Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Akronim

**Akronim** (grčki: ἀκρωνύμιον je složenica od riječi *akros* – "krajnji", "gornji" i *ónoma* – "ime") ili **pokrata** vrsta je kratice sastavljena od početnih slova više riječi zajedno. Iako sama za sebe ne znače ništa, u akronim se uzimaju samo početna – prva slova (ili slogovi) nekih drugih riječi koja tako zajedno napisana označavaju neki pojam.

Primjeri: SKOJ (Savez komunističke omladine Jugoslavije), NATO (North Atlantic Treaty Organization), SKJ (Savez komunista Jugoslavije), SAD (Sjedinjene Američke Države) i brojni drugi.

## Rekurzivni akronim

Rekurzivni akronim je onaj koji u svom proširenom obliku sadrži sam sebe. Takvih akronima ima puno među hakerima.

Jedan od najpoznatijih rekurzivnih akronima je PHP (hypertext pre-processor, prije kratica za personal home page), GNU ("GNU's Not Unix" = "GNU nije Unix"), ili Wine ("Wine Is Not an Emulator" = "Wine nije emulator")

## Povezano

* akrostih
* lista akronima
* skraćenica
* rekurzivni akronim
* troslovni akronim
# Gram

Čep od olovke koji teži cca jedan gram
**Gram** (simbol: **g**) je jedinica za masu. Gram predstavlja hiljaditi dio kilograma. Gram je prvobitno bio definisan kao "*apsolutna masa čiste vode zapremine kocke hiljaditog dijela metra, na temperaturi topljenja leda*". Gram dolazi od latinske riječi *gramma* što znači mala težina.

## Izvori
# Amper

U fizici, **amper** (simbol **A**) je SI osnovna jedinica koja se koristi za merenje električne struje. Sadašnja definicija, usvojena od strane devete Generalne Konferencije Težina i Mera 1948. godine, glasi: "jedan amper je stalna električna struja koja bi, kada bi se održavala u dva prava paralelna provodnika, neograničene dužine i zanemarljivo malog kružnog preseka, koji se nalaze u vakuumu na međusobnom rastojanju od jednog metra, prouzrokovala među tim provodnicima silu jednaku 2 × 10−7 njutna po metru dužine". Definicija za amper je istovetna fiksiranju vrednosti permeabilnosti u vakuumu na *μ*0 = 4π × 10−7 H/m. Pre 1948, takozvani "internacionalni amper" je bio korišćen, definisan u vezi sa elektrolitičkom stopom raspadanja srebra. Jednak je 0.99985 A.

Amper je dobio ime po Andre-Mari Amperu, jednim od glavnih koji su otkrili elektromagnetizam.

Amper se najtačnije postiže koristeći amperovu ravnotežu, ali se u praksi dobija preko Omovog zakona od jedinica za napon i otpor, volta i oma

Jedinica količine naelektrisanja, kulon, se definiše u vezi sa amperom: jedan kulon je količina naelektrisanja preneta strujom jednog ampera u okviru jedne sekunde.

Pošto je struja stopa kojim se naelektrisanje kreće po površini, a amper meri struju, jedan amper je jednak toku jednog kulona u sekundi:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
Pošto je kulon približno jednak 6.24 × 1018 osnovnog naelektrisanja, jedan amper je jednak
6.24 × 1018 osnovnog naelektrisanja koje se kreće po površini u jednoj sekundi.

Koristeći SI definiciju za konvencijalne vrednosti Džozefsonove i fon Klicingove konstante, amper može da se definiše kao tačno 6.241 509 629 152 65 × 1018 osnovnog naelektrisanja u sekundi.

## SI jedinice za elektricitet

| SI jedinice za elektromagnetizam |
| --- |
| Ime
 | Simbol
 | Definicija
 | Veličina
 |
| amper (SI osnovna jedinica)
 | A
 | A
 | Jačina električne struje
 |
| kulon
 | C
 | A•s
 | Količina naelektrisanja
 |
| volt
 | V
 | J/C = kg•m2•s−3•A−1 | Potencijalna razlika, Napon
 |
| om
 | Ω
 | V/A = kg•m2•s−3•A−2 | Otpor, Impedansa
 |
| om metar
 | Ω•m
 | kg•m3•s−3•A−2 | Specifični otpor
 |
| vat
 | W
 | V•A = kg•m2•s−3 | Električna snaga
 |
| farad
 | F
 | C/V = kg−1•m−2•A2•s4 | Električni kapacitet
 |
| farad po metru
 | F/m
 | kg−1•m−3•A2•s4 | Permitivnost
 |
| recipročni farad
 | F−1 | kg1•m2•A−2•s−4 | Elastanca
 |
| simens
 | S
 | Ω−1 = kg−1•m−2•s3•A2 | Električna provodnost
 |
| simens po metru
 | S/m
 | kg−1•m−3•s3•A2 | Specifična električna provodljivost
 |
| veber
 | Wb
 | V•s = kg•m2•s−2•A−1 | Fluks magnetnog polja
 |
| tesla
 | T
 | Wb/m2 = kg•s−2•A−1 | Magnetna indukcija
 |
| amper po metru
 | A/m
 | m−1•A
 | Jačina magnetnog polja
 |
| amper po veberu
 | A/Wb
 | kg−1•m−2•s2•A2 | Magnetna otpornost
 |
| henri
 | H
 | V•s/A = kg•m2•s−2•A−2 | Induktivnost
 |
| henri po metru
 | H/m
 | kg•m•s−2•A−2 | Permeabilnost
 |
| (bez dimenzija)
 | -
 | -
 | Magnetna osetljivost
 |

## Povezano

* SI
* Omov zakon
# Kurziv

4 shapes of Adobe Arabic font (Normal, Italic, Bold, Bold-Italic)
**Kurziv** (njem. *kursiv* od lat. *cursus*) u tipografiji tip je udesno nakošenih slova koja izgledaju gotovo kao da su pisana rukom , koji služi za isticanje pojedinih riječi, navode ili u druge stilske svrhe.

## Historija

Kurziv je kao pismo nastao početkom šesnaestog stoljeća u Italiji, slovorezač Francesko Griffo da Bologna izradio je kurzivni font Antikvu za Alda Manuzija koji je 1501. godine tim fontom tiskao Vergilija.

## Uporaba

Naslovi se u knjigama obično pišu ili većim fontom, ili svim velikim slovima (ili oboje), no kad neka knjiga ima dijelove, naslove poglavlja i podnaslove, često u pomoć uskače i kurziv. Osim pisanja naslova, kurzivom se ponekad pišu navodi (citati), a ponekad i predgovori knjiga.
Ukoliko je u tekstu iz bilo kojeg razloga potrebno navesti riječi iz stranih jezika, one se najčešće pišu u zagradi i u kurzivu.

## Izvori
# Paskal

**Paskal** (eng. *pascal*; simbol: Pa) je SI jedinica za pritisak. Ekvivalentan je jednom njutnu po kvadratnom metru. Jedinica je nazvana po Blezu Paskalu, poznatom francuskom matematičaru, fizičaru i filozofu.

1 Pa
= 1 N/m2 = 1 (kg·m/s2)/m2 = 1 kg/m·s2
= 0.01 milibar
= 0.00001 bar
Ista jedinica se koristi za Jungov modul elastičnosti i silu zatezanja

Standardni atmosferski pritisak je 101.325 Pa = 101,325 kPa = 1.013,25 hPa = 1.013,25 mbar = 760 tora

Meteorolozi širom sveta su dugo vremena merili vazdušni pritisak milibarima. Posle uvođenja SI jedinica, mnogi su želeli da očuvaju uobičajene brojke za pritisak. Stoga, meteorolozi danas koriste hektopaskale za vazdužni pritisak, koji su ekvivalentni milibarima, dok se slični pritisci daju u kilopaskalima u praktično svim drugim poljima, gde se prefiks hekto retko ikada i koristi.

1 hektopaskal (hPa)
= 100 Pa = 1 mbar
1 kilopaskal (kPa)
= 1,000 Pa = 10 hPa
U bivšem sovjetskom metar-tona-sekunda sistemu jedinica, jedinica za pritisak je pieze, što je ekvivalentno jednom kilopaskalu.

## Primeri raznih vrednosti (približno)

(Vidite SI prefiks za vodič za jedinice.)

|  |  |
| --- | --- |
| 0.5 Pa
 | Atmosferski pritisak na Plutonu (veoma gruba cifra iz 1988.)
 |
| 10 Pa
 | Povećanje pritiska po jednom mm vodenog stupca¹
 |
| 1 kPa
 | Atmosferski pritisak na Marsu, ∼1 % atmosferskog pritiska na visini mora na Zemlji
 |
| 10 kPa
 | Povećanje pritiska po jednom metra vodenog stupca¹, ili pad vazdušnog pritiska kada se ide od nivoa mora do 1000 m nadmorske visine
 |
| 101.325 kPa
 | Standardni atmosferski pritisak na nivou mora Zemlje = 1013.25 hPa
 |
| 100 MPa
 | Pritisak na dnu Marijanskog Rova, oko 10 km ispod površine okeana
 |
| 10 GPa
 | Dijamanti se formiraju
 |
| 100 GPa
 | Teorijska sila zatezanja karbonskih nanotubi
 |

¹na Zemljinoj površini

## Poređenje sa ostalim jedinicama pritiska

|  |  |
| --- | --- |
| 1 bar
 | 100,000 Pa
 |
| 1 milibar
 | 100 Pa
 |
| 1 atmosfera
 | 101,325 Pa
 |
| 1 mmHg (ili tor)
 | 133.332 Pa
 |
| 1 inč Hg
 | 3,386.833 Pa
 |

Jedinice za pritisak i koeficijenti za konverziju
|  |  | bar
 | tehnička/fizička atmosfera
 | tor
 | funtna-sila po kvadratnom inču psi
 |
| 1 Pa
 | ≡ 1 N/m²
 | = 10−5 bar
 | ≈ 10.2•10−6 at
 | ≈ 9.87•10−6 atm
 | ≈ 7.5•10−3 torr
 | ≈ 145•10−6 psi
 |
| 1 bar
 | = 100,000 Pa
 | ≡ 106 dyn/cm²
 | ≈ 1.02 at
 | ≈ 0.987 atm
 | ≈ 750 torr
 | ≈ 14.504 psi
 |
| 1 at
 | = 98,066.5 Pa
 | = 0.980665 bar
 | ≡ 1 kgf/cm²
 | ≈ 0.968 atm
 | ≈ 736 torr
 | ≈ 14.223 psi
 |
| 1 atm
 | = 101,325 Pa
 | = 1.01325 bar
 | ≈ 1.033 at
 | ≡ *p0* | = 760 torr
 | ≈ 14.696 psi
 |
| 1 torr
 | ≈ 133.322 Pa
 | ≈ 1.333•10−3 bar
 | ≈ 1.360•10−3 at
 | ≈ 1.316•10−3 atm
 | ≡ 1 mmHg | ≈ 19.337•10−3 psi
 |
| 1 psi
 | ≈ 6,894.757 Pa
 | ≈ 68.948•10−3 bar
 | ≈ 70.307•10−3 at
 | ≈ 68.046•10−3 atm
 | ≈ 51.7149 torr
 | ≡ 1 lbf./in.²
 |
# Tačka

**Tačka** ili **točka** može značiti:

* tačka (geometrija), čest naziv za elemente skupova kojima se određena teorija bavi
* tačka (metrologija), stara mjerna jedinica duljine; punkt
* tačka (muzika), znak za produženje trajanja note ili pauze
* tačka (pravo), dio pravne odredbe manji od paragrafa ili članka i alineje, posebno istaknut brojkom
* tačka (punktuacija), interpunkcijski znak za obilježavanje kraja rečenice, skraćene riječi ili izraza i dr.
* tipografska tačka, mjerna jedinica tipografskog mjernog sistema

## Povezano

* tačke
# Avogadrov broj

**Avogadrov broj**, poznat još i kao **Avogadrova konstanta**, je broj molekula u jednom molu supstance. Označava se simbolom *NA* (ili *L* po austrijkom fizičaru Johanu Jozefu Lošmitu, koji je prvi odredio približnu veličinu molekula, ali ovo drugo se izbegava jer L je oznaka i za Lošmitovu konstantu). Zvanično je definisan kao broj atoma C-12 u 12 grama ove supstance. Avogadrov broj iznosi 6,022 141 99(47) · 1023 mol-1.

Treba skrenuti pažnju da Avogadrov broj nije bezdimenziona veličina.

Avogadrov broj se koristi za određivanje ne samo broja molekula već i jona i atoma.

## Određivanje Avogadrovog broja

Pomoću Rejlijevog ogleda moguće je proceniti linearne dimenzije molekula. Ogled se zasniva na činjenici da se neka ulja organskog porekla razlivaju na površini vode, tako da grade veoma tanke (monomolekulske) slojeve. Debljina takvog sloja je jednaka prečniku molekula.
Ako se kap ulja poznate zapremine razlije po površini vode, formiraće se sloj ulja površine **S** i debljine **d**.

Pošto su zapremine kapi i sloja jednake **S∙d = V0**, biće:

**d=V0/S**
Radi određivanja prečnika jednog molekula ulja treba, dakle, izmeriti zapreminu jedne kapi ulja i površinu ulja razlivenog na površini vode. Zapremina jedne kapi ulja može se odrediti, između ostalog, pomoću kapaljke sa menzurom.

**Površina monomolekulskog sloja određuje se na sledeći način:**
velika čista posuda napuni se vodom čija je dubina otprilike 1 cm. Na centar površine vode pospe se tanak sloj fino sprašene krede male površine (dobija se struganjem krede finim brusnim papirom). Pri pažljivom otkidanju jedne kapi iznad centra posude, (kap se spušta sa male visine) obrazovani sloj potiskuje prah ka zidovima posude. Formirani sloj ulja je približno oblika kruga i njegova površina se može odrediti merenjem prečnika.

Ukoliko bi se za izvođenje ogleda koristila čista oleinska kiselina, posuda za vodu bi trebalo da bude džinovska. Zato se za izvođenje ogleda koristi rastvor oleinske kiseline u alkoholu, u kojem oleinska kiselina zauzima 1/400 deo zapremine. Ovo treba uzeti u obzir pri izračunavanju zapremine oleinske kiseline koja se nalazi u jednoj kapi (alkohol se rastvara u vodi i ne učestvuje u formiranju sloja).

Avogadrov broj se može odrediti po formuli:

**NA=M/(ρ∙d3)**
Molarna masa oleinske kiseline je **M=0,282 kg/mol**, a gustina **ρ=890 kg/m3**.

## Reference
# Radijan

U matematici i fizici, **radijan** je merna jedinica ugla. To je SI izvedena jedinica za ugao. Definisana je kao ugao kod centra kruga zatvoren lukom kružnice koji je jednak u dužini poluprečniku kruga. Mere ugla u radijanima su često date bez ikakve eksplicitne jedinice. Kada se da jedinica, koristi se skraćenica **rad**, a ponekad simbol **c** (za cirkularni).

Ugao od jednog radijana nad lukom jednakim dužini poluprečnika kruga.
Postoje 2π (oko 6,283185) radijana u punom krugu, pa:

2π rad = 360°

1 rad = 360/(2π)° = 180/π° (približno 57,29578°).

ili:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2
U matematičkoj analizi, uglovi moraju da se predstave u radijanima u trigonometrijskim funkcijama, da bi identiteti i rezultati bili što prostiji i prirodniji. Na primer, upotreba radijana vodi do prostog identiteta

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_4 ,
koji je osnova za mnoge druge elegantne identitete u matematici, uključujući

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_6 .
Radijan je pre bio SI dopunska jedinica, ali je ova kategorija ukinuta iz SI sistema 1995. godine.

Treba naglasiti da, iako je radijan jedinica za meru, sve mereno u radijanima je *bezdimenzionalno*. Ovo može lako da se uoči u tome da je odnos dužine luka i poluprečnika ustvari ugao luka, meren u radijanima; a ipak količnik dva rastojanja je bez dimenzija. Veličine uglova su naprosto *brojevi*—u matematičkom smislu—a *ne* fizičke veličine merene u odnosu na izvestan fiksan etalon. Veličina ugla, u radijanima, stepenima ili ma kojoj drugoj jedinici, nezavisna je od jedinice koja se koristi za izražavanje dužina i drugih fizičkih merljivih veličina.

Za merenje prostornih uglova, vidite steradijan.

## Povezano

* Trigonometrija
* Harmonijska analiza
* Ugaona frekvencija
* Stepeni
* Pi
# Kulon (jedinica)

**Kulon** (eng/fr *coulomb*; simbol: **C**) je SI jedinica naelektrisanja i definiše se kao količina naelektrisanja koju prenese struja od jednog ampera za jednu sekundu. Kulon je 6,241506×1018 puta veći od naelektrisanja jednog elektrona. Kulon je dobio naziv po francuskom fizičaru Šarl-Ogisten de Kulonu (1736-1806).

## Alternativna definicija

Pošto su Džozefsonovoj i fon Klicingovoj konstanti date konvencijom utvrđene vrednosti, moguće je da se kombinuju ove vrednosti (KJ ≡ 4,835 979×1014 Hz/V i RK ≡ 2,5812807×104 Ω) kako bi se stvorila alternativna (ne još zvanična) definicija kulona. Tada je kulon tačno 6,24150962915265×1018 elementarnog naelektrisanja.

## SI jedinice za elektricitet

| SI jedinice za elektromagnetizam |
| --- |
| Ime
 | Simbol
 | Definicija
 | Veličina
 |
| amper (SI osnovna jedinica)
 | A
 | A
 | Jačina električne struje
 |
| kulon
 | C
 | A•s
 | Količina naelektrisanja
 |
| volt
 | V
 | J/C = kg•m2•s−3•A−1 | Potencijalna razlika, Napon
 |
| om
 | Ω
 | V/A = kg•m2•s−3•A−2 | Otpor, Impedansa
 |
| om metar
 | Ω•m
 | kg•m3•s−3•A−2 | Specifični otpor
 |
| vat
 | W
 | V•A = kg•m2•s−3 | Električna snaga
 |
| farad
 | F
 | C/V = kg−1•m−2•A2•s4 | Električni kapacitet
 |
| farad po metru
 | F/m
 | kg−1•m−3•A2•s4 | Permitivnost
 |
| recipročni farad
 | F−1 | kg1•m2•A−2•s−4 | Elastanca
 |
| simens
 | S
 | Ω−1 = kg−1•m−2•s3•A2 | Električna provodnost
 |
| simens po metru
 | S/m
 | kg−1•m−3•s3•A2 | Specifična električna provodljivost
 |
| veber
 | Wb
 | V•s = kg•m2•s−2•A−1 | Fluks magnetnog polja
 |
| tesla
 | T
 | Wb/m2 = kg•s−2•A−1 | Magnetna indukcija
 |
| amper po metru
 | A/m
 | m−1•A
 | Jačina magnetnog polja
 |
| amper po veberu
 | A/Wb
 | kg−1•m−2•s2•A2 | Magnetna otpornost
 |
| henri
 | H
 | V•s/A = kg•m2•s−2•A−2 | Induktivnost
 |
| henri po metru
 | H/m
 | kg•m•s−2•A−2 | Permeabilnost
 |
| (bez dimenzija)
 | -
 | -
 | Magnetna osetljivost
 |

## Povezano

* struja (elektricitet)
* SI
* Faradejeva konstanta
* Kulonov zakon
# Om (jedinica)

**Om** (označava se grčkim slovom omega WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 ) je međunarodna mjerna jedinica za električni otpor. Često se koriste i višekratnici k WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 (kiloom - 1000 oma) i M WIKINIUM\_MATH\_PH\_4 (megaom - milion oma).

Om je dobio ime po Georgu Simonu Ohmu, njemačkom fizičaru koji je otkrio vezu između napona i jačine struje, izraženu u Ohmovom zakonu, koji matematički glasi:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_6
## Definicija

Om je izvedena jedinica. Definira se kao vrijednost otpora na kojem pri protjecanju struje od jedan amper nastaje pad napona od jedan volt *(volt po amperu)*.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_8
Omski otpor R direktno je srazmjeran dužini WIKINIUM\_MATH\_PH\_10 i obrnuto srazmjeran presjeku vodiča A.
ρ je specifični otpor koji je karakterističan za svaki materijal ponaosob.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_12
# Farad

*Ne mešati sa Faradejevom konstantom*
**Farad** (simbol: **F**) je SI jedinica za električni kapacitet (nazvana po Majklu Faradeju). Kondenzator ima vrednost jednog farada kada jedan kulon naelektrisanja izazove potencijalnu razliku od jednog volta na njemu. U ostalim SI jedinicama može da se zapiše kao:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
Pošto je farad veoma velika jedinica, kapacitivnost većine kondenzatora se izražava u mikrofaradima, (μF), nanofaradima (nF) ili pikofaradima (pF). Mikrofarad je milioniti deo farada, a pikofarad je milioniti deo milionitog dela mikrofarada. Umnošci veći od mikrofarada se retko koriste u praksi, čak i za veće kapacitete, tako da se kapacitet od 4,7×10-3 F, na primer, najčešće piše kao 4700 μF.

Recipročna vrednost kapaciteta se zove elastanca, (nestandardna i ne-SI) veličina čija je jedinica daraf.

## SI jedinice za elektricitet

| SI jedinice za elektromagnetizam |
| --- |
| Ime
 | Simbol
 | Definicija
 | Veličina
 |
| amper (SI osnovna jedinica)
 | A
 | A
 | Jačina električne struje
 |
| kulon
 | C
 | A•s
 | Količina naelektrisanja
 |
| volt
 | V
 | J/C = kg•m2•s−3•A−1 | Potencijalna razlika, Napon
 |
| om
 | Ω
 | V/A = kg•m2•s−3•A−2 | Otpor, Impedansa
 |
| om metar
 | Ω•m
 | kg•m3•s−3•A−2 | Specifični otpor
 |
| vat
 | W
 | V•A = kg•m2•s−3 | Električna snaga
 |
| farad
 | F
 | C/V = kg−1•m−2•A2•s4 | Električni kapacitet
 |
| farad po metru
 | F/m
 | kg−1•m−3•A2•s4 | Permitivnost
 |
| recipročni farad
 | F−1 | kg1•m2•A−2•s−4 | Elastanca
 |
| simens
 | S
 | Ω−1 = kg−1•m−2•s3•A2 | Električna provodnost
 |
| simens po metru
 | S/m
 | kg−1•m−3•s3•A2 | Specifična električna provodljivost
 |
| veber
 | Wb
 | V•s = kg•m2•s−2•A−1 | Fluks magnetnog polja
 |
| tesla
 | T
 | Wb/m2 = kg•s−2•A−1 | Magnetna indukcija
 |
| amper po metru
 | A/m
 | m−1•A
 | Jačina magnetnog polja
 |
| amper po veberu
 | A/Wb
 | kg−1•m−2•s2•A2 | Magnetna otpornost
 |
| henri
 | H
 | V•s/A = kg•m2•s−2•A−2 | Induktivnost
 |
| henri po metru
 | H/m
 | kg•m•s−2•A−2 | Permeabilnost
 |
| (bez dimenzija)
 | -
 | -
 | Magnetna osetljivost
 |

## Literatura

* International Union of Pure and Applied Chemistry (2007). E Richard Cohen, Tom Cvitas, Jeremy G Frey, Bertil Holstrom, John W Jost. ur. Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry (3nd edition izd.). Royal Society of Chemistry; 3rd edition. ISBN 0854044337.

* International Union of Pure and Applied Chemistry (1993). *Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry*, 2nd edition, Oxford: Blackwell Science. ISBN 0-632-03583-8. Electronic version.
# Veber (jedinica)

U fizici **Veber** (**Wb**) je jedinica magnetskog toka. Dobila je ime po njemačkom fizičaru pod imenom Wilhelm Eduard Weber (1804.-1891.).

Veber se može objasniti pomoću Faradayevog zakona kao magnetski tok koji prolazi kroz vrh kruga. Ako tok bude na 1 Wb/s daje elektromotivnu snagu od jednog volta.

U SI sustavu veber iznosi kg·m2·s-2·A-1. To je jednako volt-sekundi (V·s).

Veber je snažna jedinica jednaka 1 T m2 = WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 maxwella.

## Sustav vebera

| Prefiks
 | Ime
 | Simbol
 |  | Prefiks
 | Ime
 | Simbol
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 100 | veber
 | Wb
 |  |  |  |  |
| 101 | dekaveber
 | daWb
 |  | 10–1 | deciveber
 | dWb
 |
| 102 | hektoveber
 | hWb
 |  | 10–2 | centiveber
 | cWb
 |
| 103 | kiloveber
 | kWb
 |  | 10–3 | milliveber
 | mWb
 |
| 106 | megaveber
 | MWb
 |  | 10–6 | mikroveber
 | µWb
 |
| 109 | gigaveber
 | GWb
 |  | 10–9 | nanoveber
 | nWb
 |
| 1012 | teraveber
 | TWb
 |  | 10–12 | pikoveber
 | pWb
 |
| 1015 | petaveber
 | PWb
 |  | 10–15 | femtoveber
 | fWb
 |
| 1018 | eksaveber
 | EWb
 |  | 10–18 | atoveber
 | aWb
 |
| 1021 | zetaveber
 | ZWb
 |  | 10–21 | zeptoveber
 | zWb
 |
| 1024 | jotaveber
 | YWb
 |  | 10–24 | joktoveber
 | yWb
 |
# Henri

*Za ostale upotrebe, pogledajte Henri (razvrstavanje).*
**Henri** (simbol **H**) je izvedena jedinica SI sustava za induktivitet. Ime je dobila po američkom znanstveniku Josephu Henryu.

## Definicija

Ako pri brzini promjene jakosti električne struje u krugu od jedan amper po sekundi samoindukcijom nastaje elektromotorna sila od jednog volta, tada je induktivitet kruga jedan henri.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0

Oznake mjernih jedinica u jednadžbi:

A = amper

V = volt

C = kulon

J = džul

Wb = veber

kg = kilogram

m = metar

s = sekunda

## Obrazloženje

Induktivitet je osnovno svojstvo zavojnice (svitka) i mjeri se u henrijima.

## Pogledaj

* Impedancija
# Simens (jedinica)

**Simens** (eng. *siemens*; simbol: S) je SI izvedena jedinica za merenje električne provodljivosti, budući da je recipročni om (Ω), nazvana po Verneru fon Simensu. Odnos između električnih jedinica je:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0

* *S* = jedinica provodnosti, simens
* *A* = jedinica jačine struje, amper
* *V* = jedinica električnog napona, volt

Formula za izračunavanje provodljivosti glasi:
*G = 1 / R = S*

* *G* = provodljivost
* *R* = otpor (Ω)
* *S* = jedinica provodnosti, simens

Primer: *G* = 1 / 6 Ω = 0,1667 *S*

**Mo** (eng. *mho*) je sada ekscentrično ime za ovu jedinicu električne provodljivosti, jednakoj 1 Ω−1. Izvedena je od pisanja reči om unazad. NJegov simbol je WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 (obrnuto napisano slovo Ω). Jedinica simens se koristi univerzalno u nauci i primarno u primenama u elektrici, dok se mo koristi prevashodno u primenama u elektronici.

## SI jedinice za elektricitet

| SI jedinice za elektromagnetizam |
| --- |
| Ime
 | Simbol
 | Definicija
 | Veličina
 |
| amper (SI osnovna jedinica)
 | A
 | A
 | Jačina električne struje
 |
| kulon
 | C
 | A•s
 | Količina naelektrisanja
 |
| volt
 | V
 | J/C = kg•m2•s−3•A−1 | Potencijalna razlika, Napon
 |
| om
 | Ω
 | V/A = kg•m2•s−3•A−2 | Otpor, Impedansa
 |
| om metar
 | Ω•m
 | kg•m3•s−3•A−2 | Specifični otpor
 |
| vat
 | W
 | V•A = kg•m2•s−3 | Električna snaga
 |
| farad
 | F
 | C/V = kg−1•m−2•A2•s4 | Električni kapacitet
 |
| farad po metru
 | F/m
 | kg−1•m−3•A2•s4 | Permitivnost
 |
| recipročni farad
 | F−1 | kg1•m2•A−2•s−4 | Elastanca
 |
| simens
 | S
 | Ω−1 = kg−1•m−2•s3•A2 | Električna provodnost
 |
| simens po metru
 | S/m
 | kg−1•m−3•s3•A2 | Specifična električna provodljivost
 |
| veber
 | Wb
 | V•s = kg•m2•s−2•A−1 | Fluks magnetnog polja
 |
| tesla
 | T
 | Wb/m2 = kg•s−2•A−1 | Magnetna indukcija
 |
| amper po metru
 | A/m
 | m−1•A
 | Jačina magnetnog polja
 |
| amper po veberu
 | A/Wb
 | kg−1•m−2•s2•A2 | Magnetna otpornost
 |
| henri
 | H
 | V•s/A = kg•m2•s−2•A−2 | Induktivnost
 |
| henri po metru
 | H/m
 | kg•m•s−2•A−2 | Permeabilnost
 |
| (bez dimenzija)
 | -
 | -
 | Magnetna osetljivost
 |

## Literatura

* International Union of Pure and Applied Chemistry (2007). E Richard Cohen, Tom Cvitas, Jeremy G Frey, Bertil Holstrom, John W Jost. ur. Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry (3nd edition izd.). Royal Society of Chemistry; 3rd edition. ISBN 0854044337.

* International Union of Pure and Applied Chemistry (1993). *Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry*, 2nd edition, Oxford: Blackwell Science. ISBN 0-632-03583-8. Electronic version.