# 1514.

*Ovo je članak o godini 1514.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1480-e  1490-e  1500-e  – 1510-e –  1520-e  1530-e  1540-e  |
| Godine:
 | 1511 1512 1513 – **1514** – 1515 1516 1517
 |

Dožino pogubljenje

1514.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1514.. (MDXIV) |
| Ab urbe condita
 | 2267.
 |
| Islamski
 | 919–920.
 |
| Iranski
 | 892–893.
 |
| Hebrejski
 | 5274–5275.
 |
| Bizantski
 | 7022–7023.
 |
| Koptski
 | 1230–1231.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1569–1570.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1436–1437.
 |
| • *Kali Yuga* | 4615–4616.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4150–4151.
 |
| • 60 godina
 | Yang Drvo Pas (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11514.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1514** (**MDXIV**) bila je redovna godina koja počinje u nedjelju (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* januar? - Umro despot Ivaniš Berislavić, ostaje maloletni sin Stevan i despotica Jelena rođ. Jakšić.
* veljača - Krsto Frankapan osvojio mletačke Udine i zatim cijelu Furlaniju.

+ Turci pred Skradinom, odbijeni od Knina uz znatne gubitke.
* 12. 3. - Tristão da Cunha dolazi za portugalskog ambasadora u Rimu, u egzotičnom defileu su prikazana portugalska osvajanja, papa Lav X. dobio slona Hanna na poklon.
* mart - Mir između Francuske i Sv. rimskog carstva (Luj XII i Maksimilijan I).
* 16. 4. (Uskrs) - Kardinal Toma Bakač proglasio u Budimu papinsku bulu kojom navješta križarski rat protiv Turaka.
	+ Okupilo se mnogo seljaka, ali Bakač im poručio da više nisu potrebni, nakon Selimovog pisma da želi mir.
* maj - Pobuna kuruca u Mađarskoj - ubijanje plemića i paljenje dvorova, vođa im je Đerđ Doža.
	+ Srbi: od krstaša stradala imanja braće Jakšića u Nađlaku i deo imanja bivših despota; na strani krstaša šajkaši i izvesni "pop Borbaš".
* 5. 6. - Mlečani zarobili Krstu Frankopana (25. 3. ranjen u glavu) - u zarobljeništvu ostaje do 1519.
* 15. 7. - Ivan Zapolja razbio seljačku opsadu Temišvara (ostaci pobune razbijeni do rujna).
* jul - Mir između Engleske i Francuske.
* 1. 8. - Vasilije III., veliki knez Moskve ušao u litvanski Smolensk.
* 23. 8. - Bitka kod Čaldirana - sultan Selim I razbio iranskog šaha Ismaila I, Osmanlije zauzimaju istočnu Anadoliju i severni Irak.
* 8. 9. - Bitka kod Orše je velika poljsko-litvanska pobeda nad moskovskim snagama (ali ne mogu povratiti Smolensk).
* rujan - Turci provaljuju u oblasti krbavskog kneza Ivana Karlovića i susjedne mletačke kotare u Dalmaciji; Karlović i vojvoda Kozulić krenuli za njima u Bosnu, ali odbijeni.
* 9. 10. - Bračni savez Engleske i Francuske: 18-godišnja Mary Tudor se udaje za 52-godišnjeg kralja Luja XII.
* 18. 10. - Okupio se Ugarski sabor u Budimu, znatno pogoršan status seljaka (kralj potvrdio zaključke 19. 11.); István Werbőczy predstavio *Tripartitum opus iuris consuetudinarii incliti regni Hungariae* - političke i socijalne privilegije plemića.
* prosinac - Turci osvojili kaštel kod Novigrada, zatim Karin Ivana Hranovića i grad Jurja Korlatovića (odveli stotine porobljenih), odbijeni od Perušića.

### Kroz godinu

* Mletačka mornarica ugušila Hvarski ustanak.
* Crna Gora izdvojena iz skadarskog sandžaka, do 1528. njome vlada Skenderbeg Crnojević.
* Dürerove gravire *Melencolia I* i "Sveti Jeronim u svom kabinetu".
* Portugalci se utvrdili na otoku Hormuz.

* Dürer: Melencolia I
* Matsys: Menjač novca i njegova supruga

## Rođenja

* 16. 2. - Georg Joachim Rheticus, matematičar, kartograf itd. († 1574)
* 22. 2. - Tahmasp I., persijski šah († 1576)
* 31. 12. - Андреас Везалијус, фламански лекар и анатом († 1564)

## Smrti

* 9. 1. - Ana Bretonska, francuska kraljica (\* 1477)
* januar - Ivaniš Berislavić, hrvatski plemić, srpski despot
* 11. 3. - Donato Bramante, italijanski arhitekta (\* 1444)
* 20. 7. - György Dózsa, mađarski ustanik (\* 1470)
* 7. 10. - Bernardo Rucellai, firentinski bankar (\* ca. 1449)
* Gjon Kastrioti II, Skenderbegov sin (\* ca. 1454)
* ? ca. Ivan Duknović (Giovanni Dalmata), kipar iz Trogira (\* ca. 1440)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio treći.... Treća knjiga: Doba kralja Matijaša Korvina i Jagelovića (1458-1526) (archive.org)