# 1513.

*Ovo je članak o godini 1513.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1480-e  1490-e  1500-e  – 1510-e –  1520-e  1530-e  1540-e  |
| Godine:
 | 1510 1511 1512 – **1513** – 1514 1515 1516
 |

Detalj Rafaelove "Sikstinske Madone"

1513.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1513.. (MDXIII) |
| Ab urbe condita
 | 2266.
 |
| Islamski
 | 918–919.
 |
| Iranski
 | 891–892.
 |
| Hebrejski
 | 5273–5274.
 |
| Bizantski
 | 7021–7022.
 |
| Koptski
 | 1229–1230.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1568–1569.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1435–1436.
 |
| • *Kali Yuga* | 4614–4615.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4149–4150.
 |
| • 60 godina
 | Yin Voda P(ij)etao (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11513.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1513** (**MDXIII**) bila je redovna godina koja počinje u subotu (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* siječanj - Turske čete haraju Hrvatskom, ugrožen Knin, zamalo zauzeli Sinj (pet branitelja).
	+ Turci zauzeli Čačvinu (do 1718), Nutjak na Cetini, Vir (posljednje mjesto Hercegovine koje su Turci osvojili).
* 5. 3. - Sultan Selim potvrdio u Bursi povlastice Dubrovčanima.
* 9. 3. - Giovanni di Lorenzo de' Medici izabran za papu Lava X. (vl. do 1521).
* 25. 3. - Mletačka Republika promenila stranu - od Svete lige prelazi francuskom kralju Luju XII.
* 2. 4. - Juan Ponce de León video Floridu (→ Španska Florida).
* 24. 4. - Sultan Selim I porazio kod Jenišehira brata Ahmeta koji je držao deo Anadolije (tokom godine pogubljen i drugi brat, Korkut).
* maj - Portugalac Jorge Álvares stigao u estuar Biserne rijeke u južnoj Kini.
* ca. svibanj - Umjesto oboljelog Emerika Perenja, novi hrvatski ban (tj. upravitelj banije) je vespremski biskup i vrhovni blagajnik Petar Berislavić (do 1521).
* 25. 5. - Srpski despot Ivaniš Berislavić po sopstvenom zahtevu razrešen dužnosti jajačkog bana.
* 6. 6. - Talijanski ratovi: Bitka kod Novare, Švicarci porazili Francuze i istjerali ih (opet) iz Milana.
* 15. 7. - Bula pape Lava X.: Toma Bakač proglašen legatom za sve sjeverne i istočne zemlje, sa punovlašću da pokrene križarski rat (u buli se pominje da je Sinj pao).
* 22. 7. - Christian II postaje kralj Danske i Norveške, odluka o Švedskoj odložena.
* 16. 8. - Ban Petar Berislavić potukao Turke kod Dubice (ranijih mjeseci bosanski Turci napali kraj između Une i Kupe, naročito Blinju kod Petrinje).
	+ Berislavić zatim imenovan i za vranskog priora i dubičkog župana.
* 16. 8. - Bitka kod Guinegata (ili *Battle of the Spurs*, pribl. "Bitka mamuzanja") - englesko-nemačka pobeda nad Francuzima.
* 9. 9. - Bitka kod Floddena - engleska pobeda nad Škotima čiji je kralj James IV poginuo, nasleđuje ga beba James V.
* 25. 9. - Vasco Núñez de Balboa video "Južno more" - Pacifički okean.
* 7. 10. - Bitka kod La Motte - špansko-nemačka pobeda nad Mlečanima.
* 13. 12. - Krsto Frankopan uzeo Mlečanima Marano u Furlaniji.
* decembar - Francuski kralj Luj XII sklopio mir sa papom i Španijom.

### Tokom/tijekom godine

* Papa Lav X. prvi put naziva Hrvatsku *Antemurale Christianitatis*.
* Skender-beg Crnojević poslat da upravlja Crnom Gorom, sledeće godine označenom kao poseban sandžak, ostaje do smrti 1528-30.
* Gazi Bali-beg Jahjapašić smederevski sandžakbeg (do 1515).
* Erdeljski vojvoda Ivan Zapolja provalio do turskog Smedereva i uzeo mnogo plijena; iste godine upao u kraljevski dvor u Budimu tražeći princezu Anu za ženu.
* Maksim Branković postao beogradski mitropolit (do smrti 1516).
* Toma Bakač preuzeo i Senjsku biskupiju (pominje se i Šimun Kožičić).
* Makijaveli napisao "Vladara" (*Il Principe*), štampano izdanje tek 1532.
* Piri Reisova mapa, sultanu Selimu predstavljena 1517.
* Afonso de Albuquerque neuspešno opsedao Aden, prvi je Evropljanin koji je prošao kroz Bab-el-Mandeb.
* Arapski diplomata Leon Afrikanac u Timbuktuu (Songajsko Carstvo).

## Rođenja

* 30. 10. - Jacques Amyot, francuski pisac († 1593)

## Smrti

* 20. 1. - Jelena Moskovska, supružnica litvanskog vojvode i poljskog kralja (\* 1476)
* 20. 2. - Hans, kralj Danske i Norveške (\* 1455)
* 21. 2. - Julije II., papa (\* 1443)
* 13. 6. - Piero Soderini, firentinski državnik (\* 1450)
* 9. 9. - James IV, škotski kralj (\* 1473)
* Şehzade Ahmet, osmanski pretendent (\* 1465)
* Şehzade Korkut, osmanović (\* 1467)
* Hua Sui, kineski štampar i pronalazač (\* 1439)
* Jakov Blažiolović, hrvatski glagoljaš

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio treći.... Treća knjiga: Doba kralja Matijaša Korvina i Jagelovića (1458-1526) (archive.org)