# Čenaj

Zgrada Ripon, u kojoj je smeštena gradska skupština
**Čenaj** (poznat pre pod imenom **Madras**) je glavni grad indijske države Tamil Nadu i predstavlja četvrti grad u Indiji po broju stanovnika. Nalazi se na Koromandelskoj obali Bengalskog zaliva. Ima 4,35 miliona stanovnika (procena iz 2006.), a metropolitensko područje ima 6,96 miliona stanovnika. Čenaj je veliki komercijalni i industrijski centar, a poznat je po kulturnom nasleđu i po hramovima. Smatra se centrom proizvodnje automobila u Indiji. Čenaj se zato naziva "**Detroitom južne Azije**". U Čenaju se nalazi jedna od najvećih plaža na svetu, duga 12 km.

## Historija

Kapalešvarar hram je najstariji hram u Čenaju.
Tri čuvene dinastije su vladale područjem: Čera, Čola i Pandija, a kasnije postaje deo Vidžajanagar carstva. Portugalci su stigli 1522. i sagradili su luku, koju su nazvali Sao Tome. Područje su posle toga preuzeli Holanđani, koji su uspostavili bazu 1612. blizu Pulikata, severno od Čenaja. Britanska istočnoindijska kompanija je 22. avgusta 1639. dobila zemlju od najaka od Vandavasija. Godinu dana kasnije sagraćena je tvrđava Sent Džordž, koja je postala jezgro, oko koje je rastao grad. Francuzi su 1746. zauzeli grad, a Britanci su povratili 1749. Do kasnog XVIII veka Britanci su osvojili većinu regiona oko Tamil Nadu i u Andra Pradešu i Karnataci i uspostavili su Madrasko Predsedništvo. Grad je postao glavni grad Madraske države u Indiji 1947. godine. Država je preimenovana 1969. u Tamil Nadu. Tokom građanskog rata u Šri Lanki Čenaj, tj. Madras postaju poprište etničkog nasilja, sa korenima u Šri Lanki. Tokom 1984. tamilska separatistička grupa je podmetnula bombu na aerodromu, koja je usmrtila 33 osobe. Grad je 1996. promenio ime iz Madras u Čenaj.

## Ekonomija

Glavne industrije su automobilska, softverske usluge, proizvodnja hardvera i finansijske usluge. Mnogo stranih automobilskih kompanija (Ford, Katerpilar, Hjundaj, BMV, Micubiši) ima svoje fabrike u Čenaju. Proizvode se automobili, traktori, teška mašinerija, tenkovi.
Oko 48% auto delova i 29% indijske proizvodnje automobila proizvodi se u Čenaju.

Mnogo stranih elektronskih kompanija ima svoje fabrike u Čenaju (Nokija, Motorola i Del). Proizvode se mobilni telefoni. Erikson i Alkatel imaju istraživačke centre u Čenaju. Čenaj postaje najvažniji centar spoljašnjih usluga (autsorsing) finansijskih, zdravstvenih i drugih usluga za multinacionalne kompanije. Drugi je najveći izvoznik softvera u Indiji, a izvoz softvera donosi 2 milijarde dolara.

Tidel park u Čenaju je najveći softverski park u Tamil Nadu
## Demografija

Grad ima 4,35 miliona stanovnika (procena iz 2006. godine), a metropolitensko područje ima 6,96 miliona stanovnika. Veliki problem je prenaseljenost i nedostatak vode. Pošto nema mnogo oblakodera, grad se veoma raširio i zauzeo okolni prostor. Posledica velike površine grada je što se povećalo vreme potrebno ljudima da dođu na posao. Mnogi delovi društva su prisiljeni da žive u slamovima bez čiste vode i lošom ili nikakvom kanalizacijom. Oko 18% stanovništva živi u slamovima. Većina stanovništva govori tamilski. Engleski se takođe mnogo koristi, a posebno u poslovanju i obrazovanju.

|  |  |
| --- | --- |
| **Milionski gradovi u Indiji**  |  |
| Agra • Ahmedabad • Alahabad • Amricar • Asansol • Bangalor • Bopal • Čenaj • Koimbator • Delhi • Danbad • Faridabad • Hajderabad • Indor • Džabalpur • Džajpur • Džamšedpur • Kanpur • Kočin • Kolkata • Laknau • Ludijana • Madura • Mirut • Mumbaj • Nagpur • Našik • Patna • Puna • Radžkot • Surat • Vadodara • Varanasi • Vidžajavada • Vizagapatnam
 |