# Buržoazija

|  |
| --- |
| Ovaj članak je dio serije: **Marksizam**
 |
| **Sociologija i antropologija** |
| Otuđenje
 |
| Buržoazija
 |
| Klasna svijest
 |
| Komunizam
 |
| Kulturalna hegemonija
 |
| Izrabljivanje
 |
| Ideologija
 |
| Proletarijat
 |
| **Ekonomija** |
| Marksistička politička ekonomija
 |
| Radna snaga
 |
| Zakon vrijednosti
 |
| Sredstva proizvodnje
 |
| Način proizvodnje
 |
| Proizvodne snage
 |
| Višak rada
 |
| Višak vrijednosti
 |
| Naknada za rad
 |
| **Historija** |
| Kapitalistička proizvodnja
 |
| Klasna borba
 |
| Diktatura proleterijata
 |
| Izvorna akumulacija
 |
| Proleterska revolucija
 |
| Proleterska internacionala
 |
| Svjetska revolucija
 |
| **Filozofija** |
| Marksistička filozofija
 |
| Historijski materijalizam
 |
| Dijalektički materijalizam
 |
| Socijalizam
 |
| Analitički marksizam
 |
| Autonomni pokreti
 |
| Feministički marksizam
 |
| Humanistički marksizam
 |
| Strukturalni marksizam
 |
| Zapadnjački marksizam
 |
| **Istaknuti marksisti** |
| Karl Marx
 |
| Friedrich Engels
 |
| Karl Kautsky
 |
| Vladimir Lenjin
 |
| Lav Trocki
 |
| Josif Staljin
 |
| Rosa Luxemburg
 |
| Mao Ce tung
 |
| Georg Lukács
 |
| Antonio Gramsci
 |
| Karl Korsch
 |
| Frankfurtska škola
 |
| Louis Althusser
 |
| Paul Lafargue
 |
| **Kritike** |
| Kritika marksizma
 |

 *Za ostale upotrebe, pogledajte Buržoazija (razvrstavanje).*
**Buržoazija** (francuski: *bourgeoisie*) je izraz koji je u prošlosti i danas, ovisno o historijskom periodu i ideološkoj osnovi, označavao različite društvene grupe, odnosno klase.

U najširem i najstarijem smislu izraz buržoazija je opisivao **građanstvo**, odnosno građansku klasu u feudalnim, a kasnije i kapitalističkim društvima. U tu grupu su se uključivali svi stanovnici srednjovjekovnih gradova koji nisu pripadali feudalnom plemstvu, ali su pak uživali slobodu i druge privilegije kojih su bili lišeni kmetovi.

Kasnije se, s razvojem urbanizacije, industrijske revolucije i kapitalizma građanstvo počelo diferencirati na vlastite klase različitog materijalnog statusa, a samim time i različitih političkih i drugih interesa. Izraz buržoazija je dobio uže značenje, odnosno počeo se odnositi na imućnije i utjecajnije predstavnike građanstva, uglavnom trgovce, veleobrtnike i vlasnike prvih industrijskih manufaktura.

Buržoazija se u feudalnim društvima smatrala srednjom klasom, ali je s vremenom njen ekonomski položaj ojačao na račun zemljoposjedničkog plemstva da bi ga s vremenom formalnopravno zamijenila, odnosno s njim se stopila kao nova vladajuća klasa. Tada je pojam buržoazije preuzeo marksizam koji je u buržoaziji suprostavio radničku klasu, odnosno proletarijat kao novu potlačenu klasu.

Marksizam je u buržoaziji kao vladajućoj klasi kapitalizma vidio izvor svih društvenih problema, te sebi zacrtao cilj da je ukloni kroz klasnu borbu i uvođenje diktature proletarijata u socijalizmu. Zbog svega toga je izraz buržoazija i buržuj u mnogim državama dobio pejorativno značenje, a i nakon nestanka komunizma u svakodnevnom govoru postao sinonim za sebičnost, bezdušnost i sirovi materijalizam.

U nekim drugim državama buržoazija je također dobila pejorativno značenje, ali više vezan uz nekadašnji status buržoazije kao srednje klase. Izraz buržoazija tamo označava osobe kojima nedostaje sofisticiranost bogatih, ali i autentičnost siromašnih slojeva, odnosno sličan je izrazu malograđanština.

## Vanjske veze

* The Democratic State – A Critique of Bourgeois Sovereignty

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Socijalna stratifikacija : Društvena klasa |  |

 |  |
| Buržoazija
 | Viša klasa
 | Vladajuća klasa
 | Plemstvo
 | Bijeli okovratnik
 |
| Malograđanstvo
 | Viša srednja klasa
 | Kreativna klasa
 | Džentrija
 | Plavi okovratnik
 |
| Proletarijat
 | Srednja klasa
 | Radnička klasa
 | Nouveau riche/Parvenu/Skorojevići
 | Ružičasti ovratnik
 |
| Lumpenproletarijat
 | Niža srednja klasa
 | Niža klasa
 | Klasa starog novca
 | Zlatni okovratnik
 |
| Seljak/Kmet
 | Robovska klasa
 | Potlačena klasa
 |  | Besklasnost
 |