# 1731.

*Ovo je članak o godini 1731.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 17. vijek – **18. vijek** – 19. vijek
 |
| Decenija:
 |  1700-e  1710-e  1720-e  – 1730-e –  1740-e  1750-e  1760-e  |
| Godine:
 | 1728 1729 1730 – **1731** – 1732 1733 1734
 |

1731.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1731.. (MDCCXXXI) |
| Ab urbe condita
 | 2484.
 |
| Islamski
 | 1143–1144.
 |
| Iranski
 | 1109–1110.
 |
| Hebrejski
 | 5491–5492.
 |
| Bizantski
 | 7239–7240.
 |
| Koptski
 | 1447–1448.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1786–1787.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1653–1654.
 |
| • *Kali Yuga* | 4832–4833.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4367–4368.
 |
| • 60 godina
 | Yin Metal Svinja (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11731.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1731** (**MDCCXXXI**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak po gregorijanskom kalendaru odn. redovna godina koja počinje u petak po julijanskom kalendaru.

## Događaji

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* 8. 1. - Odron izaziva megacunami od 100 metara u norveškom fjordu Storfjorden.
* 20. 1. - Umro Antonio Farnese, posljednji vojvoda Parme i Pjačence iz te obitelji. Austrijske trupe ulaze nekoliko dana kasnije, Antoniova udovica Enrichetta je navodno trudna, što se ispostavlja netačnim.
* 28. 1. - Ustanak Natcheza: Francuzi su ih zarobili 427, od čega će ih 160 u maju biti prodato u roblje na Santo Domingu. Lujzijana se ove godine vraća pod državnu upravu.
* januar-februar - Patrijarh Arsenije IV u kanonskoj poseti na tursko-mletačkoj granici - ne može je preći, zatvorena je, jer skadarski, ohridski i kosovski paša napadaju neka plemena u Skadarskoj Malesiji.

Evropa
* 3. 2. - Izgorela je briselska palata Coudenberg, sedište Vojvodstva Brabant (deo habsburške Južne Nizozemske).
* 20. 2. - Umro knez Monaka, Antonio I., nasleđuje ga kći Louise Hippolyte, koja u aprilu stiže iz Pariza.

Srednji tok Dunava po Homannu
* mart - Izdat ferman kojim se zabranjuje grupni ili pojedinačni odlazak u Carigrad - doseljenici, naročito Arbanasi, se ponašaju kriminalno i bundžijski (prošlogodišnji Ustanak Halila Patrone). Topal Osman-paši je naređeno da sprovede istragu Arbanasa po sandžacima.
* 16. 3. - Državni kadril: sklopljen Bečki sporazum između Velike Britanije i Svetog Rimskog Carstva (Habsburgovaca) kojim se stvorila Anglo-austrijska alijansa, odnosno prestao postojati dotadašnji anglo-francuski savez i započelo suparništvo Velike Britanije i Francuske koje će obilježiti ostatak 18. vijeka. Britanci priznaju Pragmatičnu sankciju a Habzburzi ukidaju trgovačku Ostendsku kompaniju.
* 20. 3. - Razorni zemljotres pogodio Foggiu u, trenutno habsburškom, Napuljskom Kraljevstvu, stradalo oko 2.000 ljudi.

Vićentije Jovanović
* 22. 3. (26. 2.?) - Aradski episkop Vićentije Jovanović izabran u Sremskim Karlovcima za beogradsko-karlovačkog mitropolita (do 1737).
	+ Pod novim mitropolitom administracija u srpskoj crkvi prelazi sa srpskoslovenskog na ruskoslovenski jezik, u budimskim aktima već ove godine.

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 20. 4. - Španska obalska straža je odsekla uho britanskom trgovcu Robertu Jenkinsu pred Havanom - reakcije su u početku mlake, ali će događaj poslužiti za poticanje Rata Jenkinsovog uha 1739-48.
* proleće - Počinje gradnja Ukrajinske linije, odbrane od tatarskih upada.
* 21. 5. (10. 5. po j.k.) - U Sankt Peterburgu izdan ukaz kojim se nalaže osnivanje pomorske baze u Ohotsku, čime nastaje Ohotska vojna flotila, kasnija Tihookeanska flota.

Majka Božja od Kamenitih vrata
* 30/31. 5. - Veliki požar u Zagrebu. Slika Majke Božje od Kamenitih vrata je ostala sačuvana pa su je stanovnici Gradeca, a kasnije i Zagreba, na poseban način štovali, a 31. svibnja je Dan grada Zagreba.
* 5. 6. - Prošlogodišnja pobuna krajišnika i kmetova na Banskoj krajini: vojska od 10.000 ljudi, krajišnika, banderijalaca i banskih četa, zatvorila gotovo sa svih strana ustaničko područje - biće spaljena katolička sela Pavlovec, Glina, Žuti Potok i Budrovec i pravoslavna Mošćenica i istoimeni Budrovec.
* 14. 6. - Osnovana Švedska Istočnoindijska kompanija, prva ekspedicija prema Kini kreće sledeće godine.
* 28. 6. - Paroh Simeon Končarević sazvao narodni zbor u Benkovcu: odbijaju se liturgičke veze sa katoličkom crkvom, traži se odobrenje od mletačkog senata za izbor episkopa - gen. providur Sebastijan Vendramin ih podržava, ali Venecija osnažuje naredbu iz 1686. o zavisnosti pravoslavnog sveštenstva od latinskog biskupa.

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

* 13. 7. - Car/kralj Karlo potvrđuje Vićentija Jovanovića za mitropolita "karlovačkog, beogradskog i onih ostalih novozadobijenih oblasti" - preokret u stavu austrijskih vlasti, koji su se ranije protivili jedinstvu crkve.

Italija: gornje H - Milano, B - Parma, ljubičasto - Modena, južno - Luka i Toskana
* 22. 7. - Španija se priključuje Bečkom sporazumu tj. Anglo-austrijskoj alijansi. Mladi španski princ Carlos, praunuk Ranuccia II Farnesea, priznat je za naslednika Parme, za sada i Toskane - u Parmu stiže tek u oktobru 1732, nakon dugog putovanja i proslava u Firenci. Španjolci priznaju i Pragmatičnu sankciju.
* 23 - 27. 7. - Džungarsko-ćingovski ratovi: Džungari su uništili jednu manju kinesku vojsku kod jezera Hoton, na zapadu dan. Mongolije.
* 9. 8. - Na zahtev Đenove, habsburške carske trupe iz Italije stižu na Korziku.
* 8. 9. - Bački episkop Visarion Pavlović otvorio u Novom Sadu Latinsko-slovensku školu, s odlikama niže realne gimnazije.
* 10. 9. - Topal Osman-paša je imenovan za velikog vezira - samo šest meseci, pokušava da stabilizuje situaciju u Carigradu. Za muhafiza Niša je upućen Mehmed-paša Džanum-hodža - ali stiže tek posle 11 meseci.
* septembar - Oberkapetanu Dapu je dozvoljeno da protiv ličkih pobunjenika upotrebi vojsku iz karlovačkog generalata - vođe pokreta su pohvatane.
* 29. 9. - Bivši sardinski kralj Viktor Amadeus II., koji je abdicirao prošle godine, uhapšen je pošto je poručio sinu da se želi vratiti na presto.

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* 21. 10. (10. 10. po j.k.) - Kan kazaške Mlađe horde, u današnjem zapadnom Kazahstanu, zaklinje se sa još nekim poglavarima na vernost ruskoj carici. Kazasi su pod pritiskom Džungara.
* 31. 10. - Salzburški nadbiskup Firmijan izdao Patent o emigraciji, na osnovu kojeg će do sledeće godine biti proterano preko 30.000 protestanata s prostora nadbiskupije - uglavnom odlaze u Prusku.
* 1. 11. - Osvećena je bazilika Superga u Torinu.
* novembar - Objavljen novi poredak zijameta i timara u Osmanskom carstvu.
* 21. 11. - Isaija Dimitrijević Tucak je prizrenski mitropolit.
* 29. 12. - Kneginja Monaka Louise Hippolyte umire od boginja. Njen nepopularni muž Jacques I i budući knez Honoré III (11) se vraćaju u Pariz u maju. Honoré će biti knez dok ga francuski revolucionari ne uhapse 1793.

### Kroz godinu

de Troy: "Izjava ljubavi"
* Kuga u Bosni, prelazi i u Dalmaciju - traje godinama.
* Sjedište Varaždinskog generalata prelazi u Koprivnicu (do 1765).
* U Beogradu otvorena škola za crkveno pevanje.
* Novi Pazar pogođen poplavom, odneto devet mostova i 36 kuća.
* Abbé Prévost: "Manon Lescaut"
* Kraljevsko društvo u Londonu prvi put dijeli Copleyevu medalju, čiji je prvi dobitnik amaterski astronom Stephen Gray.
* John Bevis je video maglinu Rak.
* Johann Heinrich Zedler izdao prvi tom enciklopedije *Grosses vollständiges Universal-Lexicon aller Wissenschafften und Künste* - 68 svezaka do 1754, sa 284.000 članaka na 63.000 stranica.
* William Hogarth je uradio niz od šest slika "Napredak jedne bludnice", koje više ne postoje, a sledeće godine gravire.
* Benjamin Franklin osnovao Philadelphijsku knjižničku družbu, prvu javnu biblioteku. Negde u ovo vreme je postao mason.

## Rođenja

* 13. 6. - Martha Washington, prva Prva dama SAD († 1802)
* 10. 10. - Henry Cavendish, pronalazač vodika († 1810)
* 4. 11. - Marie-Josèphe, saksonska princeza, majka Luja XVI i XVIII i Šarla X († 1767)
* 12. 12. - Erasmus Darwin, engleski polihistor († 1802)
* Simeon Piščević, pisac i oficir u Rusiji († 1797)
* c. - Amvrosije Janković, ikonopisac
* 1731-32 - Mula Mustafa Bašeskija, sarajevski ljetopisac († 1809)

## Smrti

* 20. 1. - Antonio Farnese, vojvoda Parme (\* 1679)
* 27. 1. - Bartolomeo Cristofori, pronalazač klavira (\* 1655)
* 20. 2. - Antonio I., knez Monaka (\* 1661)
* 22. 2. - Frederik Ruysch, botaničar, anatom (\* 1638)
* 24. 4. - Daniel Defoe, pisac (\* ca. 1660)
* 30. 5. - Violante Beatrix Bavarska, guvernerka Sijene (\* 1673)
* 7. 9. - Jevdokija Lopuhina, prva supruga Petra Velikog (\* 1669)
* 19. 10. - Praskovja Ivanovna, sestra carice Ane (\* 1694)
* 8. 12. - Inokentije Irkutski, ruski svetitelj (\* 1680-82)
* 29. 12. - Louise Hippolyte, kneginja Monaka (\* 1697)
* Krsto Pejkić, katolički sveštenik iz zapadne Bugarske (\* 1665)

## Reference

Literatura
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Četvrta knjiga, prvi tom, Srbi u XVIII veku, SKZ Beograd 1986 (IV-1), drugi tom (IV-2)

## Primjedbe