# Luxembourg

| Luxembourg
 |
| --- |
| Panorama centra sa trga MetzPanorama centra sa trga Metz |
|  |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |
| **Država** |  Luksemburg
 |
| **Kanton** | Luksemburg
 |
|  |
| **Vlast**  |
|  - **gradonačelnik** |  |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 51.46 km²
 |
| **Visina** | 273 metara
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2011.)
 |
|  - **Urbano područje** | 95,058
 |
|  - **Područje utjecaja** | 151,592
 |
|  |
| **Vremenska zona** | UTC+1 (UTC+2)
 |
| Karta
 |
| Luxembourgclass=notpageimage| =Pozicija grada u Luksemburgu |

**Luxembourg** (luksemburški: *Lëtzebuerg*, njemački: *Luxemburg*, francuski: *Luxembourg*) je glavni grad od 95,058 stanovnika Velikog Vojvodstva Luksemburg na sjeverozapadu Evrope.

Luxembourg je jedna od prijestolnica (uz Bruxelles i Strasbourg) Evropske unije, u njemu se nalazi nekoliko važnih institucija kao što su; Evropski sud pravde, Evropski revizorski sud, Sekretarijat evropskog parlamenta, Evropska investiciona banka i Evropski investicijski fond.

## Geografija

Luxembourg se nalazi na jugoistoku zemlje. Grad leži na pješčenjačkoj visoravni u kojoj su rijeka Alzette i njezina pritoka Petrusse urezale duboke kanjone. Na meandru Alzette na kamenitom rtu Bock (Bouc) koji je sam po sebi odlična prirodna fortifikacija, još su Rimljani, a kasnije i Franci, podigli
utvrdu, oko koje se razvio srednjovjekovni grad.

Stari grad sastoji se od preostalih bedema luksemburškog zamka i utvrde, Velike vojvodine palače, katedrale Notre-Dame, koju su jezuiti počeli graditi 1613. i završili 1621. i drugih historijskih građevina.
Grad se konačno proširio prema zapadu, sa predgrađima Grund, Clausen i Pfaffenthal, podignutim u dolini rijeke ispod Starog grada. Novi kvartovi grada povezuni su mostovima.

## Historija

Donji grad
Američko groblje
Historija grada i istoimene grofovije počela je 963. kad je ardenski grof Sigfried, razmjenom postao vlasnik malene fortifikacije **Lucilinburhuc** koju je pretvorio u svoju rezidenciju, iz nje je izrastao današnji grad.
Zbog tog i ime grada ima porijeklo u tom starom imenu koje je značilo - *Mala tvrđava*.

Tokom perioda od 400 godina, Luksemburški zamak više puta je napadnut i obnovljan, a napadali su ga Španjolci , Austrijanci , Francuzi i Nizozemci. Tako da je vremenom izrastao u najjaču fortifikaciju u Evropi nakon Gibraltara. Impresivnu dogradnju vodio je francuski vojni inženjer [[Sébastien Le Prestre de
Vauban|Vauban]], koji je i sam napadao na utvrdu 1684. kao vojnik u službi francuski kralja Louisa XIV.

Nakon Bečkog kongresa od 1815. do 1866. u utvrdi su Prusi držali jak garnizon pa je Luksemburg postao bastion Njemačke konfederacije.
Nakon sklapanja Londonskog sporazuma - 1867, Luksemburg je proglašen neutralnim, a utvrda, koja je imala 24 km bedema i teren 4 od hektara sa kasarnama, bila je u najvećim dijelom demontirana,
punih 16 godina. Danas posjetitelji mogu obići preostalih 11 km bedema ili pogledati moderni grad sa Chemin de la Corniche, vidikovca podignutog na vrhu starih gradskih bedema.

## Znamenitosti

Palača Velikog vojvode je rezidencija vladarske porodice, nasljednika nizozemskog kralja Willema I (1772-1843), i lukseburškog Velikog vojvode (1815.-40.).
Palača datira iz 1572., dograđivana je 1895. i restaurirana 1990-ih, pa su danas neki dijelovi otvoreni za javnost.

U gotičkoj katedrali Notre-Dame, nalazi se grobnica Jana češkog kralja i luksemburškog grofa od 1310. do 1346. U kripti su pokopani neki članovi vojvodine porodicei važniji biskupi.

U srcu starog grada nalazi se ribarska tržnica - *Marché-aux-Poissons*, oko koje se nalazi nekoliko zgrada iz 17. i 18. vijeka, uključujući i ljetnikovac u kom se danas nalazi Luksemburški nacionalni muzej (Nacionalni muzej historije i umjetnosti) i Um Bock, najstarija građevina u gradu iz 13. vijeka. Među ostalim gradskim kulturnim institucijama su
Villa Vauban - Muzej umjetnosti grada Luksemburga, MUDAM Luksemburg (Muzej suvremene umjetnosti Velikog vojvode Jeana), Muzej historije grada Luksemburga i Nacionalni prirodoslovni muzej.

Stari grad i utvrde| Svjetska baština UNESCO-a |
|  |
| Registriran | 1994. (18. zasjedanje) |
| Vrsta | Kulturno dobro |
| Mjerilo | ii, iv |
| Ugroženost | no |
| Referenca | UNESCO |

Stari grad je 1994. uvršten na UNESCO-ovu listu mjesta svjetske baštine u Evropi.

U gradiću Hamm, 6 km istočno od centra leži vojno groblje poginulih u Drugog svjetskog rata s grobovima više od 5.000 američkih vojnika.

## Privreda i transport

Tokom 20. vijeka grad je postao uspješan financijski centar, zbog bankarskih zakona koji čuvaju identitet
investitora, i liberalnog odnosa prema stranim ulagačima i niskih poreza na dobit.

Luksemburg je odavno važno cestovno i željezničko čvorište, danas pored njega prolazi nekoliko važnih autoput E 44, E 25, E 25, E411, E 421, A4 i A13.

## Gradovi pobratimi

* Borough Camden (London), Ujedinjeno Kraljevstvo
* Metz, Litvanija
* Tambov, Rusija
* Prag, Češka

## Reference

## Vanjske veze

* *Ville de Luxembourg* (`fr`)