# Vrhovni sud Sjedinjenih Američkih Država

| Vrhovni sud Sjedinjenih Američkih Država
 (`en`) *Supreme Court of the United States* |
| --- |
|  |
|  |
| Sjedište |  Washington, D.C.  Sjedinjene Države 38°53′26″N, 77°00′16″W |
| Mandat | doživotan |
| Formiranje | 24. septembra 1789. (1789.-09-24.) |
| Web | www.supremecourt.gov |

**Vrhovni sud Sjedinjenih Američkih Država** (engleski: *Supreme Court of the United States*), najviši je sud u SAD-u, nalazi se na čelu sudske vlasti SAD-a i predstavlja jedno od triju najviših tijela vlasti u zemlji.

Jedini je među američkim sudovima koji je ustanovljen u Ustavu SAD, za razliku od nižih sudova, ustanovljenih zakonima. Sud je ustanovljen na temelju članka III američkog ustava 1789. godine. Sjedište suda nalazi se u Washingtonu.

Djeluje kao žalbeni i, vrlo rijetko, prvostepeni sud u nizu sporova vezanih uz federalnu vlast. Mnogo je važnija njegova ovlast da sve akte zakonodavne i izvršne vlasti proglašava protuustavnim i time ih stavlja van snage, zbog čega ima daleko veću važnost nego slične institucije u drugim državama.

Suce Vrhovnog suda imenuje predsjednik SAD, a potvrđuje Senat. Mandat sudaca je doživotan. Iako formalno postoji procedura za opoziv sudaca Vrhovnog suda, niti jedan sudac u istoriji nije smijenjen sa položaja sudca Vrhovnog suda. Sudci Vrhovnog suda uobičajeno se u javnosti dijele na konzervativne, umjerene, liberalne tumače filozofije prava i pravne interpretacije. Svaki od sudaca ima po jedan glas pri donošenju odluka, i dok se mnoge odluke donose jednoglasno, u istaknutim slučajevima dolazi do ideoloških razmimoilaženja među sudcima.

Kolokvijalno, za sud se povremeno koristi skraćenica **SCOTUS** po analogiji skraćenice POTUS koja se koristi za predsjednika Sjedinjenih Američkih Država.

## Istorija suda

Ratifikacijom Ustava Sjedinjenih Američkih Država 1789. godine, člankom III ustava osnovan je i Vrhovni sud. Ovlasti suda definirane su u spomenutom III članku ustava. Vrhovni je sud jedini sud u Sjedinjenim Državama osnovan ustavom dok su drugi sudovi na federalnoj razini osnovani odlukom Kongres Sjedinjenih Država dok su niži osnivani i odlukom nadležnih saveznih država. Prva sjedica SAD-a bila je 2. februara 1790. godine do kada je pet od šest sudaca bilo imenovano. Šesti sudac nije imenovan sve do 12. maja 1790. godine. Kako je sud u ovome periodu imao samo šest sudaca, svaka je odluka istovremeno donošena i većinskim i dvotrećinskim glasanjem. Ipak, Kongres je 1789. godine donio odluku da u tadašnjim okolnostima kvorum od četiri sudca može donositi odluke.

## Članovi suda

U oktobru 2016. sud je imao 8 članova nakon što je 13. februara 2016. umro sudac Antonin Scalia na čije upražnjeno mjesto do tada nije imenovan novi sudac.

| Ime i prezime
 | Datum i mjesto rođenja
 | Imenovao
 | Rezultat glavovanja u Senatu
 | Starost pri imenovanju
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|
**John Roberts** | 01955-01-27januar 27, 1955 (age &0000000000000071.00000071) Buffalo, New York
 | George W. Bush | 78–22
 | 50
 |
|
**Anthony Kennedy** | 01936-07-23juli 23, 1936 (age &0000000000000089.00000089) Sacramento, California
 | Ronald Reagan | 97–0
 | 51
 |
|
**Clarence Thomas** | 01948-06-23juni 23, 1948 (age &0000000000000078.00000078) Pin Point, Georgia
 | George H. W. Bush | 52–48
 | 43
 |
|
**Ruth Bader Ginsburg** | 01933-03-15mart 15, 1933 (age &0000000000000093.00000093) Brooklyn, New York
 | Bill Clinton | 96–3
 | 60
 |
|
**Stephen Breyer** | 01938-08-15august 15, 1938 (age &0000000000000087.00000087) San Francisco, California
 | Bill Clinton | 87–9
 | 55
 |
|
**Samuel Alito** | 01950-04-01april 1, 1950 (age &0000000000000076.00000076) Trenton, New Jersey
 | George W. Bush | 58–42
 | 55
 |
|
**Sonia Sotomayor** | 01954-06-25juni 25, 1954 (age &0000000000000072.00000072) The Bronx, New York
 | Barack Obama | 68–31
 | 55
 |
|
**Elena Kagan** | 01960-04-28april 28, 1960 (age &0000000000000066.00000066) New York, New York
 | Barack Obama | 63–37
 | 50
 |
|
Upražnjeno mjesto |  |

### Demografija suda

U svom današnjem sastavu (oktobar 2016) sud ima 3 ženska i 5 muških sudaca. Jedan od sudaca je afroamerikanac, jedna je hispanoamerikanka dok su ostali nehispano bijelci. 5 sudaca su rimokatolici, a tri su jevreji. Svih osam sudaca studiralo je na nekom od univerziteta Ivy lige. Četiri dolaze iz savezne države New York, dva iz Kalifornije i po jedan iz New Jerseya i Džordžije.

U XIX vijeku svi sudci Vrhovnog suda bili su evropskog, uobičajeno sjevernoevropskog porijekla i gotovo isključivo protestanti. U tom se periodu pažnja posvećivala ujednačenoj regionalnoj zastupljenosti sudaca iz raznih dijelova zemlje, umejsto na vjersku, etničku i rodnu ravnopravnost.

Najveći broj sudaca bili su protestanti, uključujući 39 episkopalaca, 19 prezbiterijanaca, 10 unitarijanaca, 5 metodista i 3 baptista. Prvi sudac katolik imenovan je 1836. godine, a prvi jevrej 1916. godine. Od tada je više katolika i jevreja imenovano na položaj sudaca, da bi se u posljednjim godinama trend promijenio i nakon penzionisanja sudca John Paul Stevensa 2010. godine sud je prvi put u istoriji bio bez i jednog protestanta.

Prvi sudac afroamerikanac bio je Thurgood Marshall 1967. godine, a prva žena Sandra Day O'Connor 1981. godine. Prvi sudac italijanskog porekla bio je konzervativac Antonin Scalia imenovan 1986. godine. Prva hispanoamerikanka u istoriji suda je Sonia Sotomayor imenovana od strane predsjednika Obame 2010. godine.

### Plate sudaca

U periodu od 2009. do 2012. plate sudaca suradnika (engleski: *associate justices*) iznosile su $213,900 dok su plate predsjedavajućih sudaca (engleski: *chief justice*) iznosile $223,500. Članak III, stavka 1 američkog ustavazabranjuje Kongresu da umanjuje plate sudaca koji su već započeli svoju službu. Kada sudac dosegne određenu starosnu granicu on može, ali nije obavezan, otići u mirovinu. Mirovina se određuje po uobičajenoj proceduri za federalne službenike, ali ne može biti niža od iznosa plate pri umirovljenju. Isto se pravilo o mirovinama odnosi i na druge sudce na federalnim sudovima.

### Svjetonazor

Iako su sudci nominirani od strane predsjednika na vlasti, oni ne predstavljaju njegovu stranku niti od stranaka primaju podršku pri kandidaturi i u radu. Sudci se bez obzira na to neformalno dijele na konzervativce, umjerenjake i liberale. Kandidature za položaj sudaca podržane su od strane političara kao pojedinaca.

## Povezano

* Roe vs. Wade
* Eparhija za Ameriku i Kanadu protiv Milivojevića

## Izvori

## Vanjske veze

Vrhovni sud Sjedinjenih Američkih Država na Wikimedijinoj ostavi

* Supreme Court of the United States