# 1995. na filmu

*Priča o igračkama* bio je prvi dugometražni potpuno računalno animirani film

| Godine na filmu  |
| --- |
|  |
| 1870-e
 |
| 1880-e
 |
| 1890-e
 |
| 1890 • 1891 • 1892 • 1893 • 1894 1895 • 1896 • 1897 • 1898 • 1899
 |
| 1900-e
 |
| 1900 • 1901 • 1902 • 1903 • 1904 1905 • 1906 • 1907 • 1908 • 1909  |
| 1910-e
 |
| 1910 • 1911 • 1912 • 1913 • 1914 1915 • 1916 • 1917 • 1918 • 1919
 |
| 1920-e
 |
| 1920 • 1921 • 1922 • 1923 • 1924 1925 • 1926 • 1927 • 1928 • 1929
 |
| 1930-e
 |
| 1930 • 1931 • 1932 • 1933 • 1934 1935 • 1936 • 1937 • 1938 • 1939
 |
| 1940-e
 |
| 1940 • 1941 • 1942 • 1943 • 1944 1945 • 1946 • 1947 • 1948 • 1949
 |
| 1950-e
 |
| 1950 • 1951 • 1952 • 1953 • 1954 1955 • 1956 • 1957 • 1958 • 1959
 |
| 1960-e
 |
| 1960 • 1961 • 1962 • 1963 • 1964 1965 • 1966 • 1967 • 1968 • 1969
 |
| 1970-e
 |
| 1970 • 1971 • 1972 • 1973 • 1974 1975 • 1976 • 1977 • 1978 • 1979
 |
| 1980-e
 |
| 1980 • 1981 • 1982 • 1983 • 1984 1985 • 1986 • 1987 • 1988 • 1989
 |
| 1990-e
 |
| 1990 • 1991 • 1992 • 1993 • 1994 1995 • 1996 • 1997 • 1998 • 1999
 |
| 2000-e
 |
| 2000 • 2001 • 2002 • 2003 • 2004 2005 • 2006 • 2007 • 2008 • 2009
 |
| 2010-e
 |
| 2010 • 2011 • 2012 • 2013 • 2014 2015 • 2016 • 2017 • 2018 • 2019
 |

**1995. godina na filmu** je uključivala neke značajne filmove, kao što su *Hrabro srce*, *Mrtav čovjek*, *Razum i osjećaji*, *Shanghai Triad*, *Podzemlje*, *Vrućina*, *Babe*, *Život u zaboravu*, *Privedite osumnjičene*, *Sedam*, *Ceremonija*, *Mržnja*, *Maborosi*, *Antonia*, *Napuštajući Las Vegas*, *Casino* i *Dobro došli u kuću lutaka*.

Anime filmovi su također iznijeli neke znamenite izdanke, kao što je *Šaptaj srca*, *Memorije* i *Duh u oklopu*. *Priča o igračkama* bio je prvi dugometražni potpuno računalno animirani film.

## Događaji

* 13. mart - Danski redatelji Lars von Trier i Thomas Vinterberg osnivaju pokret Dogme 95, prema kojem se filmovi snimaju prirodno, bez ikakvih umjetnih rasvjeta, efekata, glazbe ili većih post-produkcijskih zahvata.
* 1. april - Premijerno prikazano *Podzemlje*, četvrti cjelovečernji igrani film Emira Kusturice; groteskna mješavina drame, crne komedije i satire o historiji Jugoslavije od početka Drugog svjetskog rata do njenog nasilnog raspada, je napravljena u tadašnjoj SRJ, odnosno Srbiji, gdje je Kusturica bio izbjegao iz rodnog Sarajeva nakon početka rata u BiH; usprkos prosvjeda bošnjačke javnosti i uglednih francuskih intelektualaca koji njegov film drže srpskom propagandom u ratu koji još uvijek traje, mjesec dana kasnije je prikazan na Kanskom festivalu gdje osvaja Zlatnu palmu postavši najuspješnijim filmom post-jugoslavenske srpske kinematografije, a 1996. godine u jednoj anketi osvaja status trećeg najboljeg srpskog filma uopće.
* 10. april - U New Yorku održana premijera filma *Gospa* Jakova Sedlara; rekonstrukcija događaja u Međugorju početkom 1980-ih kada je navodno ukazanje Djevice Marije izazvalo progone hrvatskih katoličkih vjernika od strane tadašnjih jugoslavenskih komunističkih vlasti je snimljen uz podršku režima hrvatskog predsjednika Franje Tuđmana koji preko njega nastoji potaći simpatije za Hrvatsku koja još uvijek vodi rat protiv pobunjenih Srba; njegov autor Jakov Sedlar je, pak, uspio okupiti impresivnu međunarodnu glumačku ekipu u kojoj su Martin Sheen i Michael York kao i budžet od 5 milijuna dolara, učinivši ga najskupljim ostvarenjem hrvatske kinematografije; film je u samoj Hrvatskoj dočekan s poraznim kritikama te doživio komercijalni debakl na međunarodnom tržištu, mada se na njega pozitivno osvrnuo ugledni kritičar Roger Ebert.
* 26. maj - U Cannesu premijerno prikazan *Mrtav čovjek*, crno-bijeli film Jima Jarmuscha sa Johnnyjem Deppom u glavnoj ulozi, koji predstavlja jedini vestern u Jarmuschovoj karijeri; iako su kritike podijeljene, film će sa vremenom steći kult status.
* 28. jul - Premijerno prikazan *Waterworld*, postapokaliptični filmski ep sa Kevinom Costnerom, koji je sa budžetom od 175 milijuna $ postao najskuplje ostvarenje u dotadašnjoj historiji filma; iako je uspio privući publiku i postao jedan od najgledanijih filmova godine, njegova zarada nije bila dovoljna za pokrivanje troškova, zbog čega su filmski studiji neko vrijeme zazirali od megalomanskih produkcija.
* 22. septembar - Premijerno prikazan *Showgirls*, crnohumorna drama Paula Verhoevena u produkciji MGM koja predstavlja prvi, i zasad jedini, film jednog hollywoodskog major studija izdan pod NC-17, najstrožim cenzorskim rejtingom MPAA; odluka je donešena jer je cenzorski odbor, po mišljenju studija i autora, zahtijevao previše drastična kraćenja scena golotinje i eksplicitnog seksa; film, kome je zbog rejtinga u značajnoj mjeri ograničena distribucija, doživljava komercijalni debakl, ali još spektakularnije osude od strane kritičara, koji ga prozivaju najgorim filmom godine; osim što će zapečatiti karijeru glavne glumice Elizabeth Berkeley, *Showgirls* će potaći hollywoodske studije da, u strahu od cenzora, počnu sve više izbjegavati eksplicitno erotske sadržaje u svojim viskobodužetnim projektima.
* 17. novembar - Premijera filma špijunskog akcijskog filma *GoldenEye*, kojim se nakon filma *Licence to Kill*, odnosno šest godina pauze, ponovno pokreće serijal o britanskom tajnom agentu Jamesu Bondu, kojeg će u sljedeća četiri naslova tumačiti Pierce Brosnan.
* 22. novembar - Premijerno prikazan *Priča o igračkama*, koji predstavlja prvi cjelovečernji animirani film u potpunosti snimljen računalnom animacijom; ostvarenje koje je studio Pixar napravio za Walt Disney Pictures odmah dolazi na prvo mjesto gledanosti u SAD i na njemu ostaje punih 18 tjedana, postavši jednim od najuspješnijih hollywodskih ostvarenja svog doba.
* 22. decembar - Premijera filma *Cutthroat Island*, spektakularnog gusarskog filma u režiji Rennyja Harlina sa Geenom Davis u glavnoj ulozi; iako nije među najskupljim hollywoodskim projektima, zahvaljujući mizernim komercijalnim rezultatima se pretvara u jedan od najvećih "flopova" u historiji filma; još prije same premijere je njegov produkcijski studio Carolco Pictures proglasio stečaj.

## Rođenja

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **datum** | **ime** | **nacionalnost i zanimanje** | **godina smrti** |
| 4. januar | Maddie Hasson | američka glumica |  |

## Smrti

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **datum** | **ime** | **nacionalnost i zanimanje** | **godina rođenja** |
| 5. februar | Doug McClure | američki glumac | 1935
 |
| 20. februar | Robert Bolt | britanski scenarist | 1924
 |
| 26. februar | Jack Clayton | britanski režiser | 1921
 |
| 4. april | Priscilla Lane | američka glumica | 1915
 |
| 14. april | Burl Ives | američki glumac | 1909
 |
| 25. april | Alexander Knox | kanadski glumac | 1907
 |
| 25. april | Ginger Rogers | američka glumica i plesačica | 1911
 |
| 2. maj | Michael Hordern | britanski glumac | 1911
 |
| 18. maj | Elisha Cook, Jr. | američki glumac | 1903
 |
| 18. maj | Elizabeth Montgomery | američka glumica | 1933
 |
| 26. maj | Friz Freleng | američki filmski animator | 1909
 |
| 4. jul | Eva Gabor | mađarska glumica | 1919
 |
| 17. jul | Harry Guardino | američki glumac | 1925
 |
| 27. jul | Miklós Rózsa | mađarski kompozitor | 1907
 |
| 3. august | Ida Lupino | britanska glumica | 1918
 |
| 12. septembar | Jeremy Brett | britanski glumac | 1933
 |
| 14. septembar | Eiji Okada | japanski glumac | 1920
 |
| 25. oktobar | Viveca Lindfors | švedska glumica | 1920
 |
| 29. oktobar | Terry Southern | američki scenarist | 1924
 |
| 31. oktobar | Rosalind Cash | američka glumica | 1938
 |
| 23. novembar | Louis Malle | francuski režiser | 1932
 |
| 20. decembar | Madge Sinclair | jamajčanska glumica | 1938
 |
| 25. decembar | Dean Martin | američki glumac i pjevač | 1917
 |
| 22. decembar | Butterfly McQueen | američka glumica | 1911
 |
| 29. decembar | Lita Grey | američka glumica | 1908
 |

## Najkomercijalniji filmovi u kinima diljem svijeta

Najkomercijalniji filmovi u kinima diljem svijeta
| Rang | Naslov | Studio | Redatelj | Svjetska zarada
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1.
 | *Die Hard with a Vengeance* | 20th Century Fox
 | John McTiernan
 | **$366,101,766** |
| 2.
 | *Toy Story* | Walt Disney Pictures / Pixar Animation Studios
 | John Lasseter
 | **$361,958,736** |
| 3.
 | *Apollo 13* | Universal Studios / Imagine Entertainment
 | Ron Howard
 | **$355,237,933** |
| 4.
 | *GoldenEye* | United Artists
 | Martin Campbell
 | **$352,194,034** |
| 5.
 | *Pocahontas* | Walt Disney Pictures / Walt Disney Feature Animation
 | Mike Gabriel, Eric Goldberg
 | **$346,079,773** |
| 6.
 | *Batman Forever* | Warner Bros.
 | Joel Schumacher
 | **$336,529,144** |
| 7.
 | *Se7en* | New Line Cinema
 | David Fincher
 | **$327,311,859** |
| 8.
 | *Casper* | Universal Pictures
 | Brad Silberling
 | **$287,928,194** |
| 9.
 | *Waterworld* | Universal Pictures
 | Kevin Reynolds
 | **$264,218,220** |
| 10.
 | *Jumanji* | TriStar Pictures
 | Joe Johnston
 | **$262,797,249** |
| 11.
 | *Babe* | Universal Pictures
 | Chris Noonan
 | **$254,134,910** |
| 12.
 | *Ace Ventura: When Nature Calls* | Warner Bros. Pictures
 | Steve Oedekerk
 | **$212,385,533** |
| 13.
 | *Braveheart* | Paramount Pictures / Icon Productions
 | Mel Gibson
 | **$210,409,945** |
| 14.
 | *Outbreak* | Warner Bros. Pictures
 | Wolfgang Petersen
 | **$189,859,560** |
| 15.
 | *Heat* | Warner Bros. Pictures
 | Michael Mann
 | **$187,436,818** |
| 16.
 | *While You Were Sleeping* | Buena Vista
 | Jon Turteltaub
 | **$182,057,016** |
| 17.
 | *The Bridges of Madison County* | Warner Bros. Pictures
 | Clint Eastwood
 | **$182,016,617** |
| 18.
 | *Dangerous Minds* | Buena Vista
 | John N. Smith
 | **$179,519,401** |
| 19.
 | *12 Monkeys* | Universal Pictures
 | Terry Gilliam
 | **$168,839,459** |
| 20.
 | *Crimson Tide* | Buena Vista
 | Tony Scott
 | **$157,387,195** |

## Nagrade

| Kategorija | Zlatni globus 1996. | Nagrada izbora kritičara 1996. | Oscari 1996. | BAFTA 1996.
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Drama | Mjuzikl ili komedija
 |
| Najbolji film | Sense and Sensibility | Babe | Sense and Sensibility | Braveheart | Sense and Sensibility |
| Najbolji redatelj | **Mel GibsonBraveheart* | **Mel GibsonBraveheart* | **Mel GibsonBraveheart* | **Michael RadfordThe Postman* |
| Najbolji glumac | **Nicolas CageLeaving Las Vegas* | **John TravoltaGet Shorty* | **Kevin BaconMurder in the First* | **Nicolas CageLeaving Las Vegas* | **Nigel HawthorneThe Madness of King George* |
| Najbolja glumica | **Sharon StoneCasino* | **Nicole KidmanTo Die For* | **Nicole KidmanTo Die For* | **Susan SarandonDead Man Walking* | **Emma ThompsonSense and Sensibility* |
| Najbolji sporedni glumac | **Brad PittTwelve Monkeys* | **Kevin SpaceyThe Usual Suspects* **Ed HarrisApollo 13* | **Kevin SpaceyThe Usual Suspects* | **Tim RothRob Roy* |
| Najbolja sporedna glumica | **Mira SorvinoMighty Aphrodite* | **Mira SorvinoMighty Aphrodite* | **Mira SorvinoMighty Aphrodite* | **Kate WinsletSense and Sensibility* |
| Najbolji adaptirani scenarij | Sense and Sensibility Emma Thompson | Sense and Sensibility Emma Thompson | Sense and Sensibility Emma Thompson | Trainspotting John Hodge
 |
| Najbolji izvorni scenarij | - | The Usual Suspects Christopher McQuarrie | The Usual Suspects Christopher McQuarrie
 |
| Najbolji strani film | Les Misérables | The Postman (*Il postino*) | Antonia | The Postman (*Il postino*)
 |

**Zlatna palma, Cannes:Podzemlje, Emir Kusturica, SRJ
**Zlatna arena, Festival igranog filma u Puli:Isprani, Zrinko Ogresta
## Reference

## Vanjske veze

* 1995. Arhivirano 2009-06-19 na Wayback Machine-u na Internet Movie Database
* 1995. na filmu Arhivirano 2013-08-18 na Wayback Machine-u na Numbers
* 100 najhvaljenijih filmova 1995. na Rotten Tomatoes
* Najhvaljeniji filmovi 1995. Arhivirano 2014-06-26 na Wayback Machine-u prema Films101