# 1533.

*Ovo je članak o godini 1533.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1500-e  1510-e  1520-e  – 1530-e –  1540-e  1550-e  1560-e  |
| Godine:
 | 1530 1531 1532 – **1533** – 1534 1535 1536
 |

1533.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1533.. (MDXXXIII) |
| Ab urbe condita
 | 2286.
 |
| Islamski
 | 939–940.
 |
| Iranski
 | 911–912.
 |
| Hebrejski
 | 5293–5294.
 |
| Bizantski
 | 7041–7042.
 |
| Koptski
 | 1249–1250.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1588–1589.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1455–1456.
 |
| • *Kali Yuga* | 4634–4635.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4169–4170.
 |
| • 60 godina
 | Yin Voda Zmija (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11533.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1533** (**MDXXXIII**) bila je redovna godina koja počinje u srijedu (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* 25. 1. - Engleski kralj Henry VIII se ženi sa Anne Boleyn (krunisana 1. 6.).
* maj - Španska flota preti turskom gradu Novom.
* 23. 5. - Nadbiskup Thomas Cranmer proglasio ništavnim brak Henryja VIII sa Katarinom Aragonskom.
* 24. 6. - Sabor hrvatskih i slavonskih staleža u Zagrebu.
* 11. 7. - Papa Klement VII. ekskomunicirao kralja Henryja VIII i nadbiskupa Cranmera.
* 22. 7. (ili 23. 6.?)- Carigradski ugovor (poslanici su bili Jerolim Zadranin i Kornelij Schepper): Ferdinand se odriče pretenzija na veći deo Ugarske, Ivan Zapolja legitimiran kao njen kralj pod Sulejmanovim sizerenstvom; Austrija plaća 30.000 guldena godišnje (u Hrvatskoj objavljeno u listopadu).
	+ Međusobni upadi oko Klisa se nastavljaju (Kružićevi uskoci na tursko područje i obratno).
* 26. 7. - Car Inka Atahualpa pogubljen u Kahamarci po Pizzarovom naređenju; postavljen Túpac Hualpa ali umro u oktobru od boginja.
* 7. 9. - Anne Boleyn rodila još jednu kćerku Henryju VIII - Elizabetu, buduću kraljicu.
* 28. 10. - U Marseju se venčali francuski princ Anri i Katarina de Medici (oboje imaju 14 godina).
* 15. 11. - Pizaro ušao u Kusko, čime je dovršeno špansko osvajanje Perua.
* 3. 12. - Trogodišnji Ivan IV (Grozni) nasleđuje oca Vasilija III., velikog kneza Moskve.
* decembar - Hernando de Grijalva otkrio meksička ostrva Reviljahihedo (*Revillagigedo*); istovremeno pobunjenik Fortún Ximénez se iskrcao na Baja California-u gde je poginuo.

### Kroz godinu

Hans Holbein Mlađi, "Ambasadori"
* Petar Keglević imenovan od Ferdinanda za komesara Hrvatske i Slavonije.
* Pobune kod Metlike i Žumberka protiv uskoka koji, zbog gladi, pljačkaju imanja.
* Engleska reformacija: u Engleskoj donet Zakon o crkvenim prizivima, ili Statut o uzdržanju priziva, kojim se zabranjuju prizivi Papi po verskim i drugim pitanjima, a najviši autoritet daje Kralju.

## Rođenja

* februar - Andrija Dudić (András Dudith), biskup i astronom († 1589)
* 28. 3. - Michel de Montaigne, književnik († 1592)
* 7. 9. - Elizabeta I., kraljica Engleske i Irske († 1603)
* 27. 9. - Stefan Batori, kralj Poljske († 1586)

## Smrti

* siječanj-lipanj? - Andrija Tuškanić, kninski biskup i banski namjesnik
* 10. 4. - Frederik I, kralj Danske i Norveške (\* 1471)
* 6. 7. - Ludovico Ariosto, književnik (\* 1474)
* 26. 7. - Atahualpa, car Inka (pogubljen)
* 8. 8. - Lucas van Leyden, slikar (\* 1494)
* oktobar - Túpac Huallpa, marionetski vladar Inka
* 3. 12. - Vasilije III., veliki knez Moskve (\* 1479)
* Ivan Banić od Lendave i Virovitice, Zapoljin palatin
* poslije 1533 - Girolamo del Pacchia, slikar (\* ca. 1477)

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)