# Socijalistička Republika Crna Gora

|  |
| --- |
| **Socijalistička Republika Crna GoraСоцијалистичка Република Црна Гора Socijalistička Republika Crna Gora** |
|  **Federalna jedinica Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **1943 — 1992** |  |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Zastava | Grb
 |

 |
|  |
| **Glavni grad** | Titograd (danas Podgorica) |
| **Službeni jezik** | srpskohrvatski |
| **Uspostavljenau SFRJ:**  - Od  - Do
 | novembar 1943. 31.1. 1946. 27.4. 1992. |
| **Površina**  - Ukupno  - Voda
 | Rang 6. u SFRJ 13.810 km² 1,5% |
| **Stanovništvo**  - Ukupno   - Gustina
 | Rang 6. u SFRJ
615.035 44,5/km²  |
| **Valuta** | Jugoslovenski dinar (динар, *dinar*) |
| **Vremenska zona** | UTC + 1 |

**Crna Gora** (službeno **Socijalistička Republika Crna Gora**; akr. **SR CG**), bila je jedna od 6 republika u sastavu SFR Jugoslavije. Preimenovana je u "Socijalističku Republiku" kad i ostale jugoslavenske republike, Ustavom iz 1963., a nakon raspada Jugoslavije, devedesetih ostala je sa Srbijom u sastavu Savezne Republike Jugoslavije, promenivši potom ime u *Republika Crna Gora*, a osamostalila se 2006. Glavni grad je bio Titograd (danas Podgorica). Konstitutivan narod su bili Crnogorci, a zvanična narodnost Albanci (do popisa 1971. koristio se naziv *Šiptari*), ali samo u opštinama u kojima su predstavljali značajni deo stanovništva. Bila je najmanja po površini i stanovništvu, a po razvijenosti bila je je nakon SR Slovenije, SR Hrvatske, SR Srbije i SR Bosne i Hercegovine.

## Opštine u SR Crnoj Gori

Na tri poslednja popisa stanovništva iz 1971., 1981. i 1991. godine, SR Crna Gora sastojala se iz 20 opština, i to:

* Bar, Bijelo Polje, Budva, Danilovgrad, Žabljak, Ivangrad (danas Berane), Kolašin, Kotor, Mojkovac, Nikšić, Plav, Plužine, Pljevlja, Rožaje, Tivat, Titograd (danas Podgorica), Ulcinj, Herceg Novi, Cetinje i Šavnik.

## Vođe institucija

### Predsednik

* **Predsednik Antifašističkog veća narodnog oslobođenja Crne Gore i Boke**
	+ Nikola Miljanić (15. novembar 1943. - 14. jul 1944.)
* **Predsednik Crnogorska antifašistička skupština narodnog oslobođenja**
	+ Nikola Miljanić (14. jul 1944. - 21. novembar 1946.)
* **Predsednik predsedništva Ustavne skupštine**
	+ Miloš Rašović (21. novembar 1946. - 1. januar 1947.)
* **Predsednici predsedništva Narodne skupštine**
	+ Miloš Rašović (1. januar 1947. - 6. novembar 1950.)
	+ Nikola Kovačević (6. novembar 1950. - 4. februar 1953.)
* **Predsednici Narodne skupštine**
	+ Nikola Kovačević (4. februar 1950. - 15. decembar 1953.)
	+ Blažo Jovanović (15. decembar 1953. - 12. jul 1962.)
	+ Filip Bajković (12. jul 1962. - 5. maj 1963.)
	+ Andrija Mugoša (5. maj 1963. - 5. maj 1967.)
	+ Veljko Milatović (5. maj 1967. - 6. oktobar 1969.)
	+ Vidoje Žarković (6. oktobar 1969. - april 1974.)
	+ Budislav Šoškić (april 1974. - 5. april 1974.)
* **Predsednici Predsedništva**
	+ Veljko Milatović (5. april 1974. - 7. maj 1982.)
	+ Veselin Đuranović (7. maj 1982. - 7. maj 1983.)
	+ Marko Orlandić (7. maj 1983. - 7. maj 1984.)
	+ Miodrag Vlahović (7. maj 1984. - 7. maj 1985.)
	+ Branislav Šoškić (6. maj 1985. - 6. maj 1986.)
	+ Radivoje Brajović (6. maj 1986. - 6. maj 1988.)
	+ Božina Ivanović (6. maj 1988. - 13. januar 1989.)
	+ Slobodan Simović (vd) (13. januar 1989. - 17. mart 1989.)
	+ Branko Kostić (17. mart 1989. - 23. decembar 1990.)
	+ Momir Bulatović (23. decembar 1990. - 1992.)

### Predsednik vlade

* **Ministar za Crnu Goru** (u centralnoj jugoslovenskoj vladi)
	+ Milovan Đilas (7. mart 1945. - april 1945.)
* **Premijer Crne Gore**
	+ Blažo Jovanović (17. april 1945. - 4. februar 1953.)
* **Predsednici Izvršnog veća**
	+ Blažo Jovanović (4. februar 1953. - 16. decembar 1953.)
	+ Filip Bajković (16. decembar 1953. - 12. jul 1962.)
	+ Đorđije Pajković (16. decembar 1962. - 25. jun 1963.)
	+ Veselin Đuranović (25. jun 1963. - 8. decembar 1966.)
	+ Mijuško Šibalić (8. decembar 1966. - 5. maj 1967.)
	+ Vidoje Žarković (5. maj 1967. - 7. oktobar 1969.)
	+ Žarko Bulajić (7. oktobar 1969. - 6. maj 1974.)
	+ Marko Orlandić (6. maj 1974. - 28. april 1978.)
	+ Momčilo Cemović (28. april 1978. - 7. maj 1982.)
	+ Radivoje Brajović (7. maj 1982. - 6. jun 1986.)
	+ Vuko Vukadinović (6. jun 1986. - 29. mart 1989.)
	+ Radoje Kontić (29. mart 1989. - 15. februar 1991.)

## Nauka i obrazovanje

Nakon oslobođenja zemlje na koncu Narodnooslobodilačke borbe Jugoslavije veliki problem predstavljala je raširena nepismenost stanovništva koja je u Crnoj Gori dosezala cifru od 79.741 osoba. U toku dvije godine obnove i izgranje 1945-1946. pristupilo se obnovi školskog sistema i organizaciji analfabetskih tečajeva tako da je do 1947. godine ukupan broj nepismenih pao na 50.377 od čega je 23.000 osoba bilo u dobnoj grupi iznad 69 godina. Ministarstvo prosvjete NR Crne Gore održalo je 15. IX 1947. godine savjetovanje o konačnoj likvidaciji nepismenosti u republici nakon čega je broj analfabetskih tečajeva dosegao 227 u 1946/47. i 460 u 1947/48. školskoj godini, a zatim 1148 u 1948/49, 1910 u 1949/50. i 2630 u školskoj godini 1950/51. Najveći broj polaznika zabilježen je 1947. (24.481) i 1948. (26.281) godine.

1974. spajanjem Ekonomskog, Tehničkog i Pravnog fakulteta iz Titograda nastao je Univerzitet u Titogradu kao prvi univerzitet u republici.

## Reference