# 1529.

*Ovo je članak o godini 1529.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1490-e  1500-e  1510-e  – 1520-e –  1530-e  1540-e  1550-e  |
| Godine:
 | 1526 1527 1528 – **1529** – 1530 1531 1532
 |

Opsada Beča 1529.

1529.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1529.. (MDXXIX) |
| Ab urbe condita
 | 2282.
 |
| Islamski
 | 935–936.
 |
| Iranski
 | 907–908.
 |
| Hebrejski
 | 5289–5290.
 |
| Bizantski
 | 7037–7038.
 |
| Koptski
 | 1245–1246.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1584–1585.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1451–1452.
 |
| • *Kali Yuga* | 4630–4631.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4165–4166.
 |
| • 60 godina
 | Yin Zemlja Vo(l) (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11529.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1529** (**MDXXIX**) bila je redovna godina koja počinje u petak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* januar - Pavlu Bakiću, vrhovnom zapovedniku šajkaša, sused oteo posed Banhidu - kralj Ferdinand morao posredovati za povratak.
* 9. 3. - Na početku Etiopsko-adalskog rata, Ahmad Granj porazio etiopske snage u bici kod Šimbra Kurea.
* 22. 3. - Kralj Ferdinand izdao naredbu za zatvaranje despota Stevana Berislavića i njegove majke, jer je napustio Bač i Feleđhaz, koje su odmah zaposeli Turci (Berislavić se ranije žalio ugarskoj komori da "mora sa svojima od gladi umrijeti").
* 8. 4. - Flensburška disputacija između luterana i anabaptista u Danskoj - odbačene radikalne ideje.
* 19. 4. - Na Drugoj Dijeti u Speyeru, grupa nemačkih kneževa i gradova *protestuju* zbog vraćanja na snagu Wormskog edikta, čime nastaje termin Protestantizam.
* 22. 4. - Ugovor iz Saragose postavlja graničnu liniju portugalske i španske sfere 297,5 liga tj. 17° istočno od Molučkih otoka.
* 10. 5. - Sultan Sulejman I kreće sa vojskom iz Stambola.
* svibanj - Zagrebački bisup Šimun od Erdeda ovladao u ime Zapolje gotovo cijelom Slavonijom, utaborio se ispred Gradeca.
* 4. 6. - Štajerska, Koruška i Kranjska odobravaju Ferdinandu sredstva za 1500 španjolskih vojnika, zbog turskih upada i prevage zapoljevaca u Slavoniji - polovica Španjolaca smještena u općinu Gradec.
* 17. 6. - Pavle Bakić upozorava Ferdinanda da šajkaši odavno nisu primili platu - ovi zato prilaze Turcima (prišao im je i nekadašnji vojvoda Jovana Nenada Subota Vrlić).
* 21. 6. - Rat Konjačke lige: bitka kod Landrijana je odlučujuća španska pobeda nad Francuzima u severnoj Italiji.
* 13. 7. - 8. 9. - Ferdinandove snage opsjedaju biskupski grad Zagreb, stradala i stolna crkva sv. Stjepana; biskup Šimun se ranije povukao od Gradeca, opsjeda Jelisavac.
* 17. 7. - Sultan Sulejman kod Beograda, kod Vukovara 31. 7..
* 31. 7. - Slavonski sabor Ferdinandovih pristaša u Gradecu.
* 18. 8. - Ivan Zapolja se na Mohaču pridružio Sulejmanu; despot Berislavić u ovo vreme pobegao iz pritvora i pridružio se sultanu, koji mu je vratio slavonske posede.
* 5. 8. - Cambraiski mir ili "Damski mir": Lujza Savojska (majka François I) sklopila ugovor sa šurnjajom Margaretom Austrijskom, tetkom Karla V - Francuska izlazi iz rata pod uslovima nešto blažim od Madridskog ugovora 1526.
* 26. 8. - Karlo V., kao španski kralj, proglasio Francisca Pizzara za guvernera Nove Kastilje (pre svega Peru).
* 8. 9. - Sulejman ponovo u Budimu, kojeg su predali nemački vojnici; Toma Nádasdy prelazi na Zapoljinu stranu.

+ Nemac Ambrosius Ehinger osnovao Maracaibo u Venecueli.
* 14. 9. - Turci u Budimu ustoličili Ivana Zapolju za ugarskog kralja.
* 27. 9. - 15. 10. - Opsada Beča 1529.
	+ Istakli se Nikola Šubić Zrinski, Ivan Kacijaner, Ivan Lenković ..., tu je i Pavle Bakić.
	+ Sultan se povlači zbog jesenjih kiša, u povlačenju napadnut kod Požuna/Bratislave (u Budimu je 25. 10., u Petrovaradinu 6. 11.).
* 24. 10. - Car i papa počinju 10-mesečnu opsadu Firence.
* 26. 10. - Pad engleskog lorda kancelara Thomasa Wolseya nakon što nije uspeo izdejstvovati razvod kralja Henryja VIII i Katarine Aragonske (kako bi se oženio Anne Boleyn); nasleđuje ga Thomas More.
* oktobar - Jean Parmentier sa dva broda došao do Sumatre, ali umire od bolesti.
* 4. 11. - Tzv. Engleski reformacioni parlament počinje prvo zasedanje - do 1536. doneće značajne zakone Engleske reformacije.
* studeni - Biskup Šimun Bakač Zapoljin hrvatski ban (do 1534), na povratku u Slavoniju ga presreo Ljudevit Pekri, Bakaču rasuta družina i teško ranjen.
* 18. 11. - Nikola III. Zrinski dobio povelju od kralja Ferdinanda kojom je dobio pravo kovanja srebrnih ugarskih filira (u Gvozdanskom).
* 21. 12. - Papa Klement VII. kaznio crkvenim prokletstvom Ivana Zapolju (i francuski kralj mu je uskratio novčanu pomoć nakon mira sa Karlom V).

### Tokom/tijekom godine

* Modruški biskup Šimun Kožičić Benja prenio sjedište u Rijeku iz Vinodola (Modruš pao prošle godine).
* Petar Kružić se odrekao senjskog kapetanstva, posvjećuje se obrani Klisa.
* Anton s Padove započeo rad u kapeli Sv. Roka u Draguću (do '37).
* ? - Kralj Ferdinand daje Radoslavu Čelniku Mitrovicu ako je osvoji od Turaka (ali on još sarađuje s njima).
* Stjepan VIII. Báthory postaje erdeljski knez.
* Georgius Agricola opisao fluorit.
* Martin Luther objavio "Veliki - " i "Mali katehizam".
* Moise Vodă vojvoda Vlaške nakon Radu de la Afumațija.
* Bolest nazvana engleski znoj odnosi hiljade života u Nemačkoj.

## Rođenja

* 25. 4. - Frane Petrić, filozof i znanstvenik († 1597)
* Pavao Bizanti, teološki i crkvenopravni pisac († 1587)

## Smrti

* 2. 2. - Baldassare Castiglione, pisac, dvoranin... (\* 1478)
* Andrea Sansovino, skulptor (\* ca. 1467)
* Bernardin Frankopan, ratnik, diplomata (\* 1453)
* Sümbül Efendi, osnivač sufijskog reda

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)