Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bekerel

Znak za opasnost od radioaktivnosti
**Bekerel** je SI izvedena mjerna jedinica za aktivnost radioaktivnoga izvora (radioaktivnost). Aktivnost radioaktivnog uzorka od jednog bekerela odgovara jednom raspadu atomske jezgre u sekundi: 1 Bq = 1 1/s. Nazvan je prema francuskom fizičaru Antoineu Henriu Becquerelu. Kako su aktivnosti atomskih jezgri radioaktivnih uzoraka često vrlo velike, u upotrebi je i veća jedinica: kiri (Ci), 1 Ci iznosi 3,7 • 1010 Bq, koja nije SI mjerna jedinica.

Kako se radioaktivni raspad nuklearnih jezgri mijenja s vremenom, uobičajeno je dati i još neke dodatne podatke o kemijskom elementu, pogotovo ako ima kratko vrijeme poluraspada. Naše tijelo osjeti svakodnevno aktivnost radioaktivnoga izvora i to prije svega kalija-40, oko 4400 bekerela. U SI sustavu poželjnije je koristiti mjernu jedinicu bekerel, nego 1/s, jer to može dovesti do krivih zaključaka, kao na primjer da se radi o mjernoj jedinici Herc (1 Hz = 1 1/s).

Češće korišteni višekratnici su:

* **kilobekerel**, tisuću bekerela (1 kBq = 1•103 Bq)
* **megabekerel**, milijun bekerela (1 MBq = 1•106 Bq)
* **gigabekerel**, milijarda bekerela (1 GBq = 1•109 Bq)
* **terabekerel**, bilijun bekerela (1 TBq = 1•1012 Bq)

Tako na promjer, prirodni kalij-40 u ljudskom tijelu stvara aktivnost radioaktivnoga izvora od otprilike 4 kBq.

## Proračun aktivnost radioaktivnoga izvora

Za neku masu *m* (u gramima) radioaktivnog izotopa, koji ima atomsku masu *ma* (u g/mol) i vrijeme poluraspada *t1/2* (u sekundama), količina radioaktivnosti se može izračunati prema:

radioaktivnost (u Bq) = WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
gdje je: *NA* = 6,022 141 79(30)×1023 mol−1 Avogadrov broj.

Tako na primjer, jedan kilogram kalija sadrži 0,12 grama izotopa kalija-40 (svi ostali izotopi kalija su stabilni), koji ima vrijeme poluraspada of 1,248×109 godina = 39,38388×1015 sekundi i ima atomsku masu 39,96399848 g/mol, tako da računanjem dobijemo da je radioaktivnost 31,825 kBq.

## Reference

## Vanjske veze

* Izvedene jedinice na BIPM-ovom sajtu
# Katal

**Katal** je SI izvedena jedinica za katalitičku aktivnost.. Definiše se kao molovi u sekundi. Ime katal se koristi za ovu jedinicu već decenijama, ali je tek 1999. postala zvanična SI izvedena jedinica Rezolucijom 12 dvadesetprve Generalne konferencije težina i mera, na predlog Međunarodne federacije kliničke hemije i laboratorijske medicine. Formalnim usvajanjem katala se nada da će se smanjiti korišćenje ne-SI jedinice zvane „jedinica“, simbol "U", definisane kao mikromolovi u minutu. Sada se u praksi „jedinice“ češće koriste nego katal, ali njihovoj definiciji fali koherentnost sa SI sistemom.

Katal se ne koristi da izrazi tempo reakcije; to se izražava u molovima u sekundi. On se koristi za merenje količine katalizatora. Jedan katal tripsina, na primer, je ona količina tripsina koja razbija jedan mol peptidne veze u sekundi.

## Definicija

1 kat = 1 mol/s
## Reference

## Literatura

* International Union of Pure and Applied Chemistry (2007). E Richard Cohen, Tom Cvitas, Jeremy G Frey, Bertil Holstrom, John W Jost. ur. Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry (3nd edition izd.). Royal Society of Chemistry; 3rd edition. ISBN 0854044337.

* International Union of Pure and Applied Chemistry (1993). *Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry*, 2nd edition, Oxford: Blackwell Science. ISBN 0-632-03583-8. Electronic version.

## Vanjske veze

* Unit "katal" for catalytic activity (IUPAC Technical Report) *Pure Appl. Chem.* Vol. 73, No. 6, pp. 927–931 (2001) [1]
* René Dybkær (1 March 2002). „The Tortuous Road to the Adoption of katal for the Expression of Catalytic Activity by the General Conference on Weights and Measures”. *Clinical Chemistry* **48** (3): 586–590. PMID 11861460.
# Stepen (ugao)

**Stepen** ili **stupanj** (oznaka: **°**) je mjerna jedinica za ugao i predstavlja 1/360 kruga.

Stepen se dalje dijeli na **lučne minute** (oznaka: ' ) i **lučne sekunde**(oznaka: " ).

* 1°=60' (1 stepen = 60 lučnih minuta)
* 1'=60" (1 lučna minuta = 60 lučnih sekundi)
* 1" = 1 lučna sekunda

Stepen, lučne minute i lučne sekunde su jedine jedinice u SI sistemu koje se pišu bez razmaka između broja i jedinice, pa je pravilno "15° 30'", a ne "15 ° 30 '". Pored toga, ove su jedinice jedine na koje se ne mogu primijeniti prefiksi mjernih jedinica.

Broj 360 je vjerovatno odabran zbog broja dana u godini. Primitivni kalendari, kao npr. perzijski kalendar, imali su 360 dana u godini. U matematici, gdje podjela kruga na 360 dijelova ne daje nikakvo pojednostavljanje u računu, se često koriste i druge jedinice za ugao.

Osim stepena, postoje i druge mjerne jedinice za ugao:

* radijan (rad)
* gradijan (grad)

## Povezano

* Kompas
* Geografske koordinate

## Reference
# Metar kubni

**Kubni metar**, oznaka **m3** je osnovna mjerna jedinica za volumen.

Osim osnovnog oblika - Kubni metar, često se koriste i izvedenice:

* **milimetar kubni** ili 1 **mm3** = 1 \* 10-9 metara kubnih
* **centimetar kubni**  ili 1 **cm3** = 1 \* 10-6 metara kubnih
* **decimetar kubni**  ili 1 **dm3** = 1 \* 10-3 metara kubnih
* **kilometar kubni**  ili 1 **km3** = 1 \* 109 metara kubnih

Vidi i:

* metar
* Četvorni metar
* Litra
* SI prefiksi
# Odnos

﻿**Odnos** je u socijalnom radu, uspostavljanje kontakta sa klijentima, uzajamna razmena emocija, dinamička interakcija. Savremena orijentacija u socijalnom radu najčešće tretira odnos kao relaciju saradnika (terapeuta i klijenta) u cilju zajedničkih napora da se nađe najbolje rešenje. Kao posledica intenzivne brige za veliki broj klijenata, socijalni radnici mogu iskazivati znake „izgaranja” bernaut sindrom.

## Literatura

*

Ovaj članak, ili jedan njegov segment, izvorno je preuzet iz knjige Ivan Vidanović "*Rečnik socijalnog rada*" uz odobrenje autora.

## Vanjske veze

* Povezanost radnog mesta i pojave sindroma izgaranja Arhivirano 2007-09-29 na Wayback Machine-u
# Decibel

Zvuk se širi u obliku prostornih longitudinalnih valova u zraku.
**Decibel** (oznaka dB) je decimalna jedinica brojčane jedinice bel iznimno dopuštene izvan SI (Međunarodni sustav mjernih jedinica). Decibel je jedinica razine neke fizikalne veličine (razine snage, napona, struje, jakosti zvuka i drugog). Poseban je naziv za broj jedan kada je razina (na primjer snage *P2* prema snazi *P1*) izračunana jednadžbom:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2

## Jakost zvuka

**Jakost zvuka** (oznaka *I*) je fizikalna mjerna veličina koja opisuje energiju zvučnoga vala u vremenskom razdoblju (intervalu) kroz površinu okomitu na smjer širenja vala. Mjerna je jedinica vat po kvadratnom metru (W/m²).

**Prag čujnosti** je najmanja jakost zvuka koju ljudsko uho može čuti:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_4
**Razina jakosti zvuka** (oznaka *L*) je mjerna veličina prilagođena osjetljivosti ljudskoga uha, deseterostruki logaritam omjera jakosti nekoga zvuka i praga čujnosti, odnosno:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_6
gdje je:

* *I* - razina jakosti zvuka;
* *I*0 - prag čujnosti;
* Np - neper;
* B - bel;
* dB - decibel.

Valovi zvuka proizvode tlak na tijelo na koje udaraju. Jakost zvuka je količina energije koju isijava izvor zvuka u 1 sekundi kroz površinu od 1 m2 okomito na smjer njegovog širenja i mjeri se u W/m2. Iz izraza za gustoću energije vidimo da je jakost zvuka to veća što je veća gustoća sredstva *ρ* u kojem se zvuk širi i što je veća amplituda *A* vala. Međutim, kod prostornih valova gustoća energije opada s kvadratom udaljenosti, pa je u tom razmjeru i jakost zvuka:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_8
gdje je: *j0* - gustoća energije na duljini *r* = 1 metar od njegovog izvora.

### Bel

**Bel** (prema A. G. Bellu; oznaka B) je brojčana jedinica razine određene fizikalne veličine prema odabranoj usporedbenoj vrijednosti, kada je ta razina određena dekadskim logaritmom omjera vrijednosti tih veličina. Bel je iznimno dopuštena jedinica izvan SI (Međunarodni sustav mjernih jedinica), povezana s jedinicom neper (Np) jednadžbom:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_10
Većinom se upotrebljava decimalna jedinica decibel (dB = 0,1 B). Na primjer ako je snaga nekog signala 1 W, a dogovorena usporedbena snaga 1 mW, tada je razina signala:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_12
### Neper

**Neper** (po J. Napieru ili Neperu; oznaka Np) je brojčana jedinica razine određene fizikalne veličine prema odabranoj usporedbenoj vrijednosti, kada je ta razina određena prirodnim logaritmom omjera vrijednosti tih veličina, pa je poseban naziv broja jedan (Np = 1). Neper je iznimno dopuštena jedinica izvan SI. Rabi se uglavnom u elektrokomunikacijama za izražavanje gušenja signala.

## Reference
# Jedinica atomske mase

**Unificirana jedinica atomske mase** (**u**), ili **dalton** (**Da**), je jedinica za masu koja se koristi da izrazi atomske i molekulske mase. Definiše se kao 1/12 mase atoma ugljenika-12. Shodno tome,

1 u = 1/NA grama = 1/(1000 NA) kg   (gde je NA Avogadrov broj)
1 u ≈ 1.66053886 x 10-27 kg
Simbol **amu** za **jedinicu atomske mase** (*atomic mass unit*) može još uvek negde da se pronađe, naročito u starim delima. Atomske mase se često pišu bez ikakve jedinice, pa se tada jedinica atomske mase podrazumeva. U literaturi iz biohemije i molekulske biologije (naročito u vezi sa proteinima), koristi se termin dalton, sa simbolom „Da“. S obzirom da su proteini veliki molekuli, o njima se obično govori u kilodaltonima, ili „kDa“, gde je jedan kilodalton jednak 1000 daltona.

Unificirana jedinica atomske mase nije SI jedinica za masu, iako je (samo pod tim nazivom i simbolom u) prihvaćena za korišćenje u okviru SI. Pogledajte poveznicu za SI sajt dole.

Jedinica je zgodna jer jedan atom vodonika ima masu od otprilike 1 u, i generalnije, atom ili molekul koji sadrži *n* protona i neutrona ima masu otprilike jednaku *n* u. Masa je 'otprilike' jer je zbog defekta mase masa složenih čestica različita od zbira masa njihovih sastojaka.

Drugi razlog zašto se ova jedinica koristi je taj da je eksperimentalno mnogo lakše i preciznije *upoređivati* mase atoma i molekula (utvrditi *relativne* mase) nego meriti njihove *apsolutne* mase. Mase se porede uz pomoć masenog spektrometra (vidite ispod).

Avogadrov broj (NA) i mol se definišu tako da jedan mol supstance sa atomskom ili molekulskom masom od 1 u ima masu od tačno 1 grama.
Na primer, molekulska masa vode je 18,01508 u i ovo znači da jedan mol vode ima masu od 18,01508 grama i da 1 gram vode sadrži NA/18.01508 ≈ 3.3428 × 1022 molekula.

## Merenje relativnih atomskih masa

Relativna atomska masa se meri masenim spektrometrom. U masenom spektrometru uzorak se jonizuje (bombardovanjem elektronima, jonima ili ozračivanjem laserom) i propušta kroz kombinaciju eletričnog i magnetnog polja gde joni poprimaju različite putanje zavisno od specifičnog naelektrisanja. Tako se dobija **maseni spektar** koji predstavlja jonsku struju u funkciji specifične mase.

Ovaj spektar pruža:

1. Relativne mase izotopa
2. Zastupljenost izotopa

## Historija

Hemičar Džon Dalton je prvi predložio da masa jednog atoma vodonika bude jedinica atomske mase. Fransis Aston, pronalazač masenog spektrometra je kasnije koristio 1/16 mase atoma kiseonika-16 kao svoju jedinicu.

Pre 1961, *fizička jedinica atomske mase* je definisana kao 1/16 mase jednog atoma kiseonika-16, dok je *hemijska jedinica atomske mase* definisana kao 1/16 prosečne mase kiseonikovog atoma (računajući prirodno izobilje različitih kiseonikovih izotopa). Obe jedinice su neznatno manje od unificirane jedinice, koja je usvojena od strane Međunarodne unije za čistu i primenjenu fiziku (IUPAP) 1960. godine i od strane Međunarodne unije za čistu i primenjenu hemiju (IUPAC) 1961. godine.

## Povezano

* Dalton

## Vanjske veze

* SI sajt o prihvatljivim ne-SI jedinicama
* Prihvaćena vrednosto od 1 u od 2002.
# Čvor (mjerna jedinica)

**Čvor** je mjerna jedinica za brzinu, za koju se koristi skraćenica **čv**. Ne predstavlja SI jedinicu, iako je prihvaćena za upotrebu unutar SI sistema. Uglavnom se koristi u pomorstvu i avijaciji.

## Definicija

1 čvor = 1 nautička milja/sat = 1,852 km/h. To je definicija koristi u većini, ako ne i svim, okolnostima.

Prema običajima, čvor mjeri brzinu plovila u odnosu na tekućinu, a ne kopno. Ukoliko se sama tekućina pokreće (rijeka), onda se brzina plovila veća ili manja u odnosu od brzine plovila u odnosu na kopno.

## Konverzije

1 čvor odgovara:

* 0.51444 m/s
* 1.852 km/h
* 1.15 mi/h
* 1 minut 1 stupnja geografske širine južno ili sjeverno od ekvatora, na sat
* 6,076 stopa/sat
# Nautička milja

**Nautička milja** (**morska milja**) je jedinica za mjerenje duljine.

Nautička milja je mjerna jedinica izvan SI sustava, ali je dopuštena za upotrebu uz jedinice iz tog sustava. Upotrebljava se u pomorstvu, zrakoplovstvu te u pravnim spisima koji se odnose na određivanje međunarodnih granica na moru.

Prema međunarodno prihvaćenoj definiciji jedna nautička milja jednaka je točno **1852 metra**.

Vrijednost nautičke milje je početno bila određena kao lučna udaljenost između dvije paralele udaljene jednu minutu geografske širine na površini Zemlje. Kako je Zemlja samo približno kuglastog oblika, tako i udaljenost između paralela nije svugdje ista, već može iznositi od 1842,9 m na ekvatoru, pa do 1861,7 m na polovima. Stoga je definicija promijenjena da iznosi točno 1852 metra.

Međunarodni ured za mjere i utege određuje **M** kao oznaku nautičke milje. Učestalo je korištenje i drugih oznaka, poput **Nm**, **NM**, **nmi**, **nm**. Upotreba tih kratica stoga može izazvati zabunu, jer neke kratice izgledaju kao SI oznake mjernih veličina (npr. nm za nanometar, N m za njutn·metar).

## Odnos prema drugim veličinama

Jedna nautička milja iznosi:

1852 metra (točno)
1.150779 milja (kopnenih)
2.025.372 yarda
1.012.6859 fathoma
10 kabela
0,9998834 minuta na meridijanu
## Reference
# Metar u sekundi

**Metar u sekundi** (oznaka **m/s**, **m s-1**) je SI izvedena jedinica za brzinu. Definira se kao brzina pri kojoj se 1 metar prijeđe u vremenu od 1 sekunde.

Primjeri manjih i većih jedinica su mm/s, cm/s, km/s itd.

## Konverzija u druge jedinice za brzinu

* 1 m/s = 3,6 km/h.

## Poveznice

* km/h
* Brzina
* Brzina oslobađanja
# Ar (jedinica)

Dijagram jednog ara.
**Ar** (znak **a**) je mjerna jedinica za površinu u sistemu SI. Jedan ar ima sto kvadratnih metara, odnosno po svojoj definiciji predstavlja kvadrat čije su stranice duge deset metara.

1 ar = 1 kvadratni dekametar = 100 m2
Najčešće se koristi za merenje manjih zemljišta, a za merenje većih površina se obično koriste jedinice hektar i dulum, motika, jutro, lanac. (1 ha = 100 a = 10 000 m²).

Daleko više koristi se njena izvedena jedinica hektar, 1 hektar = 100 ara = 10.000 kvadratnih metara.
# Angstrem (jedinica)

**Angstrem** (latinicom **angstrom**, **angström**, ili **ångström**) (Simbol Å) je jedinica van SI sistema koja se koristi za izražavanje rastojanja i fizičkih veličina kao što su veličina atoma, dužina hemijske veze i talasna dužina svetlosti.

## Definicija

1 angstrem (Å) = 10–10 metara = 0,1 nm = 100 pm
Na primer, radijus atoma se kreće u opsegu od 0,5 Å (atom vodonika) do 3,8 Å (atom uranijuma).

## Poreklo

Angstrem je nazvan po Švedskom fizičaru Andersu Angstremu (Anders Jonas Ångström, (1814–1874)) jednom od osnivača moderne spektroskopije.

## Historija

Od 1927. do 1960. angstrem je bio sekundarna jedinica dužine koja je korišćena u spektroskopiji a koja je definisana nezavisno od metra, koji je još uvek bio definisan preko fizičkog prototipa. Godine 1960. sam metar je predefinisan preko spektroskopskih parametara što je učinilo angstrem zastarelim.

## Reference
# Bar (jedinica)

**Bar** je mjerna jedinica za pritisak izvan Međunarodnog sistema jedinica (SI) kojoj je upotreba zakonom iznimno dopuštena bez ograničenja. Jedinica za pritisak po SI je Paskal, sa simbolom *Pa*.

Bar se često koristi kada se radi o atmosferskom pritisku, jer je atmosferski pritisak na nivou mora približno jednak jednom baru. To je metrička nekoherentna jedinica i danas je definisana preko Paskala tako da vrijedi:

1 bar = 100 kPa (kilopaskala) = 0,1 MPa = 1.000.000 dyn po centrimetru kvadratnom
Time se postiglo da bar može u primjenama gdje nije potrebna naročita preciznost (npr. u tehnici) direktno zamijeniti starije nezakonite jedinice standardnu i tehničku atmosferu.

U meteorologiji se za mjerenje atmosferskog tlaka koristila 1000 puta manja jedinica **milibar** (**mbar**). Kako bi se zadržale iste brojevne vrijednosti umjesto milibara se danas koristi hektopaskal:

1 mbar = 1 hPa
Odnos prema drugim jedinicama za pritisak prikazan je u tabeli:

**Mjerne jedinice za pritisak**
|  | Paskal
 | Bar
 | Tehnička atmosfera
 | Standardna atmosfera
 | mmHg
 | Funta sile po kvadratnom palcu
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 Pa
 | ≡ 1 N/m²
 | = 10<sup–>-5 bar
 | ≈ 10,197×10−6 at
 | ≈ 9,8692×10−6 atm
 | ≈ 7,5006×10−3 torr
 | ≈ 145,04×10−6 psi
 |
| 1 bar
 | = 100 000 Pa
 | ≡ 106 din/cm²
 | ≈ 1,0197 at
 | ≈ 0,98692 atm
 | ≈ 750,06 torr
 | ≈ 14,504 psi
 |
| 1 at
 | = 98 066,5 Pa
 | = 0,980665 bar
 | ≡ 1 kp/cm²
 | ≈ 0,96784 atm
 | ≈ 735,56 torr
 | ≈ 14,223 psi
 |
| 1 atm
 | = 101 325 Pa
 | = 1,01325 bar
 | ≈ 1,0332 at
 | ≡ 101 325 Pa
 | = 760 torr
 | ≈ 14,696 psi
 |
| 1 torr
 | ≈ 133,322 Pa
 | ≈ 1,3332×10−3 bar
 | ≈ 1,3595×10−3 at
 | ≈ 1,3158×10−3 atm
 | ≡ 1 mmHg
 | ≈ 19,337×10−3 psi
 |
| 1 psi
 | ≈ 6894,76 Pa
 | ≈ 68,948×10−3 bar
 | ≈ 70,307×10−3 at
 | ≈ 68,046×10−3 atm
 | ≈ 51,715 torr
 | ≡ 1 lbf/in²
 |
# Barn

**Barn** je mjerna jedinica za površinu. Iako ne spada u jedinice SI sistema, često se sa njima koristi. U upotrebi je obično u nuklearnoj fizici za izražavanje površine poprečnog presjeka jezgre ili nuklearne reakcije. Dalja primjena mu je u svim poljima fizike visokih energija, gdje služi za izražavanje poprečnog presjeka raznih procesa rasejanja.

Jedan barn je približno jednak površini poprečnog preseka uranijeve jezgre.

## Definicija

Jedan barn (b) = 10−28 kvadratnih metara (m²) = 100 kvadratnih femtometara (fm²) = 10−24 centimetara kvadratnih (cm²) (najčešće korišteno).

* 1 milibarn (**mb**) = 10−31 m².
* 1 nanobarn (**nb**) = 10−37 m².
* 1 pikobarn(**pb**) = 10−40 m².
* 1 femtobarn (**fb**) = 10−43 m².
# Milijarda

**Milijarda** je naziv za pozitivan prirodan broj koji se zapisuje kao 1.000.000.000. Zapis ima devet nula. U engleskom jeziku za ovaj broj se koristi ime billion, na mongolskom se koristi ime terbum, koji u našem jeziku označava pozitivan prirodan broj koji se zapisuje kao 1.000.000.000 (devet nula).

## U matematici

U matematici broj 1000000000 se može napisati kao:

* 1.000.000.000
* 1 × 109
* 109
* 1 E+9
* Binarno: 111011100110101100101000000000
* heksadecimalno: 3B9ACA00

## Odabrani 10-cifreni brojevi (1,000,000,000–9999999999)

* **1023456789** – najmanji pandigitalni broj po bazi 10
* **1026753849** – najmanji pandigitalni kvadrat koji uključuje 0
* **1073676287** – 15-ti Carol broj
* **1073741824** = 230
* **1073807359** – 14-ti Kynea broj
* **1129760415** – 23rd Motzkin broj
* **1134903170** – 45-ti Fibonacci broj
* **1162261467** = 319
* **1220703125** = 513
* **1234567890** – pandigitalni broj sa svim ciframa po redu
* **1311738121** – 25-ti Pell broj
* **1382958545** – 15-ti Bell broj
* **1406818759** – 30-ti Wedderburn-Etherington broj
* **1836311903** – 46-ti Fibonacci broj
* **1882341361** – najmanji prim, koji je, kada se preokrene ujedno i kvadrat (403912) i triangular (triangular broja 57121).
* **1977326743** = 711
* **2147483647** – 8-ti Mersenne prim i najveći cijeli broj sa predznakom u 32-bitni
* **2147483648** = 231
* **2214502422** – 6-ti primarni pseudoperfektni broj
* **2357947691** = 119
* **2971215073** – 11-ti Fibonacci prime (47-ti Fibonacci broj)
* **3166815962** – 26-ti Pell broj
* **3192727797** – 24-ti Motzkin broj
* **3323236238** – 31st Wedderburn-Etherington broj
* **3486784401** = 320
* **4294836223** – 16-ti Carol broj
* **4294967291** – Najveći prim 32-bit cijeli broj bez predznaka
* **4294967295** – Maksimalan 32-bit cijeli broj bez predznaka (heksadecimalni FFFFFFFF)
* **4294967296** = 232
* **4294967297** – prvi kompozitni Fermat broj
* **4295098367** – 15-ti Kynea broj
* **4807526976** – 48-ti Fibonacci broj
* **5784634181** – 13-ti naizmjenični faktorijel
* **6103515625** - 514
* **6210001000** – samo-opisan broj po bazi 10
* **6227020800** = 13!
* **6983776800** – 15-ti kolosalni izdašan broj
* **7645370045** – 27-ti Pell broj
* **7778742049** – 49-ti Fibonacci broj
* **7862958391** – 32nd Wedderburn-Etherington broj
* **8589869056** – 6-ti perfektan broj
* **8589934592** = 233
* **9043402501** – 25-ti Motzkin broj
* **9814072356** – najveći kvadratni pandigitalni broj, najveći pandigitalni "moćni broj"
* **9876543210** – najveći pandigitalni broj bez ponavljajućih cifara

## Vizualizacija broja hiljadu miliona (milijarda, bilion)

Vizualizacija broja
# Giga

**Giga** (*giga*; simbol **G**) je prefiks u SI sistemu jedinica koji označava 109 ili 1.000.000.000.

Potvrđen 1960. godine, dolazi iz grčkog γίγας, što znači *džin*.

U računarstvu, *giga* može ponekad da znači 1 073 741 824 (230) za jedinice za informaciju, npr. gigabit ili gigabajt, ali takođe može da označi 1.000.000.000 ostalih količina, npr. stope prenosa: 1 gigabit/s = 1.000.000.000 bit/s. Pogledajte članak "Neodređenost umnožaka jedinice količine podataka".

## Česta upotreba

* Gigabajt – kapacitet hard diska, npr. 120 GB; DVD kapacitet, npr. 5 GB = 5 × 1 073 741 824 bajtova
* Gigaherc – brzina računara of a procesora, npr. 3 GHz = 3.000.000.000 Hz
* Gigabit – propusni opseg mreže, npr. 1 Gbit = 1.000.000.000 bit/s

SI prefiksi
| 10n | Prefiks
 | Simbol
 | Kratka skala
 | Duga skala
 | Decimalni ekvivalent
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1024 | jota
 | Y
 | septilion
 | kvadrilion
 | 1 000 000 000 000 000 000 000 000
 |
| 1021 | zeta
 | Z
 | sekstilion
 | trilijarda (hiljadu triliona)
 | 1 000 000 000 000 000 000 000
 |
| 1018 | eksa
 | E
 | kvintilion
 | trilion
 | 1 000 000 000 000 000 000
 |
| 1015 | peta
 | P
 | kvadrilion
 | bilijarda (hiljadu biliona)
 | 1 000 000 000 000 000
 |
| 1012 | tera
 | T
 | trilion
 | bilion
 | 1 000 000 000 000
 |
| 109 | giga
 | G
 | bilion
 | milijarda (hiljadu miliona)
 | 1 000 000 000
 |
| 106 | mega
 | M
 | milion
 | 1 000 000
 |
| 103 | kilo
 | k
 | hiljada
 | 1 000
 |
| 102 | hekto
 | h
 | sto
 | 100
 |
| 101 | deka
 | da
 | deset
 | 10
 |
| 100 | *nema* | *nema* | jedan
 | 1
 |
| 10−1 | deci
 | d
 | deseti deo
 | 0.1
 |
| 10−2 | centi
 | c
 | stoti deo
 | 0.01
 |
| 10−3 | mili
 | m
 | hiljaditi deo
 | 0.001
 |
| 10−6 | mikro
 | µ
 | milioniti deo
 | 0.000 001
 |
| 10−9 | nano
 | n
 | bilioniti deo
 | milijarditi deo
 | 0.000 000 001
 |
| 10−12 | piko
 | p
 | trilioniti deo
 | bilioniti deo
 | 0.000 000 000 001
 |
| 10−15 | femto
 | f
 | kvadrilioniti deo
 | bilijarditi deo
 | 0.000 000 000 000 001
 |
| 10−18 | ato
 | a
 | kvintilioniti deo
 | trilioniti deo
 | 0.000 000 000 000 000 001
 |
| 10−21 | zepto
 | z
 | sekstilioniti
 | trilijarditi deo
 | 0.000 000 000 000 000 000 001
 |
| 10−24 | jokto
 | y
 | septilioniti
 | kvadrilijarditi deo
 | 0.000 000 000 000 000 000 000 001
 |

## Povezano

* SI prefiks
* binarni prefiks
* gigabajt

## Vanjske veze

* BIPM vebsajt
# 10 (broj)

**10 (deset)** je broj, numeral i ime glifa koji predstavlja taj broj. To je paran prirodan broj koji sledi posle broja 9 a prethodi broju 11. Broj je deljiv sa 10, ako i samo ako se završava nulom.

### Hemija

* Atomski broj hemijskog elementa neona je 10. lmao hahahaahah
# Hiljada

*Za ostale upotrebe, pogledajte 1000 (razvrstavanje).*
**Hiljada** (stgrč. *χιλιάς*) ili **tisuća**, naziv broja 1000 = 103; prirodni broj veći od 999 i manji od 1001.

## U matematici

U matematici broj 1000 se može napisati kao:

* 1.000
* 1 × 103
* 103
* 1 E+3

SI prefiks za hiljadu je kilo-.

## U vremenu

Hiljadu godina čini jedan milenijum.