# Feničansko pismo

| **Historija pisma** |
| --- |
| srednje brončano doba 19. – 15. v. pne.* Kanaansko-feničko 14. v. pne.
	+ paleohebrejsko 10. v. pne.
	+ aramejsko 9. v. pne.
		- brahmi i indijska 6. v. pne.
			* tibetansko 7. v.
			* kmersko/javansko 9. v.
		- hebrejsko 3. v. pne.
		- sirsko 2. v. pne.
			* nabatejsko 2. v. pne.
				+ arapsko 4. v.
		- avestičko 4. - 6. v.
	+ grčko 9. v. pne.
		- etruščansko 8. v. pne.
			* latinično 7. v. pne.
			* rune 2. v.
			* ogamsko 4. v.
		- gotsko 4. v.
		- armensko 405.
		- glagoljičko 862.
		- ćirilično 10. v.
	+ samaritansko 6. v. pne.
	+ iberska 6. v. pne.
* južnoarapsko 9. v. pne.
	+ etiopsko 5. – 6. v. pne.
 |
| meroitičko 3. v. pne.
 |
| Geneologija |

**Feničansko** ili **feničko pismo**, potiče iz trećeg milenija pne. i počiva na sjevernom semitskom pismu. Ovo pismo su upotrebljavali Feničani i najmanje je 3500 godina staro. Mnogi narodi kao npr. Grci (grčko pismo), Aramejci (aramejsko pismo), Židovi (hebrejsko pismo), Arapi (arapsko pismo) i drugi su na temelju feničkog pisma napravili svoja pisma.

Kao i u hebrejskom i arapskom pismu, Feničko pismo nema znakove za samoglasnike. Svaki znak predstavlja jedan suglasnik, a samoglasnici su pravljeni prema smislu.

Feničko pismo je pronađeno na mnogo arheoloških nalazišta oko Sredozemlja, gdje su Feničani imali svoje kolonije, kao u Biblosu (Libanon) i Kartagi (Tunis).

Prvobitno, sva slova su bila urezivana u kamen, većina ih je bila popriječna i uspravna, kao i oznake u runičkom pismu. Feničani su pisali s desna na lijevo, ali ponekad i s lijeva na desno kao i u bustrofedonu, gdje je jedan red teksta napisan s lijeva na desno, drugi s desna na lijevo, onda opet s lijeva na desno itd. Također su neka slova imala i različite pojave, kao npr. slovo *tav*, koje je moglo biti napisano kao **+** ali i kao **x** itd.

| Znak
 | Unicode
 | Ime
 | Značenje
 | Transliteracija
 | Odgovarajući znak u
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| hebrejskom
 | arapskom
 | grčkom
 | latinici
 | ćirilici
 |
|  | ऀ
 | *ʼāleph* | vol
 | ʼ | א
 | ﺍ
 | Α, α
 | A, a
 | А, а
 |
|  | ँ
 | *bēth* | vo
 | b
 | ב
 | ﺏ
 | Β, β
 | B, b
 | Б, б, В, в
 |
|  | ं
 | *gīmel* | kamila
 | g
 | ג
 | ﺝ
 | Γ, γ
 | C, c, G, g
 | Г, г
 |
|  | ः
 | *dāleth* | vrata
 | d
 | ד
 | ﺩ، ذ
 | Δ, δ
 | D, d
 | Д, д
 |
|  | ऄ
 | *hē* | prozor
 | h
 | ה
 | ﮬ
 | Ε, ε
 | E, e
 | Е, е, Є, є
 |
|  | अ
 | *wāw* | kuka
 | w
 | ו
 | ﻭ
 | (Ϝ, ϝ), Υ, υ
 | F, f, U, u, V, v, W, w, Y, y
 | У, у
 |
|  | आ
 | *zayin* | oružje
 | z
 | ז
 | ﺯ
 | Ζ, ζ
 | Z, z
 | З, з
 |
|  | इ
 | *ḥēth* | ograda
 | ḥ | ח
 | ﺡ، خ
 | Η, η
 | H, h
 | И, и, Й, й
 |
|  | ई
 | *ṭēth* | kolo
 | ṭ | ט
 | ﻁ، ظ
 | Θ, θ
 |  |  |
|  | उ
 | *yōdh* | ruka
 | y
 | י
 | ﻱ، ى
 | Ι, ι
 | I, i, J, j
 | І, і, Ї, ї, Ј, ј
 |
|  | ऊ
 | *kaph* | dlan
 | k
 | כ
 | ﻙ
 | Κ, κ
 | K, k
 | К, к
 |
|  | ऋ
 | *lāmedh* | palica
 | l
 | ל
 | ﻝ
 | Λ, λ
 | L, l
 | Л, л
 |
|  | ऌ
 | *mēm* | voda
 | m
 | מ
 | ﻡ
 | Μ, μ
 | M, m
 | М, м
 |
|  | ऍ
 | *nun* | riba
 | n
 | נ
 | ﻥ
 | Ν, ν
 | N, n
 | Н, н
 |
|  | ऎ
 | *sāmekh* | stuba
 | s
 | ס
 |  | Ξ,ξ, Χ, χ
 | X, x
 | Х, х
 |
|  | ए
 | *ʼayin* | oko
 | ʼ | ע
 | ﻉ، غ
 | Ο, ο
 | O, o
 | О, о
 |
|  | ऐ
 | *pē* | usta
 | p
 | פ
 | ﻑ
 | Π, π
 | P, p
 | П, п
 |
|  | ऑ
 | *ṣādē* | papirus (biljka)
 | ṣ | צ
 | ﺹ، ض
 | (Ϡ, ϡ)
 |  | Ц, ц, Ч, ч
 |
|  | ऒ
 | *qōph* | iglena ušica
 | q
 | ק
 | ﻕ
 | (Ϙ, ϙ)
 | Q, q
 |  |
|  | ओ
 | *rēš* | glava
 | r
 | ר
 | ﺭ
 | Ρ, ρ
 | R, r
 | Р, р
 |
|  | औ
 | *šin* | zub
 | š
 | ש
 | س، ش
 | Σ, (ϲ), σ, ς
 | S, s
 | С, с, Ш, ш
 |
|  | क
 | *tāw* | znak
 | t
 | ת
 | ﺕ، ث
 | Τ, τ
 | T, t
 | Т, т
 |

## Vanjske veze

* Phoenicia.org
* Ancient Scripts.com (Phoenician)
* The Alphabet of Biblical Hebrew Arhivirano 2006-12-07 na Wayback Machine-u
* Omniglot.com (Phoenician alphabet)
* official Unicode standards document for Phoenician (PDF file)