# Maurijska Monarhija

Ablem Indije iz 250. pne.**Maurja carstvo** je bilo prostrano carstvo u drevnoj Indiji tijekom željeznog doba, kojom je vladala dinastija Maurja od 325. pne. do 185. pne.

Godine 322. pne. mladi plemić i veliki ratnik Čandragupta Maurya svrgnuo je s vlasti strane guvernere što ih je u zapadnoj Indiji postavio Aleksandar Veliki. Čandragupta i njegovi nasljednici potom su osnovali Maurijsko Carstvo (Sanskrit, *मौर्य*, maurya), ujedinivši gotovo cijelu Indiju, Afganistan i područje današnjeg Pakistana i tako je prvi put nastala velika nacija. Carstvo je svoj vrhunac dostiglo za vladavine svog najvećeg vladara- Čandraguptinog unuka Ašoke koji je u Indiju uveo budizam.

## Porijeklo carstva

Kad su Aleksandar i njegova vojska bitkom preuzeli današnji Punjab, njegova je vladavina trajala samo nekoliko godina. Iz baze u *Pataliputri*, Čandragupta je osvojio susjedno kraljevstvo **Magadhu** i probio se prema zapadu kroz Aleksandrove posjede u Punjabu.

### Ašoka

Godine 261. pne. Ašoka je osvojio južnu državu Kalingu. U bitki je ubijeno na tisuće ljudi, i taj pokolj je toliko užasnio Ašoku da ga je zauvjek odvratio od nasilja. Preobratio se na budizam i svoj život posvetio mirnom vladanju. U vrijeme Ašokine vladavine carstvo je doseglo vrhunac. Ašoka je dao mnoge svoje edikte (izreke) upisati u stijene, spilje ili na specijalno građene stupove diljem Indije. Ti natpisi savjetuju životnu toleranciju, nenasilje, jednostavnost i vegetarijanstvo. Opisuju cara koji je jednom napisao: *"Svi su ljudi moja djeca"*, kao težnju za blagostanjem svojih podanika.

### Vladanje Carstvom

Vlast Maurya bila je dobro organizirana. Državna služba nadgledala je rađanje, umiranje, useljavanje, proizvodnju, proizvodne zanate, trgovinu i ubiranje poreza. Pravni sustav predviđao je teške kazne za prekršitelje zakona. Dva cara koji su stigli prije Ašoke podržavali su sustav s vojskom od 700.000 vojnika i tajnom policijom koja je slala špijune po cijelom carstvu.

## Vjerska tolerancija

Srebreni novčić iz vremena Čandragupte Maurya
Ašoka je za održavanje carstva koristio takozvanu dharmu, ideju načela ispravnog razmišljanja, a ne osvajanja. Zagovarao je politiku vjerske tolerancije među plemićima i državnim službenicima, a ta mu je politika pomogla ujediniti carstvo u kojem su živjeli narodi različitih religijskih uvjerenja.

* **Stupe**

Ašoka je financirao gradnju brojnih budističkih svetišta ili stupa. To su bila mjesta hodočašća budista, a rezbarije u njima poticale su na molitvu i meditaciju. Mnoge su ponovo izgrađene, no ulazna vrata su iz perioda Maurya.

### Budizam u Maurijskom Carstvu

Budizam je postao glavna religija tijekom perioda Maurya i mnogi zanatlije počeli su izrađivati prelijepe vjerske potrepštine, osobito od **steatita**. Među njima su i *relikvijari* (posude za svete relikvije) te simboli na kojima su se temeljile budističke ideje, primjerice **Kotač zakona**. Žbice kotača simboliziraju svjetlosne zrake, ili prosvjetljenje, koje sja sa Budhe.

## Vremenske tablice

|  |
| --- |
| **Periodi vladavine Maurya dinastije** |
| Vladari
 | Početak vladavine
 | Kraj vladavine
 |
| **Čandragupta Maurya** | 322. pne.
 | 298. pne.
 |
| **Bindusara** | 297. pne.
 | 272. pne.
 |
| **Ašoka Veliki** | 273. pne.
 | 232. pne.
 |
| **Dasaratha** | 232. pne.
 | 224. pne.
 |
| **Samprati** | 224. pne.
 | 215. pne.
 |
| **Salisuka** | 215. pne.
 | 202. pne.
 |
| **Devavarman** | 202. pne.
 | 195. pne.
 |
| **Satadhanvan** | 195. pne.
 | 187. pne.
 |
| **Brihadratha** | 187. pne.
 | 185. pne.
 |

| **Godine** | **Povijesne značajke** |
| --- | --- |
| 322. pne.
 | Čandragupta Maurya utemeljuje Maurijsko Carstvo.
 |
| oko 301-269. pne.
 | Vladavina Bindusare, Čandraguptinog sina. On osvaja dijelove Dekana na jugu Indije.
 |
| 261. pne.
 | Ašoka osvaja kraljestvo **Kalinga**.
 |
| oko 250. pne.
 | Ašoka gradi budističke stupe i podiže stupe sa natpisima.
 |
| 184. pne.
 | Carstvo propada nakon što je posljednjeg cara **Brihadnathu** ubila suparnička dinastija.
 |

## Povezano

* Stupa
* Budizam

## Vanjske veze

* The Mauryan Empire Arhivirano 2008-02-10 na Wayback Machine-u
* Mauryan Empire of India Arhivirano 2012-11-27 na Wayback Machine-u
* Extent of the Empire
* The Mauryan Empire from Britannica Arhivirano 2007-12-15 na Wayback Machine-u
* Ashoka and Buddhism Arhivirano 2007-01-13 na Wayback Machine-u
* Ashoka's Edicts