# 1613.

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 16. vijek – **17. vijek** – 18. vijek
 |
| Decenija:
 |  1580-e  1590-e  1600-e  – 1610-e –  1620-e  1630-e  1640-e  |
| Godine:
 | 1610 1611 1612 – **1613** – 1614 1615 1616
 |

Zemski sobor bira cara Mihajla I (sl. iz 1673)

1613.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1613.. (MDCXIII) |
| Ab urbe condita
 | 2366.
 |
| Islamski
 | 1021–1022.
 |
| Iranski
 | 991–992.
 |
| Hebrejski
 | 5373–5374.
 |
| Bizantski
 | 7121–7122.
 |
| Koptski
 | 1329–1330.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1668–1669.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1535–1536.
 |
| • *Kali Yuga* | 4714–4715.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4249–4250.
 |
| • 60 godina
 | Yin Voda Vo(l) (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11613.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1613** (**MDCXIII**) bila je redovna godina koja počinje u utorak po gregorijanskom, odn. redovna godina koja počinje u petak po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru (linkovi pokazuju godišnje kalendare).

## Događaji

* zima 1612/13 - Uskoci ponovo haraju, opljačkali tri turska sela naspram Novigrada, napadaju mletačku Istru, preko dubrovačke teritorije napali Trebinje, na povratku ih kod Sućuraja na Hvaru presreli Mlečani i ubili 60 uskoka sa harambašom Nikolom Hreljanovićem a uskoci ubili kapetana Stefana Venijera.
* 11. 1. - Radnici u Dauphinéu otkrili ogroman kostur, možda mastodonta, uvereni da se radi o legendarnom kralju Teutobochusu.
* 20. 1. - Kalmarski rat između Danske-Norveške i Švedske okončan Knäredskim mirom uz posredovanje englesko-škotskog kralja Jamesa I.
* 10. 2. - Bečki sporazum Venecije i Habsburga: car i nadvojvoda obećavaju da Senjani neće više ometati plovidbu i napadati Mlečane i da će u Senj dovesti nemački garnizon.
* 14. 2. - Engleska princeza Elizabeth Stuart se udala za Friedricha V. Palatinatskog - njeni potomci će od 1714 biti na britanskom prestolu.
* 24. 2. - Ugarski sabor: 38. članak poziva kralja da postavi bana Erdedija u Hrvatskoj, 39. da Vlasi postanu kmetovi vlastele na čijim se posjedima nalaze (njemački kapetani ometaju ovaj članak, general Trautmansdorf tvrdi 13. 8. da su se Vlasi doselili na 70-80 godina puste zemlje).
* 3. 3. (21. 2. po j.k.) - Rusko Vreme nevolja (*Смутное время*) okončano posle 15 godina izborom Mihajla Romanova za cara (vl. do 1645) - početak dinastije Romanov (do 1917).
* 24. 3. - Poruka zagrebačkog biskupa Domitrovića srpskim starešinama okupljenim u Marči: Srbi krajišnici se imaju potčiniti biskupu kao vlasniku zemlje - starešine to odbijaju, da se ne bi "zamerili" nadvojvodi Ferdinandu i štajerskoj gospodi.
* 27. 3. - Sin Nicholasa Guya je prvo englesko dete rođeno u Kanadi.
* 29. 3. - Samuel de Champlain je prvi nezvanični guverner Nove Francuske u Severnoj Americi.
* 13. 4. - Samuel Argall zarobio Pocahontas kako bi je razmenio za engleske zarobljenike; tokom leta ona prelazi u hrišćanstvo.
* 20. 4. - Holanđanin Apollonius Schotte zauzeo portugalsko ostrvo Solor (Mali sundski otoci), kasnije tokom godine osvaja i nekoliko baza na Timoru.
* 29. 5. - Jaka oluja izaziva poplavu u Tiringiji u kojoj strada 2.261 osoba.
* 29. 6. - Šekspirov *Globe Theatre* izgoreo u požaru.
* 11. 7. - Krunisan ruski car Mihajlo I.
* 29. 8. - Sicilijanci pod aragonskom krunom porazili tursku trgovačku flotu (en Wiki).
* 10. 10. - Zbor Srba u Ivaniću, u pismu gen. Trautmansdorfu odbacuju vlast zagrebačkog biskupa, priznaju samo cara, inače će se odseliti.
* 13. 10. - Gabrijel Betlen uz tursku pomoć izabran za kneza Erdelja.
* 14. 10. - Turci u Carigradu ubili srpskog patrijarha Jovana Kantula.
* 27. 10. - Ubijen Gabrijel Batori, bivši knez Erdelja.

### Tokom/tijekom godine

* Sukob skadarskog sandžakbega sa Crnogorcima jer im želi silom naplatiti harač, protivno povlasticama i zapovijedima Arslan-paše (koji je u pohodu protiv Brđana i Klimenata); sandžakbegu navodno pomagao knez Vujo Rajčev; kada je Arslan-paša izrazio želju posetiti Crnu Goru, ovi ga ljubazno odbijaju jer je za tako nešto potrebna sultanova naredba.
* General Trautmansdorf dva puta molio nadvojvodu Ferdinanda da posreduje kod cara Matije kako bi slavonski staleži ostavili Srbe na miru, inače će se pobuniti. Takođe u ovo doba, srpski prvaci se žale i na biskupa Domitrovića koji preti silom u naplati crkvene desetine.
* Turci upadali u Slavoniju a turska bihaćka vojska napadala Srbe krajišnike u užoj Hrvatskoj (u Modruši, plene im stoku).
* 1612/13 - Bartol Kašić u misiji po Bosni, Srbiji i istočnoj Slavoniji.
* Osnovana isusovačka gimnazija u Beogradu (samo do 1614).
* Juraj Baraković napisao *Vilu Slovinku*.
* *Pištole i evanđelja* Ivana Bandulavića.
* Sastanak u Kučima, pripreme za ustanak protiv Turaka na inicijativu patrijarha Jovana.
* Pobunio se Fakhr-al-Din II (Fahredin Manoglu), druski emir u Libanu (traje do 1635).
* približno - John Rolfe prvi put izvozi duvan iz Virdžinije.
* Osnovan Nacionalni univerzitet u Kordobi, najstariji u Argentini i jedan od najstarijih u Amerikama.
* *Novelas ejemplares* Miguela de Cervantesa.

## Rođenja

* 6. 3. - Stjepan Gradić, filozof († 1683)
* 12. 3. - André Le Nôtre, pejzažni arhitekta († 1700)
* 12. 9. - Šimun Divnić, biskup Nina i Feltrea († 1662)
* 15. 9. - François de La Rochefoucauld, pisac († 1680)
* Janko Mitrović, vojskovođa († 1659)

## Smrti

* 11. 3. - Ivan II. Drašković, bivši hrvatski ban (\* ca. 1550)
* 27. 3. - Sigismund Báthory, bivši erdeljski knez (\* 1572)
* Ivan Susanjin, ruski junak
* Dinko Zlatarić, pjesnik (\* 1558)

## Reference

Literatura
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Treća knjiga, prvi tom, Srbi pod tuđinskom vlašću 1537-1699, SKZ Beograd 1993, ISBN 86-379-0383-5
* Rudolf Horvat, *Drugo banovanje Tome Erdeda* (hr Wikisource)

## Vanjske veze