# Grozdana Olujić

| Grozdana Olujić |
| --- |
|  |
| Rođenje | 30. augusta 1934.  (1934-08-30) Erdevik  |
| Smrt | 16.mart 2019 Beograd |
| Zanimanje | prevodilac, antologičar, romansijer, esejista |

**Grozdana Olujić** (Erdevik, Kraljevina Jugoslavija, 30. 8. 1934 - Beograd, 16. 3. 2019), bila je srpski romansijer, prevodilac i antologičar.

## Biografija

Grozdana Olujić je rođena 30. avgusta 1934. godine u Erdeviku. Gimnaziju je učila u Bečeju. Diplomirala je i magistrirala na Grupi za engleski jezik i književnost na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu.

Književnim radom počela je da se bavi veoma rano. U srednjoškolskim danima objavljivala je svoje radove u *Stražilovu* i *Mladoj kulturi*. Prva pripovetka štampana joj je prilikom konkursa za najbolju priču, koji je organizovala *Borba* 1953. godine.

Grozdana Olujuć, dobitnica je NIN-ove nagrade za najbolji roman („Glasovi u vetru“) u 2009. godini.. Osim toga dobitnica je prve nagrade Politikinog zabavnika (1980), nagrade Mlado pokolenje (1980 i 1984), nagrade Zmajevih dečjih igara (1990). Dobila je nagradu Narodne prosvjete za roman „Izlet u nebo“ i nagradu Telegrama za roman „Glasam za ljubav“.

Bila je dobitnica Povelje za životno delo Udruženja književnika Srbije (2004). Njeni romani i bajke doživele su brojna izdanja u zemlji, prevedene su na dvadeset osam svetskih jezika i objavljene u Rusiji, Ukrajini, Kini, Litvaniji, Engleskoj, Francuskoj, Španiji, Mađarskoj,Finskoj, Indiji, Danskoj, Holandiji, Norveškoj, Poljskoj, Češkoj, Rumuniji, Nemačkoj i Sjedinjenim Američkim Državama. Dobitnica je NIN-ove nagrade za književnost za 2009. godinu za roman „Glasovi u vetru“.

Umrla je u Beogradu 16. marta 2019. godine.

### Romani

Prvi roman o mladima i za mlade *Izlet u nebo* objavila je u dvadeset drugoj godini. Štampan 1957. godine, doživeo je i uspeh i osporavanje, prevođen je i prilagođen izvođenju u pozorištu, po njemu je snimljen i film *Čudna devojka*.
Godine 1959. Mlado pokolenje izdaje joj knjigu *Pisci o sebi*, zbirku književnih razgovora sa našim savremenim piscima.
Roman *Glasam za ljubav* (Prosveta, Beograd, 1962) dobija prvu nagradu zagrebačkog *Telegrama* za najbolji kratak roman 1963. godine, zatim se prenosi na filmsko platno i na pozorišnu scenu.

Romani *Ne budi zaspale pse* (Prosveta, Beograd, 1964) i *Divlje seme* (Prosveta, Beograd, 1967) prvi put u literaturu naših krajeva unose urbani život mladih ljudi, njihove probleme, ljubavi i nedoumice.

### Bajke

U oblasti književnosti za decu Grozdana Olujić napisala je nekoliko zbirki bajki׃ *Sedefna ruža i druge bajke* (Zagreb, 1979), za koju je dobila nagradu Politikinog zabavnika, *Nebeska reka i druge bajke* (Zagreb, 1984), *Dečak i princeza*, *Princ oblaka* (1990), *Zlatni tanjir,* *Kamen koji je leteo,* *Snežni cvet*, roman-bajku *Zvezdane lutalice* (1987). Za njih je dobila domaće i svetske nagrade׃ nagradu Mladog pokolenja, koju je primila dva puta 1980. i 1984, nagradu Zmajevih dečjih igara 1990. godine, povelje Zmajevih dečjih igara *Zlatni leptir* i *Stara maslina* 2002. godine.

Po bajkama Grozdane Olujić snimljene su ploča i kaseta *Sedefna ruža* u interpretaciji Mije Aleksića , uz muzičku pratnju Laze Ristovskog (PGP, Beograd) i televizijska serija (devet nastavaka od po trideset minuta). Svetsku premijeru na pozorišnim daskama bajke Grozdane Olujić imale su u pozorištu Eg, Albani, država Njujork.

Mnoge priče iz zbirke *Afrička ljubičica* (Narodna knjiga, 1984) uključene su u niz svetskih antologija u Rusiji, Izraelu, Indiji, Francuskoj, a priča *Igra* iz ove knjige nagrađena je na konkursu za najbolju svetsku priču u Arnsbergu, Nemačka.

### Eseji, prevodi i antologije

Pored većeg broja eseja o Francu Kafki, Tomasu Vulfu, Marselu Prustu i *Poetici bajke* , objavila je i studiju *Problem identiteta ličnosti u delu Virdžinije Vulf.*

Grozdana Olujić je prevela drame Arnolda Veskera, Jukija Mišime i Sola Beloua, romane savremene književnice iz Indije Amrite Pritam (*Taj čovek*, *Kostur*), delo dobitnika Pulicerove nagrade Vilijema Kenedija (*Korov*) i priredila i prevela pesme za antologiju savremene indijske poezije *Prizivanje svetlosti* (Rad, 1980).

U izdanju Srpske književne zadruge 2001. godine objavljena je *Antologija ljubavnih bajki sveta*, prva ove vrste u svetu, u kojoj su se na oko petsto strana, našle najlepše kineske, ruske, srpske, havajske, škotske, indijske, brazilske, estonske, japanske, aljaske narodne bajke, kao i niz autorskih umetničkih bajki Hansa Kristijana Andersena, braće Grim i Šarla Peroa.

## Reference

## Vanjske veze

* Grozdana Olujić Fantastika u književnosti za decu Arhivirano 2010-04-04 na Wayback Machine-u
* Poetika bajke
* Nagrađeni na konkursu Zmajevih dečjih igara 1990. Arhivirano 2012-05-11 na Wayback Machine-u
* Zmajeve dečije igre, Olivera Šijački o bajkama Grozdane Olujić Arhivirano 2009-04-01 na Wayback Machine-u
* Intervju sa Grozdanom Olujić Arhivirano 2008-02-14 na Wayback Machine-u
* Članak o Grozdani Olujić
* Lična stranica Grozdane Olujić na rumunskom jeziku Arhivirano 2009-04-03 na Wayback Machine-u
* Film Čudna devojka
* Film Sedefna ruža
* Slike sa promocije Arhivirano 2009-07-05 na Wayback Machine-u
* Spisak
* Intervju: Grozdana Olujić („Politika“, 24. decembar 2009)
* U odraslima treperi duša deteta - intervju („Politika“, 28. januar 2012)