Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Žitarice

**Žitarice** su jednogodišnje biljke iz familije trava (*Gramineae*), čiji zrnasti plodovi žita služe za ishranu i kao sirovina u prehrambenoj industriji. Nazivaju se i hlebna žita ili cerealije.

Plodovi žitarica su bogati ugljenim hidratima,belančevinama,celulozom,mineralnim materijama i vitaminima.

U prvom redu to su: pšenica (*tricium*), raž (*secale*), ječam (*horedum*), pirinač (*oriza*), ovas (*avena*) i kukuruz (*zea mays*). Pored navedenih u žita se ubrajaju proso (*panicum*), sirak (*sorgum*), heljda i hibrid pšenice i raži pod nazivom *triticale*.

Prema nekim botaničkim osobinama, žita se dele na prava ili strna, koja imaju cvet u obliku klasa i prosolika čiji je cvet u obliku metlice. U prava ili strna žita ubrajaju se pšenica, raž, ječam i ovas, a u prosolika pirinač i kukuruz.

Žita se dele i prema načinu prerade. Žita koja se prerađuju mlevenjem imaju naziv mlinske sirovine, dok žita koja se prerađuju ljuštenjem imaju zajednički naziv ljuštine.

Najznačajnija mlinska sirovina svakako je pšenica. Osnovna sistematizacija je botanička. Ekonomski najznačajnija je obična pšenica *tricium aestivum*. Druga po značaju tvrda pšenica *tricium durum* a slede engleska pšenica *tricium tugidum*, patuljasta pšenica *tricium compactum* i druge.Pšenica se grupiše i prema vremenu setve odnosno žetve. Po ovoj podeli sve pšenice svrstavaju se u tri grupe. Prvu grupu čine ozime, drugu jare a treću čine fakultativne pšenice.

### Raž

Sa stanovišta prerade interesantna su samo dve vrste i to *varijetet vilgare*. Pored rada na selekcijama raži i pšenice, u poslednje vreme dosta se radi na njihovom ukrštanju pri čemu se dobijaju hibridi pod nazivom tritikale (*triticale*). i bolikonica (bolocenius) koristi se za oplodnju

### Ječam

Sve forme ječma svrstane su u jednu vrstu pod nazivom hordeum sativum jesen i to:

* 1 grupa - višeredi ječam
* 2 grupa - prelazni ječam
* 3 grupa - dvoredi ječam
* 4 grupa - nepotpuni ječam
* 5 grupa - labilni ječam

Selekcija ječma ide u dva osnovna pravca i to prema nemeni. Ječam namenjen za proizvodnju slada i ječam namenjen za animalnu i humanu ishranu treba da je sa što većim udelom belančevina. I u jednom i u drugom pravcu do sada je selekcionisan veliki broj sorti, koje su prilagodjene određenim agroekološkim uslovima.

### Ovas

Zbog nekoliko zahteva sa povećanom količinom vodenog taloga rasprostranjenost ovsa je relativno mala. Većina kulturnih formi ovsa se deli na ovas metličar i ovas zastavičar. Obe podvrste imaju više varijateta koji se razilikuju po broju zrna. U okviru svakog varijateta selekcionisano je više sorti.

### Kukuruz

Kukuruz se može svrstati u sledeću grupu: kokičar, tvrdunac, zuban, mekunac, vošteni kukuruz, šećerac i plevičar. Pored nabrojanih ima i drugih grupa koje nisu značajne sa stanovišta industrijske prerade. Od svih grupa ekonomski su najznačajniji zubani i tvrdunci.
# Salta (provincija, Argentina)

| Provincija Salta
 |
| --- |
|  |
|  |
| **U sastavu** | Argentine
 |
| **Upravni oblik** | provincija
 |
| **Službeni jezik** | španjolski
 |
| **Glavni grad** | Salta
 |
| **gobernador** | Gustavo Sáenz
 |
| Površina
 | 155488 km²
 |
|  |
| **Stanovništvo** | 1.440.672
 |
| **Gustoća** | 9 stanovnika na km²
 |

**Provincija Salta** (španjolski: *Provincia de Salta*) je jedna od 23 provincija argentine.

## Karakteristike

Provincija Salta se prostire na površini od 155,488 km², na kojoj živi 1,440,672 stanovnika.

Provincija Salta osnovana je 1814., nalazi se na sjeverozapadu zemlje.
Prostire se po planinama Anda na zapadu i manjim dijelom po sušnoj ravnici Gran Chaco na istoku, tako da ima prosječnu nadmorsku visinu od 1,246 metara.

Salta sa sjevera graniči sa Bolivijom i Paragvajem, sa istoka sa provincijama Formosa i Chaco, sa juga sa provincijama; Santiago del Estero, Tucumán i Catamarca
i sa zapada sa Republikom Čile i Provincijom Jujuy.

## Administrativna podjela

Administrativni centar provincije je grad Salta koji ima 520,683 stanovnika.

Provincija je administrativno podjeljena na 23 departmana i 60 općina.

## Izvori

## Vanjske veze

* *Gobierno de la Provincia de Salta* (službene stranice) (`es`)
# Rabin

*Za ostale upotrebe, pogledajte Rabin (razvrstavanje).*
**Rabin** (jev./heb. *rabi* – "moj učitelj") znači "naučnik" ili "mudrac", naime – rukopoloženi tumač Biblije i Usmenog nauka. Izraz je verovatno nastao u Palestini početkom 1. veka i primenjivan je na svaku onu osobu čije je poznavanje rabinske književnosti bilo dovoljno da joj omogući odlučivanje o pitanjima jevrejskog zakona. Institucija profesionalnog, plaćenog rabina nastala je tek u poznom srednjem veku, kada su rabini postavljani za verske vođe zajednica i kada se od njih očekivalo da sve svoje vreme posvete aktivnostima zajednice, što se uglavnom ogledalo u odlučivanju o svim pitanjima s područja jevrejskog zakona, obavljašu sudijske uloge u civilnim i krivičnim slučajevima, vođenju ješive i nadgledanju raznih verskih ustanova, kao što su ritualno klanje, sistem osnovne škole, ritualna kupatila itd. Sve do 19. veka, držanje propovedi nije predstavljalo glavnu delatnost rabina.

Status rabina sticao se tek posle dugogodišnjeg izučavanja Talmuda i rabinskih kodeksa i polaganja ispita kod rabina visoko cešenih po svojoj učenosti i pobožnosti. U 19. veku, u zapadnoj Evropi i u Sjedinjenim Američkim Državama osnovani su rabinski seminari i ustanove čija je specifična namena bila obučavanje rabina. Uloga savremenog rabina, koji je obično diplomirao na univerzitetu i rabinskom seminaru, sasvim je drugačija od uloga rabina iz vremena pre 19. veka, pogotovo kod američkih Jevreja. Izuzev u slučaju nekih ortodoksnih rabina, njegova glavna delatnost više nije delatnost pravnog stručnjaka i sudije. U njegovom domenu takođe nije da nadgleda mrežu verskih institucija koja obuhvata celokupnu zajednicu. Umesto toga, on služi kao duhovni vođa verske zajednice ili sinagoge, i veliki deo njegovog vremena posvećen je vođenju službe i propovedanju, obrazaovanju mladih i odraslih, činodejstvovanju pri venčanjima i sahranama, savetovanju, međuverskim delatnostima, učestvovanju u dobrotvornim organizacijama zajednice itd.

Postavljenje rabina u ortodoksnom judaizmu obavlja ješiva ili, u nekim slučajevima, onaj rabin koji je, zahvaljujući svojoj učenosti, stekao pravo da postavlja druge.

U konzervativnom judaizmu, to obavlja seminar; neki konzervativni rabini nastoje da dobiju i ortodoksno postavljenje.

U reformističkom judaizmu, postavljenje vrši priznata teološka škola. U svim tim ograncima postoje rabini koje su postavile teološke škole iz drugih zemalja.

Danas i veliki broj žena služe kao rabini u reformističkim i rekonstrukcionističkim kongregacijama.
# Germanski jezici

**Germanski jezici** su podgrupa indoevropskih jezika iz Centum grupe jezika. Jedna su od najproširenijih podskupina indoeuropskih jezika, ponajviše zahvaljujući kolonijalnim širenjima Engleza, tj. njihova jezika i kulture.

Smatra se da svi današnji germanski jezici potječu od zajedničkog proto-germanskog jezika s područja Sjeverne Evrope iz 1. st. pne.

Najmnogoljudniji germanski jezici su engleski i njemački s 380, t.j. 120 milijuna govornika. Ostali veći germanski jezici su nizozemski jezik (s afrikaanskim) s 48 milijuna govornika i skandinavski jezici (danski, švedski, norveški, islandski i farski jezik) koji zajedno imaju oko 25 milijuna govornika.
# Reduced instruction set computer

**Reduced instruction set computer** ili **RISC** je procesor sa smanjenim skupom naredbi. Većina novih procesora je bazirani na RISC arhitekturi u samoj svojoj jezgi, no takvi procesori prevode CISC instrukcijski set u RISC kako bi se postigla veća brzina izvršavanja. Prvi takvi procesori datiraju iz doba Pentiuma I.

Filozofija RISC-a svodi se na:

* stvaranje procesora s manjim opsegom naredbi
* povećanjem broja registara dostupnim CPU
* stavljanjem cache memorija na CPU
* korištenje *pipelining*-a koji omogućuje izvršavanje više naredbi unutar jednog otkucaja unutarnjeg sata CPU-a

## Povijest razvoja

## Primjeri RISC središnjih jednica

* ARM
* R2000
* PowerPC
* SPARC

## Poveznice

* CISC
# McDonald's

|  |
| --- |
| **McDonald's Corporation** |
|  |
| Tip
 | međunarodna korporacija (NYSE: MCD)
 |
| Osnovana
 | 15.5. 1940. u San Bernardinu)
 |
| Osnivač | Dick i Mac McDonald |
| Sjedište
 | Oak Brook, Illinois, SAD
 |
| Ključni kadrovi | Ray Kroc, osnivač korporacije Jim Skinner, CEO Ralph Alvarez, predsjednik i COO Ronald McDonald, portparol korporacije |
| Industrija | restorani |
| Proizvodi | brza hrana, uključujući hamburgere (kao što su Big Mac i Quarter Pounder sendviči), Chicken McNuggets, pomfriti, milkshakei, salate, pečene pite, sundaes, obroci za djecu i obroci za doručak (uključujući sendvič Egg McMuffin) |
| Prihod | 20,460 milijardi USD (2005) |
| Neto prihod | 2,602 milijardi USD (2005) |
| Zaposlenika | 447.000 (2005) |
| Slogan | *i'm lovin' it* |
| Web-sajt | www.mcdonalds.com |

McDonald's Plaza
**McDonald's Corporation** (NYSE: MCD) je najveći svjetski lanac restorana brze hrane, koji prvenstveno prodaje hamburgere, piletinu, pomfri, milkshakeove i bezalkoholna pića. U posljednje vrijeme također nudi salate, voće i mrkvu.

Posao je počeo 1940. godine, kada su prvi restoran otvorili braća Dick i Mac McDonald u San Bernardinu u američkoj državi Kalifornija. Njihovo uvođenje "Sistema brze usluge" je godine 1948. ustanovilo principe na kojima funkcioniraju moderni restorani brze hrane. Današanja korporacija je osnovana s otvaranjem koncesijskog restorana od strane Raya Kroca u Des Plainesu u Illinoisu 15.4. 1955. godine, odnosno petog McDonaldsovog restorana. Kroc je kasnije otkupio vlasničke udjele braće McDonald i vodio svjetsku ekspanziju kompanije.

Sa uspješnom ekspanzijom McDonald'sa na mnoga međunarodna tržišta, kompanija je postala simbol globalizacije i širenja američkog načina života. Njena sveprisutnost ju je učinila čestim predmetom rasprava o gojaznosti, korporativnoj etici i odgovornosti prema potrošačima.

Prvi McDonald's restoran u bivšoj Jugoslaviji otvoren je 1988. godine na beogradskom trgu Slavija. Tokom 1990-ih godina otvorene su i prve filijale u Hrvatskoj i Sloveniji. Godine 2011. otvoren je restoran u Sarajevu, kao i prvi McDonald's na autoputu na području bivše Jugoslavije - kod Velike Plane u Srbiji.

## Izvori

## Vanjske veze

* Zvanično međunarodno mrežno mesto kompanije
* Mekdonalds linkovi
* Mekspotlajt, "Anti-Mekdonalds ekstravaganca"
* McDonald's Official Collector
# Rus

**Rus** ima više značenja:

* Rus, pripadnik ruskog naroda
* Rus (narod)
* Rus, Dumbrăviţa, naselje u opštini Dumbrăviţa, okrug Maramureș, Rumunija
* Rus, Rus, naselje i sedište istoimene opštine u okrugu Sălaj, Rumunija

ili:

* Kijevska Rus'
* Karpatska Rus'
* Bela Rus'
* Crna Rus'
* Crvena Rus'
* Opština Rus, Sălaj, opština u okrugu Sălaj u Rumuniji
* L'Île-Rousse, naselje i opština u departmanu Gornja Korzika, Francuska
# Normandija (regija)

*Za ostale upotrebe, pogledajte Normandija.*

| Normandija Normandie |
| --- |
|  |
| Departmani | Calvados (14) Eure (27) Manche (50) Orne (61) Seine-Maritime (76)
 |
| Prefektura | Rouen
 |
| Ukupno stanovnika | 3,319,067 stanovnika (2019.) |
| Gustoća | 111.0 stanovnika/km²
 |
| Površina | 29,907 km²
 |
| Broj okruga | 5
 |
| Broj kantona | 131
 |
| Broj općina | 2 884
 |
| Predsjednik regionalnog vijeća | Hervé Morin Unija demokrata i nezavisnih UDI |

**Normandija** (francuski *Normandie*) je jedna od trinaest Francuskih regija koja se prostire na sjeveru zemlje.
Formirana je 2016. ujedinjenjem dotadašnjih regija Gornje i Donje Normandije.

## Geografija

*Regija Normandija* ima površinu od 29,907 km², na kojoj živi 3,319,067 stanovnika.

Karta regije sa njeinih 5 departmana
Normandija sa jugozapada graniči sa Regijom Bretanjom sa juga sa Regijama; Pays de la Loire i Centre-Val de Loire, sa jugoistoka sa Regijom Île-de-France, i sa istoka sa Hauts-de-Franceom. Na sjeveru se prostire Kanal La Manche.

Grad Rouen je administrativni centar i sjedište prefekture.

## Historija

Predsjednik Francuske François Hollande je još u junu 2014. najavio plan smanjenja broja francuskih regija sa 21 na 13. Reorganizacija je osmišljena sa ciljem da se smanji birokratski aparat i troškovi. Narodna skupština je u novembru 2014. odobrila promjenu, koja je stupila na snagu 1. januara 2016. Tako je stvorena regija - *Normandija*, spajanjem Gornje i Donje Normandije.

Veći dio Normandije i danas je ruralan kraj, blagih brežuljaka po komima se nižu pašnjaci i oranice.
Danas poljoprivreda zapošljava malo ljudi, ali je vrlo raznolika, od velikih žitnih farmi po Vexinu do onih koje uzgajaju krave za mlijeko ili
velikih ergela u Pays d’Auge. Stanovništvo i ekonomska aktivnost koncentrirani su uglavnom duž doline Seine, gdje dominiraju Rouen i Le Havre ili povećim urbanim centrima kao što su Caen, Cherbourg i Alençon.

Regija je nekad bila poznata po metalurgiji i tekstilnoj industriji, za razliku od tog danas su dominantne petrokemija i rafiniranje nafte (donja Seina) uz čitav niz pogana mašinogradnje i elektroindustrije, uključujući proizvodnju automobila.
Rouen i Caen su glavni administrativni i trgovački centri.

## Reference

## Vanjske veze

* *Région Normandie* (Službene stranice) Arhivirano 2016-03-17 na Wayback Machine-u (`fr`)
* *Normandy, region, France* (na portalu Encyclopaedia Britannica) (`en`)

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Portal FrancuskaDeo Vikipedije posvećen temama vezanim za **Francusku.** |
# Mađarska forinta

| Mađarska forinta |
| --- |
| magyar forint |
| Novčanica od 2000 forinti iz 2000. godine |
| ISO 4217 |
| Kod | HUF |
| Denominacije |
| Novčanice | 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10 000, 20 000 |
| Kovanice | 5, 10, 20, 50, 100, 200 Ft |
| Demografija |
| Izdavanje |
| Nacionalna banka | Magyar Nemzeti Bank |
| Kovnica | Magyar Pénzveró Zrt. |
| Vrijednost |
| Inflacija | 3.5% |
|  Izvor | Mađarska Narodna Banka, rujan 2006. |

**Mađarska forinta** je službena valuta Mađarske. Po standardu ISO 4217 oznaka je **HUF**, a šifra 348, dok je u mađarskom jeziku oznaka **Ft**. Službeno se dijeli na **100 filera**. Za valutu skrbi Mađarska narodna banka. Ime dolazi iz talijanskog grada Firenca (Fiorino).

## Historija

Prvotno je **forinta** bila valuta Austro-Ugarskog carstva od 1857. do 1892. Ponovno je uvedena 1. kolovoza 1946. nakon hiperinflacije penga, dotadašnje valute. Zanimljivo je da je **forinta** zamijenila **pengő** s tečajem **1 forinta = 4 × 1029 pengő** tako da je cijela svota penga u optjecaju vrijedila manje od jedne forinte.

Mađarski mediji navode, da mađarski turisti prevare hrvatstke parkirne automate, jer oni ubacivaju 10 forinti umjesto od kovanice dvije kune.

## Novčanice

**Novčanice:** 200, 500, 1 000, 2 000, 5 000, 10 000, 20 000.

Pregled slika aktualnih i povijesnih novčanica možete pogledati na zajedničkom poslužitelju :

* Novčanice : adópengő
* Novčanice : kruna
* Novčanice : pengő
* Novčanice : forinta

## Kovanice

**Kovanice:** 5, 10, 20, 50, 100.

Pregled slika aktualnih i povijesnih kovanica možete pogledati na zajedničkom poslužitelju :

* Kovanica : forinta (1867. - 1892.)
* Kovanica : kruna (1892. - 1926.)
* Kovanica : pengő (1926. - 1946.)
* Kovanica : forinta (1946. - danas)

## Povezano

* spisak valuta

## Reference
# Ivan Ajvazovski

| Ivan Ajvazovski Հովհաննես Այվազովսկի |
| --- |
| realizam |
| Potret Ivana Ajvazovskog, autor Aleksej Tiranov. |
| Biografske informacije |
| Rođenje | 29. jul 1817 Feodosija,  Rusko Carstvo |
| Smrt | 5. maja 1900. Feodosija,  Rusko Carstvo |
| Opus |
| Polje | slikarstvo |
| Znamenita djela |
| *Deveti talas* |

**Ivan Ajvazovski** (ruski: Иван Константинович Айвазовский, jermenski: Հովհաննես Այվազովսկի; 29. jul 1817 – 5. maj 1900.) je bio ruski slikar jermenskog porekla, najpoznatiji po svojim slikama mora koje zauzimaju više od polovine njegovog ukupnog stvaralaštva.

## Biografija

Rođen je u siromašnoj jermenskoj porodici. Njegov talenat kao slikara još u ranom dobu donosi mu sponzorstvo da se školuje prvo u gimnaziji a posle i Umetničkoj školi u Sankt Peterburgu, koju završava osvojivši za svoje radove „zlatnu medalju“.

Osvajajući priznanja za svoje slike pejzaža i otvorenog mora, odlazi da slika seriju portreta manjih gradova, pre nego što odlazi da proputuje Evropu u potrazi za iskustvima. Kasnije slika radove prikazujući mornaricu na otvorenim morima što pozdravlja i prihvata tadašnja ruska mornarica. Takođe slika i nešto radova vezanih za Osmansko carstvo i sultana, i te slike se danas nalaze u Turskim muzejima.

Zahvaljujući svom dugom životu, Ajvazovski postaje najprofitabilniji ruski slikar onog doba. Za sobom ostavlja preko 6000 radova do svoje smrti 1900. Sa svojim novčanim fondovima tokom života otvara umetničku školu i galeriju u svom rodnom gradu.

Radovi Ajvazovskog su na aukcijama dostizali cifru i do 3.200.000 dolara, a njegova internacionalna reputacija i dan danas raste.

## Galerija izabranih radova

* *Deveti talas*, 1850. godina, najpoznatiji ruski morski pejzaž
* *Oluja*, 1854. godina.

## Vanjske veze

Ivan Ajvazovski na Wikimedijinoj ostavi

* Biografija Ivana Ajvazovskog Arhivirano 2007-02-03 na Wayback Machine-u
* Galerija radova Arhivirano 2005-12-01 na Wayback Machine-u
# Haridžiti

**Haridžiti** (arapski: خوارج‎ *Khawārij* — "oni koji su otišli", jedn. **خارجيKhāriji*) je termin koji se opisuju muslimani koji su ispočetka podržavali autoritet posljednjeg rašidunskog kalifa Alije da bi ga kasnije odbacili. Prvi put su se pojavili u drugoj polovici 7. vijeka u današnjem južnom Iraku te isprofilirali u pravac islama različit i od sunita i od šijita.

Haridžiti su, ispočetka motivirani politikom, razvili doktrine koje su ih razlikovale od sunita i šijita, a pri čemu se posebno ističe radikalna verzija tekfira prema kojoj su svi ostali muslimani nevjernici koji zaslužuju smrt. Haridžiti su se kroz historiju nazivali i *Šurah* (arapski: الشُراة‎ *Shurah*), doslovno "kupci" po čime se u kontekstu islamskih spisa i filozofije podrazumijevalo "oni koji su zamijenili smrtni život (el *Dunja* (arapski: *al-Dunya*‎)) za drugi život [sa Bogom] (el Akirah (arapski: *al-Aakhirah*‎))", a to je izraz koji su haridžiti koristili i sami za sebe.

Razlike između sunita, šijita i haridžita su sljedeće:

* Suniti vjeruju da odluke pravednog kalifa Alije nisu opravdale nijedan oblik pobune.
* Šijiiti vjeruju da je *imamat* (vodstvo) bilo Alijino pravo, te da je vladavina prva tri rašidunska kalifa (Abu Bakr as-Siddiq, Umar bin al-Khattab i Uthman ibn Affan) bila nevaljana.
* Haridžiti inzistiraju da svaki musliman može biti vođa muslimanske zajednice te da ima pravo dići ustanak protiv svakog vladara koji ne poštuje njihovo tumačenje islama.

Od haridžita su danas preživjeli jedino ibadi koji žive u Omanu, Zanzibaru i Sjevernoj Africi i koji za sebe odbacuju oznaku "haridžita", nazivajuće se umjesto toga *ahl al-ʿadl wa al-istiqama* (arapski: أهل العدل و الاستقامة‎ *ahl al-ʿadl wa al-istiqama* — "Ljudi pravde i uspravljenosti"). Među ranim haridžitskim grupama je bila haruriti; poznata po tome što je dozvoljavala ženama da budu imami i po tome da je njihov član *Abd-al-Rahman ibn Muljam* bio Alijin ubica.

## Izvori

## Dodatna literatura

* J J Saunders, A History of Medieval Islam, Routledge (UK), 1 October 1972 ISBN 0-415-05914-3

## Vanjske veze

* Imam Wahab ibn Munabih's (d.110 AH/728 CE) Advice to the Khawarij Arhivirano 2012-02-05 na Wayback Machine-u
* Salafi Publications. Refutations by the leading Sunni scholars against the Khawarij rebels, past and present. Under heading "Deviated Sects".
* Answering-Extremism.com Contemporary Islamic scholars who oppose and refute the Kharijites of the modern-day. (Under **Articles**)
* Refuting the Doubts of the People of Takfeer and Bombing Arhivirano 2011-09-29 na Wayback Machine-u
* Extremism in Takfeer Arhivirano 2012-02-05 na Wayback Machine-u
* Ibadhi Islam site
* The Kharijites and Their Impact on Contemporary Islam Arhivirano 2011-11-02 na Wayback Machine-u
* Who are the Khawaarij? Arhivirano 2022-05-24 na Wayback Machine-u
* Hermeneutics of Takfir
* Hadith collection regarding Kharijites and Haruriyah Arhivirano 2009-05-23 na Wayback Machine-u
*
# Olimp

Olimp - vrh Mitikas
**Olimp** (grč. Όλυμπος [*Ólympos*] – Olimpos) planina je u Grčkoj na kojoj su, prema grčkoj mitologiji, živjeli bogovi. Olimp je i najviša planina Grčke, visoka je 2917,727 m, a nalazi se u Tesaliji na koordinatama: 40°05′N, 22°21′E.

## Olimp

Najviši vrh Olimpa jest Mitikas (Μύτικας [*Mýtikas*]), što na grčkom znači "nos". Mitikas je najviši vrh u Grčkoj, a početak penjanja na tu planinu počinje od grada Litochoro koji je znan i kao Grad Bogova zbog svoje lokacije. Na Olimpu postoji 46 vrhova viših od 2000 i 47 viših od 1000 metara nadmorske visine.

Olimp je poznat po bogatoj flori s oko 1500 biljnih vrsta, od čega su 23 endemske vrste. Olimp je najviša i najljepša grčka planina koja predstavlja i netaknutu prirodu te je od 1983. pod zaštitom UNESCO-a, a sama je planina nacionalni park.

Prvi zabilježen pokušaj osvajanja Olimpa bio je 1862., ali to nije pošlo za rukom istraživaču Heinrichu Bartu. Ljudska je noga na vrh Olimpa kročila tek 2. kolovoza 1913., a u ekspediciji su bili Grk Christos Kakalos iz Litohora te Švicarci Frederic Boissonas i Daniel Baud-Bovy.

## Mitologija

Giovanni Battista Tiepolo: Olimp, 18. stoljeće
U grčkoj mitologiji, Olimp je dom dvanaest olimpijskih bogova: Zeus, Hera, Posejdon, Ares, Hermes, Hefest, Afrodita, Atena, Apolon i Artemida koji su uvijek bili na Olimpu. Bogova nikad nije bilo više od dvanaest, ali su se izmjenjivali još i sljedeći: Heba, Helije, Hestija, Demetra, Dioniz, Had i Perzefona.

Kad je Geja rodila Titane, koristili su grčke planine kao tronove jer bjehu ogromni, a sam je Kron sjedio na Olimpu.

Grci su smatrali da sadrži kristalne palače u kojima bogovi žive. Ulaz u Olimp bila su velika vrata od oblaka. Palače su sagradili Titani Kiklopi, a umjetničke je predmete i sprave načinio i iskovao Hefest. Zeusove i Herine odaje bile su na južnome kraju Olimpa te su otuda mogli gledati na Atenu, Tebu, Spartu, Korint, Arg i Mikenu. Na sjevernome kraju koji je gledao prema Makedoniji, nalazile su se kuhinja, prostorija za gozbe, oružarnica i radionice. U sredini živjeli su ostali bogovi. Postojale su i druge prostorije za ostala božanstva, a također i svojevrsni zoološki vrtovi gdje su bogovi čuvali svoje svete životinje. Unutar Olimpa, bogovi su živjeli, spavali, sudili, a hranili su se ambrozijom i nektarom, dok ih je zabavljao Apolon svirajući liru.

## Vanjske veze

* Mount Olympus
# Ural

**Ural** ima više značenja:

* Uralske planine, planinski masiv koji dijeli Europu od Azije
* Ural (regija), regija u Rusiji
* Ural (rijeka), rijeka u Rusiji
* Ural, Krasnojarski kraj, urbano naselje u Krasnojarskom kraju u Rusiji
* Ural (automobil), marka automobila
* Ural Great, košarkaški klub iz grada Perma
* IMZ Ural, ruski motorkotač

## Povezano

* Uralski federalni okrug, federalni okrug u Rusiji