# Šefik Bešlagić

**Šefik Bešlagić**, (Tuzla, 1906 – Sarajevo, 1990) je bosanskohercegovački naučni radnik, jedan od najboljih poznavalaca fenomena stećaka.

Završio je Učiteljsku školu 1928. godine u Sarajevu i Višu pedagošku 1937. u Zagrebu. Tokom drugog svjetskog rata svrstao se u antifašističke redove i iz rata izašao sa činom kapetana. Vanredno je studirao na Filozofskom fakultetu Beogradu 1949-1950. Godine 1955. dobio je zvanje stručnog saradnika, 1959. zvanje savjetnika, a 1961. zvanje višeg stručnog saradnika.

Bio je direktor gimnazije u Doboju, referent u Ministarstvu za nauku i kulturu.

Preokupacija Bešlagićevog interesa je kamen, djelo ljudskog stvaralaštva u kamenu. To su stećci, nišani,
stolice i korita, pretežno nadgrobni spomenici, ali i natpisi, način izrade, simbolika ukrašavanja, pripadnost, rasprostranjenost, evidentiranje, konzerviranje, zaštita i upotrebna vrijednost kamena. Višegodišnja tematska specijaliziranost rezultirala je ostvarenjima koja ga svrstavaju među najpoznatije historičare materijalne kulture Bosne i Hercegovine.

## Stećci

Od 1952. do 1967. radio je kao direktor Zavoda za zaštitu spomenika kulture BiH. Tada je sa saradnicina Zemaljskog muzeja Sarajevo i drugih ustanova, prikupljao terenske podatke sa oko 300 nekropola stećaka u Jugoslaviji. Od tada je veliki broj nekropola i pojedinačnih stećaka prvi put registrovano. Nakon toga se penzionisao.

Sukcsivno je sređivao prikupljenu građu i objavljivao rezultate. Imao je jedinstvenu sposobnost u sistematizaciji opsežnog materijala. Tako je stvorio sigurnu podlogu za daljnja istraživanja fenomena stećaka, i 1971 objavio knjigu STEĆCI, KATALOŠKO-TOPOGRAFSKI PREGLED

Potreba za naučnom sintezom i sveobuhvatnom monografskom studijom, kojom bi se odgovorilo na niz pitanja oko kojih se u to vrijeme vodila rasprava, pa i konfrontacija, navela ga je da 1983. god. napiše knjigu STEĆCI – KULTURA I UMJETNOST. Pitanja vremena nastanka, teritorijalne raširenosti i pripadnosti, u ovoj knjizi dobilo je tumačenje koje je danas opšte prihvaćeno. Te stavove prihvatio je i UNESCO u svom obrazloženju stavljanja stećaka na Listu svjetske baštine.

*Stećci su srednjovjekovni nadgrobni spomenici, nastali od XII-XVI vijeka na teritoriji jugoistočne Evrope na kojoj su danas Bosna i Hercegovina, zapadna Srbija, zapadna Crna Gora i srednja i južna Hrvatska. Značajni su po svojoj interkonfesionalnosti, i korišteni su kod ukopa pripadnika sve tri srednjovjekovne hrišćanske zajednice (Pravoslavna crkva, Katolička crkva i Crkva bosanska).*
Bešlagić je objavio i naučne monografije o sudačkim stolicama i prvim nišanima u Bosni i Hercegovini, pojava koje su u uskoj vezi sa umjetnošću stećaka.

## Odlikovanja

* U toku rata odlikovan je Ordenom za hrabrost
* Ordenom zasluga za narod III reda,
* Poslije rata Ordenom rada II reda
* Ordenom zasluga za narod sa srebrnom zvijezdom.
* Dobitnik je Dvadesetsedmojulske nagrade BiH za 1972. god.
* Dobitnik je Plakete grada Sarajeva,
* Plakete grada Doboja i
* Povelje Turističkog saveza Bosne i Hercegovine.

## Djela

* Kupres 1954.
* Stećci u dolini Trebišnjice, Naše Starine 2, Sarajevo 1954, 180-212
* Mastan Bubanjić, GDI BiH 7, Sarajevo 1955, 67-80.
* Stari krstovi u Drežnici, NS 3, Sarajevo 1956, 179-188.38.
* Stećci kod Raške Gore, NS 3, Sarajevo 1956, 253-260
* Stećci na Nekuku kod Stoca, GEM 21, Beograd 1958, 155-175.48.
* Stećci na Duvanjskom polju, Starinar 7-8, Beograd 1958, 375-396
* Stećci na Blidinju 1959.
* Nekropola stećaka Boljuni
* Novopronađeni natpisi na stećcima.
* Kalinovik 1962.
* Grborezi 1964.
* Stećci u Ziemlju, Starinar 15-16, Beograd 1964-1965, 279-292.
* Popovo 1966.
* Trnovo, srednjovjekovni nadgrobni spomenici, Naše starine 11, Sarajevo 1967,101-135
* Stećci u Gornjem Hrasnu
* Stećci okoline Kladnja, NS 12, Sarajevo 1969, 155-177
* Stećci u Opličićima
* Ljubinje - srednjovjekovni nadgrobni spomenici
* Stećci Centralne Bosne 1967.
* Stećci - Kataloško-topografski pregled (1971.)
* Stećci i njihova umjetnost 1971.
* Nišani XV i XVI vijeka u Bosni i Hercegovini 1978.,
* Stećci u okolini Žabljaka, GEM 36, Beograd 1973, 111-138
* Stećci - kultura i umjetnost 1982.
* Kamene stolice u srednjovjekovnoj Bosni 1985.
* Dijaci stećaka, Odjek XLI/18, Sarajevo 1988, 16
* Leksikon stećaka 2004.

## Reference