# Konjuh (Kruševac)

*Za ostale upotrebe, pogledajte Konjuh (razvrstavanje).*

| Konjuh
 |
| --- |
| Osnovni podaci
 |
| Država
 |  Srbija
 |
| Upravni okrug
 | Rasinski
 |
| Grad
 | Kruševac
 |
| Stanovništvo
 |
| Stanovništvo (2022) | 1139
 |
| Geografija
 |
| Koordinate
 | ﻿ / ﻿ |
| Nadmorska visina
 | 229 m
 |
|  KonjuhKonjuh na karti Srbije
 |
| Ostali podaci
 |
| Poštanski kod
 | 37254
 |
| Pozivni broj
 | 037
 |
| Registarska oznaka
 | KŠ
 |

**Konjuh** je naseljeno mesto grada Kruševca u Rasinskom okrugu.

## Historija

Najstariji sačuvani pisani izvor koji pominje selo Konjuh, datira iz 1441. za vreme sultana Mehmeda Osvajača i sledeći popis iz 1445. godine, gde se navodi da selo ima 77 kuća (domaćinstva) koja plaćaju porez, kao i 10 udovica. Selo je nosilo naziv Konjusi, nalazilo se južno od današnjeg naselja, nedaleko od leve obale Zapadne Morave. Prema narodnom predanju u vreme kneza Lazara Hrebljanovića, ovde se nalazila konjušnica, a danas neki toponimi poput reči kovanluk, ukazuju na mogućnost verodostojnosti predanja. Aktivna je uloga ovog sela za vreme Prvog srpskog ustanka. Do Drugog srpskog ustanka Konjuh se nalazio u sastavu Osmanskog carstva. Nakon Drugog srpskog ustanka Konjuh ulazi u sastav Kneževine Srbije i administrativno je pripadao Jagodinskoj nahiji i Temnićskoj knežini sve do 1834. godine kada je Srbija podeljena na serdarstva. Godine 1821. u okviru crkve Svetog Nikole u selu Komarane, počinje sa radom prva seoska škola, koja je 1831. preseljena u Konjuh. Tokom oslobodilačkih ratova 1912-18. dolazi do ekonomskog i demografskog pad sela. Na inicijativu legendarnog učitelja Gerasima Vujića 1924. osnovana je prva zadruga, koja će do 1991. biti poznata po proizvodnji vinove loze, koja je bila pretežna vrsta delatnosti čitavog kraja. Zadruga je nosila naziv Kalemar i zajedno sa selima Velika Drenova, Medveđa i Milutovac, bila veliki izvoznik sadnog materijla u Sovjetski Savez. Na prvom republičkom takmičenju sela 1974. Konjuh je pobednik na teritoriji SR Srbije. Iste godine Konjuh dobija Vukovu nagradu za sveukupni razvoj, i postaje prvo selo nosilac ovog prestižnog priznanja. Prvi turnir duhovitosti održan 1995. na teritoriji SR Jugoslavije, pripao je Konjuhu, kada su meštani ovog sela i zvanično dobili potvrdu najduhovitijeg naroda tadašnje države. Program je nosio naziv „I mi Konjuh za frku imamo“. Nosilac svih aktivnosti pored zadruge Kalemar i mesne zajednice Konjuh, bio je KUD Gerasim Vujić. Selo ima osnovnu školu koja nosi naziv Brana Pavlović, član KPJ streljan u Kruševcu, na Slobodištu 1941. godine. Prema popisu iz 2002. bilo je 1139 stanovnika (prema popisu iz 1991. bilo je 1312 stanovnika).

## Poreklo stanovništva

Prema poreklu ondašnje stanovništvo Konjuha iz 1905. godine, može se ovako rasporediti:

* Starosedeoca ima 4 porodice sa 42 kuće.
* Iz okoline ima 5 porodice sa 74 kuće.
* Crnogorskih doseljenika ima 3 porodice sa 42 kuće.
* Vardarsko-moravskih doseljenika ima 1 porodica sa 12 kuće.
* Kosovsko-metohijskih doseljenika ima 1 porodica sa 10 kuće.
* Iz Toplice ima 2 porodice sa 9 kuće.
* Iz Župe ima 2 porodice sa 7 kuće.
* Iz Levče ima 2 porodice sa 7 kuće.
* Iz Stare Srbije ima 1 porodica sa 4 kuće.
* Iz Gruže ima 2 kuće. (podaci datiraju iz 1905. godine)

## Demografija

U naselju Konjuh živi 976 punoletnih stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 44,8 godina (43,1 kod muškaraca i 46,5 kod žena). U naselju ima 300 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 3,80.

Ovo naselje je velikim delom naseljeno Srbima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
*Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka*

|  |
| --- |
|  |

 |

| Demografija
 |
| --- |

| Godina
 | Stanovnika
 |
| --- | --- |
|  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |
|  |  |  |
| **1948.** | 1346
 |  |
| **1953.** | 1382
 |  |
| **1961.** | 1410
 |  |
| **1971.** | 1362
 |  |
| **1981.** | 1377
 |  |
| **1991.** | 1312
 | 1299 |
| **2002.** | 1175 | 1139
 |

 |

| Etnički sastav prema popisu iz 2002. |
| --- |
|
| Srbi |  | 1127 | 98.94% |
| Crnogorci |  | 5 | 0.43% |
| Rusi |  | 2 | 0.17% |
| Romi |  | 2 | 0.17% |
| Bugari |  | 2 | 0.17% |
| Makedonci |  | 1 | 0.08% |
| nepoznato |  | 0 | 0.0% |

|  |
| --- |
| **Konjuh u popisima Jagodinske nahije — od 1818. do 1829.** |
| Godina popisa | 1818. | 1819. | 1820. | 1821. | 1822. | 1823. | 1824/25. | 1825. | 1826. | 1827. | 1828. | 1829.
 |
| **Kuće** | 81
 | 83
 | 81
 | 83
 | 84
 | 87
 | 88
 | 90
 | 98
 | 100
 | 103
 | 110
 |
| **Poreske glave\ | -
 | 95
 | 102
 | 98
 | 101
 | 104
 | 102
 | 99
 | 103
 | 103
 | 106
 | 109
 |
| **Aračke glave\*\ | 203
 | 215
 | 214
 | 219
 | 229
 | 234
 | 248
 | 261
 | 287
 | 285
 | 297
 | 218
 |
| \*Poreske glave = Oženjeni muškarci | \*\* Aračke glave = Muškarci od 7 do 70 godina |

**Stanovništvo prema polu i starosti**

|  |
| --- |
|  | m |  |  | ž |
| ? | 13 |  |  | 17 |
| 80+ | 6 |  |  | 23 |
| 75-79 | 20 |  |  | 31 |
| 70-74 | 43 |  |  | 56 |
| 65-69 | 42 |  |  | 54 |
| 60-64 | 27 |  |  | 28 |
| 55-59 | 29 |  |  | 26 |
| 50-54 | 55 |  |  | 46 |
| 45-49 | 59 |  |  | 55 |
| 40-44 | 36 |  |  | 26 |
| 35-39 | 19 |  |  | 31 |
| 30-34 | 36 |  |  | 22 |
| 25-29 | 45 |  |  | 38 |
| 20-24 | 36 |  |  | 34 |
| 15-19 | 32 |  |  | 24 |
| 10-14 | 21 |  |  | 23 |
| 5-9 | 26 |  |  | 25 |
| 0-4 | 16 |  |  | 19 |
| prosek | 43.1 |  |  | 46.5 |

**Domaćinstva**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**
| **Godina popisa** | 1948.
 | 1953.
 | 1961.
 | 1971.
 | 1981.
 | 1991.
 | 2002.
 |
| **Broj domaćinstava** | 263
 | 277
 | 303
 | 308
 | 321
 | 297
 | 300
 |

 |

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**
| **Broj članova** | 1
 | 2
 | 3
 | 4
 | 5
 | 6
 | 7
 | 8
 | 9
 | 10 i više
 | Prosečan broj članova
 |
| **Broj domaćinstava** | 33
 | 71
 | 39
 | 44
 | 42
 | 44
 | 19
 | 8
 | -
 | -
 | 3.80
 |

 |

**Domaćinstva**

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

**Broj domaćinstava po popisima od 1948-2002.**
| **Godina popisa** | 1948.
 | 1953.
 | 1961.
 | 1971.
 | 1981.
 | 1991.
 | 2002.
 |
| **Broj domaćinstava** | 498
 | 120
 | 345
 | 25
 | 7
 | 1
 | 511
 |

 |

**Domaćinstva po broju članova po popisu od 2002.**
| **Broj članova** | 1
 | 2
 | 3
 | 4
 | 5
 | 6
 | 7
 | 8
 | 9
 | 10 i više
 | Prosečan broj članova
 |
| **Broj domaćinstava** | 53
 | 353
 | 92
 | 11
 | 2
 |  |  |  |  |  |  |

 |

**Stanovništvo prema delatnosti koju obavlja**

| Pol | Ukupno | Poljoprivreda, lov i šumarstvo | Ribarstvo | Vađenje rude i kamena | Prerađivačka industrija | Proizvodnja i snabdevanje... | Građevinarstvo | Trgovina | Hoteli i restorani | Saobraćaj, skladištenje i veze |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Muški
 | 297
 | 226
 | -
 | -
 | 26
 | 3
 | 5
 | 12
 | 1
 | 4
 |
| Ženski
 | 180
 | 136
 | -
 | -
 | 10
 | -
 | -
 | 13
 | 2
 | 3
 |
| Oba
 | 477
 | 362
 | -
 | -
 | 36
 | 3
 | 5
 | 25
 | 3
 | 7
 |
| Pol | Finansijsko posredovanje | Nekretnine | Državna uprava i odbrana | Obrazovanje | Zdravstveni i socijalni rad | Ostale uslužne aktivnosti | Privatna domaćinstva | Eksteritorijalne organizacije i tela | Nepoznato |
| Muški
 | 1
 | 1
 | 6
 | 3
 | 2
 | 3
 | -
 | -
 | 4
 |
| Ženski
 | -
 | 1
 | -
 | 7
 | 6
 | 2
 | -
 | -
 | -
 |
| Oba
 | 1
 | 2
 | 6
 | 10
 | 8
 | 5
 | -
 | -
 | 4
 |

## Reference

## Literatura

* Popović, Ljubodrag. Zoran Marković. ur (srpskom). *Jagodinska nahija, knjiga prva 1815 —1823*. Jagodina: Istorijski arhiv Jagodina. 86-902609-5-1. Arhivirano iz originala na datum 2013-09-27. Pristupljeno 12.07.2012.

## Vanjske veze

* Mape, aerodromi i vremenska situacija lokacija (Fallingrain)
* Satelitska mapa (Wikimapia)
* Gugl satelitska mapa (Maplandia)
* Plan naselja na mapi (Mapquest)