beogradskih neoromantičara koji su bili izdanak levog ekspresionizma. Raskid s mladalačkom solipsističkom lirikom počinje **Knjigom drugova** (1928), čiji je bio jedan od urednika i zbog koje je izveden pred sud. Nakon toga se okreće stvarnom životu, svoju poeziju stavlja u službu radničke klase i njenih revolucionarnih ciljeva.

Oženio se 1931. godine Dragicom Vitolović koja se potom 1936. udala za Voju Srzentića. Za vreme španskog građanskog rata napisao je pesmu "Deca umiru" koja je izašla u Dimitrovcu, časopisu bataljona Dimitrov, broj 7 od 25. 08. 1937. godine.

### Drugi svetski rat

Sastanak SKOJ-a na Rudniku, prilikom povlačenja Kosmajskog odreda 1941. Govori pesnik Jovan Popović. Crtež Milete Vitorovića Slikara.
Od početka ustanka u Srbiji 1941. godine bio je borac Kosmajskog partizanskog odreda. U toku rata pisao je pesme sa tematikom NOB, u svom prepoznatljivom izrazu koji karakteriše strasno opredeljenje za ideju, lirika, pa i patetika:

Pucnjevi cepaju nežnu svilu neba,

prolećni vazduh ispunjava dim.

Mutne reke se valjaju s leševima.

Dižu se brda s golim krvavim telima,

ohladnelim,

iznakaženim.

(Jovan Popović - Proleće 1942.)

### Posleratni period

Za dopisnog člana SANU izabran je 14. novembra 1950. Preminuo je 1952. godine u Beogradu.

## Stvaralaštvo

### Pesništvo

Po temperamentu, Popović je bio blag i nežan lirik. Najviše svežine i doživljenosti ima u pesmama inspirisanim zavičajnim motivima, u kojima se oseća odjek glasova iz detinjstva, a boje i zvuci rodne ravnice izazivaju nostalgične čežnje.

### Pripovedački rad

Pored pesama, značajan je i njegov pripovedački rad. Dve predratne zbirke Jovana Popovića, **Reda mora da bude** (1932) i **Lica u prolazu** (1941), otkrivaju pripovedača od talenta. U njima je prikazao palanački svet Vojvodine, slike su osenčene njegovim vlastitim sećanjima iz detinjstva i mladosti. Iz zavičajnosti potiče meka lirska nota, koja čini glavno obeležje tih pripovedaka, njihov osnovni kvalitet.

Najznačajnija mu je treća knjiga pripovedaka, **Istinite legende** (1944). Naslov otkriva njen smisao: ona sadrži priče o istinitim događajima i istinitim ličnostima, o podvizima u NOB-u koji su se odista odigrali ali koji toliko prelaze granice uobičajenog da više liče na legende nego na istinite istorije. Osnovni postupak je hroničarsko-memoarski, autor zauzima poziciju nepristrasnog svedoka, letopisca zaokupljenog time da spase od zaborava primere hrabrosti običnih ljudi, boraca revolucije. Taj objektivni, epski ton odvaja ove ratne hronike od subjektivno, poetski obojene proze ranijih knjiga.

## Literatura

* Dimitrijević, Dragoslav (1983a). *Kosmajski partizani I*. Sopot: SUBNOR.
* Dimitrijević, Dragoslav (1983b). *Kosmajski partizani II*. Sopot: SUBNOR.

## Reference

## Vanjske veze

* Biografija na sajtu SANU Arhivirano 2015-02-24 na Wayback Machine-u
* Biografija na sajtu OŠ „Jovan Popović“ u Suseku Arhivirano 2015-02-24 na Wayback Machine-u