# 1616.

*Ovo je članak o godini 1616.*

|  |  |
| --- | --- |
| Milenijum:
 | 2. milenijum
 |
| Vjekovi:
 | 16. vijek – **17. vijek** – 18. vijek
 |
| Decenija:
 |  1580-e  1590-e  1600-e  – 1610-e –  1620-e  1630-e  1640-e  |
| Godine:
 | 1613 1614 1615 – **1616** – 1617 1618 1619
 |

1616.. po kalendarima
| Gregorijanski
 | 1616.. (MDCXVI) |
| Ab urbe condita
 | 2369.
 |
| Islamski
 | 1024–1025.
 |
| Iranski
 | 994–995.
 |
| Hebrejski
 | 5376–5377.
 |
| Bizantski
 | 7124–7125.
 |
| Koptski
 | 1332–1333.
 |
| Hindu kalendari
 |
| • *Vikram Samvat* | 1671–1672.
 |
| • *Shaka Samvat* | 1538–1539.
 |
| • *Kali Yuga* | 4717–4718.
 |
| Kineski
 |
| • Kontinualno
 | 4252–4253.
 |
| • 60 godina
 | Yang Vatra Zmaj (od kineske Ng.) |
| Holocenski kalendar
 | 11616.
 |
| p • r • u |
| Podrobnije: Kalendarska era |

Godina **1616** (**MDCXVI**) bila je prijestupna godina koja počinje u petak po gregorijanskom kalendaru odn. prijestupna godina koja počinje u ponedjeljak po 10 dana zaostajućem julijanskom kalendaru.

## Događaji

### Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

* 12. 1. - Blizu ušća Amazona osnovan grad Belém.
* 25 - 29. 1. - Jacob Le Maire i Willem Schouten otkrili Rt Horn.
* 1. 2. - Ben Jonson dobio godišnju penziju od kralja Jamesa I, što ga čini de fakto prvim engleskim pesnikom laureatom.
* 17. 2. - Mandžurac Nurhaci Aisin Gioro se proglasio kanom, prvim vladarem dinastije Kasniji *Jin* ("Zlato"); dinastija će 1636. promeniti ime u Qing ("Bistrina").
* 5. 3. - Kopernikovo delo *De revolutionibus orbium coelestium* se našlo na Indeksu zabranjenih knjiga, ubrzo nakon što je teološka komisija ocenila "budalastom i apsurdnom" ideju o stacionarnom Suncu.
* 11. 3. - Galileo Galilej se sastao sa papom Pavlom V. povodom heliocentrizma.
* mart - "Akcija iz 1616." - španski eskadron porazio tunižansku flotu.
* 19. 3. - Walter Raleigh pušten iz zatvora posle 13 godina, kako bi poveo zlosrećnu ekspediciju u potrazi za El Doradom.
* mart - avgust - William Baffin otkrio Bafinov zaliv, kao i ostrvo Ellesmere, stiže do 77° 45'.

### April/Travanj – Jun/Lipanj

* 21. 4. - Willem Schouten i Jacob Le Maire naišli na severna ostrva Tonge, gde trguje sa domorocima. Ubrzo zatim, 19. 5., otkrivaju ostrva Hoorn (Futuna).
* 23. 4. - Umro Miguel de Cervantes.
* proljeće - Turci upali u pokupsku Krajinu, zauzeli tvrđavu Sredičko.
* 3. 5. (23. 4. po j.k.) - Umro William Shakespeare. Pošto su Cervantes i Shakespeare umrli istog datuma, 23. aprila (mada po različitim kalendarima), to će od 1995. biti Svjetski dan knjige i autorskih prava.
* 3. 5. - Loudunski ugovor okončava sukob između Concina Concinija, miljenika regentkinje Marije de' Medici, i Henri II de Bourbon-Condé.
* 17. 5. - Osnovana Danska istočnoindijska kompanija (deluje 1616-50. i 1670-1729, → Danska Indija).
* 1. 6. - Umro Tokugawa Ieyasu, de fakto vladar Japana, nastavlja njegov sin šogun Tokugawa Hidetada.

### Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

Džamija sultana Ahmeta
* 14 - 16. 7. - Bitka kod rta Kelidonija: Španci porazili Turke na moru.
* 19. 7. - Uskočki rat: Mlečani razorili Karlobag.
* 24. 7. - Vojvoda Vlaške Radu Mihnea postaje vojvoda Moldavije, a u Vlaškoj ga nasleđuje Alexandru Iliaş.
* 8. 8. - Tokugawa šogunat zabranjuje strancima, osim Kineza, putovanje i trgovinu van Nagasakija i Hiradoa.
* 12. 8. - Mlečani neuspješno napadaju Bakar.
* 19. 9. - Hrvatski sabor u Varaždinu: protivi se da njemačke čete prelaze preko tog grada i Hrvatske na putu u rat protiv Mlečana.

### Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

* 25. 10. - Holanđanin Dirk Hartog naišao na zapadnu obalu Australije.
* 8. 11. - Umro hrvatski ban Benko Turoc.
* novembar - Splitski nadbiskup Markantun de Dominis otišao u Englesku usled sukoba sa Vatikanom.
* 30. 11. - Kardinal Richelieu imenovan za francuskog državnog sekretara.
* 10. 12. - U Škotskoj donesen zakon kojim su ustanovljene parohijske škole i preporučeno potiskivanje gelskog jezika.
* 25. 12. - Nathaniel Courthope stiže na bandansko ostrvo Run čiji stanovnici zatim prihvataju Jamesa I za suverena, zbog čega se ovo pominje kao najstariji engleski kolonijalni posed (slede četiri godine holandske opsade).

### Kroz godinu

Hals: "Banket oficira..."
* Uskočki rat: Mlečani osvojili Tinjan i Žminj a Austrijanci Plomin i Labin (težište rata ove godine je u Istri).
* Neki Srbi se preseljavaju iz Modruša u Slavonsku krajinu.
* Putopisac Venern prolazi kroz Srbiju, opisuje slabu naseljenost i obrađenost zemlje.
* Ponovna predaja Lipove Turcima, Lipovska eparhija odvojena od jenopoljske, sa sedištem u Hodošu.
* Faust Vrančić objavljuje *Machinae novae*.
* Matija Divković štampao *Nauk karstianski s mnoziemi stvari duhovniemi i vele bogoljubniemi* i *Razlike beside*.
* Grofovi Draškovići grade dvorac Klenovnik.
* U Veneciji objavljen Statut grada Kotora.
* Arslan-paša Janjinski opljačkao manastir Preobraženja na Meteorima.
* Završena Džamija sultana Ahmeta u Istambulu.
* Osmansko-safavidski rat (1603-1618): Abas masakrirao stanovnike Tbilisija; osmanska vojska zauzela Nahčivan, ne uspeva sa Jerevanom, poražena kod jezera Sevan.
* Pobuna Tepehuana u Meksiku.
* Shabdrung Ngawang Namgyal beži sa Tibeta u Butan, zemlju koju će ujediniti.
* Švicarska garda postala deo domaćinstva Luja XIII.
* U Novoj Engleskoj izbija trogodišnja epidemija boginja koja ubija veliki broj domorodaca.
* Osnovan Medellín u Kolumbiji.
* Osnovana Danska istočnoindijska kompanija.

## Rođenja

* Arnaut Abdurahman Abdi-paša, poslednji budimski paša († 1686)

## Smrti

* 1615/16 - Hasan Kafi Pruščak, književnik iz Bosne (\* ca. 1544)
* 3. 3. - Matthias de l'Obel, botaničar (\* 1538)
* 23. 4. - Miguel de Cervantes, književnik (\* 1547)
* 3. 5. (23. 4. po j.k.) - William Shakespeare, književnik (\* 1564)
* 21. 5. - Kuzma Minjin, ruski nacionalni heroj
* 1. 6. - Tokugawa Ieyasu, de fakto vladar Japana (\* 1543)
* 12. 6. - Kuzma Minjin, trgovac i ratnik
* 25. 7. - Andreas Libavius, doktor i hemičar (\* 1555)
* 8. 11. - Benko Turoc, hrvatski ban
* 23. 11. - Richard Hakluyt, pisac (\* ca. 1553)
* 22. 12. - Jacob Le Maire, moreplovac (\* ca. 1585)
* 24. 12. - György Thurzó, palatin Ugarske (\* 1567)

## Reference

Literatura
* *Historija naroda Jugoslavije II*, Školska knjiga Zagreb, 1959
* *Istorija srpskog naroda*, Treća knjiga, prvi tom, Srbi pod tuđinskom vlašću 1537-1699, SKZ Beograd 1993, ISBN 86-379-0383-5
* Rudolf Horvat, *Ban Benko Turoc* (hr Wikisource)