Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Trastevere

| Trastevere
 |
| --- |
| GrbGrb |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 1,7116 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2016.)
 |
|  - **Grad** | 19 229
 |
|  |
| Karta
 |
| Pozicija Pigne na karti Rima Pozicija Pigne na karti Rima
 |

**Trastevere** (akronim **R. XIII**) je 13. od 22 riona talijanskog glavnog grada Rima, koji leži na desnoj (zapadnoj) obali rijeke Tibar, južno od Vatikana. Sa sjevera graniči s rionom Borgo.

## Historija

Ime mu potječe od latinskog izraza *trans Tiberim* (doslovno "preko Tibra"). Grb mu predstavlja zlatnu lavlju glavu na crvenoj podlozi. Rione Trastevere *službeno je osnovan 18. maja 1743. dekretom pape Benedikta XIV.*

## Reference

## Vanjske veze

* *R. XIII - Trastevere* (`it`)
* *22 rioni di Roma tra ieri e oggi* (`it`)
# Borgo (regija u Rimu)

| Borgo
 |
| --- |
| GrbGrb |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 0,4877 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2017.)
 |
|  - **Grad** | 191.776
 |
|  |
| Karta
 |
| Pozicija Borga na karti Rima Pozicija Borga na karti Rima
 |

**Borgo** (akronim **R. XIV**) je četrnaesti od 22 riona talijanskog glavnog grada Rima, koji leži na zapadnoj obali Tibera.

Sve do 1586. Borgo je bio dio Riona Ponte, tada je sam papa Siksto V. 9. decembra na svečanosti u Campidoglio proglasio Borgo samostalnim rionom. Zbog toga Borgo u svom grbu ima elemente grba Siksta V. (lav, zvijezda i tri planine).

## Historija

Za Antičkog Rima Borgo je bio zona raskošnih vila i vrtova, među kojima su se isticali oni Agripinile i Domicije Lepide. U vremenu između Domicijana i Trajana podignut je cirkus za Naumahije (prikaz pomorskih bitaka). Na osnovu arheoloških ostataka iskopanih između Anđeoske tvrđave i Trga Risorgimento, procjenjuje se da mogao primiti oko 19.000 gledatelja. U Borgu se lijevo od Bazilike sv. Petra nalazio i Neronov cirkus, kog je započeo graditi Kaligula, a završio Neron. On je podignut na mjestu gdje se nekad nalazila Vila Agripine Starije, za konjičke utrke, utrke dvokolica i kvadriga. Ulaz mu je krasio veličanstveni egipatski obelisk, koji je kasnije premješten na Trg sv. Petra.

Borgo je počeo dobijati na važnosti širenjem kršćanstva, odnosno nakon što je car Konstantin podigao Staru baziliku Svetog Petra, i to tako da se istakne apsida sa kriptom u kojoj je grob sv. Petra.

Za obranu groba sv. Petra od moguće Saracenske invazije počevši od 846. u samo četiri godine podignuti su bedemi oko Bazilike Civitas Leonina.

Vremenom su oko Bazilike počele izrastati druge građevine za sve veći priliv hodočasnika iz cijele Evrope, koji su pohodili grob sv. Petra. Tad su se počeli podizati nacionalni hospiciji scholae, pa je tako za Britance podignuta *Schola Saxonum*, sa crkvom Santo Spirito in Sassia, za Frizijce (stanovnici Frizije, regije između Sjeverne Nizozemske i Sjeverne Njemačke) *Schola Frisorum* sa crkvom San Magno (danas Santi Michele e Magno), za Franke *Schola Francorum* sa crkvom San Pietro i *Schola Longobardorum* s crkvom sv. Giustina.

Ta četiri hospicija toliko su se proširila da su stekli fizionomiju pravih kolonija, pa se za taj kraj počelo koristiti ime *borgo*, jer su imenom *burg* ti sjevernjački narodi zvali utvrđeni grad.

Između 1935. i 1937. porušeno je srce Borga kako bi se oslobodio prostor za izgradnju Via della Conciliazione koja vodi prema veličanstvenom Trgu sv. Petra.

## Reference

## Vanjske veze

* *Borgo* (`it`)
# Esquilino (regija u Rimu)

| Esquilino
 |
| --- |
| GrbGrb |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 1,58 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2016.)
 |
|  - **Grad** | 24.167
 |
|  |
| Karta
 |
| Pozicija Esquilina na karti Rima Pozicija Esquilina na karti Rima
 |

**Esquilino** (akronim **R. XV.**) je 15. od 22 riona talijanskog glavnog grada Rima, koji leži na lijevoj obali rijeke Tibar.

## Historija

Po jednoj od teorija Ime *esquilino* dolazi od **Castrum Equites Singulares Augusti** (Carska konjička garda), jer se tu morala nalaziti i njihova kasarna, po drugoj teoriji ime potječe od latinske riječi *esquiliae* što je značilo predgrađe, jer se on sve imperijalnih vremena kada su podignute Aurelijanove zidine nalazio izvan službenih zidina grada.

Danas Rimljani u šali Esquilino zovu *Rimski kineski grad*, zbog velike kineske zajednice koja je ovdje nastala posljednjih dekada.

Esquilino je stvoren 1874. kad je odvojen od Riona Monti.

## Reference

## Vanjske veze

* *22 rioni di Roma tra ieri e oggi* (`it`)
# Ludovisi

**Ludovisi** može označavati:

* Ludovisi (porodica), italijanska plemićka porodica
* Ludovisi (Lazio), jedan od rajona Grada Rim
* Alberico Boncompagni Ludovisi, princ od Venose i vlasnik vinograda Fiorano
# Castro Pretorio

| Castro Pretorio
 |
| --- |
| Grb.Grb. |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 1,0374 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2016.)
 |
|  - **Grad** | 5.341
 |
|  |
| Karta
 |
| Pozicija Castro Pretoria na karti Rima Pozicija Castro Pretoria na karti Rima
 |

**Castro Pretorio** (akronim **R. XVIII.**) je 18. od 22 riona talijanskog glavnog grada Rima, koji leži na lijevoj obali rijeke Tibar.

## Historija

Za Antičkog Rima tu su se nalazile kasarne Pretorijanske garde, zbog tog je čitav kraj dobio to ime.

Castro Pretorio kasnije je postao poznat po vili pape Siksta V. On je još 1570. dok je bio samo kardinal Felice Peretti kupio veliki teren od rimskog liječnika Guglielminija za 1500 škuda, i angažirao Domenica Fontanu da mu projektira i podigne vilu. Kad je papa Grgur XIII. vidio tu građevinu, tada još u gradnji, toliko ga se dojmila njena raskošnost, da je kardinalu Perettiju skinuo od primanja 100 škuda, koje je on primao svaki mjesec na račun svog navodnog siromaštva.

Obeshrabreni kardinal prekinuo je gradnju, ali je Fontana pristao na manji iznos i dovršio vilu do 1581. Fontana je projektirao i park sa preko tridesetak fontana.

Propast vile počela je 1860. kad je na polovici terena izgrađena nova željeznička stanica, konačno je srušena 1887.

Castro Pretorio je službeno proglašen rionom 20. augusta 1921.

Rione je danas poznat po Nacionalnoj biblioteci koja se nalazi u njemu.

## Reference

## Vanjske veze

* *R. XVIII - Castro Pretorio* (`it`)
* *22 rioni di Roma tra ieri e oggi* (`it`)
# Sallustiano

| Sallustiano
 |
| --- |
| GrbGrb |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 0,2614 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2016.)
 |
|  - **Grad** | 2.225
 |
|  |
| Karta
 |
| Pozicija Sallustiana na karti Rima Pozicija Sallustiana na karti Rima
 |

**Sallustiano** (akronim **R. XVII.**) je 17. od 22 riona talijanskog glavnog grada Rima, koji leži istočno od obale rijeke Tibar.

## Historija

Za Antičkog Rima tu su se nalazili Vrtovi Salustija, zbog čega su Rimljani taj dio na sjeverozapadnom rubu zvali *Collina* (dosl. brežuljak).

Arheološkim iskapanjem provedenim 1871. na gradilištu Palače ministarstva financija pronađeni su ostatci Campus Sceleratusa mjesta na kom su Rimljani zakapali još žive Vestalke koje su se ogriješile o zakletvu. Nedaleko se nalazio hram boginje Fortuna podignut tokom 2. vijeka, ali je puno poznatiji bio onaj posvećen Veneri iz 180. pne.

Rione Sallustiano se počeo graditi krajem 19. vijeka na terenu između Via Pia (kasnije postala ulicom XX Settembre) i ulice Boncompagni.

Sallustiano je službeno proglašen rionom 20. augusta 1921. godine.

## Reference

## Vanjske veze

* *R. XVII - Sallustiano* (`it`)
* *22 rioni di Roma tra ieri e oggi* (`it`)
# Celio (regija u Rimu)

| Celio
 |
| --- |
| GrbGrb |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 0,8254 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2016.)
 |
|  - **Grad** | 2.519
 |
|  |
| Karta
 |
| Pozicija Celia na karti Rima Pozicija Celia na karti Rima
 |

**Celio** (akronim **R. XIX**) je 19. od 22 riona talijanskog glavnog grada Rima, koji leži na lijevoj obali rijeke Tibar. Prostire se na jugoistoku po terenu Celija, jednog od sedam rimskih brežuljaka.

## Historija

Za Antičkog Rima Celio je bio rezidencijalna zona dobro stojećih Rimljana. Tokom srednjeg vijeka i renesanse Celio se raselio, najvjerojatnije zato što je antička "Via Celimontana" prestala biti važna pa se raspala, tako da je do kraja 19. vijeka bio ruralan kraj, poznat po vinogradima.

Rione Celio je službeno proglašen 20. augusta 1921. godine, nakon što je odvojen od Campitellia. Iako je površinom malen, u njemu se nalazi Koloseum, jedan od zaštitnih znakova Rima.

## Reference

## Vanjske veze

* *R. XIX - Celio* (`it`)
* *22 rioni di Roma tra ieri e oggi* (`it`)
# San Saba (regija u Rimu)

| San Saba
 |
| --- |
| GrbGrb |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 1,1068 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2016.)
 |
|  - **Urbano područje** | 3.531
 |
|  |
| Karta
 |
| Pozicija San Saba na karti Rima Pozicija San Saba na karti Rima
 |

**San Saba** (akronim **R. XXI.** ) je 21. od 22 riona talijanskog glavnog grada Rima, koji leži istočno od obale rijeke Tibar.

## Historija

Ovaj rione kog zovu *Mali Aventin* bio je urbaniziran još za Antičkog Rima, tu su se nalazile Karakaline terme i Circus Maximus. San Saba se počela intenzivno graditi krajem 19. vijeka, pa je rionom proglašen 20. augusta 1921. godine.

## Reference

## Vanjske veze

* *22 rioni di Roma tra ieri e oggi* (`it`)
# Prati (regija u Rimu)

| Prati
 |
| --- |
| GrbGrb |
|  |
| **Površina**  |
|  - **Ukupna** | 1,2743 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** (2016.)
 |
|  - **Grad** | 15.270
 |
|  |
| Karta
 |
| Pozicija Pratia na karti Rima Pozicija Pratia na karti Rima
 |

**Prati** (akronim **R. XXII.** ) je posljednji od 22 riona talijanskog glavnog grada Rima, koji leži na desnoj obali rijeke Tibar, odmah do Vatikana.

## Historija

Po Pratiju se počelo intenzivno graditi nakon 1888. godine, a rionom je proglašen 20. augusta 1921. godine.

## Reference

## Vanjske veze

* *Rione Prati* (`it`)
# Trg sv. Petra

| Trg sv. Petra *Piazza San Pietro* |
| --- |
|  |
| Mjesto
 | Rim
 |
| Država
 |  Italija
 |
| Vrijeme gradnje | 1656. - 1667.
 |
| Tip građevine
 | trg
 |
| Arhitektonski stil | barok
 |
| **Arhitekti i izvođači radova** |
| Arhitekt
 | Gian Lorenzo Bernini
 |
| Koordinate: ﻿ / ﻿ |

**Trg sv. Petra** (talijanski *Piazza San Pietro*) je veliki barokni trg u Rimu, ispred Bazilike sv. Petra, na granici Italije i Vatikana.

Na trgu svake nedjelje papa sa svog prozora na Bazilici pozdravlja okupljene vjernike i dodjeljuje im blagoslov.

## Historija

Trg je podignut između 1656. i 1667. po nacrtima Gian Lorenza Berninia.
To je elipsa dimenzija 198 × 148 metara okružena sa ukupno 284 dorska stupa u 4 reda.

U samom centru se nalazi obelisk i dvije fontane. Elipsa je sa zapadne strane otvorena prema fasadi Bazilike sv. Petra, a sa istočne prema bulevaru Via della Conciliazione, po kom se može doći do trga.

Kolonade daju trgu izgled antičkog teatra, njihov trijem služi kao izvrsno sjenilo za velikih vrućina, i zaklon od kiše. Unutar njih nalaze se skulpture 140 svetaca i martira, koje su isklesali rimski skulptori tokom 17 i 18. vijeka.

Obelisk je iz Egipta u Rim donio 37. car Kaligula, dugo je stajao južno od Bazilike, a onda ga je po nalogu pape Siksta V 1586 arhitekt Domenico Fontana premjestio na to mjesto.

Trg se nalazi sa zapadne strane rijeke Tiber, nedaleko od Anđeoske tvrđave.

## Izvori

## Vanjske veze

* Piazza of St. Peter's (`en`)
* *St. Peter's Square & Area*  na portalu St Peter's Basilica (`en`)
# Rimski ugovori

**Rimskim ugovorima**, potpisanima 1957. godine u Rimu, osnovane su Europska ekonomska zajednica (EEZ) i Europska zajednica za atomsku energiju (Euratom).

EEZ-om je ustanovljena carinska unija među državama potpisnicama (Belgija, Italija, Luksemburg, Nizozemska i Njemačka) te su postavljeni kriteriji i temeljni ciljevi stvaranja zajedničkog tržišta koje bi osiguralo slobodno kretanje ljudi, roba, usluga i kapitala.

Euroatom je postavio ciljeve razvoja istraživanja nuklearne energije i njezine upotrebe u civilne svrhe. Stupanjem na snagu Ugovora o Europskoj uniji Europska ekonomska zajednica preimenovana je u Europsku zajednicu (EZ), a Ugovor o EEZ-u postao je Ugovor o EZ-u.

| Evropska unija - ugovori, struktura, historija
 |
| --- |
|  |
| **1952** | **1958** | **1967** | **1993** | **1999** | **2003** | **?** |
|  |  | EC - Evropska zajednica... | **E V R O P S K A   U N I J A**   ( E U )
 |
| **Evropska zajednica za ugljen i čelik** (ECSC)
 |  |  |
|  | **Evropska ekonomska zajednica** (EEC)
 | **Evropska zajednica** (EC)
 |
|  | ...Evropske zajednice: ECSC, EEC (EC, 1993), Euratom | Pravda i unutrašnji poslovi
 |  |  |
| Policija i pravosudana suradnja u krivičnim slučajevima (PJCC)
 |
| Zajednička vanjska i sigurnosna politika (CFSP)
 |
| **Euratom** (Evropska zajednica za atomsku energiju)
 |
| **Pariški ugovor** | **Rimski ugovori** | **Ugovor o spajanju** | **Mastrihtski ugovor** | **Amsterdamski ugovor** | **Ugovor iz Nice** | **Evropski ustav** |
|  |
| "TRI STUPA" - Evropske zajednice (EC, Euratom), Zajednička vanjska i sigurnosna politika (CFSP), Policijska i pravosudna suradnja u krivičnim slučajevima (PJCC) |
# Evropska ekonomska zajednica

Države osnivačice EEZ-a  Kasnije članice EEZ-a
Proširenje EEZ-a od 1957. do 2013.
  Proširenje Zajednice  Nakon 1995.
**Evropska ekonomska zajednica** (akronim **EEZ**), organizacija osnovana 25. ožujka 1957. u Rimu od strane šest država članica Evropske zajednica za ugljen i čelik, potpisivanjem ugovora o osnivanju EEZ-a i EURATOM-a.

EEZ je bio i ostao najvažnija organizacija među tri spomenute. Osnovni ciljevi te organizacije bili su izgradnja zajedničkog tržišta na osnovu carinske unije, to jest rješavanje svih privrednih prepreka, koordiniranje gospodarske politike i podizanje životnog standarda unutar Unije.
# Rimski statut Međunarodnog krivičnog suda

**Rimski statut Međunarodnog krivičnog suda** (ili **Rimski statut**) je međunarodni ugovor kojim je stvoren Međunarodni krivični sud (MKS).

Statut određuje jurisdikciju, strukturu i funkcije suda, i određuje da će stupiti na snagu 60 dana pošto ga ratifikuje 60 zemalja. Potpisivanje je otpočelo 17. jula 1998. goidne, a Statut je stupio na snagu 1. jula 2002. godine pošto je šezdeseti instrument ratifikacije dostavljen generalnom sekretaru UN 11. aprila 2002. godine, kada je to simultano učinilo 10 zemalja. Svaki učinilac krivičnog dela iz nadležnosti ovog suda podložan je krivičnom gonjenju od strane ovog suda posle ovog datuma. Zaključno sa novembrom 2006. godine 104 države su ratifikovale Statut.

Pošto je ugovor ustanovio međunarodni sud, naziva se statutom (što je drugačije značenje od onoga koje statut ima u anglosaksonskom pravu).

Statut sudu stavlja u nadležnost tri krivična dela: genocid, zločine protiv čovečnosti i ratne zločine.
Član 6. Statuta daje definiciju genocida, spisak zločina protiv čovečnosti nalazi se u članu 7., a detaljan spisak ratnih zločina u članu 8. Statut predviđa da će sud biti nadležan i za zločine protiv mira, ali tek pošto definicija agresije bude usvojena i naknadno dodata Statutu.
Prema saopštenju suda, Skupština zemalja članica MKS će možda usvojiti tu definiciju na konferenciji zakazanoj za 2009. godinu.

Narodna republika Kina, Irak, Izrael, Libija, Katar, SAD i Jemen glasale su protiv Rimskog statuta 1998. godine. Izrael, SAD i Jemen potpisali su Statut na kraju 2000. godine. Međutim, administracija Džordža Buša obavestila je Ujedinjene nacije da SAD neće sebe smatrati članicom suda i da ne smatraju da imaju pravne obaveze zbog svog potpisa, što se uobičajeno tumači kao povlačenje potpisa od strane SAD, iako to izričito nije rečeno. Zvaničan razlog SAD za ovakav postupak je “strah od ispolitizovanih postupaka kojima bi mogli biti izloženi njihovi vojnici”. Ujedinjene nacije nisu sklonile SAD sa liste potpisnica.

## Povezano

* Komandna odgovornost
* Međunarodni krivični sud
* Države potpisnice Rimskog statuta

## Vanjske veze

* Zvanični sajt (engleski)

## Fusnote
# 80. pr. n. e.

|  |  |
| --- | --- |
| **Vjekovi:**  |  2. vijek pne.  - **1. vijek pne.** - 1. vijek  |
| **Decenije:** |  110-e pne.  100-e pne.  90-e pne. -  80-e pne. - 70-e pne.  60-e pne.  50-e pne.
 |
| **Godine:** | 83. pne. 82. pne. 81. pne. - **80. pne.** - 79. pne. 78 pne. 77 pne.
 |

Godina **80. pne.** bila je godina predjulijanskog rimskog kalendara. U rimskoj državi bila je poznata kao **Godina konzulstva Sule i Metela** (ili, rjeđe, **godina 674. *Ab urbe condita). Oznaka 80. pne. za ovu godinu se koristila od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini postala glavna metoda u zapadnoj Evropi sa označavanje godina.

80. pne. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 80. pne.
 |
| Olimpijada
 | 174:4.–175:1.
 |
| Ab urbe condita
 | 674.
 |
| Seleukidski
 | 232–233.
 |
| Islamski
 | 723–722. BH
 |
| Hebrejski
 | 3681–3682.
 |
| Bizantski
 | 5429–5430.
 |
| Koptski
 | -363–-362.
 |
| Iranski
 | -701–-700. BP
 |
| Hindu kalendari
 |  |
| • *Vikram Samvat* | -23–-22.
 |
| • *Shaka Samvat* | 2–3.
 |
| • *Kali Yuga* | 3022–3023.
 |
| Kineski
 | 2557–2558.
 |
| Holocenski kalendar
 | 9921.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

## Događaji

* Rimski popularski vođa Kvint Sertorije s malom vojskom od 2.600 ljudi ulazi u Iberiju i podiže ustanak protiv Sulinog režima.
* Ptolemej XII Aulet nasljeđuje Ptolemeja XI Aleksandra II na prijestolju Egipta.
* Rimljani preuzimaju nadzor nad Aleksandrijom.
* Meleagar objavljuje svoj *Vijenac*, prvu poznatu antologiju grčke poezije.
* Rimski umjetnici počinju "proširivati" unutrašnjost prostorija slikajući pejzaže na zidovima.
* Bitka na rijeci Betis u kojoj Sertorije tuče rimsku vojsku Lucija Fulfidije u Hispaniji započevši tako Sertorijev rat. Kvint Metel Pij u Sulino ime preuzima nadzor nad Hispanijom.

## Rođenja

## Smrti

* Caecilia Metella Dalmatica, rimska plemkinja i supruga diktatora Sule
# 530.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 1. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 5. vijek – **6. vijek** – 7. vijek
 |
| Decenija:
 |  500-e  510-e  520-e  – 530-e –  540-e  550-e  560-e  |
| Godine:
 | 527 528 529 – **530** – 531 532 533
 |

Godina **530.** (**DXXX**) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru. U svoje vrijeme je bila poznata kao **Godina konzulstva Lampadija i Proba** (ili, rjeđe, **godina 1283. *Ab urbe condita). Oznaka 530. za ovu godinu se koristi od ranog srednjeg vijeka, kada je kalendarska era Anno Domini u Evropi postala glavnom metodom označavanja godina.

Ostaci grada Dara, gdje se vodila bitka 530.
## Događaji

* Bizantski pravnik Tribonijan postaje *quaestor sacri palatii* na dvoru cara Justinijana.
* 22.9. - Bonifacije II nasljeđuje Feliksa IV kao 55. po redu papa.
* Bitka kod Dare: Bizantski vojskovođe Belizar i Hermogen nanose težak poraz Perzijancima zaustavivši njihov dalji prodor u rimsku Mezopotamiju.
* Bitka kod Satale: Bizantske trupe pod generalom Sitom nanose poraz Perzijancima i zaustavljaju njihov prodor u rimski dio Armenije.
* Hilderik, kralj Vandala i Alana, je svrgnut od strane svog rođaka Gelimera.
* 15.12. - Justinijan određuje drugu po redu komisiju čiji je zadatak na jednom mjestu prikupiti i zapisati sva relevantna mišljenja rimskih pravnika; njihov rad je kasnije objavljen kao *Pandekta* (Digestae), drugi po redu dio Corpus iuris civilisa.
* Sv. Brendan se, prema predaji, penje na vrh planine Mount Brandon u Irskoj kako bi pokušao ugledati Amerike.
* Izrađen mozaik na podu sinagoge u Maonu (Menois), a koji se danas čuva u Muzeju Izraela u Jeruzalemu (približni datum).
* Sagrađen hram Višnua u Deogarhu (u današnjoj indijskoj državi Uttar Pradesh) (približni datum).

## Rođenja

* Car Xuan od Chena
* Dallan Forgaill, kršćanski irski pjesnik.
* Venancije Fortunat, latinski pjesnik, pisac himni i kršćanski biskup

## Smrti

* 22.9. – Papa Feliks IV
* Cado ap Gerren, kralj Dumnonije, (naslijedio ga je sin Custennin ap Cado)
* Erzhu Rong, kineski gospodar rata
* Xiao Baoyin, kineski princ iz dinastije Južni Qi

## Reference
# Bankarstvo

**Bankarstvo** ili **bankarski sistem** je ime za rad sa novcem, kreditiranje, servisiranje platnog prometa i snabdjevanje građana firmi i ustanova sredstvima plaćanja.

## Povezano

* Banka

## Vanjske veze

* opširije informacije na stranici Limun.hr Arhivirano 2007-10-21 na Wayback Machine-u
* The Mystery of Banking - (engl.) Kritičan pregled povijesti i problema bankarstva, na engleskom jeziku (PDF; 1,48 MB)
* Nicolas Véron: *Is Europe Ready for a Major Banking Crisis?*, POLICY BRIEF 2007/3
# Mitraizam

Mitraistički reljef iz 2. vijeka, Louvre
**Mitraizam** je naziv za religiju, odnosno kult indoiranskog božanstva Mitre koji je uživao veliku popularnost na teritoriji Rimskog Carstva od 1. do 3. vijeka. Vjeruje se da je na područje Carstva došao iz istočnih provincija, odnosno da su ga donijeli legionari. Prvi put se spominje krajem 1. vijeka, a vrhunac je dobio krajem 2. i početkom 3. vijeka kada poklonici Mitre, kome je dana tiula "nepobjedivo Sunce" (*Sol Invictus*) postaju i pojedini carevi, među kojima će biti i mladi Konstantin. Mitraizam je, međutim, relativno brzo iščezao nakon što je u Carstvu službena religija postalo kršćanstvo, tako da posljednji tragovi datiraju iz 5. vijeka.

Sami sljedbenici mitraizma nisu ostavili pisanih tragova, te se jedini koliko-toliko pouzdani podaci mogu dobiti na temelju svjedočanstava njihovih poganskih ili kršćanskih suparnika, odnosno zahvaljujući arheološkim artefaktima. Na osnovu tih podataka se zaključilo da je kult sinkretički kombinirao određene elemente dotadašnje grčko-rimske religije, prije svega preko misterijskih obreda, ali i krščanstva - kroz promoviranje "kreposnog" života za koga slijedi nagrada na drugom svijetu. S druge strane, kult je bio ograničen na muškarce, i ograničen uglavnom na legionare i vojsku, pa se vjeruje da je to jedan od razloga zašto se nikada nije proširio poput krščanstva.

## Mitraizam u Bosni i Hercegovini

Kult je bio raširen po svim provincijama Rimskoga carstva, uključujući i provinciju Dalmaciju u čijim je granicama bio i najveći dio današnje Bosne i Hercegovine.

U Konjicu, je arheološko nalazište **Konjički Mitrej** (svetilište boga Mitre). Pronađeni su temelji pravougaonog svetilišta, 9x6 metara. Svetilište je okrenuto od zapada prema istoku, i sastoji se od jedne prostorije koja se zvala cella ili crypta.

Mitreji su nađeni i u Golubiću i Pritoci kod Bihaća, Jajcu, Milama kod Jajca i Potocima kod Mostara.

## Izvori

## Vanjske veze

* The Electronic Journal of Mithraic Studies Arhivirano 2015-05-18 na Wayback Machine-u Academic site.
* Mithraeum A website with a collection of monuments and bibliography about Mithraism.
* L'Ecole Initiative: Alison Griffith, 1996. "Mithraism" Arhivirano 2004-04-27 na Wayback Machine-u A brief overview with bibliography.
* Cumont, "The Mysteries Of Mithra" Old English translation of obsolete intro to his book.
* Mithras: literary references Collection of primary source references to Mithras in ancient texts.
* David Ulansey's article "The Cosmic Mysteries of Mithras" from *Biblical Archaeology Review*, summarizing his book *The Origins of the Mithraic Mysteries* (Oxford Univ. Press, 1989).
* Google Maps: Map of the locations of Mithraea