# 1551.

*Ovo je članak o godini 1551.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 15. vijek – **16. vijek** – 17. vijek
 |
| Decenija:
 |  1520-e  1530-e  1540-e  – 1550-e –  1560-e  1570-e  1580-e  |
| Godine:
 | 1548 1549 1550 – **1551** – 1552 1553 1554
 |

1551.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1551.. (MDLI) |
| Ab urbe condita
 | 2304.
 |
| Islamski
 | 957–958.
 |
| Iranski
 | 929–930.
 |
| Hebrejski
 | 5311–5312.
 |
| Bizantski
 | 7059–7060.
 |
| Koptski
 | 1267–1268.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1606–1607.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1473–1474.
 |
| • *Kali Yuga* | 4652–4653.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4187–4188.
 |
| • 60 godina
 | Yin Metal Svinja (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11551.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1551** (**MDLI**) bila je redovna godina koja počinje u četvrtak (1. jan./sij. po julijanskom kalendaru).

## Događaji

* 11. 1. - U Burmi dinastije Taungu zavladao Bayinnaung, jedan od najvećih vladara te zemlje (do 1581).
* siječanj - Juraj Utješinović (Utišenić) izjavljuje pred ugarsko-erdeljskim saborom u Velikom Varadinu da ih kraljica Izabela ne može održati i da moraju tražiti drugog gospodara "ako neće zajedno s Petrovićem Turci postati" (misli na Ferdinanda Habsburga).
* januar-februar - Stoglavi sabor u Moskvi - odobreni domaći ruski rituali (poništeno na Velikom moskovskom saboru 1666), unifikovane ceremonije i dužnosti crkve u celoj Rusiji.
* 12. 5. - U Limi osnovan Universidad Nacional Mayor de San Marcos, najstariji zvanično osnovani u Amerikama.
* 1. 6. - Ferdinandov zapovjednik Giambattista Castaldo stigao u Koložvar/Kluž) - tri dana kasnije zastupnici erdeljskih staleža se poklonili Ferdinandu kao svome kralju.
* jul - Osmanlijski gusari Dragut i Sinan Reis porobili sve stanovnike malteškog ostrva Goco nakon neuspešnog napada na samu Maltu.
* 19. 7. - Ugovor iz Weissenburga: Zapoljina udovica Izabela Jagelonska se u ime sina mora odreći Erdelja i kraljevske Ugarske u korist Ferdinanda uz izvesnu nadoknadu. I Petar Petrović se mora odreći imanja (Temišvar, Lipova, Bečkerek u zamenu za Munkač/Mukačeve) - Sulejmanova vojska se već primiče.
* 6. 8. - Izabela Jagelonska sa sinom Ivanom i pristalicama otišla iz Koložvara u Košice - Ferdinand proglašen za kralja Erdelja.
* 15. 8. - Opsada Tripolija okončana osmanskim zauzećem grada.
* septembar, početkom - Rumelijski beglerbeg Mehmed-paša Sokolović prešao Dunav kod Petrovaradina - započinje tursku ofanzivu prema Erdelju; uz pomoć Srba postiže uspehe u Banatu, skoro bez otpora zauzeti Bečej, Bečkerek, Kikinda, Čanad, Lipova.
* 12. 10. - Juraj Utješinović imenovan kardinalom na Ferdinandov predlog (nagrađuje ga za erdeljski ugovor, mada već sumnja u njega).
* 15 - 27. 10. - Mehmed-paša neuspešno opseda Temišvar, kojeg je odbranio Stjepan Lošonci za španjolsko-njemačkom posadom.
* listopad - Utješenović digao narodnu bunu u Erdelju protiv Turaka, markgrof Sforza Pallavicini krajem mjeseca doveo vojsku u Erdelj.
* studeni - Castaldo, Utišenić i Tomo Nadaždi zauzeli varoš Lipove i opkolili bosanskog Ulama-bega u tvrđavi - pušten da ode 28. 11. zbog nepovoljnog vremena; Utješenović pod sumnjom da je u dogovoru sa Turcima.
* 17. 12. - Ferdinandovi ljudi ubili kardinala Martinuzzija (Utješinovića) jer su ga sumnjičili za izdaju.

### Tokom/tijekom godine

* Ivan Lenković počinje graditi tvrđavu Nehaj iznad Senja (do 1558).
* Safavidski Persijanci uništili gruzijski manastir Vardzia.
* Devlet I Geraj je novi krimski kan (do 1577).
* Još jedna katastrofalna godina u Henanu, Kina - kasni mraz, poplave i tornado dovode ljude do kanibalizma.
* Nauka/znanost:
	+ Izdate Prutenske tablice - efemeride na osnovu Kopernikovog heliocentričkog sistema.
	+ Počinje izdavanje Gesnerovih *Historiae animalium*, što se smatra začetkom moderne zoologije.
* Monasi manastira Papraće na čelu sa igumanom Grigorijem dobili u Rusiji na dar jedno Jevanđelje sa tumačenjem.
* Srbi iz Žumberka žele da se presele na mađarsko-moravsku granicu, na posede Petra Bakića - graničarski zapovednici ih energično sprečili.

## Rođenja

* 10. 8. - Krsto Zrinski, sin bana Nikole († 1573)
* 19. 9. - Henri III, francuski kralj († 1589)
* Faust Vrančić, polihistor, leksikograf i konstruktor († 1617)
* Jakov Lukarević, povjesničar († 1615)

## Smrti

* 8. 5. - Barbara Radziwiłł, poljska kraljica-supružnica (\* 1520)
* 17. 12. - Juraj Utješinović, kardinal (\* 1482)
* Ljudevit Pasković, pjesnik (\* ca. 1500)
* Grgur Budislavić, filozof i političar (\* ca. 1485)
* Sahib I Geraj, krimski kan

## Reference

* Vjekoslav Klaić, Svezak treći: dio prvi..... Prva knjiga: Doba kraljeva Ferdinanda I., Maksimilijana i Rudolfa (1527-1608) (archive.org)