# 1537.

*Ovo je članak o godini 1537.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1500-e  1510-e  1520-e  – 1530-e –  1540-e  1550-e  1560-e  |
| Godine:
 | 1534 1535 1536 – **1537** – 1538 1539 1540
 |

Kliška tvrđava

1537.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1537.. (MDXXXVII) |
| Ab urbe condita
 | 2290.
 |
| Islamski
 | 943–944.
 |
| Iranski
 | 915–916.
 |
| Hebrejski
 | 5297–5298.
 |
| Bizantski
 | 7045–7046.
 |
| Koptski
 | 1253–1254.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1592–1593.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1459–1460.
 |
| • *Kali Yuga* | 4638–4639.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4173–4174.
 |
| • 60 godina
 | Yin Vatra P(ij)etao (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11537.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1537** (**MDXXXVII**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* 6. 1. - Ubijen Alessandro de' Medici, vojvoda Firence, nasleđuje ga Cosimo I. de' Medici.
* 10. 1. - Kralj Ferdinand dozvolio podizanje broda za prelaženje Mure između Legrada i Dubrave zbog velikog broja izbeglica iz Slavonije.
* januar - Bigodova pobuna katolika na severu Engleske.

+ Opsada Kuska: Španci je pokušavaju razbiti napadom na Ollantaytambo, ali Inke ih porazili.
* 23. 2. - Ustanovljena španska mornarička pešadija, najstariji marinci na svetu.
* mart - Diego de Almagro se vraća s neuspešne ekspedicije u Čile, Manco Inca prekida opsadu Kuska, a de Almagro osvaja grad i zarobljava braću Hernanda i Gonzala Pizarra.
* ožujak - Opsada Klisa: u pomoć gradu stiže vojska od kralja Ferdinanda i pape Pavla III.
* 12. 3. - Murat-beg Tardić i Malkoč-beg rasuli kršćansku vojsku kod Solina, ubijen Petar Kružić, Kliška tvrđava se predaje.
	+ Osnovaće se Kliški sandžak, uskoci odlaze u Senj.
	+ Uz Klis pada i Solin.
* 12. 3. - Portugalci osnivaju Recife (/hesifi/) u Brazilu.
* 15. 4. - Slavonski sabor u Križevcima: proglašen opći zemaljski mir do Božića, pripreme za rat.
* 17. 5. - Sulejman I kreće u krfsku ili apulsku kampanju tokom Italijanskog rata (1536-38): napada južnu Italiju ali Francuzi umesto severne Italije napadaju Holandiju (→ Franko-otomanska alijansa).
* 2. 6. - Bula pape Pavla III. *Sublimus Dei* priznaje domoroce Novog sveta za racionalna bića, koja ne smeju biti porobljavana (povučena sledeće godine).
* lipanj - Vojska iz svih Ferdinandovih zemalja se okuplja kod Koprivnice, vrhovni kapetan Ivan Kacijaner.
* 12. 7. - Bitka kod Abancaya - Francisco Pizzaro poslao vojsku da oslobodi braću, ali poražena.
* avgust - Turci pustoše oko Otranta i odvode mnogo roblja.
* 15. 8. - Juan de Salazar de Espinosa osnovao Asunción (*Nuestra Señora Santa María de la Asunción*).
* avgust-septembar - Neuspešna osmanska Opsada Krfa tokom Mletačko-osmanskog rata 1537. - 1540. (Osmanlijama se pridružio francuski admiral Bertrand d'Ornesan).
* 10. 9. - Kacijanerova vojska stigla do Virovitice, ponestaje hrane, mnogo vojnika strada od bolesti.
* 20. 9. - Tokom austrijske ofanzive u Slavoniji (Katzianerova vojna) Pavle Bakić dobio titulu srpskog despota.
* rujan, krajem - Vojska pred Osijekom nema izgleda, jer ga je ojačao beogradski sandžak Mehmed-beg Jahjapašić (s bosanskim pojačanjima).
* listopad, početkom - Kacijanerova vojska se povlači od Osijeka, Pavle Bakić poginuo štiteći odstupnicu - **kraj srpske despotske titule**.
* 9. 10. - Bitka kod Đakova (tj. Gorjana ili Valpova), Turci uništili ostatke Ferdinandove vojske; Kacijaner napustio položaj zbog čega je zatočen u prosincu (pobjegli i neki drugi komandanti).
* 12. 10. - Rođen engleski prestolonaslednik Edward, a Jane Seymour umire od komplikacija 12 dana kasnije.
* 19. 10. - Nikola Jurišić imenovan zemaljskim kapetanom Kranjske i vrhovnim kapetanom vojske na hrvatskoj granici.
* 31. 10. - François I ušao u Italiju, stigao do Rivolija.
* 5. 11. - Slavonski sabor u Dubravi, radi izbora zastupnika za stanak Ferdinandovih nasljednih zemalja u Gracu (neuobičajeno učešće) - tamo su ispunili Ferdinandovu anketu o potrebama za odbranu kraljevstva.
* 9. 12. - Petar Keglević i Toma Nádasdy imenovani hrvatskim banovima (do 1542 odn. 1539) - zemlja nije imala bana od 1532.

### Kroz godinu

"Portret Henryja VIII" (Holbein ml.)
* 1536/37 - Sukob Valentina Tereka i Pavla Bakića, Terek između ostalog uzeo grad Lak.
* 1536/37 - Izgrađena Kelija Uspenja Bogorodice kod svetogorske Kareje, poznata kao Molivoklisija (živopisana 1541).
* Gazi Husrev-beg uzeo Gradišku, nakon pada Požege se osniva Požeški sandžak.
* Gazi Husrev-begova biblioteka u Sarajevu (napisana vakufnama za njegovu medresu).
* Knez Đurađ Vraneš obnovio manastir Zastup na Limu, za nepuna tri mjeseca dovršen živopis i prepisano 12 mineja.
* Prezviter Marko, sveštenik crkve sv. Save Osveštenog, "premnoge je pravoslavne" u Budvi obratio u katoličanstvo.
* Kotor pogođen zemljotresom, a i Turci ga opsedaju.
* Pisar iz Manastira Sv. Trojice kod Plevlja: Turci nasrću na hrišćane „kao lavi svirepi”; „...i velika nam nužda od njih beše. Što imasmo imanja, sve nam uzimahu, jedni nam dolazeći, a drugi othodeći, i sve što smo sticali, sve nam uzimahu”.
* Vilcabamba postaje sedište Inka (do 1572).
* Turci zauzeli ostrvo Paros od Vojvodstva Naksos kao i Antiparos (Adriana Crispo) i ostale Kiklade (uzeli i Eginu).
* Paracelzusova *Astronomia Magna*.
* Biblija Johannesa Ecka na nemačkom, katolički odgovor na Luterovu Bibliju.
* Bibliothèque nationale de France uvodi obavezni primerak.

## Rođenja

* 4. 3. - Longqing (Zhu Zaihou), kineski car († 1572)
* sep/okt. - Jane Grey, pretendent na engleski presto († 1554)
* 12. 10. - Edward VI, kralj Engleske i Irske († 1553)
* Ismail II, šah Irana († 1577)

## Smrti

* 6. 1. - Alessandro de' Medici, vojvoda Firence (ubijen) (\* 1510)
* 12. 3. - Petar Kružić, branitelj Klisa (\* 1491)
* sep/okt. - Pavle Bakić, poslednji srpski despot
* 24. 10. - Jane Seymour, engleska kraljica (\* ca. 1508)
* Mehmed Kukli-beg, prizrenski sandžak

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)