# 1455.

< |
14. vijek |
**15. vijek**
| 16. vijek
| >

< |
1420-e |
1430-e |
1440-e |
**1450-e**
| 1460-e
| 1470-e
| 1480-e
| >

<< |
< |
1451. |
1452. |
1453. |
1454. |
**1455..**
| 1456.
| 1457.
| 1458.
| 1459.
| >
| >>

1455.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1455.. (MCDLV) |
| Ab urbe condita
 | 2208.
 |
| Islamski
 | 859–860.
 |
| Iranski
 | 833–834.
 |
| Hebrejski
 | 5215–5216.
 |
| Bizantski
 | 6963–6964.
 |
| Koptski
 | 1171–1172.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1510–1511.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1377–1378.
 |
| • *Kali Yuga* | 4556–4557.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4091–4092.
 |
| • 60 godina
 | Yin Drvo Svinja (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11455.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1455** (**MCDLV**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu (1. 1. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

Januar/Siječanj
* 8. 1. - Bula *Romanus Pontifex* pape Nikole V. daje za pravo Afonsu V, kralju Portugala da osvaja zemlje nevernika ("Saracena i pagana") i ponavlja "pravo" iz bule *Dum Diversas* da ih porobljava (takođe i trgovački monopol).

Februar/Veljača
* 25. 2. - Papa ratifikovao Italsku ligu (objavljeno 2. 3.).

Mart/Ožujak
* ožujak - Ulrih II Celjski se u Beču vratio u milost kralja Ladislava.
* 8. 3. - Mlečani pišu kralju Tomašu: ne žele uzeti Knin od naslednika Petra Talovca, ali ga preporučuju njemu (ništa od toga).
* 24. 3. - Umro papa Nikola V.; njemački sabor okupljen u Bečkom Novom Mjestu se razišao nakon primljene vijesti (sa predstavnicima ugarskog sabora se bezuspešno razgovaralo o pohodu na Turke).

April/Travanj
* 7. 4. - Ulrih Celjski sklapa savez sa palatinom Ladislavom Gorjanskim i Nikolom Iločkim protiv Janoša Hunjadija.
* 8. 4. - Novi papa je Kalist III. (*Alfons de Borja* iz Kraljevine Valensije).
* 13. 4. - ?Izvesni pravoslavni kaluđer u Bogdašićima napao kotorskog biskupa Bernarda, koji je prevodio pravoslavce u katoličanstvo (mletački dužd kasnije naredio proterivanje ovog kaluđera i oduzimanje zemlje koja je pripadala pravoslavnim crkvama).
* ca. 22. 4. - Mehmed II nastavlja ofanzivu na Srbiju - počinje opsada Novog Brda uz upotrebu artiljerije.
* 30. 4. - Papa Kalist III objavljuje da uzima pod svoju zaštitu kralja Tomaša i Bosnu.

Maj/Svibanj
* 22. 5. - Ruže Prvom bitkom kod St Albansa počinju Ratovi ruža (1455 - 85) - Ričard, vojvoda od Jorka (Kuća York, bela ruža), porazio i zarobio kralja Henry-ja VI (Kuća Lancaster, crvena ruža).
* maj - Ženidbe u domu Kosača: Stjepan Vukčić se oženio Barbarom de Raugo, sin Vlatko nećakom Ulriha Celjskog.

Jun/Lipanj
Novo Brdo, ekonomski centar Despotovine
* 1. 6. - Predaja Novog Brda: vlastela ubijena, 700 mladih žena razdeljeno ratnicima, 320 mladića uzeto u janičare (među kojima i Konstantin Mihailović); osmorica će pokušati da ubiju sultana (vest o predaji stigla u Ugarsku 21. 6.).
	+ Sultan nastavlja osvajanja: Trepča, Bihor, Lipljan i ostatak Kosova (ostaje pod turskom vlašću do 1912, s kratkom pauzom u vreme Velikog rata, 1689-90).
* 8. 6. - U Đuru otvoren ugarski sabor (traje do kolovoza), nema kralja Ladislava ni Celjskog; tu su Ivan Kapistran i despot Đurđe (bez pomoći za Srbiju).
* 22. 6. - Turci zauzimaju Prizren (sledi razaranje Svetih arhangela).

Jul/Srpanj
* 4. 7. - Ivan Kapistran se žali papi na na uticaj pravoslavnog raškog mitropolita u Bosni, koji ometa rad franjevaca meću "patarenima", kao i na despota Đurđa s kojim je neuspešno razgovarao o prelasku u katoličanstvo.
* jul - Skenderbegova Lješka liga pokušala zauzeti turski Berat ali teško poražena.

Avgust/Kolovoz
* 1. 8. - Hunjadi izdao povelju o pomirenju sa Celjskim, ne traži ni miraz uz Elizabetu.
* kolovoz ? - Svadba Matije Hunjadija i Elizabete Celjske (ona odlazi u Erdelj gde se ubrzo teško razbolela i umrla na jesen).
* avgust ? - Despot Đurđe posetio zeta Ulriha Celjskog u Beču, ali kralj Ladislav se priprema za rat sa nemačkim carem Fridrihom III - zet mu savetuje da sklopi mir.

Septembar/Rujan
* 6. 9. - U manastiru na Vranjini, Stefanica Crnojević, sa predstavnicima 51 "opštine ili družine" (npr. crnogorska i albanska plemena (Nikšići, Bjelopavlići, Piperi, Lužani, Kuči, Mataguži, Hoši i dr.) zakleo se na vernost Mlečanima; dobili pravo na pravoslavnog mitropolita ali to nije poštovano.
	+ Crnojevići faktički postaju vladari Gornje Zete/Crne Gore.
	+ Despotov vojvoda Miloš u ovo vreme morao predati Medun Turcima (moguće prvih mjeseci 1456).

Oktobar/Listopad
* oktobar - Vladislav Hercegović se oženio Anom, sinovicom despotice Jerine.
* jesen - Borbe za posed Talovaca, hrvatsko-dalmatinskih banova (Herceg Stjepan protiv vojvode Ivaniša Vlatkovića).

+ Hunjadi boravi u Vlaškoj.
Novembar/Studeni
* 11. 11. - Herceg Stjepan proglašen za mletačkog plemića (ali prethodno mu uzeli Omiš).

Decembar/Prosinac
* 17. 12. - Nakon što su mu despotovi ljudi ubili brata, Mihalj Silađi ("Svilojević") zarobio despota Đurđa u Kupinovu (u okršaju despotu odsečena dva prsta); iznuđuje mu Bečej, Šomljo i 10.000 dukata, ali kralj Ladislav to ne dopušta (ili je Silađiju dat otkup koji su despotovi ljudi preoteli).

### Tokom/tijekom godine

* Prvi spomen Inđije.
* Henrikov moreplovac Mlečanin Alvise Cadamosto na svom prvom putovanju stigao do rijeke Gambije (s njim je i Đenovljanin Antoniotto Usodimare).
* Enoh iz Askolija u nemačkom manastiru Hersfeld našao *Codex Hersfeldensis* sa nekim Tacitovim delima (npr. "Germanija").
* U pobuni ubijen ojratski vladar Esen taiš.
* Lovro Dobričević slika oltarsku palu franjevačkog samostana u Dubrovniku i freske u Savini kod Herceg Novog.
* Juraj Petrović uradio raspelo u šibenskoj katedrali.
* Katastarski popis krajišta Isa-beg Isakovića (npr. već ima pet sela u "vilajetu Nikšić").

## Rođenja

* 29. 1. - Johannes Reuchlin, nemački humanista († 1522)
* 2. 2. - Hans, kralj Danske, Norveške i Švedske († 1513)
* 3. 3. - João II, kralj Portugala († 1495)
* 3. 3. - Ascanio Sforza, kardinal († 1505)
* ca. Peter Vischer Stariji, nemački skulptor († 1529)
* ca. Feliks Petančić, dubrovački humanist († iza 1517)

## Smrti

* 18. 2. - Fra Angelico, slikar (\* ca. 1395)
* 24. 3. - Nikola V., papa (\* 1397)
* 30. 6. - Dorino I. Gattilusio, arhont Lezbosa (\* ca. 1395)
* oktobar? - Johannes Brassart, flamanski kompozitor (\* ca. 1400)
* novembar? - Elizabeta II. Celjska, prva žena Matije Korvina (\* ca. 1441)
* 1. 12. - Lorenzo Ghiberti, italijanski umetnik (\* 1378)
* 2. 12. - Isabel de Avis, kraljica Portugala (\* 1432)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak drugi: dio drugi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Druga knjiga: Od gubitka Dalmacije do Matije Korvina (1409-1457) (archive.org)
* Vladimir Ćorović, Historija Bosne
* Grupa autora, Istorija Crne Gore