Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ivan Šarić

**Ivan Šarić** (Dolac kod Travnika, 27. septembar 1871 – Madrid, 16. jul 1960) je bio je nadbiskup vrhbosanski. Tokom Drugog svetskog rata podržavao ustaški režim Ante Pavelića i istrebljenje Srba i Jevreja u NDH.

Napisao je nekoliko pesama posvećenih ustaškom vođi Anti Paveliću, od kojih je najpoznatija „Kad sunce sja“, koja je izašla u njegovim novinama na Božić 1941. godine. Tu svoju podršku zadržao je do samog kraja rata.

Po završetku rata, beži u Frankovu Španiju. Umire u Madridu 16. jula 1960. godine.

## Reference

## Literatura

* Tomasevich, Jozo (2002). *War and Revolution in Yugoslavia, 1941-1945: Occupation and Collaboration*. Stanford: Stanford University Press. ISBN 978-0-8047-3615-2.
# Teodora Arsenović

{

| Teodora Arsenović
 |
| --- |
|  |
| Datum rođenja
 | (1885-decembra-23)23. decembra 1885.
 |
| Mesto rođenja
 | Vranjevo (Novi Bečej) (Austrougarska)
 |
| Datum smrti
 | 18. oktobra 1960. (dob: 74)
 |
| Mesto smrti
 | Beograd (FNRJ)
 |
| Zanimanje
 | Filmska glumica
 |
| **IMDb veza** |

**Teodora Arsenović**, rođena **Boberić** (23. decembar 1885, Vranjevo, Kraljevina Srbija — 18. oktobar 1960, Beograd, FNRJ) je bila srpska i jugoslovenska glumica.

Teodora je pedeset godina glumila u Narodnom pozorištu u Beogradu, od 1906. do 1956. godine. Bila je istaknuti nosilac glavnih uloga u popularnim komadima sa pevanjem, kao što su Koštana, Tašana, Čučuk Stana. Smatra se jednom od tri najvoljenije Koštane u istoriji srpskog teatra. Značajna je i kao pionir opere Narodnog pozorišta, jer je otpevala prvu Karmen, Acučenu u Trubaduru, kao i Suzuki u operi Madam Baterflaj. Formalno obrazovanje kao glumica i pevačica nije imala. Proslavljene uloge u dramskom repertoaru odigrala je kao *Maša* u Živom lešu, *Elmira* u Tartifu, *Mara Nikšina Beneša* u Sutonu, *Baka Eugenija* u Drveće umire uspravno, itd.

Svoj glumački doprinos dala je i prvim balkanskim igranim filmovima iz 1911. godine, u Karađorđu ulogom Jelene, a u filmu Ulrih Celjski i Vladislav Hunjadi igravši Mariju Gorjanski.

Teodora je bila istaknuti radio-pevač na talasima Radio Beograda. Najviše i najradije je nastupala uz orkestar Vlastimira Pavlovića Carevca. Narodne pesme je snimala za vodeće svetske izdavačke kuće kao što su Odeon, Edison Bell i His master's voice.

Za svoj umetnički rad nagrađena je Ordenima Svetog Save IV i V reda, Ordenima rada I i II reda, od bugarskog kralja Borisa Trećeg Narodnim ordenom za građanske zasluge, a od strane kralja Aleksandra Karađorđevića je nagrađena skupocenim prstenom.

Umrla je 18. oktobra 1960. godine u Beogradu. Sahranjena je uz supruga na Novom groblju.

## Filmografija

|  |
| --- |
| **Filmografija glumca Teodore Arsenović** |
| God. | Naziv | Uloga
 |
| 1911. | Karađorđe | Jelena - žena Karađorđa
 |
| 1911. | Ulrih Celjski i Vladislav Hunjadi | Marija Gorjanski
 |
| 1922. | Tragedija naše dece |  |
| 1959. | Vrata ostaju otvorena |  |

## Vanjske veze

* Teodora Arsenović na sajtu IMDb
* Izložba o Teodori Boberić: Prva Karmen naše opere („Večernje novosti“, 19. mart 2016)
* Otvaranje izložbe o glumici Teodori Boberić Arsenović 17. marta u Muzeju Narodnog pozorišta [ Arhivirano 2016-04-18 na Wayback Machine-u
# Sreten Stojanović

| Sreten Stojanović |
| --- |
|  |
| Rođenje | Prijedor  |
| Smrt | Beograd |

**Sreten Stojanović** (Prijedor, 2. februar 1898. — Beograd, 29. oktobar 1960.) je bio akademski vajar, crtač, akvarelista, teoretičar, pedagog i javni radnik.

## Život i delo

Rođen je 2. februara 1898. godine Prijedoru. Počeo je da pohađa srednju školu u Banjoj Luci ali je kao nacionalistički revolucionar isteran iz gimnazije. Za vreme rata je bio zatvoren. Bio je pripadnik organizacije *„Mlada Bosna“* zbog čega je, posle izbijanja Prvog svetskog rata bio osuđen na višegodišnju robiju kao i njegov brat dr. Mladen Stojanović (1896-1942), koji će kasnije (u vreme Drugog svetskog rata) postati narodni heroj. Studirao je u Beču od 1917. godine (Austrija) slikanje i vajanje a zatim je i Parizu (Francuska) bio đak Emila Burdela.
Sreten je jedan od prvih profesora na *Akademiji likovnih umetnosti* u Beogradu. Bio je član *Srpske akademije nauka i umetnosti* (SANU), izabran 1950. godine za dopisnog, a od 1959. godine za redovnog člana.

Osećaj za monumentalnost izkazuje na spomenicima Karađorđu, 1979. godine, Njegošu, Filipu Višnjiću, Mladenu Stojanoviću, a naročito na spomenicima izvedenim posle Drugog svetskog rata na Iriškom vencu (spomenik Sloboda iz 1951) i u Bosanskom Grahovu.

Izlagao je još na izložbama nezavisnih umetnika u Parizu 1921. godine. Njegova dela izložena su u više galerija, pored ostalih i u Spomen-zbirci Pavla Beljanskog.

Umro je 29. oktobra 1960. godine i sahranjen je na Novom groblju u Beogradu.

## Povezano

* Sloboda

## Literatura

1. *Revolucionarsko vajarstvo*, *Spektar*, Zagreb, 1977. godina
2. Narodna enciklopedija, St. Stanojević, Zagreb, 1925.- 1929.

## Vanjske veze

* Biografija na sajtu SANU
* Biografija Sretena Stojanovića
# Mack Sennett

| Mack Sennett |
| --- |
|  |
| Biografske informacije |
| Rođenje | (1880-januara-17)17. januara 1880. Danville, Kanada |
| Smrt | Woodland Hills, SAD |
| Profesionalne informacije |
| Zanimanje | glumac, režiser, scenarist, producent, kompozitor |
| Opus |
| Djelatni period | 1908–1949 |
|  |
|

| Nagrade |
| --- |
| Oscar za najbolji kratki igrani film (1932) Počasni Oscar (1937) |

 |
|  |

**Mack Sennett** (17. januar 1880 – 5. novembar 1960) bio je kanadsko-američki glumac i filmski režiser, najpoznatiji kao pronalazač stila filmske komedije poznatog kao slapstick, a zahvaljujući kome je 1910-ih uživao reputaciju "kralja komedije".

Počeo je kao interpret komičnih uloga u filmovima D.W. Griffitha, a 1912. godine osnovao je poznatu producentsku kuću **Kaystone Comedies Corp.** u kojoj je stvoren američki tip filmske burleske, utemeljene na apsurdu.

U njegovu su studiju zanat izučili i reputaciju stekli mnogi glumci i redatelji američkoga nijemog filma, a među njima i dvojica najvećih - Charlie Chaplin i Buster Keaton.

## Literatura

* Lahue, Kalton (1971); *Mack Sennett's Keystone: The man, the myth and the comedies*; New York: Barnes; ISBN 978-0-498-07461-5

## Vanjske veze

* Mack Sennett na sajtu IMDb
* Mack Sennett na Find a Grave
* Mack Sennett at Virtual History
# Donald Glaser

|  |
| --- |
| **Donald Arthur Glaser** |
|  |
|  |
| Rođenje
 | (1926-septembra-21)21. septembra 1926. Cleveland, Ohio,  SAD
 |
| Smrt
 | 28. februara 2013. (dob: 86) Berkeley, Kalifornija,  SAD
 |
| Polje
 | fizika, molekularna biologija neurobiologija
 |
| Institucija
 | Kalifornijski univerzitet u Berkliju
 |
| *Alma mater* | Kalifornijski tehnološki institut (Caltech) u Pasadeni
 |
| Akademski mentor
 | Carl David Anderson
 |
| Poznat po
 | Komora na mjehuriće Kosmički zraci Mezon Hiperon
 |
| Istaknute nagrade
 | Nobelova nagrada za fiziku (1960.)
 |

**Donald Arthur Glaser** (Cleveland, Ohio, 21. rujna 1926 - 28. veljače 2013.), je američki fizičar, neurobiolog i dobitnik Nobelove nagrade za fiziku 1960., za otkriće komore na mjehuriće koja se koristi za otkrivanje elementarnih čestica u nuklearnoj fizici i fizici elementarnih čestica.

## Biografija

Donald Glaser je studirao fiziku i matematiku, a doktorat je obranio 1949. na temu prisutnosti kozmičkih zraka na razini mora. Nakon toga je uglavnom radio kao profesor fizike na raznim sveučilištima. Roditelji su mu bili ruski doseljenici u SAD. U slobodno vrijeme je svirao violu u orkestru.

Svoj naučni rad je započeo s proučavanjem kozmičkog zračenja. Za promatranje je koristio maglenu komoru, koja je imala čitav niz nedostataka kod snimanja prisutnosti ionizirajućeg zračenja. Njen je nedostatak što poslije svakog stvaranja tragova magle, treba potrajati par sekundi dok komora bude u mogućnosti ponovno otkriti tragove novih čestica. U međuvremenu, može se pojaviti neki događaj koji se neće primjetiti. Umjesto vodene pare, počeo je koristiti pregrijane tekućine, koje prije dostizanja temperature vrelišta, stvaraju mjehuriće, koje je Donald Glaser iskoristio za praćenje raznih čestica koje ioniziraju atome i molekule.

Na pitanje da li mu je za komoru na mjehuriće poslužila ideja s pivom, Donald Glaser odgovara da nije, ali da je u prvim prototipova koristio i pivo u njoj. Ustvari, pokusi su počeli s tekućim eterom, da bi kasnije nastavio s tekućim vodikom. Njegovo otkriće je vrlo brzo bilo iskorišteno kod akceleratora čestica, što je dokazalo njegovu važnost.

### Molekularna biologija

Nakon što je primio Nobelovu nagradu za fiziku 1960., Donald Glaser je počeo proučavati molekularnu biologiju. Vršio je razne pokuse u labaratorijima, a pogotovo vezano za rak kože i utjecaj ultraljubičastog zračenja.

## Izvori
# Komora na mjehuriće

Komora na mjehuriće.
**Komora na mjehuriće** je mjerni instrument kojim se prate tragovi ionizirajućeg zračenja (alfa-čestice, beta-čestice, gama zrake, rendgenske zrake itd.), a sastoji se od komore u kojoj je je prozirna pregrijana tekućina u kojoj ioni stvoreni prolaskom ionizirajuće čestice omogućuju stvaranje mjehurića bilježeći na taj način stazu čestice. Komoru na mjehuriće je konstruirao Donald Glaser 1952., za što je dobio Nobelovu nagradu za fiziku 1960. Komora na mjehuriće radi vrlo slično kao maglena komora, s tom razlikom da se njen rad zasniva na superzasićenoj tekućini, dok kod maglene komore se rad zasniva na superzasićenoj pari.

## Način rada

Komora na mjehuriće radi na osnovu pregrijane tekućine, a to može biti tekući eter, tekući vodik, dušik, izopentan i drugo. Ako kroz pregrijanu tekućinu prođe neka ionizirajuća čestica, onda stvoreni ioni postaju jezgre za stvaranje mjehurića pare u pregrijanoj tekućini, jer na tim mjestima nastaje vrenje tekućine. Pod jakim osvjetljenjem tada se vide tragovi putanja iona kao neprekinute bijele linije, koje čine sitni mjehurići pare upotrebljene tekućine, nanizani jedan do drugog.

Komora na mjehuriće obično ima i homogeno magnetsko polje, tako da ioni putuju po zavojnici, s tim da je polumjer zavojnice određen odnosom električnog naboja i mase iona, te njihovom brzinom. Normalno je ugrađeno nekoliko kamera, tako da se može pratiti put iona u trodimenzionalnoj tehnici. Rezolucija kamera može biti i do nekoliko mikrometara. Mjereći polumjer zavojnice može se odrediti i količina gibanja neke čestice.

Uz komoru na mjehuriće veze se otkriće slabe nuklearne sile 1973., W i Z bozona 1983. Ipak, danas se toliko ne upotrebljava, a zamijenili su je višeanodni proporcionalni brojač i komora na iskre.

## Izvori
# Frank Macfarlane Burnet

|  |
| --- |
|  **Frank Macfarlane Burnet** |
|  |
|  |
| Rođenje
 | 3. rujna 1899.  Traralgon, Vic., Australija |
| Smrt
 | 31. kolovoza 1985.  Port Fairy, Vic., Australija |
| Državljanstvo
 |  australsko
 |
| Polje
 | medicina (imunologija, virologija) |
| Institucija
 | Sveučilište u Melbourneu
 |
| *Alma mater* | Sveučilište u Melbourneu Sveučilište u Londonu
 |
| Poznat po
 | stečena imunološka tolerancija
 |
| Istaknute nagrade
 | Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu (1960)
 |
| Religija
 | agnostik
 |

**Sir Frank Macfarlane Burnet** (Traralgon, 3. rujna 1899. - Port Fairy, 31. kolovoza 1985.) je australski liječnik i virolog, najpoznatiji po svom doprinosu na području imunologije. Godine 1960. nagrađen je Nobelovom nagradom za fiziologiju ili medicinu zbog predviđanja stečene imunološke tolerancija, a poznat je i njegov rad o klonalnoj selekciji.

Burnet je liječnik postao 1924. godine diplomirašvi na Sveučilištu u Melbourneu, a doktorirao je četiri godine kasnije na Sveučilištu u Londonu. Nakon doktirata, Burnet se posvetio pionirskom radu na polju mikrobiologije i imunologije pri Instituru za medicinska istraživanja u Melbourneu, kojega je i vodio od 1944. do 1965. godine. Od 1965. pa do umirovljenja 1978., radio je kao profesor na Sveučilištu u Melbourneu. Tokom svoje karijere, Burnet je igrao važnu ulogu u razvoju javnog zdravstva u Australiji te je bio jedan od osnivača Australske akademije nauka, kojom je predsjedao od 1965. do 1969. godine.

Od njegovih najvažnijih radova na polju mikrobiologije ističu se otkrivanje uzročnika Q groznice i psitakoze, razvoj procesa za izolaciju i otkrivanje virusa gripe i dokazivanje kako uzročnik miksomatoze ne napada čovjeka. Suvremene metode izrade cjepiva za gripu još se uvijek temelje na Burnetovim metodama.

Frank Burner je bio najugledniji i najnagrađivaniji znanstvenik koji je radio u Australiji. Zbog svojih doprinosa australskoj znanosti, 1960. godine postao je prvi Australac godine, a 1978. je dobio i titulu viteza. Burner je bio priznat i međunarodno te je, osim Nobela, dobio i još niz drugih međunarodnih nagrada.

Tokom života je patio od sve slabijeg zdravlja te je, na koncu, umro 31. kolovoza 1985. od posljedica karcinoma.
# Saint-John Perse

|  Saint-John Perse |
| --- |
|  |
| Biografske informacije |
| Rođenje | Marie-René Auguste Alexis Leger 31. svibnja 1887.  Pointe-à-Pitre, Guadeloupe |
| Smrt | 20. rujna 1975.  Hyères, Francuska |
| Pseudonim | Saint-John Perse Saint-Leger Leger |
| Supružnik | Dorothy Milburn Russell |
| Obrazovanje |
| *Alma mater* | Sveučilište u Bordeauxu |
| Zanimanje | pjesnik, diplomat |
| Opus |
| Književni pravac | avangarda, modernizam |
| Književne vrste | poezija |
| Jezik | francuski jezik |
| Znamenita djela |
| * *Anabase* (zbirka pjesama, 1924.)
* "Amers" (poema, 1956.)
 |
| Nagrade |
| * Nobelova nagrada za književnost (1960)
 |

**Saint-John Perse** ili **Saint-Leger Leger**, a pravim imenom **Marie-René Auguste Alexis Leger** (Pointe-à-Pitre, 31. svibnja 1887. – Hyères, 20. rujna 1975.) je bio francuski pjesnik i diplomat koji je 1960. godine dobio Nobelovu nagradu za književnost. Od 1914. do 1940., Perse je bio jedan od vodećih francuskih diplomata, a nakon završetka te karijere je, sve do 1957., većinom živio u Sjedinjenim Državama.

Školovao se na sveučilištima u Parizu i Bordeauxu prije nego je 1914. godine postao dio diplomatskog korupusa. Prve godine provodi u Španjolskoj, Njemačkoj i Ujedinjenom Kraljevstvu da bi početkom Prvog svjetskog rata bio medijski ataše. Od 1916. do 1921. je bio tajnik u francuskoj ambasadi u Pekingu. Godine 1921. sudjeluje na međunarodnoj konferenciji o razoružanju u Washingtonu kao ekspert za Daleki istok. Na konferenciji ga je primijetio tadašnji premijer, Aristide Briand, koji ga je primio kao svog asistenta. Godine 1933. imenovan je glavnim tajnikom u Ministarstvu vanjskih poslova, dobivši tako rang ambasadora. Godine 1940., Višijevska Francuska ga uklanja s radnog mjesta i oduzima mu državljanstvo, nakon čega Perse odlazi u Sjedinjene Države gdje radi kao savjetnik za francuski književnost u Kongresnoj biblioteci, nakon što je odbio profesorsko mjesto na Harvardu. Državljanstvo mu je vraćeno nakon Drugog svjetskog rata.

Tokom boravka u Sjedinjenim Državama, Perse je napisao poeme "Exil", "Vents, "Pluies", "Neiges", "Amers" i "Chroniques". U Sjedinjenim Državama ostaje i nakon rata. Mnogo je putovao i promatrao prirodu, a među bliskim mu prijateljima iz tog perioda bio je i Generalni sekretar Ujedinjenih nacija, Dag Hammarskjöld. Godine 1957., američki prijatelji su mu poklonili vilu u Provansi, a sljedeće godine se oženio Amerikankom Dorothy Milburn Russell.

Godine 1960., uručena mu je Nobelova nagrada za književnost. Nakon nagrade nastaju poeme "Chronique", "Oiseaux" (koju je ilustrirao Georges Braque) i "Chant pour un équinoxe" te kraće pjesme "Nocturne" i "Sécheresse". Prije svoje smrti, svoju osobnu biblioteku i rukopise donirao je fundaciji koja je posvećena proučavanju njegova lika i djela. Umro je 20. rujna 1975. godine.
# Litosferne ploče

Najvažnije Zemljine litosferne ploče
Tectonics plates (preserved surfaces)
**Litosferne ploče** su velike, pokretljive ploče stijena, nepravilnog oblika, od kojih je načinjena Zemljina litosfera. Površina ploče može u potpunosti biti načinjena od morskog dna (kao Nazca ploča) ili se može sastojati i od kontinenta i od oceana (kao Euroazijska ploča). Neke male ploče u potpunosti su kontinentalne, ali sve velike ploče sadrže i morsko dno.

Ploče se pomiču kao cjelina što rezultira pojavom da je unutrašnjost ploče relativno tektonički pasivna. Vulkani, potresi, mlađi planinski lanci nalaze se u uskim područjima na granicama ploča.

Postoji 13 velikih ploča i 38 manjih. Najvažnije ploče su:

* Afrička ploča
* Antarktička ploča
* Arapska ploča
* Indoaustralska ploča
* Karipska ploča
* Cocos ploča
* Euroazijska ploča
* Juan de Fuca ploča
* Nazca ploča
* Scotia ploča
* Sjevernoamerička ploča
* Pacifička ploča
* Filipinska ploča
* Južnoamerička ploča

## Vanjske veze
# Pacifička ploča

| Pacifička ploča Tihooceanska ploča |
| --- |
| Karta Pacifičke ploče
 |
| Lokacija
 |
| **Kontinenti** | Sjeverna Amerika, Azija, Australija
 |
| **Oceani** | Pacifik
 |
| **Površina** | 103,000.000 km²
 |
| Tektonika
 |
| **Granične ploče** | Sjevernoamerička, Kokosova, Naskanska, Antarktička, Australska, Filipinska
 |
| **Transformne zone** | Rasjed San Andreas
 |
| **Divergentne zone** | Istočnopacifički hrbat, Pacifičko-antarktički hrbat, Fucov hrbat, Explorer
 |
| **Konvergentne zone** | Marijanski rov, Aleutska brazda, Kurilsko-kamčatska brazda, Japanska brazda
 |
| Aktivnost
 |
| **Brzina** | 59 – 103 mm/god.
 |
| **Smjer** | jugoistok → sjeverozapad
 |

**Pacifička ploča** ili **Tihooceanska ploča** je najveća od svih dvanaest glavnih litosfernih ploča na Zemlji.

## Karakteristike

Pacifička ploča leži ispod velikog Tihog oceana i njena sjeveroistočna strana je divergentna granica sa litosfernim pločama Explorer, Juan de Fuca i Gorda, te formira podmorske hrbate Explorer, Juan de Fuca i Gorda. Sredina istočne strane je transformna granica sa Sjevernoameričkom pločom duž rasjeda San Andreas i granice s Kokosova+om pločom. Jugoistočna strana je divergentna granica sa Naskanskom pločom s kojom formira Istočnopacifički hrbat.

Južna strana Pacifička ploče je divergentna granica sa Antarktičkom pločom s kojom formira Pacifičko-antarktički hrbat.

Na zapadu, ploča graniči sa Ohotskom pločom i formira Kurilsko-kamčatsku i Japansku brazdu, i sa Filipinskom pločom sa kojom formira konvergentnu granicu pod koju se subducira (podvlači) i stvara Marijansku brazdu, a sa Carolinskom pločom formira transformnu granicu, a sa Sjevernom Bizmarkovom pločom ima zonu kolizije.

Na jugozapadu *Pacifička ploča* ima konvergentnu granicu sa Indo-australskom pločom, pod koju se subducira sjeverno od Novog Zelanda.
Njena sjeverna strana je konvergentna granica sa kojom se Pacifička ploča subducira pod sjevernoameričku ploču, i formira Aleutsku brazdu.

Pacifička ploča je poznata po Vatrenom pojasu pacifika. To je pojas vulkana i trusnih područja koja se nalaze po obodima ove ploče. U ovom pojasu se nalazi oko 40% svih aktivnih vulkana na svijetu.

## Reference

## Vanjske veze

* *Pacific Plate* na portalu Encyclopædia Britannica (`en`)

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala o temi: **Pacifička ploča** |
# Subdukcija

Vulkan u području subdukcije
Subdukcija jedne oceanske ploče pod kontinentalnu ploču
**Subdukcija** je u geologiji proces uranjanja, ili *tonjenja* jedne litosferne ploče pod drugu. Suprotno tome, nasjedanje jedne litosferne ploče na drugu naziva se *obdukcijom* (geološki pojam, za razliku od obdukcije u medicini).

Kako litosferne ploče na kojima su kontinenti već imaju manju specifičnu gustoću (težinu) od onih koje su pretežno prekrivene oceanima, kroz povijest zemlje je uvijek dolazilo do velikih subdukcija morskog dna. Lakše kontinentalne ploče ostajale su gore, dok su teže tonule i uranjale pod njih i bivale ponovo rastaljene pod zemljinom korom. Pri tome, dolazi do djelomičnog uzdizanja gornje ploče i do potresa uslijed trenja u području subdukcije.

Mjestimično, uvijek u manjem obujmu, se može dogoditi da dio ploče koja tone "nasjedne" na ploču pod koju inače uranja ostali dio ploče. Pri tome, dijelovi morskog dna ostaju na rubovima kontinenata kao jedan vid *obdukcije*.

Posljedica subdukcije je nastajanje novog tla, oceanske kore, na mjestima gdje se tektonske ploče odmiču jedna od druge i nastaju pukotine koje se najčešće zovu oceanski jarci.

Na taj se način morsko dno neprekidno obnavlja tako da ne postoji niti jedno mjesto na nekoj oceanskoj tektonskoj ploči starije od 200 mil. godina.

Prema drugim hipotezama, u slučajevima kada su rubovi kontinenata dugi više stotina kilometara, jer je kontinent duboko utisnut u zemljinu koru pa subdukcija nije moguća, dolazi do međusobnog sudaranja ploča pa se na rubovima stvaraju nabori, nabrano gorje.

## Povezano

* Pacifički vatreni prsten
# Filipinska ploča

| Filipinska ploča  |
| --- |
| Karta Pacifika sa Filipinskom litosfernom pločom
 |
| Lokacija
 |
| **Kontinenti** | Azija
 |
| **Oceani** | Pacifik
 |
| **Površina** | 5,447.000 km²
 |
| Tektonika
 |
| **Granične ploče** | Ohotska, Amurska, Okinavska, Pacifička, Karolinska, Bird's Head, Filipinski mobilni pojas
 |
| **Konvergentne zone** | Izu-Ogasavarski rov, Nankajski rov, Filipinski rov
 |
| Aktivnost
 |
| **Brzina** | 69 mm/god.
 |
| **Smjer** | istok → zapad
 |

**Filipinska ploča** je jedna od glavnih litosfernih ploča na planetu Zemlja, površine od 5,447.000 km².

## Karakteristike

Filipinska ploča leži ispod dijela Tihog oceana na istoku Filipina i predstavlja oceansku litosferu ispod Filipinskog mora.

Dobar dio filipinskih otoka, uključujući i sjeverni Luzon, sastavni su dio Filipinskog mobilnog pojasa, koji je geološki i tektonski odvojen od Filipinske ploče.

Filipinska ploča na sjeveru graniči sa Ohotskom pločom kod Nankajskog rova, a kod Fudžijame u Japanu ima zonu kolizije sa Amurskom i Ohotskom pločom. Sa istoka ima konvergentnu granicu sa Pacifičkom pločom formirajući zonu subdukcije kod Izu-Ogasavarskog rova. Na jugu ima granicu sa pločama Carolina i Bird's Head. Na zapadu se Filipinska ploča subducira (podvlači) pod Filipinski mobilni pojas kod Filipinskog rova.

## Reference

## Vanjske veze

* *SFT and the Earth's Tectonic Plates* Arhivirano 2013-02-17 na Wayback Machine-u (`en`)

Ostali projekti

|  |  |
| --- | --- |
|  | U Wikimedijinoj ostavi ima još materijala o temi: **Filipinska ploča** |
# Nivo mora

Razina mora tijekom 120 godina
**Razina mora** (engleski *Mean sea level*, kratica *MSL* -
*srednja razina mora*) je pojam koji se koristi na području topografije kao osnovica za utvrđivanje visinskih točaka na terenu.

Razina visine određuje se dugoročnim mjernjem s mareografom i dobivenim prosječnim rezultatima mjerenja.

## Vanjske veze

* Pojmovnik na Vrijeme.net
# Kocka (igra)

Kocka
Paschier Joostens, *De Alea*, 1642
**Kocka** u kontekstu igara je rekvizit koji je obično kocka obilježena brojevima od 1 do 6. Bacanjem se okrene na jednu stranu, a kao vrijednost bacanja uzima se broj koji se nalazi na stranici pri vrhu. Zbroj suprotnih strana kocke je uvijek 7. To znači da ako je na gornjoj strani kocke broj 1, onda je na suprotnoj broj 6. Nasuprot 2 je broj 5 te nasuprot 3 je broj 4.

Ponekad se koriste ostala geometrijska tijela sa drugačijim brojem stranica (primjerice tetraedar, ikozaedar, dodekaedar), kao što je to slučaj u igri Dungeons and Dragons. U Engleskom jeziku kocka kao geometrijsko tijelo i kocka u kontekstu igara nisu homonimi, kao što je to slučaj u srpskohrvatskom, već se za prva naziva *cube*, a druga *dice*.

### Precision dice

Precision dice je naziv za kockice koje su vrlo precizno izrađene, pazeći da su sve strane kockice jednako teške. Najčešće se koriste u kazininima, sa naznačenim serijskim brojevima, kako bi se onemogućilo varanje i zamjenjivanje kockica.

Za razliku od kazino kockica koje su dimenzijama nešto veće i imaju oštro odrezane rubove, u backgammonu se koriste relativno malene *precision dice* koje imaju zaobljene rubove (također napravljeno s vrlo velikom točnoću), kako bi se poboljšala njihova rotacija te smanjilo oštećenje igraće površine.

### Kocka za duplanje

Kocka za duplanje
Kocka za duplanje je kocka koja na svojih 6 strana ima potencije broja dva - 2, 4, 8, 16, 32, 64. Uvedena je u backgammon 20-ih godina 20. stoljeća.

Više informacija i način korištenja

## Povezano

* Igra s kockama.

## Vanjske veze