# 1571.

*Ovo je članak o godini 1571.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1540-e  1550-e  1560-e  – 1570-e –  1580-e  1590-e  1600-e  |
| Godine:
 | 1568 1569 1570 – **1571** – 1572 1573 1574
 |

Godina **1571** (**MDLXXI**) bila je redovna godina koja počinje u ponedjeljak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

Bitka kod Lepanta

1571.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1571.. (MDLXXI) |
| Ab urbe condita
 | 2324.
 |
| Islamski
 | 978–979.
 |
| Iranski
 | 949–950.
 |
| Hebrejski
 | 5331–5332.
 |
| Bizantski
 | 7079–7080.
 |
| Koptski
 | 1287–1288.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1626–1627.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1493–1494.
 |
| • *Kali Yuga* | 4672–4673.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4207–4208.
 |
| • 60 godina
 | Yin Metal Koza (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11571.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* 11. 1. - Sloboda religije u Habsburškim naslednim zemljama.
* 8. 2. - Ukinut red Humiliata.
* 14. 3. - Vladar Erdelja Ivan Sigismund Zapolja umro bez naslednika; ugarsku kraljevsku krunu nasleđuje Maksimilijan, prema Špajerskom ugovoru.
* 5. 4. - Hrvatski sabor u Zagrebu, između ostalog određeni radnici za utvrđivanje nedavno oslobođene Blinje.
* travanj - Sigetski zapovjednik Ali-paša ubio kaniškog kapetana Jurja Turija.
* 24. 5. - Krimski pohod na Moskvu: Devlet I Geraj zapalio Moskvu.
* 25. 5. - Papa Pio V. okupio Svetu ligu - većina katoličkih mediteranskih država protiv Turaka koji su skoro zauzeli Kipar od Mlečana.
* 25. 5. - Erdeljski staleži biraju za kneza Stefana Batorija, iako je Zapolja imenovao Gáspára Bekesa - doći će do oružanog sukoba u kome Selim II podržava Batorija a Maksimilijan Bekeša.
* lipanj - Kapetan Josip Dornberg i ban Franjo Frankopan Slunjski porazili jednu tursku četu kod Hrastovice.
* 24. 6. - Nakon što je osvojena Kraljevina Maynila, konkistador Miguel López de Legazpi ustanovljava Manilu kao španski i glavni grad Filipina.
* proleće-leto? - Tursko-mletački rat: Turci osvajaju **Ulcinj** i **Bar** (do 1878), pljačkaju Budvu, ušli u Boku.
* 15. 8. - Neuspješni osmanski napad na mletačku Korčulu. Odmah plove do Hvara, kome su nanijeli veliku štetu, i do Visa.
	+ Od Turaka stradavaju i Bibinje kod Zadra i Nin. Mlečani su ove godine osvojili Skradin i napali Klis.
* 18. 8.? - Ciparski rat: Famagusta se predala posle 11-mjesečne opsade, čime je dovršeno tursko osvajanje Cipra (do 1878); mletački zapovjednik Marcantonio Bragadin će biti brutalno pogubljen.
* avgust - Turska flota u Boki (opsedaju Kotor, Perast), Mlečani na jesen napadali Herceg Novi.
* 7. 10. - Bitka kod Lepanta - Sveta liga pod komandom Don Juana Austrijskog potukla na moru Osmanlije, poginuo i komandant Mujezinzade Ali-paša.
	+ Oko ratne zastave sv. Marka poginulo sedam Peraštana njenih čuvara, pilot na komandnom brodu Don Huana bio Peraštanin Petar Stjepkov Marković, u armadi bio i brod "Sveti Tripun Kotorski" kapetana Jeronima Bizantića.
	+ Ostatke turske flote spasao Uluč Ali-reis, koji će biti imenovan kapudan pašom.
	+ Osmanlije već sledeće godine uglavnom obnavljaju flotu.
* 25. 12. - Prema iskazu Franje Tahija, ubistvom njegovog službenika počela pobuna kmetova u Donjoj Stubici; inače, ove godine Ugarska komora je Tahiju oduzela kraljevske polovine Stubice i Susedgrada zbog rastućeg nemira među progonjenim kmetovima.

### Tokom/tijekom godine

* Počela gradnja mosta Mehmed-paše Sokolovića u Višegradu.
* Patrijarh srpski Makarije se povukao, nasleđuje ga sinovac Antonije Sokolović (do 1575).
* Zapisi u srpskim knjigama na Kosmetu: dijak Simeon: "u ta ljuta i teška vremena u dane sultana Selima. Oh! oh! zlo u ta vremena od Agarena, jad i beda velika narodu u dane ove, oh - nemiri"; sveštenik Avakum: "I u to vreme beše tuga od Turaka i glad velika po svoj zemlji, čovek čoveka da istrebi. Od Soluna so prevožahu te menjahu za žito, po meri - koliko žita toliko soli; i ne htedoše primati so za žito".
* Dovršena albanizacija u severnoj Albaniji (Altin i Drim).
* Pavao Bizanti osim kotorske dobio i budvansku biskupiju.
* Jakob Baromić tiskao "Ofičje od blažene Gospoje".
* Mehmed, vojvoda hercegovačkog sandžak-bega, nakon bekstva dvojice braće na dubrovačku teritoriju posle njegove islamizacije, jednog ubio a drugog silom vratio u Tursku.
* Osnovana Sveta kongregacija Indeksa zabranjenih knjiga za njegovo ažuriranje.
* Túpac Amaru postaje poslednji vladar Inka u Peruu.
* U Engleskoj osujećena Ridolfijeva zavera za ubistvo kraljice Elizabete.
* Sinan-paša ugušio ustanak u Jemenu.
* Privreda Osmanskog carstva: na budimskoj carini ove godine prijavljeno 437 brodova, pretežno sa poljoprivrednim proizvodima sa Balkana.

## Rođenja

* 9. 1. - Charles Bonaventure de Longueval, vojskovođa u habsburškoj službi († 1621)
* 27. 1. - Abas I Veliki, persijski vladar († 1629)
* 29. 9. - Caravaggio, slikar († 1610)
* 27. 12. - Johannes Kepler, astronom († 1630)
* 31. 12. - Go-Yōzei, japanski car († 1617)

## Smrti

* 19. 1. - Paris Bordone, slikar (\* 1500)
* 13. 2. - Benvenuto Cellini, umetnik (\* 1500)
* 14. 3. - Ivan Sigismund Zapolja, vladar Erdelja (\* 1540)
* 7. 10. - Mujezinzade Ali-paša, turski zapovednik kod Lepanta
* Titu Cusi, vladar Inka (\* 1529)
* Ursula Kanizsay, posljednja iz obitelji (\* 1521)
* Fran Trankvil Andreis, trogirski književnik (\* 1490)

## Reference

Literatura
* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)
* *Istorija srpskog naroda*, Treća knjiga, prvi tom, Srbi pod tuđinskom vlašću 1537-1699, SKZ Beograd 1993, ISBN 86-379-0383-5