# Hagnon

**Hagnon** (starogrčki: Ἅγνων), sin Nikijin, bio je atinski političar i vojni zapovednik iz 5. veka pne.

Tokom peloponeskog rata u više navrata služio je kao zapovednik u atinskim vojnim snagama. Bio je jedan od potpisnika Nikijinog mira i ugovora o savezu koji je tom prilikom sklopljen između Atine i Sparte. Tokom oligarhijskog prevrata 411. pne. podržao je zavođenje oligarhije i bio je imenovan u komisiju za sastavljanje novog ustava.

Prvi put je za jednog od stratega izabran 440/439. pne., drugi put 430/429. pne. i ponovo 429/428. pne.

## Samoski rat

Hagnon je delio komandu nad atinskom vojskom u pohodu na Samos u okviru samoskog rata 440. pne.

## Pohod na Halkidiku

Krajem juna 430. pne. atinska vojska pod zapovedništvom Hagnona (i Kleopompa, sina Klinijinog) poslata je protiv Halkiđana i Potideje, koja je već bila opsednuta, kako bi pokušala da zauzme grade uz pomoć ratnih sprava, upravo u trenutku kada je završeno povlačenje Formionovih ljude, koji su pustošili Halkidiku. Ti su ljudi povučeni možda nakon sporazuma koje su Atinjani u leto 431. pne. potpisali sa Sitalkom, kraljem tračkih Odriza, i Perdikom II, kraljem Makedonije. No atinska ekspedicija bila je desetkovam između ostalog jer je i Hagnonove vojnike sustigla kuga koja je već razdirala stanovništvo Atine. Hagnon se vratio u Atinu, izgubivši zbog epidemije, u roku od 40 dana, 1.050 hoplita (od njih 4.000) i 300 konjanika. Vojnici koji su se i ranije nalazili kod Potideje, nastavili su s opsadom tog grada.

## Osnivanje Amfipolja

Hagnon je 437. pne. poslat iz gradića Ejona da kao vođa osnuje koloniju na mestu u Trakiji koje se zvalo Devet puteva (Ἐννέα ὁδοὶ). I ranije je bilo pokušaja da se osnuje kolonija u ovoj oblasti, koja je smatrana vrlo privlačnom zbog svog strateškog položaja na trgovačkom putu između Helesponta i kopnene Grčke, kao i zbog toga što se tu nalazilo središte trgovine s bogatom dolinom reke Strume.

Hagnon je na čelu naseljenika tu uspeo osnovati grad, koji je nazvao Amfipoljem (Ἀμφίπολις / *Amphipolis*), jer se nalazio na malom rečnom ostrvu i s obe strane bio okružen tokom reke Stume; zatim ga je "odijelio dugim zidom od jednog rukava rijeke do drugoga i tako izgradio, da je i prema moru i kopnu odasvuda bio vidljiv".

Hagnon je tokom nekoliko godina bio poštovan kao osnivač (*oikist*) Amfipolja, a onda je 422. pne. Amfipolj prešao u spartanske ruke i Amfipoljani su osnivačke počasti preneli na spartanskog zapovednika Brasidu:

> "Poslije toga Brazidu sahrane na državni trošaku gradu, gdje je sad trg, i isprate ga pod oružjem svi saveznici. I inače su Amfipoljani ogradili njegov grobni spomenik i kolju mu životinje kao narodnom junaku (ὡς ἥρωί) te su odredili njemu u čast natjecanja i godišnje žrtve. Njemu su pripisali naseljenje kao osnivaču, a srušili su Hagnonove zgrade i uništili svaku uspomenu, ako je gdje kakva imala ostati o njegovu osnivanju, jer su držali da je Brazida bio njihov spasitelj".
>
>

Hagnon je bio otac atinskog političara i stratega Teramena, koji je stekao važnu ulogu poslednjih godina Dekelejskog rata, kad se atinska pomorska država našla pod snažnim udarom Peloponeskog saveza pod vođstvom spartanskog vojskovođe Lisandra.

## Reference